Uit het dagboek van zijn vader Han de Booy:
Op 16 Juni 1897 werd ons huwelijk voltrokken in de oude vestingstad Naarden en in de tegenoverliggende  mooie oude kerk en de dominee, die ons huwelijk inzegende heette Drooglever Fortuin en schonk ons een bijbel namens het kerk bestuur, ik was gekleed in grote tenue van onze Marine met steek en degen. Daarop volgde een een opgewekt bruiloftsmaal op Drafna en vertrokken wij met de goed wensen van velen voor een gelukkig huwelijksleven op een huwelijksreis van een maand door Zwitserland. Tenslotte betrokken wij het huis Havenplein15 te Nieuwe Diep, een bovenhuis. Onder ons woonde de heer Krijnen in het voormalige kantoor voor de afslag van zeevis. Wij bewaren van ons wonen in den Helder aangename herinneringen. Onze omgeving was Marine. Sientje onze dienstbode, een goed meisje, die bij ons in dienst kwam voor een jaarloon van f 75,- was verloofd met een marinematroos, een man, die keurig onder zijn tuig lag en met wien zij later in het huwelijk trad. Haar loon werd belangrijk verhoogd tot 95 gulden per jaar.

1898

                            Zeilschip "Argus"

13 march, a/b H.M.Argus. . . I will tell you what my prospects are. We first go coursing in the territorial margin along the coast and as a rule get into a harbour every week, mostly at IJmuiden. . . This lasts till the beginning of June. Then the Argus goes more to the North with the North sea fishermen. She is 3 weeks at sea then, 5 days in some harbour in England or Scotland and is ten days at Nieuwediep every 3 weeks. This lasts till November, then the Argus goes to dockyard at Nieuwediep and is dismissed till the first of March of the next year, but I hope to be at the Instituut before November.
Hilda [. . .] has made any amount of warm things for me to wear at sea, it is an awful pity I can't take her with me. May Hilda come to Drafna? Hilda says "I go to Drafna", but I think I ought to ask you first. So the first time I come ashore at IJmuiden I will go to Drafna and have a talk with you about everything. . ..We are very sorry to leave our little home but when I think of that office I believe I could not have stood that very much longer. . .
Op 26 december 1898 werd onze oudste zoon geboren, Dr. Bitter stond ons bij. Hij maakt de indruk een stevig kind te zijn. Wij noemden hem Hendrik Thomas. Wij hebben een baker die du Pain heet.

De huiskamer van het echtpaar de Booy van het bovenhuis in de Havenstraat 15 in Nieuwe Diep (Helder)

Geboorte akte Hendrik Thomas de Booij geboren 26 december 1898 des namiddags 6 uur in het huis aan de Hoofdgracht nummer 15 in  Helder (Let wel vroeger was het Helder , later werd het Den Helder ook wel Nieuwe Diep (genoemd naar een vaargeul. Helder betekent is waarschijnlijk afgeleid van Hel-deur). Toch blijkt uit brieven en het dagboek dat ze woonden aan de Havenstraat 15 in plaats van de Hoofdgracht de straatnaam die in de akte voorkomt. Waarom is niet duidelijk? Vergissing burgerlijke stand? Opmerkelijk is verder dat Hendrik Thomas de Booij wordt geschreven met puntjes op de ij terwijl zijn vader en ook zijn oom Willem Theodoor de Booy tekenen een Griekse y. 

Uit de dagboek van zijn vader Han de Booy:
Grootmoeder Emily Boissevain-MacDonnell schreef aan haar dochter Hester van Hall-Boissevain over de geboorte van Hendrik Thomas:

"The child was only born at 6 o'clock on Monday evening, she had slight pains all day, but the bad ones only began a couple of hours before the child was born. Happily she had a very clever doctor, for if that hadn't been the case, the child would have died. I thought at first it was dead, but the doctor had taken all precautions beforehand, and had the warm bath ready, into which he popped it at once and did everything to revive it, so it was all right. It is a fine healthy child, weighs 8 lbs, has dark hair. Hilda is so perfectly happy and she won't let the child almost out of her arms. At present she is nursing it, I hope that will go on. . . . Han has "verlof" now, so he is able to look after her and give her her meals. I cannot tell you what a nice husband he is for her. . .They are a real happy pair and now with their child it is complete happiness. . . . 

Hendrik Thomas is geboren in  een stuitligging/

Brief van Han de Booij aan zijn vader Chretien de Booij 15 Havenplein Helder 27 december 1898:
Beste Papa, Wij zijn vol dankbaarheid omdat alles zoo prachtig is afgeloopen. Hilda maakt het zeer goed en ons kind ziet er gezond uit. Hendrik Thomas, die Tom zal genoemd  worden, heeft een rond hoofdje, levendige blauwe ogen, donker haar, bijna zoveel als ik heb, een kort dik neusje, een gewone mond ... noch groot noch klein, een stevig dik lichaampje en  weegt. Hij heeft een flinke gedecideerde uitdrukking op zijn gezicht.

Baby foto's van Tom. Op de eerste foto Moeder Hilda met bakermuts van de baker Du Pain. Op de laatste foto rechts is Tom 11 maanden oud

Uit een brief van zijn tante Nella (jongere zuster van Moeder Hilda)

Drafna Naarden 1899
Lieve Tom, Je zult wel verwonderen een brief van mij te krijgen, maar in naam van mijn hele familie uitgezonderd je grootvader kom ik je vragen of je peetoom wilt zijn van mijn beeldige ezel, die gisteravond geboren is. Als je lief moedertje neen zegt geef dan ten antwoord dat je als peetoom uit zou kunnen munten door niet op je petekind te lijken. En anders moet de ezel Mosterd genoemd worden omdat hij sterk is. Dit is de naam die je grootvader bedacht geeft, maar de hele familie wil hem Tom noemen. Zeg dus s.v.p. Ja , want als je hier komt logeren heeft de ezel een bijzonder zwak plekje voor zijn lieven kleinen peetoom en jij zult dan ook het meeste van allen kleinkinderen het recht hebben om op hem te rijden.  Ik verwacht dus spoedig hier een antwoord op, want het beest moet vroeg aan zijn naam gewennen. Ik ben zeer benieuwd om kennis met je te maken , en ik heb al zoo veel goeds van je gehoord. Je lijkt op Freddie en op je moeder! Ken iemand zich een grooter compliment toe eigenen dan dat ? Je Grootvader is ook al verliefd op je en je bent zoo intelligent !! Ik vertel het je maar want voor je opvoeding zullen je ouders je dat wel niet vertellen. Een zoet intelligente jongen die op Freddie lijkt.  Ik hou al veel van je en zou je graag nog even een paar zoentjes geven. Dat kan niet dus laat je moeder het dan maar doen  Dag Lieveling. Ik ben je meest liefhebbende tante Nella. Ik schrijf maar tante omdat ik 17 jaar ouder ben dan jij. Je bent wel de eerste neef waar door ik mij tante laat noemen, maar als je het naar vindt hoeft het niet!

(17 jaar later: Tom en zijn naamgenoot de ezel Tom, er achter de ezel die van zijn tante Olga. Op Drafna in 1916)

1900

1 mei 1900 werd zijn vader benoemd als adjudant bij den gouverneur-generaal van Nederlandsch Indië..

Tom op de schoot van Kartini, rechts van Tom zijn moeder Hilda

                 Hilda en Han de Booy met hun zoon Tom

Hilda aan haar zuster Olga:
1 oct. l900[. . .] Gisterenochtend kwam Erwin van Asbeck uit Priok [. . .] Hij vertelde zeer veel van alles wat hij gezien had en al die menschen die hij sprak, o.a. veel militaire attachés en die 2 Zweden die beiden uit Simonstown ontsnapten, van den heer Pot enz. enz. De Hr. Pot moet een verbazend flinke man zijn, die ontzettend optreedt in Lorenzo Marquez. Hij is schatrijk en heeft daardoor, daar omkoopen aan de orde van den dag is in L.M., verbazend veel contrabande enz. doorgekregen naar de Transvaal. Toen E. hem 't laatst zag beweerde hij dat het nu pas begon en dat ze van plan waren vol te houden. (Het is particulier wat ik je schrijf hoor, niet voor de krant). De Engelsen hebben gloeiend het land aan hem. De officieren van de Friesland waren beste maatjes met die der Engelsche oorlogsschepen. In het begin leek het of de marine het wel leuk vond dat de landmacht een beetje klop kreeg, maar na een tijdje natuurlijk niet meer. De comm. van de Friesland zond Vaders brochure aan verschillende commandanten. Van een kreeg hij ongeveer het volgende antwoord terug. 'Ik las de brochure met genoegen. Ik ben militair en mag geen oordeel uitspreken over dezen oorlog, maar onze kinderen en kleinkinderen zullen oordeelen of deze oorlog rechtvaardig was of niet 'Leuk hè? De Eng. zeeofficieren waren uiterst beleefd en geen Jingo's. Een Duitsche mailboot stoomde eens langs de oorlogsschepen. Langs het Fransche: de Marseillaise. Langs het Hollandsche: Wilhelmus Langs het Duitsche, Heil dir im Siegen. Toen langs het Engelsche, en, om ze te toonen dat ze heelemaal niet het God Save the queen meenden met Heil dir in.. speelden ze toen het Transvaalsche volkslied toen ze langs het Eng. schip stoomden. Tableau!

Hilda aan haar familie:
Gang van der Wijk, 8 oct. 1900. Verleden hebben we op het Paleis gegeten met den regent van Japara, de raden ajoe(d.i. zijn eerste of wel hoofdvrouw) en de drie raden adjengo, drie van zijn dochters, genaamd Cardina, Roekmini, Kartini. De regent en de drie dochters spreken uitstekend, zacht klinkend Hollandsch.Zijn zoon studeert in Leiden, woont op kamers en volgens den regent wordt hij een beetje behandeld als Oostersch Prins en is te veel aan het pret maken. Het spijt den regent dat hij hem niet dadelijk bij een familie aan huis deed, want het moet een bijzonder begaafde jongen zijn. Hij laat hem nu maar terugkomen. De drie meisjes waren verbazend aardig gekleed dien avond. Ze hadden lichtblauw zijden kabaayen aan met een zilveren galon gegarneerd en verschillende mooie gouden sieraden. Verder mooie sarongs, bloote voeten met muiltjes aan. De raden ajoe had een donkerzijden kabaja aan. Den volgenden morgen hebben Han, Tom en ik hen den Plantentuin gewezen. De meisjes waren dol op Tom en namen hem voortdurend op de sportkar op hun arm en Tom liet zich dat gewillig doen; hij is niets verlegen.Het was heerlijk die meisjes te ontmoeten. Ze lezen veel, vooral Hollandsch, en spraken over Het Jongetje enz. van Boreel, over de boeken van Johannes v. Woude, zijn geabonneerd op de Holl. Lelie enz. enz. [. . .] In Batavia zijn de meisjes van alles gaan bekijken, de opiumfabriek enz. enz. Hier zijn ze van 1-3 het Krankzinnigengesticht gaan zien. Wat ze al zoo op een dag deden is bij het ongeloofelijke af [. . .] Het was meer dan heerlijk zulke hoogst beschaafde ontwikkelde Javanen te ontmoeten. Het deed mij bepaald weldadig aan. Niet alle regentenfamilies zijn zoo verlicht natuurlijk. De regent van Demak is geloof ik degeen die zooveel schrijft, maar de regent van Japara blinkt uit doordat hij zijn kinderen een verlichte opvoeding gaf. Ze gaan nog verder reizen door Java, gaan ook naar Djokja en Solo, maar gaan niet naar het hof. Verbeeld je, als de regent daar aan het hof kwam zou hij met naakt bovenlijf en loshangend haar onder aan de trap moeten blijven zitten. Als de meisjes daar kwamen zouden ze geheel gedecolleteerd met geelgemaakte hals en dan zóó, kruipend langs den Sultan van Solo moeten defileren, als ze dan maar één vergissing maakten, vertelden ze, zouden ze erg uitgelachen worden. "U begrijpt dus dat we geen lust hebben daarheen te gaan".
Toen ik in Holland was had ik niet het minste idee dat er hier zoo'n groote maatschappij was van Indischmenschen, waarvan het meerendeel nooit in Holland komt. Ik meen nu niet juist alleen de nonna's en sinjo's, maar ook gewoon Europeesch uitziende menschen. De meesten hebben helaas wel een of 2 bruine voorvaders gehad, maar dat zijn toch niet de echte halfbloeds. Jullie kunt je daarom ook niet voorstellen dat bittere gevoel tegen de Nederlandsche Regeering. Ik vind het ook een Middeleeuwsch idee dat al die landheeren, al die menschen die hier hun belangen hebben, niets niets in te brengen hebben in de manier van regeeren. Je kunt er je gewoon geen voorstelling van maken. Als het klimaat ook niet zoo'n ontzenuwenden invloed had op de menschen en hier het oud-Holl. element meer bleef leven, was er al lang een rebellie geweest van de Indo-Europeanen en ik vind dat ze groot gelijk zouden gehad hebben. Ik geloof in l857 zijn ze al begonnen over de decentralisatie, toen na eenigen tijd weer in den doofpot en ik geloof 1877 schreef N.G. van den Berg een knappe duidelijke brochure erover en daarna weer in den doofpot. Het is toch voor de menschen hier om helsch over te worden! Holle is een echte Indischman en zou geloof ik graag morgen aan den dag aan het hoofd van een rebellie zijn. Trouwens Han zegt zelf, dat als hij geen echte Hollander was, hij zeker ook bij de rebellen zou zijn.

1901

Links: 'First kiss' van Tom en Ot. Rechts: Ot Gooszen, Tom de Booy en Mary Gooszen in Buitenzorg 1901 

Over het afscheid van baboe Sarina schrijft Hilda in haar herinneringen:
Baboe Sarina was de huishoudster geweest van een Europeesch sergeant en was met dien man getrokken naar Atjeh, Celebes, overal heen. Ze had twee kinderen van hem. Toen zijn diensttijd om was ging hij naar Holland mèt de kinderen. Zij bleef achter en werd baboe bij kleine kinderen. Toen wij haar vertelden dat we naar Holland gingen, Alfred was toen net één jaar oud, stonden we op de zijgalerij buiten Toms slaapkamer. Ze leunde over de balustrade en keek strak naar buiten terwijl de dikke tranen over haar wangen rolden. Ja, zei ze, zoo gaat het altijd, dan heb je zoo'n hollandsch kindje en dat is je eigen geworden en daar hou je van en dan gaan ze weg en ik blijf achter, ja zoo is het leven en zoo gaat 't altijd maar door. Zij bleef huilen, dagen achtereen. Zoo zat ze dan te huilen, niet zooals een Holl. meid zou huilen, lawaaiig of zoo, neen, dan zat ze op den grond in een hoekje en dan keek ik en dan zag ik weer dienzelfden starenden droomblik en de tranen die over haar wangen rolden. . .

Alfred en Tom gefotografeerd in Buitenzorg  Mei 1902 door P. Herrmann

1903

20 oktober 1903 werd zijn vader  ontslagen uit de Marine omdat na de keuring ongeschikt  bevonden was voor tropendienst.(zonnesteek en malaria).

        Tom in militaire uitrusting. Drafna 1903

1904

Zijn vader krijgt betrekking als administrateur bij het Concertgebouw. Tom gaat naar de Cornelis Vrijschool in Amsterdam.  Cornelis Vrij was een progressieve onderwijzer in Amsterdam in het begin van de 20e eeuw. Vrij had de overtuiging dat kinderen liever handelend en 'al doende' leren. In elk geval waren de kinderen dan beter gemotiveerd om naar school te gaan. (In Amsterdam bestaat de basisschool die door meester Vrij is opgericht, de Nieuwe Schoolvereniging, nog steeds als de Cornelis Vrijschool. Vanouds is de school gevestigd in de Van de Veldestraat).

1e klas  Nieuwe Schoolvereniging  (Cornelis Vrijschool). Tom links op eerste rij

Dagboek van zijn vader Han  de Booy:
16 dec. 1904. Hilda's geld op. Ze heeft nu uitgerekend hoeveel turven per dag noodig zijn en voor de rest van de maand precies zooveel turven gekocht als noodig zijn. Hilda geeft aan juffr. Bos heden als middel tegen asthma een mengsel van 1 dl. sterke koffie en 1 dl. longavita bitter, een kopje vol. Dit is het middel dat baboe Sina te Buitenzorg altijd tegen asthma kreeg. Juffr. Bos is vanavond met zwaren hoofdpijn naar bed gegaan. Is nog in leven.

1905

Olga wordt geboren op 14 maart 1905,

1906

Han de Booy krijgt betrekking als secretaris bij de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij

             3e klas Nieuwe Schoolvereniging. Tom eerste rij vierde van rechts

1907

Han de Booy wordt schoolopziener in Amsterdam.

Dagboek van zijn vader Han de Booy:
Uit het journaal van de Mavourneen:
zomer l907. De Mavourneen is oorspronkelijk geweest een reddingboot van het Deensche s.s.Blicher, dat op Vlieland strandde. Een bewoner van Vlieland kocht de boot voor f 160 van den strandvonder en sloopte er de koperen luchtkisten uit. Hij legde er een dekje in vooruit en gebruikte het vaartuig eenige tijd om er bot mede te vissen. Bij een bezoek aan Vlieland voor de Reddingmaatschappij in l907 kocht ik de sloep voor f 200.- en zeilde er dadelijk met loods Meyer mede naar Amsterdam. Vertrok ½ 6 van Vlieland  had zeer goede gelegenheid Noordelijke wind tot Marken. 4 uur ongeveer bij Marken, daarna zeer flauwe wind, moesten roeien, was eindelijk doodop ten ½ 1 tehuis en had geweldig het land aan alle zeilvaartuigen en in het bijzonder aan de boot, die ik gekocht had. Ben nog nooit zo moe geweest. De boot hadden wij gelegd naast de loodsschokken.
7 augustus. 3.20 uit boothuis, gesleept door motorboot van Goedkoop naar Oranjesluizen, 4.30 uit sluizen, wind West. G.M.koelte, zetten koers naar Volendam door de Gouwzee. Boot loefgierig, moeten grootzeil killende houden, hadden het rif in zeil, niet in de fok. Kwamen 6.30 Volendam binnen. Boot vermoedelijk te weinig ballast. Barometer 765.

                             De zeilboot 'Mavourneen'

1909  

 Tom en Alfie opgewekt naar school.

20 januari. Maandag 17 jan. naar een avond voor vrouwenkiesrecht. Ds. de Visser (Chr. Hist.), W.H. de Beaufort (Vrij Liberaal) en Mr. Limburg (Vrijz. democratisch) gaven daar hunne meningen over de zaak. Natuurlijk waren er vele Boissevains. Marie [Boissevain-Pijnappel] in de voorzitterstoel. Ik het land dat ik niet gebruik gemaakt had van de gelegenheid tot debat met Ds. de Visser, die een grootvader voorrang gaf boven een grootmoeder en verder zeide "de taak van den man is veel belangrijker dan die van de vrouw", dit hoofdzakelijk hierop grondende dat wij mannen het land verdedigen. Men was niet door hem overtuigd. Overtuigd voorstander van Vrouwenkiesrecht ben ik echter ook niet. Ik voel er nog niets voor. Nog geen portret van Lily Hafgren ontvangen.
28 jan. Ik heb eergisteren een portret van mevr. L. Hafgren gekregen uit Mannheim. Het is niets geflatteerd. Zij ziet er veel aardiger uit dan op het portret.

1911

Dagboek van zijn vader Han:
Wij zijn dezer dagen verhuisd van 151 naar 165 Verhulststraat (bovenhuis). Dit is ons derde huis in de Joh.Verhulststraat.
Ons bovenhuis Joh. Verhulststraat bevalt ons uitstekend, het is heel wat aangenamer dan 151 en ook dan 111.
Januari. De jongens lezen druk in de boeken van Karl May, prachtige Indianenboeken, waarvan zij elk woord geloven. Het is vermakelijk hun enthousiaste gesprekken aan te horen. Lange discussies. Ik zeg dat de Comanches beter en eerlijker zijn dan de Apachen. Dit vinden zij belachelijk.
10 febr Tom is enthousiast Padvinder. De kinderen hebben het tegenwoordig heel wat aardiger dan toen wij jong waren
13 febr. '11. Gisteren naar Zeeburg gewandeld met mr. Peereboom, substituut off.v.justitie om de Padvinders te zien werken. Flink gelopen. Gepraat over de toenemende criminaliteit - onzedelijkheid - opheffing bordelen - homosexualiteit, exhibitionisme en dergelijke vrolijke zaken.
's Middags visite bij verschillende mensen die niet thuis waren. Generaal van Heutz en mevr. thuis, gezellig gepraat over Indië, over de Roosebooms, het Paleis enz. Wat kwam die tijd in Buitenzorg mij weer levendig voor den geest.
15 februari. 's Middags vergadering Padvindersorganisatie. Ik word benoemd tot penningmeester. Er zal veel takt en flinkheid nodig zijn om dit vaartuig in zijn koers te houden. Mijn indruk is dat Dr. Helder, onze plaatselijke voorzitter, een sukkel is. Gunning ook bij de vergadering. Ik begin dien man hoe langer hoe meer te respecteren.
28 febr Ethel en Olga waren vandaag ook op Drafna, kwamen om 6 uur thuis. Olga rook erg naar vieze sigarenrook en toen bleek eindelijk dat ze 3de roken hadden gereisd. Daar had Olga kalm met haar fijne gezichtje gezeten naast een werkman die sigaren van tien voor een dubbeltje rookt. Ze was helemaal doortrokken van rook en stonk bepaald. Hilda en ik zeggen van tijd tot tijd tot elkander dat dit de gelukkigste tijd van ons leven is.
1 maart. Er is een 3de Padvinderstroep gevormd, namelijk te Wageningen, met een andere belofte. Hoe zal dat aflopen met die Padvindersbeweging?

Links: Logo Nederlandsche Padvindersorganisatie. Rechts: Logo Nederlandsche Padvindersbond

Robert Stephenson Smyth Baden-Powell of Gilwell (22 februari 1857 – 8 januari 1941) was een Brits militair, schrijver, onderwijsvernieuwer en vooral grondlegger van de padvinderij en verkennerij, het huidige scouting. Omdat hij in zijn jeugd het leuker vond de natuur in te trekken dan in de schoolbanken te zitten, kon hij op 19-jarige leeftijd weinig anders doen dan in het leger te gaan.. Robert Baden-Powell wordt in de Boerenoorlog belast met de verdediging van het grensplaatsje Mafeking (. Met 1250 manschappen en de plaatselijke bevolking doorstaat hij een beleg van 217 dagen, en op 17 mei is Mafeking vrij. Daar verkrijgt hij zijn vaardigheden als "verkenner" (Engels: Scout). Zijn vaardigheden vielen zodanig op, dat hij voor de Britse geheime dienst kwam te werken en in 1899 op zijn 43e tot (toen de jongste) generaal-majoor werd bevorderd. Na de boerenoorlog keerde Baden-Powell als held terug. Hij wordt geplaatst bij de Britse Cavalerie, met als speciale opdracht het ontwerpen van een nieuw opleidingssysteem. Intussen heeft Robert Baden-Powell ook van zich laten horen als schrijver van een aantal boeken met oorlogstechnieken, waaronder 'Aids to Scouting' in 1903, bestemd voor de verspieders in het leger, dat tot zijn verbazing opgang doet onder de jongens in Engeland. Ze kopen het bij duizenden en zij spelen een spel als 'B.P. Scouts'. In 1907 werd het eerste scoutingkamp gehouden op Brownsea Island, ver weg van de wereld. Ook werd de eerste (jongens) scoutinggroep opgericht, bestaande uit vier patrouilles. Met Baden-Powells achtergrond was het niet vreemd dat scouting (of toen in Nederland padvinderij) een militaire organisatie structuur en uiterlijk kreeg
In 1904 wordt Baden-Powell benoemd tot luitenant-generaal, de hoogste rang in vredestijd.)

Han de Booy, als lid van de Bestuur van de Nederlandsche Padvinders Organisatie,  met padvinders in actie.

Vrijschool 1911. X Ben ik genomen door portrettenmaker

5 febr.1912. 't vroor 24 graden! 'n ouderwetse winter. Ik ging met schaatsen naar school maar 't was heel beroerd, want overal was sneeuw aan het ijs vastgevroren. Ik viel voortdurend. Boterhammen meegenomen naar school en 'middags tussen half 12 en half 2 te rijden, maar we kregen vrij! Ging naar IJsclub , reed van 12-4u Moeder had "jour" (een soort open huis maar wel voor de welgestelden)
7 febr. Elfstedentocht toch doorgegaan ondanks dooi. C.C.J. den Koning heeft het gewonnen 11u 40 min.
(In het dagboek vinden we het eerste mededelingenblaadje van de Nederlandsche Padvinders Organisatie, afdeling Amsterdam. Waarin de benoeming staat van T. de Booy tot patrouille leider  van de 4e patrouille)

Tekst: Tenslotte willen wij hier vermelden de beide jeugdige zwemmers die op Maandag 25maart, de dag waarop het bedrijf begon , het eerst van onze inrichting gebruik maakten en wier namen T. en A. de Booy. Wij wenschen hun nog menig aangenaam zwembad. Amsterdam 12 april 1912. De Directeur S.Snuyff

 Tekening van de eerste zwempartij in Zuiderbad, getekend door Tom de Booy. (Datum Januari 1912 is er later door mijn vader bijgeschreven)

           Zuiderbad aan de Hobbemakade 26 te Amsterdam

Op 28 maart mijnheer Mengelberg jarig. Ik ging naar hem toe en kreeg een chocolaatje en gaf hem een paar padvindersbriefkaarten, waarvan 2 met waterverf gekleurd is.

Tekening van de dirigent Willem Mengelberg door Tom de Booy

2 april "Dokter" Karl May is gestorven stond in de krant, dat over z'n leven vroeger leven minder goede dingen aan 't licht waren gekomen.

            Tom, Vader Han, Alfred 1910

Freddie van Hall. 15 jaar  Zoon van Hester van Hall-Boissevain       

Zeiltocht met Mavourneen naar Texel, Marken, Enkhuizen en Medemblik.  Harde wind achter - gedurende tocht den Helder-Texel. Bij zo'n hoge golf word je helemaal omgelicht en dan vooruit gesmeten. Terugtocht naar Texel Storm, onweer, vader vond 't te bar en keerden terug. De Dageraad zou de Mavourneen naar den Helder slepen. We gingen mee met de Dageraad. De Mavourneen kreeg heel wat water over heen en was soms niets meer te zien. Dikke sleeptros knapte. Vader schreeuwde dat hij terug wilde zeilen naar Oude schild en dat wij maar in hotel den Burg moesten wachten. 3u s-middags zagen we een botter aankomen met de Mavourneen op sleeptouw. Via Noord Holland's kanaal terug. Alfred stuurde de Mavourneen tegen een sluiswand , een stuk steen viel bij ons op dek.
Juli over naar 2e klas, maar rot rapport.
18 oktober . Oorlog tussen  Turkije-Montenegro, Bulgarije, Servië en Griekenland.
28 oct Vrij van school voor Grootvaders 80ste verjaardag ( Charles Boissevain), Ik gaf hem een vogelvoederhuisje. Vervelend veel toasten. De oorlog in de Balkan: de Turken worden door 2 vijanden vernietigd: de Bulgaren en de cholera. Toch hielden zij bij de Tsjatagaldalmie (?) goed stand evenals Adrianopel en Skutari. Nu dreigt en een Europese oorlog. Oostenrijk wil niet hebben , dat Servië havens aan de Adr. zee krijgt. Begin december wapenstilstand. Het jaar 1912 loopt ten einde. Veel gebeurd. Ramp Titanic. Oorlog in Tripolis, Balkan, Gespannen verhouding Frankrijk-Duitsland enz.

Uit dagboek van zijn Vader Han over het jaar 1912:
1 januari. Hilda en ik zijn gisteren met Tom en Alfie naar de Luth. kerk te Bussum geweest, ik vond het aangenaam naar de kerk te gaan. Tom en Alfi vonden het maar half, om niet te zeggen erg vervelend. Ds. van Wijk een bejaard man. De preek handelde over het eeuwig blijven van God, terwijl al het andere vergankelijk is. Niet kwaad. Tom en Alf zijn aardige jongens, maar nogal lui in het huishoudelijk werk, zoals pompen, hout halen enz. Ze zouden dat liever door een ander laten doen.
7 januari. Zondag. De laatste dag, morgen gaan we weder naar de stad. Gisteravond 12th night op Drafna, gezellig gedanst, groen verbrand, snap dragon enz. Daarna een eenvoudig gezellig supper. Vader de hele avond in doodsangst voor zijn huis, namelijk dat het in brand zou vliegen. Verhaaltjes verteld bij het vuur.
In China wint de revolutie. Wat zullen wij nog van China te verwachten hebben. Wij niet veel goeds denk ik. Italië vecht nog in Tripoli. Rusland gaat Perzië te lijf, de Engelsen zijn op het schiereiland Sinai, zo is het jaar 1912 begonnen.
21 januari. Zondag, vroeg op. Tom kwam mij om 6 uur porren, 't dooit, maar wij gingen er toch met ons tweeën van door, namen de trein van 7.50 naar Purmerend, zagen bij aankomst daar niemand die aan schaatsenrijden dacht, een mistige dag, dooiweer. Vroegen naar de weg, kwamen op de ringvaart van de Purmer, gemeen ijs. Ik had Tom zijn lasso laten meenemen. Langs de oeverkant van de ringvaart aan het touw naar Edam. Hoorden daar van een Volendammer wiens bijnaam "Pinkoff" was, dat het ijs naar Oosthuizen en Hoorn zeer goed was. Bijna niemand op het ijs. Flink hard gereden naar Hoorn. Komen te 1 uur te Hoorn, eten bij Dalmeyer, bezoeken het Museum waar het geweldig koud is en vertrekken ongeveer 4 uur van Hoorn. Heerlijke tocht.
2 februari Als mijn zoons in de Marine komen, dan geef ik hen de volgende goede raad. Gaan zij er uit, omdat de Marine hun niet bevredigt, of om andere redenen, dan moeten zij ten eerst zo mogelijk te Amsterdam zich vestigen. Het komt er dan niet op aan of de betrekking die zij dan krijgen aanvankelijk mooi is, maar ze moeten zorgen dat zij in de betrekking die zij aanvaarden slagen en dan langzamerhand zich trachten te verbeteren. Geduld hebben!
Toen ik uit de Marine kwam werd ik administrateur van het Concertgebouw.
Vrijdag 9 febr. Als ik zondag niet van Terschelling was vertrokken zou ik daar zijn ingevroren tot heden.
In weerwil van de dooi heeft de Elfstedentocht woensdag toch plaats gehad, gewonnen door Coen de Koning in 11 uur 50 min., prachtig, 196 km. Ik hoop dat Tom en Alfie die tocht eens zullen medemaken.
Hilda heeft de laatste dagen Mengelberg voorgelezen terwijl hij door Th. Schwartze wordt uitgeschilderd. Zij leest dan voor uit Faust II.
6 maart Woensdag. 's Avonds gegeten bij Charles en Marie [Boissevain-Pijnappel], waar ook Vader en Moeder. Charles is iemand die mij altijd prikkelt. Ik geef niet veel om zijn hersenen, hij loopt voortdurend uit zijn roer. Wij hebben het over het optreden der suffragettes in Engeland die in Regent- en Bondstreet vele winkelruiten hebben ingegooid. De mijnwerkersstaking in Engeland neemt grote afmetingen aan. Door de staking krijgen vele werklieden van fabrieken, die zonder kolen niet kunnen werken, gedaan. Er zijn dientengevolge ongeveer 1.000.000 mensen zonder werk.
9 maart. Uitvoering van de 8ste symphonie van Mahler, die een overweldigende indruk maakte. Nog zelden zag ik het publiek in het concertgebouw zo enthousiast, en dan nog wel een Toonkunstpubliek, dat bij ons als saai te boek loopt. Ik vind het 1e deel bepaald mooier dan het tweede. Hilda zong met heel veel vuur mede
Zondag 10 maart hadden wij eerst 's middags een hele mooie uitvoering van de 4de symphonie van Mahler, met mevr. Loman voor de solo, en 's avonds was het merkbaar bij de herhaling van de 8ste, dat Mengelberg en het orkest en het koor moede waren
Zondag 24 mrt. Heden morgen naar de Remonstrantse kerk met Hilda. De kinderen zijn naar Drafna. Daarna thuis nog eens nagelezen de kwestie van de Arminianen en Gomaristen en het sterven van Oldenbarnevelt.'s Avonds de orkestrepetitie van Te Deum van Diepenbrock bijgewoond. Een gezellige dag met Hilda.
Zondagavond Ethel Gorner gaat morgen weg naar de Bentincks. Zij wordt heden 19 jaar en wij hebben haar uitgefuifd. Ze moet een nurse-uniform dragen en ziet er nogal aardig uit.
17 aug. - 24 aug. Prachtige zeiltocht met Mavourneen met de jongens. Ik vind die tocht een mooi stuk werk.
7 oct Vanavond hebben Tom en Alfi weder eens een ouderwets robbertje gevochten, maar gingen als vrinden naar bed. Veel gesjouwd met allerlei meubels van de ene kamer in de andere met het gevolg dat de salon wel wat gezelliger is geworden.
23 oct Las vanavond in de courant dat de hoop van de Koningin wederom verijdeld is, de hoeveelste maal is dat nu, wat moet daarvan op den duur komen. Die arme Koningin. Heden gezwommen in het Zuiderbad, lekker. Ik weeg nu 83 kg naakt, dit moet minder worden. 5 kg minder zou ik zeggen. Heb in de laatste tijd een knobbeltje gekregen in de palm van de rechterhand. Jicht?
(Later bleek dit het begin van een "Dupuytiense vingercontractuur" te zijn, waarvoor Vader zich, toen hij daardoor niet meer goed kon vioolspelen, op 70 jarige leeftijd liet opereren, met goed succes.)
Wij hebben maandag 28 october Vaders 70ste verjaardag gevierd op Drafna. Op de Sparren logeerden Jan van Hall en Hessie met 4 kinderen, verder mevr. Mengelberg. Dan waren wij er met ons vijven en 2 meiden, dus 14 samen. Hilda had heel wat werk om dat alles te regelen en deed het prachtig! Het feest was zeer geslaagd. 's morgens kreeg Vader het karretje en hitje. Wij ontvingen met gezang, Mary, Hilda, Charles en ik, dat heel mooi was, het bekende Russische kerklied. Diner hotel Bredius, ik zat naast Lady Salt, die ik cousin Cissy noem, een lief aardig mens. Verschrikkelijke speeches van Charles (broer van Hilda), die al maar weer doelde op een spoedig heengaan van Vader. Ik vind Charles eigenlijk een wanhopige kerel, ontoerekenbaar, een gevaarlijk mens in zekere zin.

Het landhuis "Drafna" in Naarden van de familie Boissevain            Charles Boissevain 70 jaar

2 nov Tom is bezig aan een schermcursus met andere padvinders. Hij en Alfi vorderen aardig met de muziek.
Zondag 10 november. (naar kerk). Bevond bij thuiskomst dat Alfred niet met Tom en Olga zoals bevolen was aan de Amstel was gaan wandelen, maar daar dadelijk was omgedraaid. Hij was nog niet thuis. Kwam later. De snoodaard was de De la Portes tegengekomen, die hem mede hadden genomen naar Artis. Gaf hem een standje en hij beloofde zo iets niet meer te doen. Ik was boos op hem, had zelfs een wicket in mijn kamer gezet met het doel hem iets te laten voelen op zijn achterwerk, gebruikte de wicket echter niet, doch sprak hem kalm toe en met effect.
15 nov. Hirsch op het Leidseplein is geopend, heeft "mannequins" laten komen uit Parijs en L.N.Vermogen heeft van deze gelegenheid gebruik gemaakt om een "tea" te organiseren. Hilda heeft in een onbewaakt ogenblik ook toegestemd en schenkt thee bij Hirsch terwijl afzichtelijke prostituées uit Parijs in hoogst onpractische japonnen, waarin ze niet kunnen lopen, door de zalen schuifelen. Het spijt mij dat L.N. Vermogen niet fijngevoeliger is, maar Beukers is een ploert en een burgerman.
29 nov. Er is grote opwinding te Amsterdam onder de Joden wegens het optreden van de firma Ferwerda en Tieman, huurder van Trianon in Hirsch, die om een net publiek te behouden Joden en dergelijke mensen duurder laten betalen. In de couranten staan nu allerlei verontwaardigde berichten, ook van (huichelachtige) Christenen. Congres te Basel tegen de oorlog, van de Sociaaldemocratie. Men moge hierover sceptisch denken, de richting moet men toch sympathiek vinden. Een oorlog van de proletariërs tegen de oorlog door werkstaking, zonodig revolutie.
14 dec Tom en Alfie vanavond naar een danspartij bij Voûte, allebei in een zwart pak. Tom voor het eerst in hoge, omgeslagen boordjes, waarop hij erg trots is. Alfie vindt het vervelend naar zo'n danspartij te gaan. Er zijn tegenwoordig zoveel nieuwe dansen en zij hebben geen dansles gehad.
26 december. Tom's verjaardag. Hij wordt 14 jaar dus zo oud als ik was in 1881. In 1883 kwam ik op het Instituut. Het komt mij voor dat de kinderen tegenwoordig meer zelfbewuste mensen zijn dan in mijn tijd. Feestdiner op de middag waar Alfred Tom zo hard hij kon op zijn tenen trapt, hetgeen grote indruk op Tom maakt.
Dinsdag 31 december. Riet van Heel logeert bij ons op de Sparren. Wij lazen 's avonds een stukje uit de Bijbel, de brief van Paulus aan de Corinthiërs. Het is niet aangenaam op Oudejaarsavond bezoek te hebben. Ik hoop dat het niet meer zal gebeuren. Het zijn op de Sparren gedurende de Kersttijd vind ik maar heel matig
Wij aten heerlijke oliebollen en daarna, nadat de kinderen naar bed zijn naar Drafna, waar wij gezellig souperen, met Vader en Moeder en champagne drinken, om 12.30 naar bed

1913

De gestrande driemasterschoener Ingeborg op het strand van Scheveningen

Artikelen in dagbladen van Robert Falcon Scott ( Tijdens de reis naar Zuidpool op terugtocht ingesneeuwd en bevroren  vermoedelijk maart 1912)

Robert Falcon Scott (Devonport, 6 juni 1868 – Antarctica, (vermoedelijk) 29 maart 1912) was een Brits ontdekkingsreiziger, die beroemd is geworden met zijn tochten naar Antarctica. Op 1 november probeerde Scott nog een keer om de geografische zuidpool te bereiken. Onderweg begon het echter te dooien zodat het terrein barslecht werd en hij liep dan ook veel vertraging op.  Scott bereikte op 6 januari het punt waar Shackleton moest terugkeren. Op 16 januari zag Henry Bowers iets wapperen en riep Scott. Scott liep naar boven en zag een Noorse vlag en vlak erbij lag een telegram van Roald Amundsen. Toen besefte hij dat hij te laat was. Op de terugtocht vonden Scott en zijn metgezellen op tragische wijze de dood. Maanden later, in november, gingen de expeditieleden die in Cape Evans hadden overwinterd op zoek en troffen Scott, Bowers en Edward Wilson dood in hun tent aan. Edgar Evans en Lawrence Oates waren eerder al overleden, zij zijn nooit teruggevonden. Tot aan aan zijn dood hield Scott een dagboek bij dat later naast hem werd gevonden. Zijn laatste woorden schreef hij op 29 maart: "In Gods naam, denk aan onze nabestaanden". Hoewel hij niet als eerste de zuidpool heeft bereikt is hij vanwege zijn tragische dood toch populair geworden in Engeland.

Ben benoemd tot patrouilleleider 4e patrouille Troep I.

            Overdragen van de kas door Tom aan Offerhaus

                De Troep padvinders waar Tom bij was aangesloten

18 februari - met Riet en Jan Dudok van Heel naar de 5 stuivers van Lavarède in Carré. Buitengewoon leuk.
8 maart Engelse suffragettes zijn zeer baldadig geweest. Nu hebben die fanatieke , half krankzinnige vrouwen een koffiehuis in New Garden verbrand en meer dergelijke schooierstreken Als men ze in de gevangenis stopt stopt hongeren ze zich zelf uit en dan laat men ze weer los omdat ze anders zouden sterven! Een moeilijk geval.
21 maart . naar Drafna . heel mooi buiten. Pim André de la Porte band lek, daar 3 kwartier mee verpest zonder resultaat.
27 maart . Met Jan Dudok van Heel naar Laren gefietst. Na passeren partij Jan, Mary Boissevain en Heentie naar Valkeveen een waarzegautomaat."Al heeft U nog zo'n verliefd gezicht, aan trouwen denkt gij niet licht?"
27 maart s'avonds Amsterdam  schermexamen. Ik kwam er door en heb nu insigne schermen.
3 april 1e van Mahler schitterend
6 april 2e klas examen zeer goed

           2e klas van de 5-jarige HBS-B in Amsterdam. Tom achterste rij tweede van links

Politiek overzicht: Mexico: opstand, president vermoord. Engeland: suffragettes! Frankrijk Poincaré president. Conflict met Duitsland omdat zeppelin per ongeluk in Frankrijk landde. Grote legeruitbreidingen in Duitsland. Adrianopel gevallen (Balkan).
Reddingen Eastwall IJmuiden 20.000 balen ongepelde rijst. Brandaris redt 3 man van zinkende tjalk IJmuiden 2.26 redt 1 man van logger.
12 april te waterlating sloepen Troepen I, III en IV. gekregen dank zij Phillipine. Onze sloep heet Woelwater.

                                 Tom 14 jaar

Juni naar tentoonstelling de Vrouw. Overgegaan naar 3e klasse.
12 juni Oom Eugen getrouwd! Hij kwam met z'n vrouw op Drafna.Zou ze aardig zijn? Mooi? Lief? Daar kwam de auto aan. Het kritische moment. Begroeting. Ze heet Inez Milholland- genoemd Nan. Ik vind haar heel aardig. Ging met oom Eugen naar Naarden om te vragen wat hij moest doen om in Holland wettig getrouwd te zijn (zij trouwden in London). Dat was makkelijk de Engelse licence moest alleen vertaald worden. De vader van aunt Nan was heel boos toen hij hoorde dat z'n dochter zo maar getrouwd was.

                       Alfie en Tom in de Mavourneen naar Wiewerd

    Hogere Burger School Amsterdam. Pijl linksonder wijst de directeur Bouten, Pijlen rechts boven naar Tom

25 nov. De "baas"(A. L.J. Bouten) gestorven. We stonden met een gevoel alsof iets zwaars op je drukte in de gymnastiekzaal. Doyer v. Cleeff hield korte toespraak. De baas, onze goede baas, 59 jaar, zo betrekkelijk jong. Wat een verschrikkelijke slag voor de school. Hij had grote invloed op de leerlingen en de leraren heeft hij tot elkaar gebracht. Een paar dagen gingen we naar de begrafenis, zeer indrukwekkend.
27 november. Feestje op Parva, bar veel plezier gehad Maddy Vegtel en Theo voerden zelf gemaakt toneelstukje op. Een scène in een 17e eeuws gezin. Verscheidende spelletjes , blauwtje lopen, slofje onder , kruip door sluip door.
28 dec Maddy Vegtel zag er er in haar gewone kleren lang zo aardig niet uit al gisteren. 
31 dec. Gecostumeerd bal. Maddy Vegtel, Pierette,  zag er niet zo aardig uit, maar ze danst uitstekend. Veel plezier gehad en reusachtig gedanst. Laatste wals met Maddy zal ik mijn leven lang heugen.

Uit dagboek van zijn vader over het jaar 1913:
Zondag 9 febr. Tom na ontvangst van zijn rapport helemaal opgefleurd, hij had geen enkele onvoldoende en 7 voor meetkunde. De arme jongen is er erg benauwd voor geweest en zag er dientengevolge zeer slecht uit de laatste dagen, zodat we ons ongerust maakten over hem en hem thuis hielden. Nu bleek bij het ontvangen van het rapport wat de oorzaak was geweest en stelden wij ons bezoek aan dr. Beyerman, die wij wilden consulteren, uit.
22 sept. 's Morgens met Hilda naar de Doopsgezinde kerk Oosterpark. Ds. A.K.Kuiper over de woorden van Paulus:"Ik heb steeds getracht een onergerlijk geweten te hebben tegenover God en de mensen". Heel eenvoudig en mooi.
Naar Ds. Kuiper met Hilda over catechisatie Tom. Deze zeer uit zijn humeur dat hij op catechisatie moet. Later bedwingt hij zich prachtig!
30 nov. Gisterenavond heeft Tom 6 paar schoenen uitgezet, Alfred 1 paar, Olga 1 paar met een glas water voor het paard. In alle schoenen wat gelegd.

1914

1 jan. Geef Alfred een pak rammel wegens brutaalheid tegen zijn meerdere.
4 jan. Speelden Dopper’s danswijsje voor de Ierse tantes Minne en Fanny op Drafna. Tevoren hielden zij met tante Nella, vader en grootvader een debat over oorlog Duitsland – Engeland. Zeer komisch.
10 jan. Moeder geeft lezing over Kartini voor de "elite " van Amsterdam. Groot succes. Het militarisme in Duitsland is machtig. Von Reuter, die in met soldaten een oproer heeft gedempt is later nog gedecoreerd ook. De keizer heeft nog monarchale macht.
18 jan Schaatsentocht naar Hoorn met Vader en Alfred. Alfred heel moe.
25 jan. Schaatsentocht met Vader, Moeder- Hoekstra naar Hoorn. Moeder brak spaakbeen. 15 amsterdamsche korstjes gegeten!
Picquart, de held van de Dreyfus zaak overleden.
Jan. Met Lebert (klasgenoot naar zijn huis) Het viel me op hoe gek open ze daar in die familie over schuine dingen praatten. Ook de klein Krien , 10 jaar, praatte lustig mee. Ze maakten gore moppen en dubbelzinnigheden. Ik rookte een sigaretje en kocht een rolletje pepermunt en chocolade om de reuk in mond weg te krijgen
1 febr. Partij bij Wamsteker. Danste met Netty Spakler, Meta Mulder, Liesbeth van Valkenburg, Annie Goedkoop enz. Reuze lollig. Ik was voor het eerst in lange broek . Het was bar lollig.
eind februari : met Jan  Dudok van Heel en z'n ouders naar Mijlpalen. Een prachtig stuk, zeer boeiend leerzaam, treffend en aangrijpend. Zeer goede gespeeld door Royaards en z'n volgelingen. Paasvakantie met troep gekampeerd te Laren en gezeild. Empress of Ireland in aanvaring gezonken 1023 mensen verdronken. In Albanië doen Ned . Officieren goed werk. Thomson's heldendood te Durazzo.

De ramp van de Empress of Ireland. Het zicht was verminderd door dichte mist. Wachtposten probeerden de ander met de lichten uit te peilen. De Storstad zag Empress of Ireland het eerst en deed een wanhopige poging weg te draaien. Kendall probeerde de Storstad te missen door eerst volle kracht vooruit en toen achteruit te slaan, maar het was veel te laat. De Storstad raakte de Empress of Ireland en er ontstond een groot gat in de romp van de Empress of Ireland realiseerde zich dat het was afgelopen met de Empress of Ireland en gaf, na een vergeefse poging het schip te doen stranden, het bevel om het schip te verlaten.

Juni moord op aartshertog Franz Ferdinand en zijn vrouw door Gavrilo Princip een gymnasiast. Droevig voor  de oude Keizer Franz Joseph.

Aanleiding tot de eerste wereldoorlog: Gavrilo Princip vermoord Oostenrijkse troonopvolger aartshertog Frans Ferdinand en zijn vrouw Sophie Chotek.

Juli. Na zwemmen – Oud Naarden – met Valti Jacobsen naar huis gelopen. Nooit heb ik mij zo gelukkig gevoeld. Het deed me goed met haar te praten, ik merkte dat ik niet altijd jongensachtig en kinderachtig was. Dat weten zelfs mijn ouders niet, hoeveel ze ook van mij houden. Er zijn maar weinig mensen die begrepen worden. De tantes Boissevain doen altijd zo geheimzinnig , nooit kan je met 3 of 4 tantes in een kamer zitten of je voelt dat ze je eigenlijk liever weg hebben. Er is een nieuw gevoel in me ontwaakt: ik heb een zielsvriendin gevonden die voor mij haar hart wilde uitstorten. O heerlijke goddelijke julidag!
17 juli. Naar les Contamines. 3^e klasse, 20 stuks handbagage. Jan den Tex reisde met ons mee.

Les Contamines, Frans bergdorpje in 1914

24 Juli Zie soldaten vertrekken, die hier een tijdje zaten. De hoornblazers draaiden leuk met hun hoorns in de lucht.
25 juli. Naar Trè la Tête. Met vader en Alfred naar de gletscher. Prachtig. Vader is hier gelukkig wat minder conventioneel en ouderwets dan in Amsterdam.

        Tom bij de Trè la Tête gletscher

 Ik merk dat ik langzamerhand ouder wordt en de fouten van mijn verschillende oom en tantes , op mijn manier opgevat, begin te ontdekken. (Over oom Robert Boissevain – echtscheiding met tante Rosie) . Van de ooms vond ik oom Alfred en oom Eugen de aardigsten. Oom Jan lijkt me aardig maar ik ken hem zo goed als niet. Praatte met Nicoud Serapin, een gids.
Dreigende oorlog tussen Oostenrijk en Servië. Grote opwinding. De zoon van Callote Mollard, onze huisbaas, zou direct in dienst moeten.
29 juli Maar Mt Joie en lac de Roselette. Ik vind 't hier heerlijk.
30 juli, 2 aug. Terwijl ik dit schrijf bij een zwak kaarsje, is intussen de Europese oorlog al uitgebroken. Rusland begint te mobiliseren. Frankrijk ook enz. Elk moment kan het besluit worden genomen waardoor Europa in vuur en vlam zal worden gezet. Miljoenen mensenlevens zullen verloren gaan. Vreselijk om niet in eigenland te zijn nu. De oogst is nog niet binnen gehaald, de vrouwen blijven achter. De vrouwen diep onder de indruk, waarom die oorlog?
3 aug. Servië en Oostenrijk vechten al. Vanmorgen de mannen vertrokken uit les Contamines. Ernest Mollard zei: ne pleurez pas, je vais pour la France (hij sneuvelde 24 aug. in de Elzas) .
Wij zitten in strijd wat te doen. Blijven of weggaan. Toen kwam mijnheer Reiball en zei dat de laatste treinen ’s middags zouden vertrekken uit St. Gervais. Wij pakten wat in en lieten de koffers enz. achter. Vader leende geld van Mollard. Kregen nog een auto te pakken. Vreselijk om weg te gaan , net nu we in training waren. In Lyon grote drukte. Geen trein meer. Alle hotels vol. Legden plaids neer op trottoir, trachtten te slapen. Te 4.00 uur naar station. Rubell had een trein gevonden voor Marseille. Onderweg ontviel ons het woordje "ja" . Gejoel van half dronken soldaten, die op de grond lagen te slapen. Vreselijke reis van 12 uur. Aan elk station gevecht om water. Moeder barstende hoofdpijn. In Marseille gehoord Duitsland en Rusland al in oorlog. Kamers in hotel Terminus. Sliepen 11 uur aan een stuk. Aten droog brood in vies restaurant. À la guerre comme à la guerre. Gezwommen in midd. Zee. Er zijn hier veel dames die mooi proberen te zij door zich afzichtelijk te verven maar allen zijn toch elegant, zelfs de armste winkelmeisjes.
4 aug. Grote haat tegen Duitsland. Engeland oorlog verklaard aan Duitsland. In België drongen Duitsers binnen. Jaurès franse socialistenleider vermoord.
6 aug. Reuze fijn in Marseille, zou er wel willen wonen als ’t Holland was. Soldaten zongen à Berlin, à Berlin.
9 aug. Ingescheept a/b St. Ophir Rott. Lloyd. Sliepen met vader, Afred en andere mijnheer in het van de Ophir. Ik had koorts, volgens de vermakelijke, maar weinig vertrouwen verwekkende scheepsdokter had ik malaria. Dikke mist door Kanaal, grote torpedoboot, 2 onderzeeërs . Eindelijk Rotterdam – 14 dagen na vertrek les Contamines. Van het begin af was de oorlog voortdurend succes voor de Duitse legermacht geweest. België bijna geheel bezet Maubeuge gevallen, gevechten bij St Quentin. Duitsers al dicht bij Parijs. Er wordt gezegd dat de hogere officieren in Nederland pro-Duits  zijn, de grote massa van het volk is heftig anti-Duits. Vreselijk wat de Belgen overkomt. Heden verwoest, bevolking vermoord. Vind het lollig dat de Duitsers voor Parijs zijn teruggeslagen. (slag bij de Marne). Maar een complete overwinning voor de Fransen en Engelsen is ’t jammer genoeg nog niet.

Onze terugtocht uit Frankrijk of op weg naar Holland Een moeilijke reis van 2 aug-14 aug 1914

Hoewel dit een vrij opstel is zal ik in deze reisbeschrijving slechts de pure, zuivere waarheid verkondigen daar anders m'n opstel veel van z' n originaliteit verliest.

We hadden voor deze afgeloopen vacantie een châlet gehoord in Hoog Savoye of tewel Fransch-Zwitserland t/w van den Mont Blanc. Den 20 sten Juli gingen wij daar naar toe en genoten van de eerste vacantiedagen. We oefenden ons flink in 't bergklimmen en maakten al aardige tochtjes van een uur of vijf. Zoo verliepen zeer rustig de eerste weken van de vacantie, toen we plotseling opschrikten door de kranten. Ultimatum van Oostenrijk aan Servië. Dat kon wel ernstig worden maar vast vertrouwende, de mogendheden er voor zouden zorgen niet mee te doen aan de strijd tussen Servië en Oostenrijk Hongarije.. Doch het voortdurend ernstiger na de oorlogsverklaring van Oostenrijk Hongarije aan Servië, wat wij pas de 29ste hoorden (Het was er zeer afgelegen) hoorden we geruchten van een "mobiliseeren van Rusland"etc. etc. Maar de kranten waren nog steeds zeer hoopvol en zoo kwam het, dat toen we 1 Augustus hoog en droog op een 2000 M hooge berg picknickten we  er nog niets van vermoeden hoever het al was. Wel vond vader de kranten van 30 juli minder mooi maar we hoopten nog altijd. Omstreeks 4 uur daalden we weder naar ons lieflijke dorpje terug. Maar wat zagen we daar. Een groot plakkaat met de Fransche vlag en met het opschrift: "Mobilisation générale de la flotte et de l'armée". Onder dit onheilspellende bericht zaten eenige vrouwen met roodbeloopen oogen. Ze begrepen wat dit beteekenden " mobilisatie beteekent oorlog". Het gehele dorp was in opschudding van de ongeveer 500 inwoners zouden er wel 90 krachtige mannen vertrekken, meest huisvaders, en dat nu, terwijl de oogst op 't veld staat.

De châlet "Les Lilas" die de familie de Booy heeft gehuurd van de heer Molard in Les Contamines

Onze huisbaas had vier zoons, die alle vertrekken zouden.*) Een was er hier en zou de volgende dag vertrekken van z'n vader en zusters. Onze prettige stemming, die we mee hadden gebracht van die hooge frische lucht van de bergen was er heelemaal uit. Stil zaten we s'avonds aan tafel. En dien zelfde avond zagen we vele mannen voor het laatst misschien hun vrouwen en kinderen. We zagen hier het zoo diep navrante voorspel van den oorlog....... De volgende morgen vroeg reeds vertrokken de mannen. Onze schoenen, die gerepareerd moesten worden, kregen we ongerepareerd terug, de schoenmaker vertrok. Z'n vrouw en 2 aardige gezonde kindertjes van 5-6 jaar achter latend. De bakker vertrok, we konden geen brood meer krijgen, want behalve die eene bakker die 't brood bakt voor 't kleine hotelletje en sommige inwoners bakt ieder z'n eigen brood. De zusters van onze Mollard Erneste (zoon van den boer van wien wij het huisje huurden) waren troosteloos toen  hun broer vertrok.."Ne pleurez pas"zei hij "Je vais pour la France". Zonder een klacht op hun lipjes vertrokken zij Frische mannen nog in de kracht van hunleven."Vive la France"riepen zij en daarna "Vive la Guerre"en opgewonden  werd weer de Marseillaise gezongen. Het was een diep aangrijpend gezicht. Hoeveel zullen er terugkomen misschien niet één. Misschien worden ze allen gedood door een enkel schot uit een houwitser. Wat stond ons te doen? Hier blijven en rustig afwachten totdat de oorlog voorbij was. Probeeren om gedurende de oorlog weg te gaan. Dat scheen moeilijk want we waren in Frankrijk en Fransche banknoten zouden wel niet meer gewisseld worden in Zwitserland. Zoo bespraken we onder elkaar allerlei plannen. Maar de groote vraag bleef : "Hoe weg te gaan"? en zouden we weggaan. Het is heel lastig voor iemand er niet bij was zich in zoo'n toestand te denken. Critiek later af is makkelijk maar om in zoo'n geval te kunnen besluiten en - en goed te besluiten. Die besluiteloosheid, die over ons  was geslagen was vreeselijk. Nooit zal ik dien dag vergeten. We probeeren maar wat te eten. Half één was 't toen we plotseling hoorden, dat de laatste trein van St Gervais wegging om 4.40. Van dat station waren we nog 14 km verwijderd. In enkele oogenblikken moesten we besluiten wat te doen en instinctief deden we het beste n.l besloten we weg te gaan. We pakten een beetje handbagage in. Ieder zooveel hij dragen kon en vluchten. Vader hoefde gelukkig  z'n huisbaas niet te betalen hetgeen we buitengewoon beleefd vonden (Maar 't is ook een Franschman). Zoodat we gelukkig centen genoeg hadden. In het dorp kregen we gelukkige nog een auto te pakken. We laadden er alles in en vertrokken te 1.30. Alles in de grootte wanorde achter latend. 't Eten nog op tafel!!! Gelukkig kwamen we op tijd, maar moesten onderweg nog een benauwd kwartiertje door maken, daar de auto een panne had! Te St Gervais namen we kaartjes voor Marseille. Dit was de eenige manier. Eerst naar Marseille en dan met de boot van de Rotterd. Lloyd. We wachten op de trein en kwamen in één coupé met de Fransche familie waarmee we kennis maakte in ons bergdorpje.

De franse familie Reibell  en onze familie in les Contamines. Later  zouden we met deze franse familie de treinreis maken naar Marseille

Een mijnheer van 70 jaar gewezen prefect. Z'n vrouw, dochter en zoon (die opgeroepen was voor dienst). Zoodoende was 't een heel gezelschap. In 't geheel 13 personen,  2 hondjes en een kat. Eindelijk vertrok de trein. We merkten nog niets van oorlogstoestand hoewel we wel eenige geruchten hoorden dat den oorlog uitgebroken was. Verder nog eenige sensatie berichten waarin  de Franschen (als altijd optimistisch) zeer sterk zijn. De keizer was gewond, de kroonprins gedood, Hamburg platgeschoten, 3 leugens achter mekaar. Om 4.30 gingen we op weg. Het landschap zag er nog zoo vredig uit (dwz geen soldaat in in 't zicht) en iedereen was nog zoo kalm, dat we het haast jammer vonden. Zoo werd het avond.  Nu kwamen we al meer in de bewoonde wereld. Overal soldaten langs de trein en er werd druk gewuifd met zakdoeken.10 uur. We dommelen al een beetje toen we plotseling wakker schrikten. "Tout le monde descend".En dan pêle mêle alles uit de trein gesmeten  in een andere trein overstappen. Of je mee kwam of niet - gaf niets. Chacun pour soi  Menschen levens telden niet meer. Een vreeselijk dringen door het nauwe stationnetje gaf aanleiding tot onze angst elkaar kwijt te raken. We hielden elkaar vast en zoo kwamen we gelukkig in de 2de  trein. Dit gevaarlijke spelletje van overstappen herhaalden zich 2-3 keer. Nog verwondert 't me, dat we geen bagage kwijt raakte. Omstreeks 12 uur kwamen we te Lyon aan. En vandaar begon pas de echte misère. We moesten daar een trein naar Marseille zien te krijgen. Langzaam stroomde de overvolle trein in het station. Nu merken we pas de ernst van den toestand. Honderden soldaten liepen door 't station. Duizenden reservisten stapten uit onze trein. Een dringen - neen maar - onbeschrijfelijk. Een geschreeuw en gejoel, gezing van "Allons enfants etc" en enthousiasme zonder eind. Nu was het de boodschap elkaar niet kwijt te raken en een trein naar Marseille te vinden, dus maar wat hoorden we nu " Plus des trains. "Alleen voor militairen". Daar stonden we nu -ongelukkig hoopje Hollanders  tussen die opgewonden zee van Franschen. In zulke oogenblikken voel je meer dan ooit wat een innige band je met je vaderland verbindt.
Wij verlangen naar ons Holland we wilden we moesten weg, we zouden gek worden als de hier bleven. En nu - nu konden we niet. Besluiteloos en gedrukt en angstig gestemd drongen we door 't station. Overal lagen zouaven, matrozen en soldaten te slapen. 't Leek soms wel een slagveld. Eindelijk stonden we op 't stationsplein. Vol lag 't daar met soldaten die sliepen op de steenen. Wel duizend. Wat nu --  Wat nu doen? Wat moesten wij ongelukkig hoopje vreemdelingen nu doen? In vredesnaam maar naar een hotel en morgen zien of we de Rhône niet konden afzakken of zooiets dergelijks.  We zochten naar een hotel, maat nu hoorden we, dat dit stampvol was en we onmogelijk konden worden opgenomen. Weer de vraag, wat nu? We waren te moe om door Lyon te loopen en naar een hotel te zoeken. Dit 't eenige wat ons overbleef was dan maar op 't trottoir te gaan slapen: Moeder, Vader, broer en zusje. Monsieur le Préfect, madame le Préfècte, hun zoon, dochter en hun 2 dienstboden, 2 hondjes en 1 kat. Een reuzemal gezicht, niettegenstaande de ernstige toestand. Op een bank vlak bij ons zaten 4 Fransche dames, die met hun hoofd in de handen de nacht rechtopzittend wilde doorbrengen. Eindelijk vroegen ze Vader of 't geoorloofd was hier op 't trottoir  te gaan liggen! en deden zoals wij. Die kaffers van het hotel kwamen nog eenige keeren voorbij en fluisteren "Il y a des dames aussi". Een galante officier bood z'n cape mevrouw Reibell aan, zonder te weten of hij 'm terug zou krijgen. Zoo sliepen we dan dien gedenkwaardigen nacht op het trottoir te Lyon, met het geruste gevoel, dat wij bij het duurste hotel sliepen! Na eenige minuten sliep ik niettegenstaande ik m'n hoofd gevleid (!) lag op een bonkige handtasch. Behalve Moeder en de préfect heeft de heele pan geslapen! Maar tot 4 uur in den ochtend slechts. De prefekt liep een beetje op en neer. " faisant ses cent pas" en bemerkte toen een man met brieven. Hij vroeg hem dus of er een trein was aangekomen en waar naar toe. Naar Marseille alleen maar militairen.  "Maar misschien zullen ze je niet tegenhouden ". Dit was reeds genoeg en onmiddellijk werden we gewekt en kregen bevel alles bij mekaar te pakken. Die deden we en zoo holden we in de reeds klaar staande trein, onderweg had ik het ongeluk " Ja Ja" te brullen hetwelk een onbeschrijfelijk tumult teweeg bracht onder de half slapende waken reservisten . Gelukkig werden we niet vermoord , hoewel ze dachten dat we Moffen - neem me niet kwalijk - Duitschers waren. We kwamen in den trein, plaats om te zitten was er niet, doch een Franschman zal geen vrouw laten staan en maakte plaats voor de dames, hoewel we in 't geheel geen recht op plaats in dien trein hadden. De prefect zei echter "J'ai le droit d'entrer" en op vader wijzend "Ce monsieur a une position officielle". Niettegenstaande die "position officielle" werd voor ons geen plaats gemaakt en zaten we met hoog opgetrokken knieën in de corridor op onze bagage. Tot 5 uur zaten we in spanning of we nog uit de trein zouden worden gesmeten of niet maar gelukkig eindelijk ging ie! We keken nog naar het trottoir waar we geslapen hadden. De Fransche dames lagen er nog. Langzamerhand ontwaakten de reservisten en wreven hun oogen uit. Een lange fluit en nog een en zonder schok vertrekt de overvolle trein. En nu begonnen we een reis- neen een reis zoals ik er nog nooit eentje gemaakt heb. Vreeselijk was het. De eerste 4 uur van de reis waren nog uit te houden. Buiten Lyon zagen we een prachtige zonsopkomst. Honderden ja duizenden soldaten kwamen ons voorbij. À Berlin à Berlin riepen ze. À bas les Pruissiens. Arme kerels hoe werden hun illusies de eerste maanden tegengesproken. Ik kijk over de goudgeele velden waren het koren in z'n volle rijpheid staat; naar den opkomenden zon. Een groepje soldaten marcheert naar de richting van Lyon en het "Allons enfants de la patrie la jour de gloire est arrivée" hoor ik hun zingen. Zou dit de dag van glorie voor Frankrijk worden Zal als de opkomende zon Frankrijks's macht weer rijzen en wraak nemen voor 1870? Ik werd ontroerd, toen ik zag die wegtrekkende vurig opgewonden Fransche soldaten. Voor hun vaderland. Neen , 't is niet voor niets, dat de Champagne uit Frankrijk komt en het bier de Duitsche volksdrank is. Hun karakter wordt er door geteekend. De opgewonden  Fransche soldaat en de haast machineachtige, emotielooze Pruissische militair. M'n opstel moge wat weinig neutraal zijn, dus wat pro Fransch, doch ieder heeft z'n gevoelens en zoo ik ook de mijnen en die werden nog sterker toen ik deze mobilisatie dagen in Frankrijk doorgemaakt had. Verder - verder boemelde de trein. Telkens hielden we weer stil bij een stationnetje, dan wachten we een half uur, dan weer drie kwartier.  Reservisten kwamen in onze trein die zodoende meer en meer vol werd. Het werd zelfs zoó vol dat sommige menschen eigenaardige zitplaatsen kozen. Hiervan een vrijkomische avontuur dat vader had. Bij Avignon toen hij uit de trein stapte om water te halen. Na eenige moeite gelukte het hem eenige flesschen vol menthe te krijgen, die vrouwen voor de soldaten klaarmaakten. Dit duurde eenige tijd en zoo gebeurde het dat vader nog op 't perron stond toen de trein al in beweging was. Vlug sprong hij in de eerste de beste wagen en kwam zoodoend terecht in de "W.C." waar tot z'n verbazing en schrik  - een dame op zat. Hij maakte mines om vlug weer terug te treden, doch toen hij zag, dat de dame doodkalm bleef zitten merkte hij, dat ze het instrument uitgezocht had als zitplaats !  Onze reisgenooten waren meestal opgeroepen grond en mijnwerkers doch ook waren er eenige soldaten. Een van hun was een zeer ontwikkelde jonge man. Etienne Leroux heette hij. Hij was mecanicien en had de laatste weken, de oorlog aanziende komen, 20 uur per dag gewerkt om z'n vrouw en kindje niet zonder geld achter te laten. Hij wees ons 't portret van z'n eenigste kindje, van het huisje waar hij zoo gelukkig woonde met z'n vrouw en dikke tranen biggelden over z'n wagen. Altijd altijd door weer dat vreeselijke spook van den oorlog. Ze gingen vol vertrouwen den oorlog tegemoet. Het vertrouwen in de Russen leek haast naiëf.  "Als we 't maar een maand kunnen uithouden" zeiden ze komen de Russen ons te hulp". Ook op generaal Joffre hadden ze 't grootste vertrouwen. Als er weer een trein met militairen voorbij kwam, die naar 't front gingen en vreeselijk " à Berlin" riepen en "`a bas les chiens allemands "deden ze niet nee.. "Ils ont raison" zeiden ze. Tot 12 uur s'middags was ik bij me volle bewustzijn en herinner ik nu nog alles , wat er gebeurde,. Doch daarna 't werd voordurend erger. Hoe zuidelijker we kwamen des te warmer was 't. En dat in die stampvolle trein. Het was haast om te stikken. Eten hadden we niet. Gelukkig alleen van tijd tot tijd een weinig lauw water. Soms had ik even 't geluk om recht uit op de grond te kunnen liggen, maar dat was slechts kort. Ik stond uren en dat was met m'n knieën hoog opgetrokken in een nauwe zijgang. O wat beginnen de  knieën pijn te doen! En dat met die warmte, met die angst die je had of je terug zou komen in Holland en wat er daar gebeurde..."Neen 't was vreeselijk. Ik herinner me nog Orange gezien te hebben waar de Oranjes een bezitting hadden. Ik vond het opmerkelijk, dat de huizen er werkelijk een oranje tint hebben. Alles is trouwens roodgeel gebrand door dien fellen zon. Verder maar weer - verder . 3 uur was't. We waren al 24 onderweg. Flauw zie ik nog Arles voor me met in de verte Oud Romeinsche amphitheater.---- De reis werd voortdurend vreeselijker. Eindelijk zagen we de middellandsche zee en een zeewind woei ons al verfrisschend tegemoet.  Nog enkele uren waren we te Marseille. Omstreeks 6 uur s'middags.

Rue de la Cannebìere in Marseille; 4 augustus 1914

Dood, doodmoe waren we. We konden niet meer. We hadden er dus ongeveer 28 uur over gedaan om van Hoog Savoye naar Marseille te komen. We liepen ja sukkelden haast met onze bagage die er met dat alles niet frisscher op was geworden uit het station. We zagen de laatste trein voor Venetië vertrekken. Een helsch lawaai. Soldaten liepen er langs en roepen Le dernier train pour Venice. Een Italiaansche dame die er zeer netjes uitzag met haar man wilde er ook nog in, doch zij deinsde terug toen zij zag dat er nauwelijks plaatst was om te staan, haar man duwde haar er echter in. C'est notre dernière chance. Ik kan me begrijpen, hoe er kinderen zijn gestorven in treinen, die eerste mobilisatie dagen en ik verwonder me erover, dat m'n zusje van een jaar of 9 het er zoo goed heeft afgebracht. Wel droomde ze in de trein hard op maar dat was dan ook alles. Moeder had verschrikkelijke hoofdpijn en vader; Alfed en ik waren eigenlijk de eenige die nog iets konden doen, hoewel ik me nog nooit zoo moe, en vies gevoeld heb. Onmiddellijk gingen we in de stations restauratie en aten, ja en hoe aten we. Ik verzeker je, dat ik honger had na 24 uur vasten!! Ik at niet doch, met permissie, ik vrat. We zochten onmiddellijk een hotel op en ik waschte me een beetje, zoo goed en zoo kwaad als  't ging. Het vuile water had een kleurtje, dat veel aan zwart deed denken. Ik zou niet graag weer de kleeren willen aantrekken, die ik toen uitdeed! Moeder en vader gingen s'avonds nog naar de Hollandsche consul maar wij gingen onmiddellijk naar kooi en sliepen ongeveer 12 uur achter mekaar. Niettegenstaande helsch lawaai dat er op straat gaande was. Treinen floten onophoudelijk. Telkens hoorde je weer Fransche soldaten die in maat "à Berlin"riepen. Een gejoel, geschreeuw en een Marseillaise gebrul zonder eind. Toch sliep ik dadelijk in en droomde van vreselijk dingen.
Hiermee zal ik het eerste helft van m'n opstel eindigen, want anders wordt 't eenigzins lang. 't Jammer, dat de tweede helft er niet meteen bij kon, want dat hoort er bij. Het ergste van de ellende die nog in Marseille volgde en wat we daarna meemaakte waren ook niet zeer rustig. En dan over zee  terug. Doch daarover meer de 2e keer.
(Onder aan het opstel staat met blauw potlood een 8 geschreven, waarmee ik aanneem dat hij een acht er voor heeft gekregen).
Einde opstel van Tom de Booy, oud ruim 16 1/2 jaar.( Het tweede deel heb ik niet in zijn dagboek teruggevonden).

Zijn vader heeft de verdere terugreis van Marseille naar Holland in een artikel van het Algemeen Handelsblad vastgelegd, dat hierna volgt

De consul waarschuwde ons vooral niet Hollandsch te spreken op straat, daar 't "ja" de mensen zou doen denken dat we Duitsers waren en dat dat niet ongevaarlijk was op dit oogenblik. Wij moesten vijf dagen te Marseille blijven, wachtende op de Ophir van de Rotterdamsche Lloyd, die ons naar huis zou brengen. Het duurde een paar dagen voordat wij gewend waren aan de groote drukte op straat. Het contrast met ons vredige dorpje in de bergen was dan ook wel zeer groot. We zagen winkels waar alles kort en klein was geslagen omdat de eigenaar een Oostenrijker was, we hoorden van een aanval van het volk op een der grote hotels, omdat er een blonde dame op het balkon had gestaan. Dit alles deed ons de noodzakelijkheid inzien onze moedertaal met het gevaarlijke ja, ja zoo min mogelijk te gebruiken, maar liever Fransch of Engelsch te spreken.
We ontvloden meestal die drukke, maar mooie, met platanen begroeide avenues en gingen naar de Corniche waar het rustig en vredig was en baadden er in die heerlijke blauwe zee.

Alfred en Olga langs de Corniche in Marseille

Maar 's avonds in ons hotel was de drukte niet te ontgaan. Dan klonk weer het fluiten der troepentreinen en het gezang der Marseillaise den heelen nacht door. Uit de stad drong soms tot ons door het rhythmische geroep "à Berlin, à Berlin", van groote troepen soldaten door de straten trekkend of het geschreeuw van een menigte, die winkels bestormde, waar men den prijs der levensmiddelen hoog had opgedreven. Eindelijk, Zaterdag 8 augustus, was de dag aangebroken waarop wij Marseille zouden kunnen verlaten. Wij waren te 7 uur 's morgens aan de kade toen de "Ophir" binnenkwam en een gevoel van rust kwam over ons toen wij aan boord waren onder de oude driekleur.

Het mailschip Ophir van de Rotterdamsche Lloyd, waarmee we van Marseille naar Rotterdam zijn gevaren

De "Ophir" was vol voordat zij te Marseille kwam en zij die voornemens waren geweest over land naar Holland te reizen bleven aan boord. Gezagvoerder en officieren hadden al het mogelijke gedaan om de passagiers die te Marseille aan boord zouden komen, zoo goed mogelijk te logeeren. Want wij waren niet de eenigen die gestrand waren te Marseille. De officieren hadden hun badkamer afgestaan, een plank was op het bad gelegd en zoo was een hut gemaakt. In de kinderkamer lagen lange gebaarde mannen op den grond, een groote hut was in zee door den handigen timmerman in elkander gezet en er waren ook passagiers 1e klasse, die zich moesten vergenoegen met een 3de klasse hut. Wij namen alleen Hollanders aan boord, ter vermijding van moeilijkheden. Maar we hadden toch een klein Duitschertje aan boord, een jongetje van zes jaar, die door zijn vader naar Europa was gezonden voor de opvoeding. Hij reisde alleen. "Ik ben Duitscher" zei hij met z'n eigenaardigen scherp geaccentueerden Indischen tongval. "Als ik Franschman zie, ik schop in zijn gezicht of ik bijt in zijn voeten". Het was hem een pak van het hart toen een Engelsche kruiser ons had laten passeeren. Met een gelukkig gezicht zei hij: "Kommandant heeft gezegd alles Hollanders, maar niet gedacht aan mij, gelukkig, anders ik krijgsgevangen". Des morgens van den 14den waren wij bij Beachy-head. Daarop volgde Dungeness - de hoek van de Singels van onze voorvaders - met zijn vuurtoren en zijn reddingboot, klaar staande op een helling. Maar geen Hollandsche loodsbooten in zicht. We zouden hier geen loods krijgen, als gewoonlijk, doch eerst bij den Waterweg. Hoe trof mij de groote leegte in het anders zoo drukke Kanaal. Vroeger telde ik hier herhaaldelijk 100 schepen en hoe gering was het aantal. Het was mooi weder geworden, wij naderden de kust bij South Foreland. Wij zagen daar schepen op het water, schepen onder water en een schip in de lucht, namelijk torpedojagers, een kruiser, onderzeebooten en een bestuurbaren ballon. Daar gingen vlaggeseinen naar boven, we kregen order onzen weg te nemen tusschen de uitgestrekte Goodwin Sands met zijn wrakken en de Engelsche kust. Wederom werden we geïnspecteerd, ditmaal door een sleepbootje in dienst van de Marine. Ongeveer op den middag waren wij het lichtschip benoorden de Goodwin Sands gepasseerd en konden koers zetten op den Waterweg. We werden verder niet gestoord, ook gelukkig niet door mijnen. Ik had benoorden de Goodwin Sands een aantal trawlers gezien en vernam nu, dat ze naar mijnen vischten. De loods van den Waterweg werd overstelpt met vragen. "Is bankpapier geldig?" vroeg men hem herhaaldelijk. "Ja," zei hij, maar je moet tienmaal over je kop duikelen voor ze een muntje voor je wisselen". Zoo kwamen wij dan te 10 uur 's avonds te Rotterdam
Einde artikel van Han de Booy

---------------------------------------------------------------------------

*) Hierna volgt een kort uittreksel en vertaling van de brieven die de heer Molard (de huisbaas van de Chalet die de familie de Booy van hem had gehuurd) aan mijn grootvader Han de Booy heeft gestuurd in de jaren 1914-1915

17 november 1914. De twee oudste zoons zijn aan het front in het noorden sinds eind september ondanks dat ze veel aan gevechten hebben meegedaan zijn voor het moment gespaard.  Onze zoon Albert zit gevangen in Duitsland sinds 27 augustus.

7 april 1915 In de hoop u goed nieuws te geven over mijn in oorlog zijnde zonen, moet ik U helaas mededelen dat we van mijn zoon  Ernest, die verdwenen is sinds augustus, het officiële bericht hebben ontvangen dat hij op het slagveld in de Vogezen dodelijk is getroffen door een kogel in zijn voorhoofd.

26 november 1915 In deze brief verhaalt de heer Molard dat zijn oudste zoon nog in leven is. Zijn  zoon Albert  zit not steeds in Duitsland en dat behalve zijn zoon Ernest ook  nog zijn jongste zoon is gesneuveld met een kogel  in zijn hart in  de slag van 25 september 1915 in de Champagne. (Noord Frankrijk). Zijn zwager is ernstig gewond in de maand april en mist de helft van zijn arm en heeft een verbrijzelde kaak.

Vergunning voor Tom en Alfred de Booy om van Amsterdam naar Drafna in Naarden te komen in 1914

Ik ben verliefd op Jo Ophorst. Zij heeft niet die preutserige, aanstelligerheid , die sommige bakvissen van haar stand hebben. Ze is niet mooi maar ziet er aardig uit en is lief. Toch een mal ding om verliefd te zijn. Toen ik zaterdag naar Witzand vertrok, had ik helemaal geen plan verliefd te worden , hoewel ik het ergste vreesde. Maar zaterdag en zondag hebben we het heus gedaan. Ze droomde dat ik haar leven redde en de hele flauwe kul meer. Toch geloof ik dat ze me wel aardig vindt. Vreselijk en toch heerlijk is het om verliefd te zijn. Je denkt er voortdurend aan en je hart klopt meer enz. Morgen ga ik mij de weelde permitteren langs haar huis te fietsen. Stadhouderskade 151. Ik vind haar geen bovenmenselijk wezen, ik vind haar gewoon heel aardig, eenvoudig en daarom hou ik zo bar veel van haar.

                  Tennisbaan Witzand  Heentie, Mary, Jo. 23 september 1914

            Tom op zeilboot in 1914

14 dec. Gisteren zondag, 's morgens naar de kerk met Hilda, Tom en Alfred, een buitengewone gebeurtenis. De jongens hadden dus tot mijn vreugde geen padvinden. Ik vind veel goeds in het padvinden, maar het moet de kinderen niet van het tehuis afkerig maken. Ik had een lang onderhoud met Herbschleb, 1e Const. Huygensstraat 62, op Donderdagavond. Hij is een goede jongen, verkeert blijkbaar in de mening dat jongens die in de troep goed werken, ook tehuis in de huishouding vrijwillig en vrolijk medehelpen. Dit is niet het geval. Wij hebben bijna geen hulp van de jongens. Ik wijt dit aan de Burgerschool
December. Naar ons huis de Sparren

                                 Landhuis van de familie de Booy : 'de Sparren'

 De Sparren. v.l.n.r Laurens Boissevain, Nepo van Tienhoven, Mary en Charlie Boissevain , Jo Ophorst, 30 december 1914

1915

Geen dagboeken over eind 1914 en 't jaar 1915. In 1915 4e klas HBS ging het slecht. Haalde 't niet en bleef zitten met 9 onvoldoendes.  Zomer 1915 De Koog Texel eiland omgewandeld 60 km in 14 uur. Ongeluk Freddy van Hall, die achter op motorfiets Maurits van Eeghen zat en t.g.v. zware kwetsuren overleed. Had kort te voren nog te Hattum gelogeerd. Kerstmis 1915 weer in de Koog.

                  Graf van Freddie van Hall

Uit dagboek van zijn vader over het jaar 1915:
Vrijdag 1 januari, nieuwjaar. Ik wandel met Tom over de heide naar Parva en spreek met hem over z'n toekomst. Wijs hem op andere betrekkingen dan de Marine. Maar hij is vastbesloten zegt hij, om in de Marine te gaan. Ik wou maar dat hij vastbesloten was tot iets anders.
6 febr. Vandaag komen de rapporten van de jongens. Tom lelijk. Alfred mooi. Ik denk dat Tom wel zal blijven zitten.

               Werkkamer  Tom  1915

4e klasse HBS-B 1914-1915. Leraar Boeye (wiskunde) in het midden. Tom achterste rij derde van links

       Tom als mijnwerker, Staatsmijn Wilhelmina april 1915

       19 mei 1915 hemelvaartdag. V.l.n.r. Tom. Moeder Hilda, Alfred

     De zeilboot de' Musch' op Zwarte Water 19 juli 1915

       Familie de Booy op reis naar Texel. V.l.n.r. Alfred, Olga, Vader Han , Moeder Hilda

                Vader de Booy als commandant van Texel juli 1915

29 sept. In de laatste dagen valt een overwinning van de Geallieerden te boeken, terwijl ook de Russen het de laatste tijd veel beter hebben gemaakt. Er zijn zowel West als Oost vele duizenden Duitsers gevangen gemaakt.
13 oct. Oorlog - beroerd! Duitsers en Oostenrijkers vallen Servië binnen. Bulgarije ook. Engeland en Frankrijk troepen geland te Saloniki. Griekenland weifelend. Roemenië
25 dec Texel

Vader Han, Tom en zuster Olga voor het paviljoen, het huis van de commandant van Texel

1916

4 jan bericht van paal 9 Texel mijn aangespoeld bij paal 10 Lt.t.z. Quispel kwam uit den Helder vertelde bijzonder interessante dingen over mijnen. Hij zei de Marine is een mooi vak, maar je moet niet te jong trouwen, zeg. Moeder zei: daar denken de jongens lang niet aan, ze zijn geloof ik , van plan nooit te trouwen. Olga was enfant terrible en zei: Ik geloof , dat Tom d'r anders wel aan denkt, zo'n beetje. Ik stotter, krijg een kleur en zeg "idioot, zwam niet. "
Op weg naar paal 10 zag Alfred een mijn in de branding, lag zwaar te rammelen. Achter duinen geschuild. Quispel controleerde of mijn veilig was. Dat was zo. Toen met zwaar touw de duinen opgetrokken.
6 januari bericht post 9, dat onderzeeboot vlak voor de kust heen en weer vaart. waarschijnlijk zinkende. Grote opwinding, den Helder opgebeld. Torpedoboten uit en Noord Barbant. Dit schip o/z boot op en nam 35 man over van de Britse o/z E17 de E 17 zonk Een kustwachter van Koog die vroeger op lichtschip had gediend had reeds gezegd : "ik lucht een onderzeeër ". Hij rook de olie.

Op weg naar paal 10. v.l.n.r. Vader Han, Tom, Olga, Luitenant ter Zee Quispel

   Luitenant ter Zee Quispel onderzoekt een Engelse mijn 3e soort. Toeschouwers Tom en zijn vader

6 januari Vader was eerst van plan met de ket van Daalder naar post 9 te rijden. Vertrok onder vrolijkheid groep station Kustwacht , maar kwam spoedig terug.

    Tekening van Tom : zijn vader vertrekt onder het gelach van de groep Kustwacht op Texel

       Paviljoen hotel Juliana waar zijn vader woonde als commandant van Texel

Overstromingsramp Noord Holland. Twee foto's van Marken. (De ramp versnelde de besluitvorming over de afsluiting van de Zuiderzee. Het plan daarvoor kwam van ir. C. Lely en was in 1913 door koningin Wilhelmina in de troonrede gelanceerd. Door de Eerste Wereldoorlog liep het plan vertraging op. Op 13 juni 1918 werd het wetsontwerp aangenomen om de Zuiderzee af te sluiten en droog te maken. Op 28 mei 1932 was de afsluitdijk klaar en kon een begin worden gemaakt met de inpoldering).

16 januari per sleepboot naar Marken Oom Alfred gehuurd voor verslaggevers Alg.Hbld. Toestand op Marken vreselijk Ik wist niet , dat er zoveel ellende kon bestaan.
17 jan hoge koorts ziek tot 26 januari. Moeder naar Texel . Ik word ondergebracht bij de Delprat's.
29 januari. Concertgebouw 4e van Mahler. Heerlijk om naar te luisteren. Je droomt zelf  mee en raakt in diepe overpeinzing, De beslommeringen van de dag gaan voorbij als niets en bij het heerlijk genieten van deze muziek. Toen aan 't slot de heldere frisse stem, van de blinde Riek Frank; zoals Jo me schreef , welk een genot moet het voor haar zijn- nu ze zoveel moet missen - zo te kunnen zingen. Ik genoot geweldig die middag. Gegeten bij vader en Moeder van Daan Delprat. Daan's moeder (Reynvaan) wat zwaar op de hand, ze gelooft elk grapje, dat je vertelt. Bar geslaagde avond.
1 februari gedroomd van Jo en schaatsenrijden. Bijna in bijt gevallen. Schreef brief aan Maurits van Eeghen,  die in huis van bewaring zit (14 dagen hechtenis ongeluk motorfiets Freddy van Hall). Arme jongen.
Zeppelin L19 verongelukt. Een trawler schipper (Engels ) vond de zinkende zeppelin, maar nam de bemanning niet over.
3 febr vertrek van de Delprat's. Helaas, want ik had 't heerlijk op de Valeriustraat bij ze en ik verlang al naar 25 maart als moeder weer naar Texel gaat , want dan ga ik er weer logeren. Onze rapporten, ik had geen onvoldoenden, dat geeft hoop.
16 februari. Grote fuif in 'Meisjes school 'du Croo voor watersnood. Jo was er ook en zag er schattig uit, 6 toverlantaarnplaatsjes van foto's, die ik te Marken nam,  werden vertoond. Zat heel gezellig naast Nepo van Tienhoven en Nelleke van Hall, die ik heel aardig vind. Heel wat aardiger dan Heentie en Mary, dat scheelt stukken. Er was ook een sluier dans waar Jo aan meedeed. Ze deed 't bar gracieus. enorm schattig zoals ze er uitzag.

                 Sluierdans tijdens feest op de meisjesschool Du Croo. Jo Ophorst rechts vooraan

19 feb feest 25.j. bruiloft voor oom Charles en Tante Maria. Voel me niet lekker, snip verkouden. Ik moest Jo aan tafel geleiden. Heerlijke ogenblikken toen ik haar een arm kon geven. Jo was een beetje stil, maar als ze me aankeek was 't alsof de hemel op aarde was neergedaald. Veel mensen, veel speeches. Na tafel opvoering Mengelberg cantate, Meta Reidel, Menagé Challa, mevr Dopper enz. zongen  mee, 't werd gebisseerd. Oom Charles was zeer getroffen , hij vloog Mengelberg om de hals en gaf hem een zoen! Tegen 1.15 ging men dansen Mengelberg danste met Meta Reidel.

                Hockey wedstrijd tegen Amsterdam

Mei: over gezelschap Maurits van E, Alice, Heentie, Mary enz: "Ik loop er meestal als 'n stomme bij als ze zo hinderlijk babbelen. 't Is gek . Op de tennisclub kan ik best "converseren" maar in dit troepje weet ik niets te zeggen.
'T was weer heel mooi op Drafna. Im wünderschönen Monat Mai . Alleen Jo ontbrak.
24 mei Naar schouwburg Narcis. Olga'tje ging ook mee. Helemaal geen stuk voor haar (Theo Mann-Bouwmeester als markiezin de Pompadour en Louis Bouwmeester als Narcis Rameau - stuk van A.E. brachvogel). Ze zal er ook wel niets van begrepen hebben. Eigenlijk zonde van 't geld om zo'n jong kind al naar zo'n comedie te halen. Aber die Eltern habben 's so gewollt. Het stuk was vervelend en romantisch. Bouwmeester maakte veel goed.
30 mei "Let us at least do our duty ".(Chr. Dickens)
1 juni Granny 71 naar Drafna er waren 30 kleinkinderen. Jo ook. Ze was vrij koel tegen mij dat zal voorlopig wel zo blijven. Ik geloof dat ik haar erg ben tegengevallen.
Zeeslag Jutland Britten leden zware verliezen maar de Hochseeflotte moest de wijk nemen naar Duitse bocht

Ondergang slagkruiser Queen Mary,  van de 1275 opvarende waren er slechts 9 overlevenden. De Zeeslag bij Jutland (31 mei 1916 – 1 juni 1916), ook Slag voor het Skagerrak genoemd, tussen de Britse en de Duitse marine was de grootste zeeslag uit de Eerste Wereldoorlog. Het was na de Slag bij de Doggersbank (1915) de laatste van slechts twee ontmoetingen waarbij dreadnoughts van de strijdende partijen elkaar tijdens de Eerste Wereldoorlog bevochten. De slag eindigde onbeslist en alhoewel de Britse verliezen (6700 man en 115.000 ton aan oorlogsschepen waaronder drie dreadnoughts (soort slagschip) groter waren dan de Duitse (2400 man en 60.000 t), veranderde er aan de strategische situatie niets; Engelands superioriteit ter zee was onaangetast, hoewel de Britse vloot nadien nog zelden uitliep. De Duitsers hadden 3597 zware granaten afgevuurd, waarvan er 120 (3,33%) doel troffen; de Britten 4598 met 100 treffers (2,17%). Het gebulder van de enorme kanons was tot in Friesland hoorbaar.

Aantekening: " Indien we onze eigen fouten goed beseffen zouden we nooit de misstappen van anderen kunnen veroordelen".
Zomervakantie:  Trektocht per fiets met 1e patrouille. Daarna kamperen te Beerze bij Ommen. Kreeg daar weer malaria (later bleek 't aanval appendicitis  te zijn geweest). Voorts Koog-Texel veel gereden op Ket van Daalder.

          Op de ket van Daalder Pasen 1916

Ottie en Mary Gooszen logeerden. Wij hadden geweldig veel plezier. Genoot ontzettend van hun gezelschap en ik zo'n vermoeden dat ik zelfs bijna verliefd ben geworden op Ottie, maar dat is toch niet zo. Het zijn bar aardige meisjes, ik weet nog niet wie ik de aardigste vind. Ottie is misschien vrolijker, maar Mary is ook een bar aardig meisje.

Steil duin in de Slufter, Texel. Ot Gooszen en Vader Han als een echte bergklimmer

Texel 1916  Tom, Ot en Mary                                                       Mary, Tom Ot

Logeerpartij Ottie en Mary Gooszen op Texel 24-25 augustus 1916. Ottie in het midden

  Jacques Willebeeck Le Mair draagt Otiie Gooszen over de Slufter augustus 1916

   Vertrek Ot en Mary Gooszen van Texel

6 sept. School begonnen. Eindelijk de hoogste klas bereikt.
19 sept. Catechisatie ook dit verveelt. Die kerkgeschiedenis interesseert me niet bar. Ik verheug  naar het einde van die lessen.
20 sept. berichten in de bladen over nieuwe Land-dreadnought van de Engelsen (de 1e Tanks!). Net een sprookje maar  wreed sprookje.
22 sept. Mijn dag was goed , want ik kreeg een brief van Mary en Ottie. Heerlijk. Vooral Ottie's brief is aardig. Ze eindigt nu dag beste Tom, een poot van je Ot.

Brief van Ot Gooszen  aan Tom:
Hoofdgracht 83 Nieuwediep 18 Sept.1916. Beste Tom, hartelijk kom ik je even bedanken voor je allergezelligsten langen brief en de kieken. Wat aardig van je ze allemaal te sturen en nog wel van ieder twee. Ik vind het een schitterende voorzorgsmaatregel van je wie was er niet om gekibbeld! Wat leuk dat je de kieken uit Indië ook nog stuurde. Het was zoo grappig, dat wij Moeder zien hoe wij er uit zagen na de "beroemde"(niet beruchtte) tocht naar de Slufter. Het verfproduct is heusch allerleukst. Ik zou die tocht toch niet graag hebben willen missen. Ik moet altijd nog lachen als ik er aan denk, ik hoop dat Koos v/d Leeuw, die kiek nog stuurt. Arme Jacques, hij had mij niet over de Slufter moeten dragen dat is natuurlijk veel te vermoeiend voor hem geweest zoo'n gewicht te torsen!! Wat waren we toen nog mooi uitgedoscht!! Nu zal ik verder van onze wederwaardigheden vertellen. Zooals je weet ik den dag na Texel naar Amsterdam, waar ik een heel gezellige tijd had, maar natuurlijk  weer heel iets anders dan bij jullie, hier moest ik zoowat de heelen dag boodschappen halen om klaar te komen voor de wintercampagne. Ook ging ik één dag naar Haarlem, om een vroegere vriendin op te zoeken. Dat was buitengewoon leuk. In 't Heldertje weer terug gekomen ging ik dadelijk in mijn schoolboeken snuffelen of ik soms nog iets nieuws nodig had voor de 5e kl., ik had er n.b. heelemaal nog niets aan gedaan. Gelukkig liep 't nogal los. Wat is het toch vreselijk weer naar school te gaan na zoo'n meer dan verrukkelijke vacantie, vooral nu May er niet meer naar toe behoeft. Het is dan ook zelden dat ik er bij ben, ik laat dan zo heerlijk al die dagen prettige dagen de revue passeren en als ik dan aan het blijspel "de Slufter" kom, moet ik zo lachen, dat de leraar me met een stom verbaasd gezicht aankijkt en denkt dat ik niet wijs ben!. Wij zijn tegenwoordig geweldig aan 't tennisen, de matches zijn op 't oogenblik druk aan den gang, het is er dan weer een allergezelligst gedoe. Met de mixed was ik er dadelijk uit, maar met de single bofte erg en kreeg de 1ste prijs, maar dit zegt niet veel, want de meeste dames speelden niet mee. May moet morgen nog de mixed spelen daar haar tegenpartij tot nu toe ziek was. De volgende week hebben wij prijsuitreiking op de club met dansen na; ik verheug me er geweldig op, vooral daar het mijn 1ste bal zal zijn, vroeger was ik voor alles nog 'trop jeune'.Wij maken op 't oogenblik ook weer groote plannen voor hockey, waarmee wij 1 oct gaan beginnen. Ik verdiep mij telkens in een boekje over hockey, maar alleen met theorie, zal ik het wel niet ver brengen, dus ga ik zeker met May nog eens op 't één of ander veldje oefenen, voor wij ons op 't slappe koord begeven. Gelukkig zijn er nog eenige , die het nooit gedaan hebben. Maar nu, beste Tom moet ik eindigen, heel, veel groeten van de heele familie met en stevige poot je Ot

Zondag ... sept. Naar Zaandam, fam. v.d. Goot opgezocht. Geroeid op Zaan. Bleef eten bij de v/d Goot's. Thuis begon 't gedonder Vader en Moeder woedend dat ik niet had laten weten, dat ik bleef eten. Daar hadden ze toch wel op kunnen rekenen. 't Viel me bar tegen van V. en M.. Ik vond ze de laatste tijd zo vooruitgegaan in hun behandeling met mij , doch nu was 't  weer mis. Veel trok ik me er niets van aan.
27 sept brief van Jo "ik vind 't erg leuk als je me zo nu en dan eens schrijft, maar laten we 't niet zo vaak doen als vroeger wel eens. iedere week een brief heen en weer, dat neemt ons beiden teveel tijd...
St Simon: à chacun selon sa capacité  à chaque capacité selon ses oevres. "Alle sociale instellingen moeten tot doel hebben  de verbetering van het zedelijk, stoffelijk en verstandelijk lot van de talrijkste en armste klasse der mensen".
2 okt. Hoorde dat Zus Craandijk geëngageerd is met Bob de Vlaming. Ben benieuwd hoelang dat engagement zal dienen.
8 october Aan tafel spraken Le Marie's en moeder weer veel over persoonlijk magnetisme, spiritisme, occulte wetenschappen enz enz. Och! Och! Och! Och!
10 oct lees tot half twaalf. -Vanity Fair uit. Mooi , knap boek "Diepte van zielkundige waarneming". Thackeray doet me glimlachen met z'n ware  rake ironie. Toch miste ik iets wat ik in de boeken van Dickens wel vind Thackeray is realistischer maar niet de liefde van Dickens. Thacheray meer "observer" van de wereld. In Dickens boeken scherpere contrasten-romantiser, Thackeray cynischer.

                  Familie Ophorst

19 nov. woorden wisseling met Vader aan 't ontbijt. Vader wond zich een beetje op voor niets. Naar Drafna . In de trein woordenstrijd over oorlog met andere heer, die gelukkig anti-Mof was. Oom Aat van Hall  (Met wie ik reisde) is mij is 't toch te neutraal.
8 dec. Verpletterende tijding.Aunt Nan gestorven in Los Angeles. Kon 't niet geloven, die levenslustige , vrolijke aunt Nan. Dood, Dood. wat ben je een onverbiddelijk iets. Waarom dit alles .Wist ik ...wist ik . Jo Ophorst bij ons, ik weer naar haar kamer. Toch was ze niet zo natuurlijk als anders. Een beetje gewild , opgeschroefd. Ik heb haar reeds veel confessies gedaan maar nooit mocht ik er mondeling met haar over praten. Alles is zo vaag en onzeker. We zijn nog jong. De gedachte aan een huwelijk tussen ons moet  ik voor goed verbannen. Ik geloof dat Jo's idealen en gedachten heel anders zij dan ik mij voorstel. Toch is het een geweldig aardig meisje en ik hou van haar, maar ik ben niet meer sentimenteel verliefd zoals vroeger; gelukkig niet. In haar ogen ben ik 'n ongewone, sentimenteel en niet opgewekte jongen !

                  Tom en Jo

Oom Jan Maurits (broer van  moeder Hilda) over en vertelt van Eugen en Nan. Sterke familieband Boissevain's dank zij onvergetelijke Grannie en Grootvader. Ik lees Armoede"van Boudin Bakker. Als ik 't kon zou ik een boek over de Boissevain's willen schrijven - genaamd "Rijkdom". Ze zijn geestelijk rijk. Ik mag dankbaar voor zo'n Vader en Moeder te hebben en zo'n Grootvader en Grannie en zulke ooms.
10 december Heerlijk, prachtig 8ste van Mahler onder Mengelberg. Solisten Gertrud Foerstel, Durigo, Noordwier, Meta Reidel. Een creatie. Foerstel gaf Mengelberg een zoen, zo gaat dat bij artiesten. Lees veel over Franse Revolutie. (Carlisle) Ook over Marie Antoinette, Mirabeau - en zal Brugmans ook raadplegen. Grillige, boeiende stijl heeft Carlisle.
26 dec. Alles achter de rug (operatie) nog wat zwak, kreeg een masker voor waar chloroform in werd gespoten. Leuk gevoel, dat wegzakken In de verte hoorde ik stemmen: "Flinke grote jongen" zei Van Campen "Hij is ook padvinder "zei Tanja "O, is dat zo goed?"(van Campen)... en toen :"O, is dat zo goed ?(van Campen) ...en toen :"een vergelijking die niet opgaat bij duiken of zwemmen". Kreeg veel bezoek o.a. Jan Maurits B. Hij praatte met Moeder over de theosofie en Moeder ergerde mij. Nou, enfin. Zuster ter Braake (21 jaar) bar aardig. Ik hou echt van d'r. Ook was er een zuster van Slingelandt, een jong meisje dat op de rand van m'n bed ging zitten en flirtachtig deed. Volgens tante Mary van Eeghen had ze en lief Madonna gezichtje... Las veel en tekende. Maakte schetsboek van leven in ziekenhuis. Zuster ter Braake kreeg het van me en ze liet het aan vele patiënten zien.  Thuis gekomen was Alfred erg ziek (Longontsteking). Ik schrok verschrikkelijk, moest aan Zus Ophorst denken. Erg down over Alfred. Ik lag in mijn hangmat gewoon te huilen bij 't idee Alfred te moeten missen. Ik dacht aan vele anderen die nu zo'n droeve tijd doormaken, aan tante An en Jan den Tex (Oom Gi den Tex was gestorven) aan tante Tine de Tex (Oom Kees den Tex gestorven), aan fam. Ophorst aan grootvader-Granny, aan de vreselijke oorlog. Merry Xmas leek een bespotting. Alfred 's-avonds 38.8. Hard times, maar 't leven is niet makkelijk. Jezus leerde ons, dat we verdriet blijmoedig moeten dragen.
26 dec 18 jaar De kinderschoenen ontwassen volgens tante Mary. Heerlijk dat was dat Alfred 't beter maakte. Kreeg een mooie uitgaven van de Bijbel van Vader. Een heerlijk bezit. Jo Ophorst kwam koffie drinken. Heel gezellig . Heb haar onder de mistletoe gezoend.
29 dec  Met Alfred gaat 't elke dag beter! Nu ben ik helemaal, of bijna niet meer zenuwachtig voor z'n ziekte. Lees 't evangelie van Mattheus. Ging met Vader naar preek van Ds Kuiper. Over wereldvrede. Sommige dingen heel mooi wat hij zei, maar jammer van 'n preek , dat je, als je goed en wel thuis bent, de hoofdzaak van de preek niet meer weet. Wat ik er nog aan weet is dat alleen de wonderbare genade Gods ons de vrede zal kunnen brengen.. Het jaar spoedt ten einde. Toch voel ik mij gelukkiger dan eind 1915, toen had ik nog steeds geen rust gevonden, nu wel. Zal het volgend jaar als adelborst ergens op zee zijn?

1917

2 januari met Vader naar de Gijsbrecht v. Aemstel. Heel mooi.De bruilift van Kloris en Roosje allemachtig aardig. Na afloop Americain, ontmoetten Dopper, Schindler en S. Bottenheim. At 2 uitsmijter en 2 kwast.
7 januari Driekoningenavond. Geweldig genoten!Dat is nog eens toneel. Niets boven Shakespeare.
15 jan met Nelleke van Hall, Annie Goedkoop, Mary Gooszen, Frans Rauwenhoff, Nepo van Tienhoven, Vader en Alfred naar Driekoningenavond. Ze eten eerst bij ons . Moeder was er niet i.v.m. zeer ernstige toestand tante Teau, was op Drafna. Heerlijke avond, bracht Annie Goekoop naar huis.
van 21 jan.- 11 febr. vorst. Veel schaatsen gereden en zeer weinig gewerkt.
27  jan Maskarade op ijsclub, ging als reddingbootroeier en had veel succes.

Kerstmis. Op weg naar Drafna. V.l.n.r. Maurits van Hall, Teautie, Tom, Hilda van Hall, Charlie, Nepo vanTienhoven, John van Hall, Nelleke van Hall, Alfred, Jo, x ,x, x, meisje op voorgrond onbekend. 

Uit het dagboek van zijn vader over het jaar 1917

4 jan.  Lang gesprek met Theo Boelen. Heeft zere veel principes acht zich zelf hoog. Ik kan er niet bij maar afijn.

Notitie Slapend jongmens (adelborst a/b van een der opl. vaartuigen - Bulgia of Ever)
Voorjaar 1918
"Daar ligt hij, lui en vadsig in een stoel te maffen. De ogen gesloten, trekt zich niets aan van wat er om hem heen gebeurt, de dagelijkse zorgen vergetend  in zoete rust. De linker voet steunt op de openstaande koekoek, de rechter knie, schijnbaar ongemakkelijk bij getrokken, de mond half geopend en de pet over de ogen tegen de zon. Het dichtgeslagen leerboek ligt naast hem op dek. Hij haalt rustig adem. Wat een onesthetisch gezicht toch, zo'n slapende dikke jongen. Daarnet had hij praatjes voor toen, beweerde bij hoog en bij laag allerlei halfzachte onwaarschijnlijkheden, las kwasi interessant in z'n boek, genoot van de mooie lucht, lebberde aan een kopje thee. En nu ligt hij te slapen. Een vlieg zit rustig op z'n hand en kriebelt hem maar hij merkt niets. Wat zou hij nu denken? Als hij wakker is denkt hij altijd. Dat beweert hij tenminste. Wat ziet hij er nu onintelligent uit. Als ijdele mensen eens wisten hoe ze er slapend uitzien. Als hij straks wakker wordt voelt hij zich loom en niet opgewekt, knort en bromt en wentelt zich enige malen in de onder z'n gewicht krakende stoel. Dan staat hij geeuwend op, rekt zich uit en begint te praten en te beweren".

20 juli  Juli 1914 - Juli 1918 Valtie-Ottie 4 jaar zijn voorbij gegaan nadat ik met Valti sprak en mij zo gelukkig voelde. Toen 4 jaar tevergeefs gezocht - moeilijke periode  doorgemaakt van oktober 1915 af. Voelde mij ongelukkig, onrustig , had niemand om mee te praten. Moeder en vader waren mij vreemd. Toen kwam Jo, was 2 jaar lang verliefd op haar, maar 't had weinig om het lijf. Schreef haar over koetje en kalfjes. Toen werd ik openhartig en kreeg de kous op de kop. Een echte vriend had ik nog niet gevonden. Ik werd adelborst, kwam in een hele nieuw wereld, geen tijd op te piekeren en te peinzen. Schreef m'n belijdenis, maar deze gebeurtenis, die zo'n grote betekenis kan hebben, bracht men niet veel verder. Toen kwam Ottie. Ik voelde dat zij mij zou kunnen helpen. Ze zou met me willen praten zei ze - we zouden gaan tennissen, dacht veel aan haar en was waarachtig weer heelmaal verliefd. Ottie werd ziek en kwam niet tennissen. Vanavond bracht ik per fiets een boek terug voor Mary en hoopte Ottie weer hersteld te zien. Ik zag haar - en ze vertelde me dat ze geëngageerd was met Naudin ten Cate. Dat was , ik moet 't bekennen, een slag voor me. Maar Ot is gelukkig en wat zal hij ook gelukkig zijn. Tom je boft niet, nog steeds  geen vriend te hebben gevonden, maar je zal je er alleen ook wel doorslaan. Een teleurstelling voor je Tom . Wat is 't "Je hebt alweer een blauwtje gelopen".

(Koninklijk Instituut voor de Marine Willemsoord den 22 maart 1918.de Kapitein ter Zee Commandant Kon Inst Marine  J. Oudemans bevorderd adelborst der 3 afdeling H.Th. de Booij  bevorderd tot korporaal).

zomerverlof 1918 . de Sparren - gelogeerd bij Tom v. Asbeck bij Elspeet. Wandeling met Mary van Randwijck  4 jaar ouder dan ik. Verdwaalden en kwamen 10.30 thuis. Heb haar 7x gezoend! (Nooit teruggezien, ook gelogeerd Hattum. Zeiltocht met Jacques Willebeek le Mair en Maurits van der Hengst. Moeder en Engelien bleven op de Sparren. Difteritis.
5 september weer naar het Gesticht. Inauguratie Alfred als adelborst. De baren werden veel phyziek, minder "moreel"gedonderd.

De Sparren september v.l.n.r Moeder Hilda, x, Engelien, Jo Ophorst, Vader Han, Alfred, Charles Boissevain

            Jo Ophorst op latere leeftijd

Mavourneen te Enkhuizen 1918

Nov. griepepidemie op instituut met verlof naar huis. Veel werk aan 't jaarboekje. Kan met m'n jaargenoten goed opschieten Ik ben verdraagzaam en dat is bij Jan Kaas (de Marine) wel een vereiste.
Ottie Gooszen schreef mij 2x en zond verzen van W.Whitman.

Walter "Walt" Whitman (31 mei 1819 – 26 maart 1892) was een Amerikaans dichter, essayist, journalist en humanist, geboren in West Hills, Huntington op Long Island in New York.Vrijdenker, patriot en revolutionair die het lichaam heilig verklaarde en haar geneugten het dichten waard. Walt Whitman was een voorstander van een republiek van gelijken, van proleten tot presidenten. Zijn meesterwerk, Leaves of Grass, werd matig gewaardeerd in zijn dagen, maar een eeuw later klinkt Whitman's stem nog steeds

Enorm aardig van haar om mij te willen helpen Veel innerlijk gedachten heb ik niet, doe wel dikwijls alsòf, maar 't betekent toch niet veel. Ottie is een uitkomst. Mary Gooszen geëngageerd met Lt. t.z.  van Hengel.

        Tom 2e jaars adelborst

Infantie IIIa. Tom achterste rij tweede van rechts

17 nov Verpletterende nederlaag Duitsland en consorten. Bolsjewistische revolutie Keizer Wilhelm II geïnterneerd in Nederland. Wijnkoop predikt revolutie. Hevige actie van alle revolutionairen. Iedereen moest kleur bekennen. Resultaat: Jan Kaas (personeel van de  Kon.Marine) kon niet worden vertrouwd. Vloot ontwapend. Sluitstukken, Kanons en munitie naar Kon Inst v/d Mariene. De "Pup"(Cdt instituut) deelde ons onder doodse stilte mede wat Regering had besloten. Ik moest direct op post met gewapend geweer bij villa  Jaan (gebouw Natuurkunde). De hele ochtend en middag werden sluitstukken, patroonkisten enz het Instituut  binnen gesleept en opgestapeld in de kelder, ook mitrailleurs , bajonetten , grendels van geweren revolvers, sabels enz. Troelstra had met zijn 'Vergissing" heel we gemoederen in beroering gebracht. Gaven geweerinstructies aan de zich vormende burgerwacht. Deze abnormale toestand duurde 5 dagen. Toen alles weer uit de kelder gesleept. Vertrouwen in toekomst marine enigszins geschokt. Het zal nog lang duren voordat uit deze chaos een geordend Europa geboren wordt. Maar de mensenslachting is voorbij.

    Revolutie week, november 1918

"Je ijdelheid zit je in de weg "zei Ottie G. en weer heeft ze gelijk. Ik ben graag iedereen te vriend, vind 't ellendig vijanden te maken en dat een zwakheid. Het Instituutleven werkt dodend voor geestelijke ontwikkeling -en ik heb te veel hooi op m'n vork genomen zoals de redactie commissie Jaarboekje (uit persoonlijke ijdelheid). De studie is wel interessant, maar op de achtergrond de oorlogsmoloch doden en vernietigen van mensen en materieel. Ik zou een houvast - zodra ik m'n koers weet, weet ik waar ik naar toe moet, nu tolt de magneet naald naar alle kanten.. Nu ben ik wakker geschud en daar heeft Ottie me mee geholpen. Ben blij dat ik haar nu objectief kan zien. Veel gebeurd dit kerstverlof. Het moment de kennismaking met en 18 j meisje : Willie of zoals ze liever wil heten "Kippie"Gooszen. blauwogig , blondharig met Deens bloed. Mond en neus wat grof type ras echte flirt Ontmoette haar op een bal in Concordia Bussum Ik zei haar 'dat ik haar enen flirt vond': ..Resultaat plotseling grote vertrouwelijkheid. en 30 dec naar Bussum gegaan om met haar te praten. Zij zocht steun bij mij en dit streelde mijn ijdelheid.. En ik werd verliefd. Ottie Gooszen had deze moeilijkheid voorzien. - ik was door het gesprek met haar - op 31 dec wandelen we naar koene molen a/d schinkel zoveel rustiger geworden maar ik ben snel teruggevallen...

Uit het dagboek van zijn vader over het jaar 1918:
13 april. Tom is nu a/b HM Bulgia, en vaart op de Zuiderzee, geniet erg, leert loden, sturen, observeren enz. enz. hij is met algemene stemmen tot gamellechef gekozen en vindt dat een koopje

     Hrms Bulgia

5 jan Ik moet Kippij schrijven, ze staat onder de invloed van een "mauvais sujet", die getracht heeft haar te verleiden.
7 jan brief van Kippij. Ze heeft de goede wil om te veranderen Walt Whitman : grashalmen. Over de mensen: "Vormloos en woordeloos gaat het door de stralen van de stad, beschaafd en leef in de salons, beleefd glimlachend, gebruiken nauwkeurig volgend maar geen syllabe sprekend over zich zelf. Sprekend over alle andere dingen ter wereld maar nooit over zich zelf". Ik voel me veel rijker. Ik ploegde de aarde om, die bevroren was en word wakker. Met welk een nieuw licht lees ik nu Whitman."In de allereerste plaats,mag ik niet verliefd worden op K"!. In weet zeker, dat ik K. alleen daarom wil helpen omdat ik dit als mijn plicht voel, ,maar toch betrap ik mij  er telkens op, dat ik nar har verlang... kreeg een kort briefjes van K. Ze zegt , dat ze moe in haar hoofd was omdat ze 2 uur Sorrow of Satan  (Narie Corelli) had gelezen... Pakt haar dat zo aan, of is ze niet erg snugger? Ik durf mijn eigen fouten meer onderogen te zien en moet dat ook wel want 't komt wel voor daar door de een of andere vriend-adelborst - op gewone wijze onder de neus krijg gewreven. Wat is het leven toch al omvattend. Ieder mens voelt op zijn manier - geen twee mensen zijn hetzelfde. Velen zoeken naar God.Wat doet 't er eigenlijk niet toe hoe zij God zoeken "There is an golden thread that rush trough all religions", zei Irine.
27 januari Genoten van de sneeuw. Fanatiek gevochten op 't "bokkeveldje (exercitie terrein achter Kon Inst v/d Marine). Resultaat blauw oog , bloedneus schrammen op oor, gescheurd baadje, pijnlijke rechterarm verrekte spier onderrug. Toch heerlijk!
30 jan,. Gisteren moeilijke dag. Stormachtige redactievergadering van ons tijdschrift de Megafon. v/d Ben en Rotgans ruzie en slingerden Boorman hatelijkheden naar z'n hoofd Alles ging over het hoofdredacteurschap Boorman trok zich gebelgd terug (Boorman adelborst -machinist). Verhouding adelborsten  zeedienst en adelborst machinist kwam opnieuw in gevaar. Tenslotte alles in der minne geschikt. Lang gepraat met v/d Ben, die m'n steun nodig had. 't Zelfde geval met Tissot.
6 febr Brieven van  Ottie die mij versterkt hebben in m'n overtuiging dat ik niet op Kippy verliefd mag worden - ik ga dan mijn ijdelheid niet gestreeld voelen. Kippy stuurde me en foto van haar zelf. Stelde mij vreselijk teleur. Ik had haar dus geromantiseerd in m'n gedachten. Ze heeft een gezicht, waar de oppervlakkigheid van is af te lezen een grove mond en gevaarlijke ogen.
Feest op 't Instituut  8/2 febr Kippy m'n invité
14 febr : Ils sont passés les jours de fête.
15 febr K. is niet en zal niet voor mij kunnen zijn van wat im me voorgesteld heb van mijn a.s. vrouw. Ik ben van haar uit medelijden gaan houden.
21 febr Mijn illusie is vervuld : ik ben tot lid van de Senaat gekozen. 51 van de 71 stemmen. Rauwenhoff id.Tuyben 44 van de 71 stemmen  Had dit niet verwacht. Dit blijk van vertrouwen? Als die 51 adelborsten die op mij stemde in mijn ziel hadden kunnen kijken zouden zij dan ook mij hebben gekozen? Ik had gedacht dat ze mij te slap zouden vinden, te makkelijk met iedereen mee  gaande. schreef Moeder in mijn dronken makende stemming van zelfvertrouwen (over de verkiezing als senaatslid) iets over mijn verhouding met Kippy. Moeder zal wel vreemd opkijken, ik heb haar nog nooit iets gezegd over mijn gevoelens t.o.v een meisje. Ben bang voor Vader en Moeder, bang ze om ze "in mijn ziel" te laten kijken. Het gevolg van de meer dan ellendige periode van niet  begrijpen - de beroerdste tijd, die ik gekend heb. Tijd van twijfel en onrust. Nu begin ik mij langzamerhand zekerder te voelen. Ik kan krachtig zijn als het moet. Toch droom ik liever - zoveel makkelijker en liever. Met m'n kleine confidentie aan Moeder heb ik haar veel genoegen gedaan. Ze voelt zich nu nader tot mij en kan iets meer begrijpen. Toch wel beroerd, dat V. en M. mij altijd zo slecht begrepen en waardoor een kloof is ontstaan. 
4 maart Heb me op de proef gesteld en heb overwonnen Weet nu heel zeker, dat Kippy niet mijn ideaal is. Ik ben verliefd geweest, maar dat is nu afgelopen, "De Mohr had seine Schuldigkeit getan, der Mohr kan gehen". Ik voel mij niet meer gebonden aan dit meisje, dat op Moeder en vele anderen een zeer schaapachtige onnozele indruk had gemaakt (later onderstreept door mijn vader en aan de kantlijn  het woord terecht geplaatst)

Prof. Obbink:"Het evangelie van de theosofie met zijn godsdienst zonder persoonlijke God, met zijn Christendom zonder Christus , zijn reïncarnatie zonder persoonlijkheid,  zijn rechtsvaardigheid,  zonder schildbesef, zijn prediking zonder bekering ..is een evangelie naar de mens en daarom is het niet voor hem en zal het hem in werkelijkheid niet baten.

22 maart Zware lektuur de laatste tijd Meister Eckhart en nu Immanual Kant over "Phaenemalismus".. het onderwerp van onze kennis bestaat niet uit het '' ding an sich":  (het weten der dingen maar uit verschijnselen enz enz.).
oordelen à priori - krijgen we door de rede. oordelen à posteriori - krijgen we door ervaring enz. bladzijden vol over Kant!
6 mei geëmbarkeerd a/b Henno Bulgia - bootjes reis (praktische vorming). De nor (longroom)  gezellig versierd met lollige platen. Th. Boelen is de oudste. Voel me toch lichtelijk gepasseerd geen oudste te zijn.
11 juni glorious weather. Ten anker bij Pampus Heerlijk zomerweer. Fijn deze bootjesreis.
20 juli te Haarlem komen Anneke Wenckebach en Corri Schoorl a/b .Anneke vindt mij aardig .Ik haar dus ook. Gestreelde ijdelheid . Toch een heerlijk gevoel om aardig gevonden te worden. De bootjes reis spoedt ten einde.  Heel leerzaam geweest. Ook mensen kennis opgedaan. Je krijgt de indruk dat 't met de marine op z'n eind loopt. Iedereen die niet "voor zijn pension" er inblijft, wil er uit. Oordeel over mijzelf: Ik ben lang niet eerlijk genoeg tegenover mij zelf en anderen soms bang de goede indruk, de officieren van me hebben te verknoeien en dan ben ik niet eerlijk. Het praktische werkt geestelijk vermoeiend - denk lang niet na over "de"dingen als op 't Instituut. Bekommer me weinig meer over geloofszaken. Las vandaag het Leekeboekje van Bakels. Ben het dikwijls met hem eens. Het seclusieve Christendom is glad verkeerd - bloedt dood. En buiten de kerk de nieuwe stroom van religieus leven, die iedereen kan waarnemen als hij wil. Bakels ontkent 't zijn van Christus als de Zoon Gods , als de enige zaligmaker.... Bakels heeft me doen twijfelen. Je wordt er tureluurs van , zoveel verschillende gezichtspunten. Door dit praktische - ruwe - leven heb ik veel waaraan ik houvast had op 't Gesticht weer verloren. Ik had daar 'n pasklaar voor het gemakkelijke leventje zelf gemaakte eigen "godsdienstje" met iets moois "hiervan" en iets daarvan van alles wat! Ik moet nu geheel opnieuw beginnen. Ik hel naar de theosofische kant. Vele van deze ideeën zijn mij zeer sympathiek. Bakels zegt dat de massa bedrogen willen worden met een poeslieve Jezus, die ze kunnen aanbidden, met niets zeggende woorden als onze zonde  zijn  door het bloed van Christus afgewassen en meer dergelijk geklets. Volgens Bakels is er een nieuwe meester nodig, waartegen men kan opzien. En toch in mij het gevoel: Alles is uit God en van God. We hebben allen iets goddelijks, we zullen terugkeren waarvan we zijn uitgegaan. Dat er een ordenden en werkenden en absoluut geen "domme" macht bezig is met ons, met alles hier op, aarde, dat voel  ik als een zekerheid.

Cijferlijst juli 1919 2e jaars adelborst Lange lijst van over het algemeen goede cijfers. Alg. geschiktheid als zeeofficier 81 Rangorde 1. Rauwenhoff 2. Tuybens 3. de Booij 4. Boelen 5. Stam 6. van Foreest 7. van Lier 8. Tissot v. Palot 9. van Asbeck 10. v. Stuyvesant Meijer 11. Muller 12. van Schreven 13. Witte 14. v.d. Poll 15. Rotgans 16. v/d Ben  17. Mante 18. van Hemert 19van Overeem.

Oudste jaar adelborsten en oudste jaar machinisten en oudste jaar asp-administrateurs. Tom direct achter de man die op de vierde plaats rechts van de voorste rij staat

Hattum, 22 aug Ottie G. Logeert bij ons. Bar gezellig. Ot is heel wat kalmer dan vroeger. Heel prettig gesprek gehad met Moeder en Ottie over abstracte onderwerpen. Horoscopen, ocultisme enz. Wat heerlijk om hier over te praten, dat mis ik in den Helder... "ik heb een - in een droom-  't gevoel gehad dat ik uit deze wereld wou, nog nooit was ik zo angstig. Ik kan 't niet omschrijven, maar ik zie 't voor me.
11 sept. Kon Inst v/d Marine. Hooglopende ruzie in ons jaar over de "baren" (de jonge jaars adelborsten) kwestie. Er is een baarreglement aangenomen en het oudste jaar heeft beloofd zich daar aan te houden. Er is veel propaganda gemaakt voor het baren op de nieuwe manier. In de praktijk overheersen echter weer alle lagere instincten: schelden, vloeken en zorgen het de baren zo lastig mogelijk te maken enz. Ze denken niet meer aan hun eigen baartijd. Stuyvesant Meyer verdomt het, breekt totaal met het baarreglement.

Het 'baren' van de jongste jaars adelborsten op 't bokkeveldje. September 1918

En dit reglement is toch zo nuttig, het voorkomt dat de baren onnodig dingen moeten leren. Ik kreeg veel verwijten over het te "geschikt" behandelen van de baren. Ik behandel ze zoals ik uit eigen overtuiging dit goed denken daar houd ik aan vast. Ik zal vasthouden en mijn ideaal en dit in praktijk brengen, maar dat zal veel tijd kosten. Een illusie is weg en wel dat mijn jaargenoten rijp waren om volgens de geest v/h baarreglement te baren. De zwakkere figuren schreeuwen 't meest en bewijzen daarmee hun morele zwakte. Misselijk om zo tegen te werken. Tom: houdt moed, hou vast aan je idealen, tegenslagen zijn altijd goed voor je - je kunt er van leren. Zoals je door tegenslagen heenslaat is 't belangrijkste. Dispereert niet. Ottie ik denk aan je - jij hebt deze strijd niet, zal ook niet weten wat dit betekent, maar de gedachten aan jou stemt me rustig, jij, die me allesomvattende verdraagzaamheid leerde.

             Tom oudste jaar adelborst 1919

Assaut November 1919 "Die schöne tage von .... sind jetzt vorbei". Het assaut was een knal succes. Reuze voldoening voor Rauwenhoff, Kramer , van Leeuwen en mij, want zonder opscheppen kunnen we toch wel zeggen dat wij dit assaut op poten hebben gezet.

Met veel aardige meisjes Kippy G. was er ook. Ietwat pijnlijk, maar alles weer in orde - in goede zin. Definitief àf, zonder pijnlijke wroegingen. Toestand Marine niet fraai. Toch 't beste om eerst officier te worden, de leerschool v Indië mee te maken. Ik ben nog  zo bruisend vol leven, soms gist 't in mij alsof ik me wil los slaan uit alle banden van fatsoen en degelijkheid, die mij om knellen, maar dan hoor ik weer de "manende "stem vol wroeging. Ben nu over 12 dagen meerderjarig. Een belangrijke datum. Moed houden. Er zit wat in je, een levende , werkende kracht. Presteer iets. Kreeg gisteren brief van Ot - na 2 maanden . Ze heeft wel lang gezwegen.

Uit inliggende brief aan Hilda:
Naar de Faulhorn. Dat was steil en ik voelde dat de eerste jeugd vervlogen is. Tom is onvermoeid natuurlijk en je moet je hem voorstellen als een tijger die zijn prooi verslindt en tegelijkertijd uitziet naar andere slachtoffers. Ik ben idem, maar tevens 52 jaar oud zodat het uitkijken naar andere slachtoffers meer duidt op aardig gelegen "zwaantjes" waar men kan uitrusten en heerlijk Eppinger Wasser drinken. Alfred is niet zo sterk maar hij is weer jong en dat helpt erg. Alfred zegt altijd: als jij (je weet de jongens spreken mij met jij en jou aan) - als jij het kunt kan ik het toch ook. Ik voor mij twijfel daaraan, geloof zelfs dat ik van de drie nog het grootste uithoudingsvermogen heb. We doen morgen onze laatste tocht. Ik wil namelijk niet meer uitgeven dan hetgeen de Mavourneen heeft opgehaald plus hetgeen ik van An kreeg. Als ik nu de 15de van Basel vertrek is dit het geval. We hebben dus nog twee dagen en hebben dan in totaal 8 dagen gewandeld, eigenlijk veel te kort, want men is nu juist in training. We ontmoetten op weg naar de Grote Scheidegg een partijtje blinde jongens die op een wandeltocht waren. Ze steunden met een hand los op hun geleider en gingen met een vaart de helling af. Aan hun gelaatsuitdrukking kon men zien dat ze genoten. Waarvan?

1920

Oudste jaar Vlissingen 1920. Tom voorste rij rechts Tom

Ze zaten samen- zeven Idealisten
Een klein kring  - bij 't schemerend lampelicht
Eén sprak en, gloed gleed over z'n gezicht
Daar buiten stormde 't en de regen sist

Voorbij die tijd, van sleur en egoïsten
De mensheid diende, dat zij onze plicht
Houd d'ogen recht op het grote doel gericht
En steunt elkander, bolsjewiek of Christen

Er waren zovelen 't leven lang naar zochten
Die toch die vraag te vinden niet vermochten
De groote geesten aller eeuwen wijsheid

't Geluk den mensen brengen die nu dwalen

Heì leek 't licht

Een strijd voor idealen
zij onze jeugd ...!
berusting past de grijsheid

H.A.van Foreest

26 april Vertrek den Helder . Joy shipmate Joy!

Na enkele dagen oefenen op de Noordzee terug naar den Helder meer manoeuvre mislukt. De Luitenant ter Zee 2e en 3e klasse hebben veel pret als het beroerd gaat. Net als de adelborstjes. De reis is voor onze opleiding bestemd maar de officieren doen weinig of geen moeite om ons iets leren. 3 mei officieel begin van de reis Adelborsten staan op wierhoofd om ons uitgeleide te doen. Stoker stomdronken die we kenden van de bootjes reis wilde s-middags weer naar de wal, want z'n vrouw moet naar de gevangenis (31/2 maand) en ze waren net 12 1/2 jaar getrouwd. Vorig jaar op de bootreis had hij beweerd 251/2 jaar getrouwd te zijn geweest! wordt aan boord gehaald en scheldt v/d Ben uit: Jonker als je me aanraakt steek ik je dood. Ken je me mooi niet meer van de bootje reis, ben ik dan zo diep gezonken. Een Grote scène. Hij werd overgeplaatst. Ruziën over gort die niet was uitgegeven door off. v adm. en rijst wel. Rijst werd gekookt toen kok merkte dat hij rijst i.p.v gort had gekookt smeet hij alles over boord. Stoker Begeer komt dronken a/b loopt langzaam binnen en zegt heel joviaal "Ik ben ook van de aristocratie, mag ik en kaartje mee leggen"". Wordt d deur gewezen. Marinier dreigt in overspannen toestand en half dronken hofmeester: "Leelijk monster , over een uur zal ik je doorslaan". Een commissie moet uitmaken of dit geval voor de krijgsraad moet komen. In kombuis kamer (poortjes dicht) waar we slapen een verpeste lucht. Een kotsbalie in de hoek. Ik slaap in kooi aan dek. Oefeningen met torpedoboten en o/z boten. Een der seiners rapporteerde en o/z boot, 't was een plaatje met zeemeeuwen erop, de vogels vlogen op. "Nu is 't een vliegmachine "zei de seiner.
Plunje inspectie: kwartiermeester A. tegen matroos 3e kl. "Vuile stinkerd laat je sokken eens zien, die je gestopt hebt". Matroos haalt sokken voor de dag. Kwartiermeester: "Poephoofd, wie heeft die sokken voor je gestopt?". Matroos 3e kl.: "Me moeder". Een andere matroos die voorbij loopt , zegt:" Heeft je ouwe heer 't soms niet gedaan?"
Gisteren in grote mast geklommen. 't Viel niet mee . Had een zware jekker aan. 't Schip ging geweldig te keer kon haast niet meer toen ik boven was. Je klimt steeds achter overhangend . De Commandant vroeg vanmiddag de minuut de 'ware' plaats, hetgeen Lt .t.z Hekking, die de wacht had, geweldig irriteert. 't Staat op de kaart zei H. en liep door en zei duidelijk hoorbaar: Nou, ouwe , maak je niet zo dik. Alle luit. t zee hebben reuze pret als de boel spaak loopt bij manoeuvreren. 't Nog een rommeltje a/b . Alles hokt.
11 mei 50 graden 17.5 N en 2 graden 21.5 W. Eindelijk op volle zee. Bij Dover zagen we enkele volgetuigde fregatten en barken. Te 12.00 een slecht bestek - de "ware "plaats onzeker. Hekking maakt opmerking: Columbus wist ook niet waar hij was. Ik neem op mij om de draadloze persberichten uit het Engels te vertalen. De 1e officier ( M.J.C.Jager) loopt met overschoenen aan dek, draagt bruin glacé handschoenen en heeft steeds z'n officierkruis O.N. op. Vrij belachelijk. Quessant flauw gezien - Postduif aan boord neergestreken, er is een hok voor getimmerd. In Golf van Biskaje vrij ruw weer. Leuk gezicht de matrozen op de bak te zien zitten. Ze kletsen en draaien grammofoonplaten.
15 mei Geen land te zien. Vertalen van persberichten neemt vrij veel tijd. Dolfijnen gezien en ook een walvis. Zondagochtend moesten de adelborsten van diverse B. op order van onze (zure )mentor Keijzer zon en sterren hoogte nemen op de brug. Daarna kerkdienst. Keijser leidde de dienst!
Woensdag Madeira in zicht. Diep blauw water – bergen - witte huisjes tegen de hellingen. Prachtig 21 saluutschoten. Portugese vlag in grote top. (Achtermast). Een Portugees zeeoff. kwam a/b met ongepoetste sabel. Ned. consul kwam in jacquet en hoge hoed met sloepen. Kreeg 9 saluutschoten en Ned. vlag in voor top. Lt t.z 1e kl Dikkers, belast met artillerie kreeg ruzie met Cdt over pauze van 10 sec tussen de schoten. Hij zegt gelijk te hebben, later wordt bepaald om de 5 sec. een schot.

De 1e officier (de ridder van de overschoen) tot Jonkers :"Ga maar van de brug, voor jullie is hier toch niets te doen". Van officieren tegen adelborsten. Vaktermen : "Bemoei je er mee", "Stel je op de hoogte ","Doe er iets aan", "Neem je maatregelen ", "Geef je orders ", "Verveel je niet te erg".. Cdt tot veel geplaagde officier v/d wacht (bij nadering Funchal) : is het lodingsbordes opgetuigd heeft U het vlaggeboek op de brug, heb je aan de tamboer gedacht, zorg voor de vlag en geno, waarom is het reglement eerbewijzen en saluten niet op de brug, wel verdomme waarom is het smaktouw van die sloep niet klaar. Is de machine kamer gewaarschuwd? Waar heb ik voor dit en voor dat dan eens een off. v.d wacht voor !
10 mei. Alleraardigst bezoek aan vrienden van nicht Emily Cruys. Starten heel glad, ossensleden reden er boven. Overal bloemen. Funchal vies plaatsje Vonden familie Gesscher in riant huis – bloemen - palmen . We kregen thee, madeira cake, koekjes en gingen overladen met bloemen vooral rozen. Funchal stinkt als de apenhokken van Artis. De Portugezen vieze kerels, hebben nog nooit zeep gezien. Gisteren kwamen er van de 100 "passagiers" 80 dronken of half dronken aan boord. Madeira wijn schijnt lekker te zijn. 't Weer minder fraai - moeilijk om met de stoomsloepen langs zij te komen. Er valt hier veel te leren voor wij enigszins bruikbare officieren zijn.
14 mei landingsexcursie - met 120 man de bergen in. 4 uur gelopen - bijzonder aardige tocht. De matrozen zongen leuk.
21 mei. 0615 van boord met sloepen met 8 andere adelborsten. Eerst per auto tot 300 m hoogte. Toen gelopen naar Gran Curral met gids. Beklommen klein piekje 1110 m boven zee. Daalden tot 700 m in Gran Curral. Heel eenvoudig dorpje. Diepe ravijnen, steile afgronden, bloemen. We kwamen tot de wolkgrens. Heerlijke bergtocht , maar ik prefereer Zwitserland, hoeveel je daar de zee mist.

V.l.n.r.:Vader Han , x, Alfred, Wim Boissevain, Olga, Moeder Hilda, Engelien, x

Uit het dagboek van zijn vader over het jaar 1920:
14 februari. Gisteren op de burgerwacht, mij vertoond door Karel van Lennep, commandant van de BW. Ik was er met Blok van Laer en Mendes om te vergaderen voor de Bouwmij. Het is een heel groot hoog huis, hoek Singel en Vijzelstraat. Vele zalen, gangen, ijzeren hekken, munitiebergplaatsen, schermzaal, bokszaal, schietzalen, bergplaats voor geweren en uitrustingen, enz. enz. met een soort van geschutstellingen, uitstekende boven het gebouw vanwaar verschillende straten onder vuur kunnen worden genomen. K.v.Lennep betaalt per maand  f 5000.- gages. Heeft speciale telefoon met Burgemeester en met HC van Politie. Als het oproer wordt, wordt tijdelijk alle telef. gemeenschap in de stad verbroken behalve enkele nummers waaronder de Burgerwacht. Daar worden de nodige maatregelen getroffen. Ook de helmen gezien voor de burgerwachten. Het platte dak van de Nederland 1845 zal ook bezet worden. Heden 1 uur is de staking in het Havenbedrijf uitgebroken. Het is een communistische staking, een staking die ten doel heeft de Sovjet Republiek in Rusland te steunen en die zoveel mogelijk moet leiden tot revolutie in Nederland. 19 maart. De toestand in Duitsland zeer ernstig. Op vele plaatsen botsingen tussen gewapende arbeiders en troepen. De arbeiders hebben zich dan gewapend met de wapens van de Einwohnerwehr en hebben op verschillende plaatsen de troepen verslagen of verjaagd. Vanavond hier de Sociaal democraat idealist Van Stam die zegt dat hier het Bolsjewisme alleen dan tegen te gaan is als men spoedig overgaat tot socialisatie.
7 juni [Vertrek naar Chamonix]. Heel vroeg op om 5 uur en naar de trein van 7.33. Er zou vandaag een proteststaking zijn tegen de anti-revolutiewet of wurgwet, zoals de syndicalisten en socialisten zeggen. We kregen gelukkig het rijtuig en reisden heel genoegelijk. 's Avonds slaapwagen
8 juni. 's Nachts ± 2½ uur gepord te S. Louis voor de visitatie, douane en pas. De grote bagage was te Essen geplombeerd en doorgezonden naar Basel. De visitatie en fouillering te S. Louis waarmede men ons had bang gemaakt bleek weinig te betekenen. Wij zijn nu te Basel en zitten te wachten op de trein van 7.45 naar Genève: vrij katterig, moe, vuil en gekookt. 5.30 Nu zitten wij in de trein van Genève naar Chamonix in een zeer sjofel compartiment. Moesten in Annemasse wederom een grensonderzoek ondergaan, overstappen in Roche en in Le Fayet, en daar in electr. spoor, 9 u. 30 te Chamonix. Met auto naar hotel, daar een smakelijk souper. Het was een vermoeiende reis geweest, maar het voordeel van het nemen van deze route was dat wij er nu waren en bij het nemen van de route via Parijs nog een dag hadden moeten reizen.
9 juni. Heerlijk geslapen - het is regenachtig, geen zon. Engelientje verrukt. Ze zegt: Engelientje wil hele hoge bergen klimmen, ik houd van bergklimmen. Hilda zegt, wijzende op tot Mont Blanc: zo hoog zal ik niet komen. "Ik wel" zei Engelina en een ogenblik later is ze verrukt als ze op een kleine verhevenheid is geklommen en vandaar de wereld beziet. Mama heel klein geworden, alles is heel klein geworden.
19 juni. Naar de Bronckhorststraat (in aanleg), waar een huis bezichtigd nr. 18 of 20, nieuw gebouwd, dat ik kan kopen voor f 33000.- een belachelijk hoge prijs, maar misschien belachelijk nu. Wat de huizen in de toekomst zullen doen is niet te zeggen. Van de erfpacht van de grond moet nog f 350.- betaald worden. Deze woning zou dus aan bewoning kosten: stel 8% van 33000 = 2640, erfpacht 3250, totaal 2990. Hiervan af de huur van het (zeer kleine) bovenhuis 1200 , komt op f 1790.Dus 1800 per jaar als ik kans zie het bovenhuis voor 1200 te verhuren. 't is bar, bar, bar.
7 juli. Ik heb het huis gekocht in de Bronckhorststraat nr.18 voor f 30325.-.
16 september een advertentie geplaatst Huis te huur f 1200.- per jaar en het stroomt brieven. Ik heb er nu zeker 40. Tom vandaag aan tafel in lange jas met epauletten en ik denk aan 33 jaar geleden. Ik was wat magerder denk ik, en blonder. Jonger, of liever meer jongensachtig. We waren toen nog meer kinderen. Lang niet zo ontwikkeld
6 december. Wij hebben een alleraardigste St. Nicolaas gehad. Tom had schatten besteed aan cadeaux. Ik kreeg een kostbare wekker, een prachtding, en van de jongens een ets voorstellende Don Quijote en Pancho bij de molens.

1921

           Tom vertrek naar Indië, Moeder Hilda, Tom,Vader Han

15 jan  a/b SS. Patria. "The ship is anchored loose, it leaps, and swiftly follows  to her coursr. Joy, shipmate, joy! (w.w.)"

Jean Christophe nu uit, deed er 2 weken over. Het mooiste vond ik Antoinette. Heb gehuild toen ik las , dat A. stierf . "When will you come again, my faithful Johnny?. 12.30 lunch. overdadig - dan drentelen, praten, in de zon liggen, lezen, thee drinken , verkleden, scheren, puzzels oplossen. 7u tot 8.oo tafel, koffiedrinken, kletsen en de dag in om. Ook af en toe wedstrijden. Verveel me geen ogenblik, de dagen zijn te kort. Las brieven van Ot hoe zal ik zijn na 2 jaar? Hoe zou Ot zijn? Tijd ..geduld. Nu komt de proeftijd. Nu in Ind. Oceaan. Wat heb ik daar dikwijls naar verlangd. Blauwe , eindeloze oceaan. N.O. passaat. Oostwaarts Brits Indië - om de Zuid is 't eerste land de ijsbarrière van Antartica. Lees Bagavad Gita. Gesprek gehad met mevrouw Eisma. Heb haar gezegd dat ze aan zelfbeklag lijdt. Haar man heeft en wreed, arrogant gezicht. Mevr E. vindt mij een echt "conventie" mens. Drama a/b vechtpartij tussen Indo-echtpaar.Zij had een gezicht vol nagel krabben.
Colombo pracht plaats. Rickshaws , Holl..kerk van onze voorouders. Klingalezen .Rustige kerels met witte baarden. Gezwommen bij Gall's face hotel. Olifanten baadden in zee.
19 febr Rede Padang . Bericht gekomen dat ik a/b. Hrms Koetei zal worden geplaatst. Niet zo gek. Eerste indruk Indië onverdeeld gunstig. Mooie vulkanen, begroeide bergen - eilandjes met witte strandjes  en kokospalmen. Te Padang Chinese optocht met gekleurde draken (ter ere Chinees nieuwjaar) (Gedanst in Sociëteit Eendracht). Indrukwekkend de lange palmen, de zwarte, geluidloze nacht, de zingend krekels, de rieten huisjes van de inlanders, alles even boeiend.
Ontvangt Batavia hartelijk. Jon de Booy en z'n meisje Rie Koek haalden me van de boot. Ik ben gecharmeerd van haar. Gelogeerd bij fam. de Raadt (off. v. Adm.). Bezoek  sociëteit Concordia. Daar gedanst. Het z.g. "chique" Ned. Indische publiek bedenkelijk.
21 febr bezoek Buitenzorg. Zag ons oude huis Gang v/d Wijck en 't witte steentje waar ik vroeger achter speelde.
23 febr vertrek uit Weltevreden naar Soerabaja Hrms Koetei. Cdt. Lt. 1e kl Scalogne 1e off. Rost van Tonningen . Heb hele kleine hut. , maar kocht een veldbed en slaap op dek.
8 maart vertrekken met geheime opdracht naar Noord Celebes en Tarakan (onderzoek mogelijkheden landingspl. vliegtuigen mijnversperringen ). Te Tarakan sociëteit  I.d.O. (in de olie) gedanst met Maggy Hoeksma , heel aardig, danst goed.

                           Maggy Hoeksma aan boord SS. Patria

30 maart terug  Tg. Priok
10 april weekend n Tosari. Telegram van Oom Eugen en met hem gegeten in Hotels des Indes. Hij gaf me f 100,- voor terugrit Weltevreden -Priok!! Stemming Jon en Rie vrij beroerd. Rie prikkelbaar. Als ze met elkaar trouwen wordt 't een mislukking. Oom Eugen tocht naar Zandzee en Bromo. Geweldig hard gelopen. Het was heerlijk Tosari, dat verheven gevoel op 1500 m hoogte te zijn en de warme vlakte onder je te zien en heel ver weg van de zee. De vulkaan 'Ardjoena' en de slapende maagd 'Katoi" Mijn fanatisme voor de Marine laat te wensen over . Ik word lui. Misschien bij gebrek aan "concurrentie". Deze was er wel op de bootjes reis en kruisreis.
24 april Ot heeft me geschreven het beter te vinden elkaar NIET meer de schrijven. Zuivere "vriendschap" was't niet "Liefde ook niet, want zij voelt dat ze nog niet. Alles voor me is. Ik vind het meer dan ellendig, kan 't niet beseffen, 't is zo verpletterend plotseling gekomen. 2 febr schreef ze nog z'n gezellige hartelijke dingen , die ik kreeg in begin april. Ot kan zich niet voorstellen mij te kunnen helpen met brieven. Ze vindt me nog veel te jong. Hoe dikwijls heb ik dat al moeten horen! Misschien is ze bang door die brieven zich afhankelijk te maken. Zij heeft mij ellendig gemaakt door het contact te verbreken. Juist hier zou ik z'n behoefte hebben om me te uiten. Weet zij wel zie wát een plaats ze in m'n leven heeft? Blijf dezelfde Tom, blijf je idealen volgen, ook al heb je geen Ot blijf werken om je zelf te vormen en al het lelijke weg te dringen. Toch een bittere pil - ik voel z'n leegte en kijk verdwaasd rond. Een schrijnende leegte. Nu vervreemden we misschien voor elkaar. Ik moet ineens denken aan het ruisen van de Tjemara's hoog in de bergen - in die rustige harmonie van de natuur. "Verlangen, verlangen, wat hebt ge mij omvangen". Het mooist wat ik had is me ontnomen. Wel vreemd dat ik mij op de Patria en daarna in Indië zo los van Ot voelde en eerst langzaam begon te voelen wat ze voor mij betekende.
5 mei de eerste schok is opgevangen en heb er aan moeten wenne.n Dan gaat 't wel, maar 't blijft een bittere pil. Bericht dat ik 25 mei geplaatst wordt op a/b Hrms van Doorn liggende Makassar.  Mijn grootste wens om bij de opname te komen is vervuld!
Te Semarang, 30 april tocht naar top vulkaan Meraboe (3000 m.) tot 1900 m. te paard . Javanen in kampong angstig voor ons. Vrouwen renden weg. Blijkbaar hebben wij Europeanen toch een slechte reputatie bij dit volk. Toen we top naderden (in 't donker) begonnen de koelies de berggeesten aan te roepen. Op de top een hutje met Javaanse kluizenaar. Pracht uitzicht op Merapi, Sindoro, Soembing. Wel last van rook in 't hutje, zeer slecht geslapen 5.30 op. Prachtige zonsopkomst  '.t Had 's-nachts gevroren 7.30u vertrokken.
14 mei 't moet maar uit zien met het gejereminier over Ot. 't is niet goed te er over te blijven jammeren. Accepteer het onvermijdelijke.
De tropische natuur : rijke plantengroei - hoorbare stilte , rust in de atmosfeer, intense maannachten, gouden verrijzenis van de zon - de gloeiende zengende hitte -- Een heel aparte stemming geeft 't, nooit vrolijk echter. Hier kon het wereld...... Boeddha geboren worden, oneindige harmonie van alles met alles, van mens, dier en omgeving en overal de zucht van de scheppingsadem. Ik geloof meer en meer, dat het Christendom niet een geloof is voor alle bewoners v/d aarde. Elk ras zal anders moeten staan tegen de oneindigheid omdat de natuurkrachten zich anders openbaren.Om een volk dat in harmonie leeft met z'n omgeving de alleen zalig makende leer van Christus te verkondigen acht ik uit de boze.
25 mei Op reis naar Makassar a/b KPM boot Meijer. Weer eens de geneugten van een luxueus mailbootreisje. Blij om van de Koetei verlost te zijn De officieren aan boord: Brr. Ik maakte 22/23 mei nog een pracht tocht naar de Boro-Boeddoer.. Het vallen v/d avond op de BB. overweldigend mooi..
26 mei a/b Meijer geflirt met 26 j meisje, gaat logeren bij vrienden in Makassar haar engagement was afgeraakt. Ze speelt goed piano. In Makassar zag ik haar echter weinig, want de familie waar ze logeerde was bevreesd, dat zij weer in amoureuze perikelen zou belanden! [ In Makassar moest ik wachten op de van Doorn].
12 juni Hrms v. Doorn te rede Makassar !
17 juni Verlaten rede Makassar .Denk aan Vader, Moeder Alfred, Olga, Engelina die vandaag jarig is. 4 jaar lees psalm 103de psalm. Olga is nu 16 jaar die leeft ligt men nog vers in het geheugen. 't Conflict met Vader-Moeder die mij toen niet begrepen. De dood van Freddie van Hall.... Op overtocht naar Ambon poortjes dicht verpestend benauwde lucht in hut.'t Zeemansleven niet altijd een lolletje. Ambon baai schitterend heeft iets van een fjord., maar dan met begroeide bergen.
25 juni vertrek naar Misool. 't Opnemingswerk gaat beginnen.

                           Tom en Uher aan de tekentafel a/b van Doorn juni 1921.

                             Beklimming van een berg op Misool

30 juni de 1e dag achter de rug.  Bezoek aan onderneming van 3 Duitsers, hun koelies hebben berri berri. Rifbaak gezet en 140 hoeken gemeten bar vermoeiend voor je ogen. Hele dag in water gestaan.
8 juni de tijd vliegt. Pakketboot kwam om ijzerhout te halen van Soelal. Hij voert op de door van Doorn gemaakte kaart voor 't eerst zelfstandig. Voor 't eerst gelood.
10 juli 41/2 uur in zwiepende boom gezeten om hoeken te meten goede oefening in doorzettingsvermogen. Die dag 8 uur in touw -zonder rust. Vannacht griezelig reëel gedroomd en wel dat er een ander is in mijn plaats. Zou naar haar toe willen vliegen  In Ambon schrijf ik. Een brief van haar zal er wel niet liggen.

                         Tom met snor, aan boord van Doorn juli 1921

6 aug  In Ambon gezellige bezoekjes bij de Viëtors. Lees veel Walt Whitman z'n ongeboden, ongerijmde rhytmische  verzen zeggen mij meer dan menige tekst in de bijbel  Ook geworsteld met de "Oude mystieke Wijsheid "van Annie Besant. Ik kan geen sympathie krijgen voor deze ingewikkelde hypothetische redeneringen. De Cdt (B. Kruys) is niet iemand die je moed inspreekt met een goedkeurende opmerking. Hij wil niet erkennen dat Tissot en ik het werk vlug te pakken  krijgen.

             .

                            Koninginnendag a/b van Hrms van Doorn. Tom achterste rij 2e van links

                                                          Hrms van Doorn

8 sept. goddank weer "thuis" in de rustige eenzaamheid van Misool. Minimum zorgen maximum voldoening van het werk. In Ambon woelige koninginnefeesten volk spelen en menare dansen, krijgsdansen, fluitorkesten, gezond kinderlijk feest . s-Avonds in de soos Ambonese quadrille met Ambonezen.  Algemene hospartij. Ook receptie bij resident in groot tenue. Ik lees nu opnieuw Jean Christophe waar ik veel meer van geniet dan a/b Patria en Reisetagebuch eines Philosofen van  Keiserling. Machtig belangwekkend. Antoinette (in Jean Christope ) een figuur die met lichtende glans een ideaal in mij wakker maakt van de vrouw. Al is zij een romanfiguur ze is voor mij een werkelijkheid. Wij hebben behoefte aan ver-idealisering en toch .. er zijn Antoinettes.  Ik zal Romain Roland wel nooit spreken maar ik moet hem nu toch even bedanken. Een boek dat zoveel geeft als dit reuzen werk las ik nog nooit. Van alle delen is Antoinette - opgedragen aan zijn moeder - met de meeste liefde geschreven.

19 sept Bij het uitwerken van mijn loding werd door de Cdt. op het minuutblad bleek er nog veel aan mijn werk te ontbreken. Waarom, heeft hij mij nooit gewaarschuwd. 't Zijn eenvoudige dingen, die vermeden hadden kunnen worden.

Longroom Hrms van Doorn, vlnr Dr Hulda, Beugelink, Immink, Tom de Booy, Tissot, Laekenmeyer, Heberl

17 okt Cdt Kruys vertrekt. Jammer was goed opnemer. De volgende Cdt. mag theoretisch "vies"bij zijn praktisch haalt hij 't natuurlijk niet vergeleken met Kruys. Net een brief van Ot : "Een man" zou ik nodig hebben, waarin een  - in alles- intens samenleven meer zou kunnen hebben. En dat zal ze bij mij niet spoedig vinden Van haar "alles of niets"en zij is niet "malles "voor mij nog lang niet.
November reparatie tijd Soerabaja 14-21 nov verlof naar de Preanger .Verlang naar iemand met wie ik kan "praten"."Que faire de la joie même si on ne les goûte, dans l'autre coeur ?". Geestelijk is het leven op de van Doorn dor.
24 nov reparatie tijd Soerabaja afgrijselijk. Remijse veel pratend van hak op tak springend.In Indanglaja gelogeerd. Rie en Jon.Veel gesproken met Rie Ik vind haar een kranige vrouw. Grote bewondering voor haar. Te Indanglaja genoten van natuur beklimming vulkaan Panggrango 3019 m. 
3 dec Ambon was saai, daarna goddank weer Misool. Daar voel ik me thuis. Baak gezet op eilandje Kaboe een baakspin. t Bleek helaas niet de hoogste boom van het eiland te staan.
19 dec een jaar geleden dat Ot bij ons kwam. logeren in Amsterdam ... ik wilde dat we bij elkaar hoorden. Vandaag 14 uur in touw geweest. Heerlijk 1e deel Keiserling 's Reisetachbuch uit, 'n bijzonder man maar al, dat gedweep met Indische wijsheid ietwat belachwekkend. Ik geloof niet dat wij Westerlingen die ooit volkomen kunnen begrijpen. Ik geloof overigens dat ik nogal kritiekloos ben misschien uit gemakzucht.
1e kerstdag ten anker kampong Atkei. Ik heb heimwee naar huis. Las gisteren Xmas Carol nog eens. Geniet er altijd weer van. Kerststemming a/b totaal onmogelijk. Geen innerlijk contact met de andere officieren. Ik had wel moeite willen doen voor wat huiselijke vrolijkheid maar 't was onmogelijk.
26 dec Wat 'n verschil met vorige jaar. Voel me vandaag niet gelukkig. Eenzaam. Ook de natuur is troosteloos. Grijs is de hoofdkleur. Loodgrijs. De vochtige klamme hitte drukzwaar. "Melige" kerstdagen eigenlijk te taai om te mogen bestaan.

Fragment uit brief van Ot aan mij  26 december 1921: "van je karakter houd ik heel veel en ik weer dat ik met jou een leven zou hebben waar ik aldoor naar verlang om meteen ander te kunnen denken en handelen".

1922

10 januari 't begin van 't jaar had beter kunnen zijn. Schoten niet hard op. Exploreerde de vrijwel onbekende Oostkust Misool. Veel bakens gezet.
22 januari Ambon Gezellig gedanst in soos. Met de meisje Tau (Chinees). Mevrouw Idema aardig. Voorstelling in soos van van Ambonese jongelui. Zeer vermakelijk, krom maar goed bedoeld.
26 jan Vechtpartij tussen onze Javaanse matrozen en matrozen van de Gouvenements Marine, de Stenger (halve compagnie). Bloed  gevloeid nadat oude Jav. stoker Koning ( zo genoemd omdat hij lang a/b Hrms Koning diende) werd aangevallen en een stuk hout "bewerkt". Ook een messteek 10 Javanen van deVan Doorn renden op de aanvaller los onder de kreet "Orang Kompagnie tida lari".Een matroos van de Stenger kompanie kreeg talrijke messteken en overleed aan de gevolgen. Angnar een Madorees kwartier- meester een pracht kerel in z'n  werk hoofddader. 't Wordt een Krijgsraadzaak.
5 febr  omstreeks 27 jan werd ik ziek kreeg steeds meer koorts en toen we 2 febr uit Ambon vertrokken had ik 39.9 graden Ellendig warme hut.
8 febr terug naar Ambon om mij af te zetten.
8 febr in hospitaal Diagnose typheuse koortsen de dokter van het hospitaal zag vlekken op mijn armen en constateerde klierzwellingen. Hij zei tegen Ambonese dokter  Apituley : Ik denk dat 't "L" ( = lues -syfilis) is maar dat was onmogelijk. Toen ik de koorts was gezakt zei de majoordokter dat 't z.i."Lues" was en wel 2e graads.!! Hij kon zich vergissen, maar om zekerheid te hebben moest ik naar Soerabaja. Volgende dag plezierig gesprek met de majoor, heel sympathie. Innig dankbaar dat als 't waar is, ik mij  niets te verwijten heb.
16 feb. ook de van Doorn is in elkaar gezakt (lekke ketel) en kwam onverwachts in Ambon. Nu kon ik dus net de van Doorn naar Soerabaja mee.
24 febr Onze dokter a/b acht de kans dat de diagnose majoor dokter juist is zeer gering, want klierzwellingen zijn geheel verdwenen en die verdwijnen met Lues eerst na Salversan injecties.

Kamer in Soerabaja, met portret van Ot Gooszen, zijn toekomstige vrouw

Maart Geen lues.  Wasserman reactie negatief. Het is een afgrijslijke ondervinding geweest 3 weken in spanning geleefd.  Alfred in Soerabaja. Enorm gezellig hem te zien wat genoot tik er van. Uren lang gekletst.  De Van Doorn gaat uit dienst en wij zullen embarkeren op de Van Gogh.

                                Alfred , Lida van Santwijk en Tom in Soerabaja

8 maart  bezoek Jon en Rie, Mr Cornelis. Ze zijn niet gelukkig met elkaar. Veel geldzorgen. Rie werkt van 8.00 - 14.00 bij de waterleiding en verdient f 200,- p.m. tot schade van haar gezondheid. De stiefkinderen van Jon negeren hem praktisch. Wat 'n bestaan zo'n huwelijk. Rie 's kinderen krijgen geen opvoeding, zijn onhebbelijk en vernielzuchtig. Jon geïrriteerd als Rie vriendelijk is voor haar kinderen! "The spell is broken". Indanglaya lag 1100 m boven zee. Batavia op zeespiegel.
2 april a/b Hrms van Gogh bezuiden Boeton. Ik geloof dat mijn hut 't gezelligst is ingericht van alle hutten

                                                      Hrms van Gogh

9 april Zee v Ceram. Gelukkig weer aan 't werk.
11 april weer een werkdag achter de rug .Je voelt je op leven. Riffen gevonden. Papoeas beginnen lastig te worden , hebben bakens gestolen.. 
23  april Al ben ik geïsoleerd van de wereld, dit leven doet mij goed. Toch blijf ik als zeeofficier steeds buiten de wereld. Ik lees nog wel, maar de vraagstukken van godsdienstige of zedenkundige aard kunnen we niet meer zo bekoren. In deze omgeving a/b van materialisme en oppervlakkigheid verdwijnt mijn belangstellig voor hogere gedachten. Bedenkelijk.
5 mei Rif baak Booy geplaatst. Enige dag. Het werk gaat best. Cdt Remijnse draagt mij de belangrijke zaakjes op.

                                                 Misool in kaart gebracht

Astronomische peiling bij baak Mion, ( Noordoost Misool) ,op toppen Bantanau en Salawati

4 juni Ambon. abnormaal sterk doorstaande regen. De kalies gezwollen - boomstronken en palmblaren drijven in de baai. Ook een half gezonken prauw. Ambon een geweldig kletsgat. Havenmeester fraude gepleegd. Boekhouder C.H.V. als penningmeester sociëteit f 2000,- gegapt. Zijn chef ook betrokken in steenkolenfraude havenmeester. Ook een zekere Sizoo had geknoeid met gelden bestemd voor verbouwing v/e huis. Als "outsider" ging mij dit alles niet aan. Schreef 't op om 'n indruk te geven van het gekerstende Amboina in 1922, waar Zondags de Ambonezen in drommen naar de kerk gaan.
Inaigama(Misool ) ontving ik een brief van Ot!.'t was inconsequent, schreef ze, om mij een brief te sturen, maar ze had zo'n lust om me te schrijven.. Haar brief bracht me in de war. Er is een ander klank in haar stem - ik vond er de Ot van dec 1920 niet in terug. De brief is wat opgeschroefd.
9 juli N.O. kust Halmahera.  Gewandeld naar Christenkamp van meer van Galela. Vruchtbare vlakte. Vrouwen schichtig en lelijk. Bevolking niet gezond. Arabieren en Chinezen verrijken zich hier ten koste bevolking. In de middenruimte plaats voor balih balih of bed schilden die voor krijgsdansen dienen als verziering, evenals herten geweien.
23 juli Hard gewerkt. Elke dag eerst te 7u 30 nm klaar. Opname Z.W.kust Moretai. Heb 16 juli avontuurlijke tocht gemaakt door de bedding van Posawani een rivier bij Salvatva Halmahera. Droge bedding komen een heel eind in binnenland. Toen wolkbreuk en de bandjir overviel mij gelukkig niet in het nauwste gedeelte v/d spleet door de bergen maar in de vlakte, zodat ik de oever wist te bereiken.
10 aug Fort Orange ! Ternate moet een torn v d Gogh missen wegens bacillaire dysenterie.  Lig in 't hospitaal (een kamer alleen) in Fort oranje. Gelukkig was er nog wat serum op Ternate (niet te veel) anders had 't er beroerd voor mij uitgezien. Goed verzorgd. Dr de Wolf en vrouw zijn zeer hartelijk. Ternate  een "gat".. Mijn kamer aande ZW zijde, muur van 1 m dikte uit 17e eeuw. Uitkijk op vulkaan. Veel gelezen o.a. Vic de Martyres van Duhamel. Ook "the man of property" van Galsworthy . Duhamel maakte diepe indruk op me. Ik herinner me weer de stille nachten in Amsterdam waarin ' le grondement sourd du canon' kon horen aan het westfront. Heb ik dikwijls het land er in gehad niet mee te hebben kunnen vechten voor Frankrijk...  dan zou ik echter nu wel het gevoel hebben: "waar is alles goed voor geweest ?".
(17 aug wordt H.Th de Booy bevorderd tot Luitenant ter Zee 2e klasse)
26 aug elke dag gelijk aan de vorige : een beetje wandelden kopje koffie kletspraatje, lunch (prikkadèl = fricadel, puree, rijst. vruchten op water vaste dieet) slapen kijken en tennissen, thee drinken en weer praten over andere mensen op Ternate. Verlang naar de Van Gogh  en de opnamen.
18 sept bericht dat tante Teau de Beaufort is overleden.
23 sept Misoolwaarts. Ben nog lang niet in orde 
29 sept. Herstelde 3 bakens. N.O. moesson belangrijk afgeschlecht maar nog niet verdwenen. Verdriet heengaan tante Teau.
10 okt Lees "les croix de bois" van Dorgeles  en beleef de oorlog weer intens. Dorgeles heeft over onze " zeef". Slechts weinig indrukken blijven waar mensen vergeten,. anders zouden ze niet kunnen leven zoals nu. De gekartelde uitlopers O.Z.O Misool boeien me. Eeuwen vervlogen, hier bleef alles 't zelfde. Deze "torn" grote wateroppervlakte belood .Voel me physiek weer AI.

                                Detail schets typische kalkrotsen van Misool

14 oktober  Lyrische ontboezeming :  (met prauw drijvend op bladstille zee)

"Kalm de zee - Hel kaatst de lucht
schel spiegelend - geen rimpel stoort
het held're water. Met gloed van blauw kristal
doorschijnend tot in diepe laag
Een rij van zilverschub'ge vissen
springt op en neer in haastige vlucht
Het water kruist. Een trage meeuw
vliegt met geluidlooz'  wiekslag aan
Te laat, de buit is reeds ontvlucht
nu vliegt ze doelloos verder
De lucht is zwoel en zon doorstoofd.
De zon hangt laag en groot
En zoekt, al stralend tot hij snel verdwijnt
Een rustplaats voor de nacht. De verre bergen
Aan de horizon kleuren zich purper, violet
Een heel de hemel wordt een symfonie
van tinten, teer en zacht gestemd

Ik luister, en mijn kleine prauw , waarin ik lig
drijft als verzonken in een schone droom
Ik luister goed, maar hoor toch geen gerucht
geen ruisen van de zee, geen zingen van de wind
Ik sluit de ogen en 't is of 'k weg ben van de aard
en zweef in verre sferen. Dan is 't alsof ik hoor
de Oertoon van ons leven, de grondtoon van 't heelal
niet te omschrijven, onwezenlijk als de oneindigheid
van heel de rijk getinte hemel
Een trilling is 't, en die trilling
verwekt al 't leven en
Geeft kleur en schoonheid aan deez' aarde".

16 okt. Stom genoeg geweest ik Ot's brieven van 1917 af over te lezen Dat maakt me altijd down want daaruit blijkt weer zo duidelijk wat Ot voor mij is geweest. Toch moet ik haar dankbaar zijn dat ze de briefwisseling heeft stopgezet dat ze mij de gelegenheid heeft gegeven me zelf te ontplooien  Ik begin steeds minder te voelen voor de christelijke "zonde" leer. Wat wordt m'n levensdoel. In de marine mee te lopen en stomme wachtjes te  kloppen  En journaal in te vullen na afloop? Voor de krijgskunst is mijn interesse NIHI,  hetgeen bedenkelijk want die is toch de quintessens van ons vak. Bij de hydrografie heb ik gemerkt dat ik van werken houdt zodra het werk me bevalt. Een bestaan waarvan de nuttigheid me twijfelachtig is, zal me niet kunnen bekoren. Zodra dat in de Mariene niet meer mogelijk is moet ik eruit, wil niet gemakshalve blijven mee lopen in de dodende sleur. Gelukkig  heb ik de hydrografie als basis zou er graag bij blijven. Het leventje hier is gemakkelijk; geen uiterlijke invloeden die je uit je stabiliteit smijten. De 7 officieren in de longroom zin  een integrerend, doch geen ingrijpend iets in je bestaan. Hun zijn interesseert je niet, je leeft in je eigen leventje . Stoor je aan kip nog kraait en je "pas je aan".
17 oct Ambon, 2 brieven van Ot gekregen . Ze zal me blijven schrijven!

29 october weer een brief van Ot!!
3 november In de "Stem"een merkwaardig stuk van J.C. Van Schagen : Narrenwijsheid. Zeer origineel en boeiend . Men proeft Walt Whitman's geest in deze rijmloze verzen en dit rhytme "Niets is dat niet goddelijk is. Daarom wil ik niets uitzonderen. Ik geef geen namen. Ik laat adel en schoonheid liggen, ik vraag niet haar recht, ik blijf niet staan bij slecht en lelijk.  Goed en deugd gaan mij niet aan... en later "Niets is laag, niets is bespottelijk, zelfs gij niet en ik niet Goddelijk is  de uieschil van het trottoir. Goddelijk het natte lucifertje. Goddelijk de kromme steegjes onzer gedachten". En wat zegt Walt Whitman? I am the poet of the body I am the poet of the Soul I am not the poet of goodness only - I do not  decline to be the poet of wickedness also. What blurt is there about virtue and about vice? Evil propels and reform of evel propels me. In stand indifferent. Do you think the celestial law are yet to be work'd over and satisfied? And truths wait in all things I believe a leave of grass is no less than the journey work of heaven. And a mouse is miracle enough to stagger sixbillions of infidels ". I hold and behold God in every object, yet understand God not in the least...
Bhagavad Gita: "Wie in werk  niet -werk ziet en niet-werk werk, die is verlicht onder de mensen die streeft naar eenheid, terwijl hij zijn gehele werk doet".
Dank zij dit leven op uitgestrekte waterplassen, het dagelijks contact met de voelbare oneindigheid besef ik meer en meer het relatieve, het tijdelijke, de " ïjdelheid der ijdelheden"  van alle dingen in ons leven. Toch hebben wij niet goed aan de natuur alleen, de luchten, de prachtige zonsondergangen, maar we kunnen niet buiten de samenleving en onze relatieve indrukjes  zijn nodig om onze belangstelling in het leven te bewaren. Men moet zo kunnen leven,.dat men het relatieve en absolute tegelijkertijd voelt en ziet. En het gehele leven - gedachten wereld en handelwijze  - moet doortrokken worden van het eeuwigheidbesef, het absolute. Heeft men deze vrijheid bereikt , dan kan men lachen over menselijke dwaasheid, kan men werken zonder in de meeslepende sleur te raken , kan men blijven genieten van alles wat oneindig is en tegelijk met twee benen op aarde staan.
5 dec Opname werkzaamheden verlopen vlot, ik heb nog last van dikke darm gevolg bac. dysenterie. Deed ook wat veel. Beklom zeer steile rots en kwam afgepeigerd aan boord terug. Chron. d.d. cattarh. Dokter acht specialistisch advies in Nederland nodig.
11 dec Ot bederft me met brieven. Zal het tegenvallen in Holland ?Ik denk van niet. we staan geestelijk dicht bij elkaar. Alleen kan ik niet warm lopen voor de theosofische gedachtegang. Ingewikkelde geschreven woorden en onklare begrippen . Mijn "geloof" misschien wel simpel eenvoudig . Heb geen ingewikkeld systeem nodig van hele sferen om ons heen - astrale, stoffelijke enz. Keurig gerangschikt. Ik blijf bij klare eenvoud,. geen behoefte aan meer. De mens een gevallen grootheid ? Puriteinse hel-duivel-kwaad-zonde enz ? Bespottelijk. De mens is goddelijk net als alles in de natuur. Niet meer en niet minder een deel van de Grote  Energie, die aanwezig is van die energie kan niets verloren gaan, of 't slecht of goed is.
Ambon. 12 dec Genoot van Sentimental Tommy van James Barrie. Superieur gevoel voor humor, misschien daarom er zo van genoten omdat ik in deze Tommy eigenschappen van me zelf ontdekt,  nl heb ik geen "genius" en niet en kwart van z'n oorspronkelijkheid. Z'n behoefte aan "sympathie"is mij bekend.....

Sir James Matthow Barrie 1860-1937, .Schots auteur en dramaturg. Werd het meest bekend om Peter Pan.

Geen aantekeningen gevonden in het dagboek van zijn vader over het jaar 1922

1923

Soerabaja 13 febr Tjitjoeroek (Preanger) Rie gesproken. Veel ellende. Ze zijn in handen van een woekeraar gevallen. Jon vraag mij later telegrafisch om fin. steun!!
23 febr a/b Prins der Nederlanden - op terugreis n. Nederland

Aan boord van de Prins der Nederlanden, terugtocht naar Nederland

2 mei a/b Hrms Wachtschip. Willemsoord den Helder. Complete omwenteling in m'n leven.  Hoop in najaar met Ot te trouwen - Meer dan heerlijke tijd gehad de laatste 5 weken.

Einde dagboek Hendrik Thomas de Booy

             Otteline Gooszen, de toekomstige vrouw van Tom
 
21 aug getrouwd (In 's-Gravenhage)