Dagboek 1960-63

Dagboek 1960

18  januari  5e verjaardag van Jan Maarten . Kinderen uit de buurt krijgen filmvoorstelling

20 februari huwelijk van Marlof Strumphler en Tineke de Jong.

 Links: Adrienne. Rechts: bruidsmeisje Mariette en bruidsjonker Daniel Strumphler

Pasen. Aerdenhout Catslaan 3. Grootvader Tom Sr met zijn twee kleinkinderen Jan Maarten en Mariette

Familiefoto Catslaan 3. Vlnr. Henri Thomas de Booij , Adrienne, Mariette, Grootmoeder Hilda de Booij -Boissevain , Grootvader Han de Booij, Jan Maarten ,Moeder Ot , Tom, Marie Louise de Booij (?)

We kregen bezoek uit de Verenigde Staten van Henri Thomas de Booij (geboren 1931), kleinzoon van Justus Christiaan de Booij (1861) en Carrie May Wilson (1868) en zijn kleindochter Mary Louise de Booij geboren in 1933.  Justus  is een oudere broer van mijn grootvader Han de Booij . Zij woonden in de Verenigde Staten. Hun ouders zijn Henri Thomas de Booij  (1896) en Helen Cornell (1896) 

In Aerdenhout. Het duo viool-piano. Grootvader Han de Booij met zijn kleinzoon Tom jr.

Vele malen heb ik samengespeeld met mijn Grootvader Han de Booij. Meestal in Amsterdam, Stadionkade 38 twee hoog. We speelden altijd 2 sonates van Wolfgang Amadeus Mozart.

In april ga ik altijd met een aantal studenten karteren in het gebied van Aywaille, België. Zo ook met het jaar dat is aangekomen in 1959 : Luyt, Blom, Voigt, Kroon. de Boer, van Veen, Meijnster, van Rooyen. Otto Simon assisteerde mij tijdens de kartering

Ardennen  kartering. Links Kroon, De Booij, Voigt de Boer. Rechts : ? Tom de Booij, Otto Simon,

Ardennen excursie. Voorste rij  vlnr: Voet, Rondeel, Zeck, Krijnen. tweede rij vlnr: van Montfrans, van Helden, van der Pijl,x,  Tom de Booij, Lydia Wesseling, Dirk Beets, Hoedemaker, x

Adrienne is mei in verwachting van haar derde kind, dat waarschijnlijk in februari 1961 het licht zal gaan zien.

Onze kinderen logeerden veel in Almen bij mijn zuster Elsbeth en zwager Jacob Kalff

Jan Maarten en Mariette in Almen

Van 15 juni tot 22 juni met Kees Egeler in de Franse Alpen met studenten.
Van 22 juni- 22 juli met Kees in Spanje. 4 dagen heb ik in het gebied van  Huercal Overa eigen onderzoek gedaan. In het gebied van de student Barkey heb ik fossielen,  (vermoedelijk Lias) gevonden, het werd een bevestiging van mijn werkhypothese.

Brief van Adrienne 1 juli aan mij: "Ben je blij met ons nieuwe derde baby'tje. Ik voel me zo ontzettend en beroerd en misselijk, dat ik geloof dat het nu wel raak is. Het is tenminste precies hetzelfde als indertijd met de kinderen. Al kotsend maak ik thee voor de kinderen. Wat heb je toch!, zei Jan Maarten. Ik zeg nog maar niets nog even wachten. Het is nu pas 2 maanden ". (Daarvoor heeft Adrienne nog een miskraam gehad. De foetus was toen een paar centimeters toen het loskwam).

Mijn brief aan Adrienne van 8 juli: "In Sobras, waar Mac Gillavry en Hermes (nieuwe conservator) zaten had Kees meteen alweer verveling met Mac over de afbakening van grenzen. Ze liggen elkaar helemaal niet, het zal altijd wel stront geven (...) Bij terugkomst in Garrucha was Mac hier en heeft Kees de hele avond met hem  ruzie gemaakt over de grenzen. Kees is wel heel gauw nerveus en het zit hem dan ook ongelofelijk hoog. Onze samenwerking gaat prima.(...) Het ligt me wel bijzonder goed dat  wetenschappelijk werk. Ik geloof veel meer dan Kees, want die houdt meer van organisatie  en snel handelen en is te ongeduldig voor het pielen. 23 juli begint de cursus. Ik zal ontzettend voorzichtig doen, want ik heb echt geen zin om door een beetje tegen rotsen klimmen dood te gaan. Ik heb  te vele verplichtingen gekregen en wil jullie zoveel mogelijk kracht en steun geven, want kinderen zonder vader is toch maar moeilijk. God moge geven dat we nog lang bij elkaar kunnen blijven en genieten van de zaligheid dit dit leven ons geeft.

Brief van Adrienne aan mij van  17 juli. "Jan Maarten kreeg rode hond vorige week en belde de dokter om te vragen of het gevaar kon voor mij. Als ik het vroeger had gehad deed het er niets toe, maar toen ik het Mammie vroeg of ze het zeker wist ging ze twijfelen. Dus voor safety vond Groen het beter mij een injectie te geven zodat ik voor bepaalde tijd immuun ben voor rode hond. Het is een vreeslijke dure grap ongeveer f 60, zei hij. Maar ja je vergeeft het je later nooit als je het niet gedaan zou hebben en je zou een ongezond kind krijgen. Dus is het nu al een heel dure baby. (...) Mieke kwam nog even bij me vrijdagochtend ze had 10 dagen niets van Kees gehoord. Kees schreef alleen over het land, de hotelletjes maar helemaal niets over het werk en de geologie. Ik zei nou bij Tom is het precies andersom. Ze moest erg lachen om je vondst in het terrein van Mac. Het kan niet erger weer een klap voor die arme vent. Maar heerlijk voor jou, is nauw jouw hele theorie over Spanje goed ?

Adrienne aan mij 22 juli : Jan Maarten zei opeens aan de lunch tegen me: "jij hebt een baby'tje in je buik!". Waarom zei ik . Je hebt een dikke buik. Hoe vindt je zo' n kind dat het toch al enigszins voelt of misschien hoopt. Het is zo'n lekker ventje, mis je hem niet heel erg ? Hij is al weer zo wijs geworden. Ik hou hele gesprekken met hem als hij in bed ligt meestal over de dood. Dat interesseert hem zeer. Hij heeft laatst een pracht performance gegeven in Aerdenhout boven op de gang. Hij was de dominee in de kerk en deed een mooi wit kleed om. Hij knielde toen neer en zong met zo'n ijl lief stemmetje over Christus en God etc. Het was ontroerend  Ze waren thuis wel even van hun stuk,  toen hij zo gewoon zei dat hij priester werd!

Mijn brief aan Adrienne van 22 juli 9.35 . Chamonix op het terras van het huis van Lionel Terray. Enkele citaten: "Grootste lieverd van mij. Vannacht heb ik ontzettend sterk van je gedroomd. Het was heel vreemd allereerst waren we een beetje boos op elkaar en zeide dat we maar uit elkaar moesten gaan en jij bent toen met en ander getrouwd. Nauwelijks was dit gebeurd of ik ben bij je gekomen helemaal in tranen en smekend of je weer bij me wilde komen en je nieuwe huwelijk ongedaan wilde maken. Jij begon toen ontzettend te huilen we toen in elkaars armen lagen, waren we zo ongelooflijk gelukkig en haast niet onder woorden te brengen zo zalig. Het was alsof we samengesmolten waren tot een lichaam en ziel, heel dicht met onze lieve schatten en le bon Dieu. Ik kreeg gisteren je lieve brief vervuld ook weer van die hele grote liefde voor elkaar. Grote verrassing was het. Ik schrok van de rode hond, maar je hebt het prima geregeld al kost het f 1000,-. Geld is niet belangrijk op deze aarde maar gezondheid wel. Ik verheug me zo ontzettend om je te zien met je klein peuter. Ik zal je omringen met mijn liefde die ongelooflijk groot is. Ik weet niet of ik deze brief erg lang kan maken want volgens afspraak komen de jongens om 10 uur hier. Heerlijk dat onze kinders zo lief zijn tegen elkaar en geen ruzie maken. Nu even over onze vakantie plannen. Ik heb helemaal geen zin in Kopenhagen (red. geologisch congres)  omdat ik dan niet bij jij ben. Ik snak er naar om samen ergens te zitten net zoals je zei. Rustig niet et veel rijden. Niet teveel mensen. Genieten van elkaar en God's natuur. Je ziet ik heb nu al twee  keer het woord God gebruikt, maar ik begin een beetje te geloven dat het accepteren van een geloof onvermijdelijk wordt. Het is de grote kracht die alles en ons samen bindt. Ik had laatst bij de fam. Wijers, de grootvader van Simon een heel lang interessant gesprek met een logé Prof Loeff, hoogleraar in de filosofie in Tilburg, rechtskundig adviseur van het Nederlands episcopaat. Priester en fenomenaal intelligent. Hij zei volkomen nieuwe dingen, nl dat het helemaal niet zeker was dat de hel bestond en dat iedereen verdoemd zou zijn. Een man naar mijn hart en kon eindelijk antwoord op mijn vele vragen geven. In Nederland ga ik vast nog eens langer met hem praten. Wees alleen nog maar niet bang, dat ik direct katholiek wordt, want dan moet er toch nog heel veel gebeuren. Oh grote schat ik denk zo vaak aan jullie viertjes.  Het is zo ontzettend dierbaar. Ik schrijf je nog wel waar we naar toe gaan. Ik weet het ook zelf ook niet, maar ieder geval, weinig rijden, weinig klimmen, veel naaien, veel eten, veel slapen. veel lief zijn tegen elkaar en voor ons kleine kindje. en heel intens leven en genieten om kracht en sterkte op te doen voor de komende winter, want deze kracht wordt van ons gevraagd door je bon Dieu. Ik ben wel erg sentimenteel vindt je niet, maar het is zo heerlijk heel intens aan je denken met je lieve gezichtje vol met liefde.

Red. nog even een voorval in Spanje). Zondagavond naar stierengevecht in La linea. Het was propvol en vlak voor het begin ging ik even een fles limonade kopen, bij het terugkomen op mijn plaats merkte ik opeens dat ze mijn plastic zakje uit mijn broekzak hadden gehaald. Er zat in : 900 pesetas, 1 paspoort, 1 rijbewijs. Niet zo'n leuk gevoel  Ik keek ook maar met een half oog naar het stierengevecht. Na afloop aangegeven bij politie. Ging geweldig vlot en kreeg een bewijs waar ik in Spanje kon reizen , nu alleen nog een papier om over de grens te gaan. Dit heb ik in Barcelona gekregen in 4 uur, not too bad.  12.25 De jongens kwamen aan 2 Lookeren en 5 cursisten. Ze hadden slecht weer gehad.  We gaan vannacht omhoog naar de hut Albert Premier. Blijven daar tot de 24 ste , nu alleen oefen in het cramponeren, om daarna met Lionel 10 dagen op stap te gaan waar de condities goed zijn en het weer!!

Derde invitatie cursus van 22 juli- 3 augustus  Gidsen Lionel Terray en Lucien Pez. Chef de cordée: Holger en Peter van Lookeren Campagne met nieuwe deelnemers: Huug Boucher, Rob Horning,, Sträter, Peter de Ruiter. We hebben maar liefst drie noordwanden beklommen tw. van de Aiguille de Bionnassay (4052 m), Aiguille  de Tricot (3665 m) in de Franse Alpen en de noordwand  van de Obergabelhorn (4063 m) in Zwitserland. Behoorlijk zware ijstochten.

Invitatiecursus in de Franse Alpen

Tom de Booij en Lionel Terray

Links  noordwand Aiguille de Bionnassay (4052 m) en rechts de noordwand van de Aiguille de Tricot (3665 m). Streeplijn de door ons gevolgde route

In de steile noordwand van  de Aiguille de Tricot

De noordwand van de Obelgabelhorn (4063 m). Streeplijn geeft aan de door ons gevolgde route.

Mijn briefkaart aan Adrienne  28 juli  uit Blatten. 26 juli. Schitterende tocht N wand Bionnassy. Veel cramponeren, behoorlijk zware tocht. Iedereen ongelooflijk enthousiast. Prima stemming. Nu gaan we omhoog naar de Hollandia hütte  Vandaar vele tochten te maken we blijven 3 nachten boven daarna 1 augustus naar beneden en dan naar Zinal  2 nachten om de 3e 's-avonds of de 4e naar Chamonix te gaan Tot nu toe mooi weer. Ik verheug me op de 13e .
Briefkaart 4 augustus.  De cursus goed afgelopen tot besluit de Noordwand Obelgabelhorn. Prima tocht nogal zwaar. Stemming zeer goed. Wel een pak van mijn hart dat alles zonder ongelukken. Balans 3 noordwanden. Wat wil je nog meer? 

Na de cursus weer naar Chamonix om 7 augustus weer bij mijn  studenten in de Franse Alpen te zijn . Waar ik de volgende studenten moest beoordelen Leine, Linthout, Zwaan, Westra, Moorman en Kroon.

13 augustus met Adrienne naar Grindelwald om heerlijk vakantie te vieren.

Vakantie in Grindelwald. Adrienne in verwachting van haar derde kind.

Zomer. Mariette en Jan Maarten

Adrienne met haar kinderen in Amstelveen

Kerstdagen in Hattem . Huisje gehuurd bij de Leemkule. Vlnr Elsbeth, Jan Maarten, Maria. Vader Tom, Mariette, Jacob Kallf, Adrienne en Moeder Ot.

Dagboek 1961

Februari. Een tweede publicatie over de resultaten van mijn geologisch veldonderzoek in Zuid-Oost Spanje:  Remarks on the tectonic position of the Betic of Malaga in SE Spain on its relation to the Subbetic. Geologie en Mijnbouw nr 2 februari 1961 jaargang 40 ( de eerste publicatie was  eveneens samen met Egeler:  Occurence of Betic malaga elements in de southern part of the Betic Cordillera (SE Spain ). Geologie en Mijnbouw 39 jg(  N.S. 22 ) p. 325. 1960.  Mijn naam staat nu als eerste genoemd dit  in tegenstelling tot alle vorige publicaties  over de Andes Expedities waar Kees eerst wordt genoemd. Het materiaal voor deze twee publicatie is voor het overgrote door mij aangeleverd, maar ja hij is mijn baas en wil graag een graantje meepikken.

Het jaar begon goed met de geboorte van onze zoon Willem Maurits de Booij, die op 11 februari om 19.42 in Amstelveen aan de Rembrandtweg 397 is geboren.

Willem Maurits in zijn wieg en met de zuster

De trotse ouders van Willem Maurits

Links: Gezin de Booij met links mijn moeder. Rechts Adrienne met haar tweede zoon

PUNTENTELLER, speciale uitvoering met totaal 50 tellers, met 3 cijfers en mechanische nulinstelling voor het tellen van 6 verschillende soorten in 6 grootten door middel van het gelijktijdig indrukken van de soort- en  groottetoets; verder wordt automatisch geteld: Totaal soort, Totaal grootte en Totaal. Bovendien een aparte teller voor niet ingedeelde soorten, bediend door een aparte drukknop,  waarbij tevens de totaalteller werkt. Bij alle genoemde tellingen wordt automatisch de microscoop-stage opgeschoven. Met een aparte drukknop kan deze buiten de tellers om worden opgeschoven. Met een schakelaar kan de opschuifinrichting buiten werking worden gesteld.

Dit apparaat heb ik gebruikt o.a.  voor een microscopisch onderzoek van gesteenten van Bolivia.  Dit onderzoek heb ik uitgevoerd voor de Bataafsche Petroleum Maatschappij  Ik heb van  de BPM  gesteente monsters uit Bolivia gekregen om verbanden te zoeken tussen deze gesteenten  In 1960 kreeg ik een 40 tal gesteentemonsters om na te gaan of mijn methode van onderzoek  zin zou hebben. Dit bleek het geval en heeft men mij 282 monsters toegestuurd. Om wishful thinking uit te sluiten,  heb ik door Prof Hermes van ons geologisch instituut een codelijst  laten maken van de lijst van monsters zodat ik geen aanknopingspunt zou hebben.  Het bleek ondanks dat ik niets van de ouderdom van de gesteenten kenden dat ik dank zij mijn microscopische analyse toch groepen gesteenten kon onderscheiden die overkwamen met de gegevens van de BPM.  Als resultaat heb ik kunnen vaststllen dat de gesteenten uit oost en noord Bolivia voor een groot gedeelte van de gesteenten niet tot het Perm en Carboon, zoals men aannam, maar van veel jongere ouderdom waren namelijk van  Mesozoikum.

Me Pasen bij mijn ouders in Aerdenhout,  met de vaste gewoonte van eieren zoeken, die mijn vader geprobeerd had zo moeilijk mogelijk te verstoppen

Pasen in Aerdenhout,  de paaseieren zijn bijna allemaal gevonden. Vlnr Adrienne. Moeder Ot, Maria, Jan Maarten en Mariette, Huib ter Haar, Tom

In juni heb ik nog een publicatie gewijd aan mijn veldonderzoek in Zuid- oost Spanje:  The occurence of Betic of Malaga in the Sierras de Almagro , Cabrera and Alhamilla Geologie en Mijnbouw 40 Jg., p. 209-218 june 1961

Geologische kaart van gebied ten zuiden van Huercal Overa

23 juni naar Franse Alpen samen met collega Met Kriel Bodenhausen  naar Franse Alpen voor excursie met studenten in de Vercors en Chartreuse . Ik heb Kriel ingeleid om het van mij over te nemen..

Mijn brief  van 2 juli aan Adrienne. " Wat leuk om er een J.M. en W.M  en een M sec te hebben (Red: afkortingen van de voornamen van onze 2 kinderen). Over Willem Maurits nog het volgende: " Hij is gewoon te lief alleen moeten we oppassen dat we (vooral jij ) ons niet te veel  vastklampen. Hij moet precies de zelfde hoeveelheid liefde krijgen van ons krijgen als het andere stel  Zij en wij hebben er later alleen maar de narigheid van.  Verder in de brief : "De heenreis verliep vlot.  Erg gezellig met Kriel.  In ieder geval is het een geweldige bof dat hij bij ons is gekomen. Het is wel typisch om geen spanning of krampjes te hebben met je tochtgenoot zoals toch altijd wel een beetje met Kees  Verder op voet van gelijkheid  Alhoewel het met Kees gezelliger is, vrolijker  en meer ambiance. We zagen Lionel, was in zeer goede doen en was bezig een boel te schrijven"..

Eind juni naar Spanje naar de studenten voor controle. Veel gebieden van studenten afgereisd  

16 juli kwam Adrienne in Malaga en gingen we samen  tot 6 augustus naar Zuid Spanje en Marokko. Vakantie maar ook voor geologische onderzoekingen.

Vier foto's van onze reis naar Zuid Spanje en Marokko. Foto links onder bij de rots van Gibraltar.

Tijdens onze vakantie de kinderen ondergebracht bij ouders en schoonouders in Aerdenhout.

Kinderen ondergebracht bij ouders en schoonouders die allemaal leuke dingetjes met ze hebben gedaan zoals een tocht met een reddingsboot van IJmuiden.

Ik organiseerde weer een invitatiecursus voor jonge alpinisten. In de Berggids heb ik het volgende artikel geschreven 

Enkele opmerkingen over de invitatiecursus 1961
Ook deze zomer zullen weer een aantal veelbelovende jonge klimmers worden uitgenodigd om onder auspiciën van de KNAV deel te nemen aan een een cursus in de Alpen. Het is misschien goed om op deze plaats nog eens te herinneren aan de doelstelling van deze z.g. invitatie-cursussen, zoals is vastgelegd door het Bestuur in de Berggids van maart 1959 onder de titel: Langs lijnen van geleidelijkheid. Een streven om door middel van invitatiecursussen de evolutie van veelbelovende jonge klimmers te bevorderen. Deze cursussen zullen onder leiding staan van een of meer topgidsen, waarvan de kosten voor een groot deel zullen worden gedekt  dooreen subsidie van de KN.AV. Het is nu nog te vroeg om de balans op te maken en te beoordelen of het drie-jaren plan inderdaad aan zijn oorspronkelijke opzet hoeft voldaan. Na afloop van de derde cursus zal hierover méér te zeggen zijn. Wél kunnen kunnen echter enkele positieve resultaten worden vermeld.  In totaal hebben tot nu toe 11 jonge alpinisten van deze invitatie cursussen geprofiteerd en onder leiding van Lionel Terräy, vol op de gelegenheid gehad om zich te bekwamen in de techniek van het ijs.. Rekenen we de aanstaande cursus mee dan komt het totaal zelfs op 17 man een niet onaanzienlijk aantal gezien de hoge eisen , die bij de selectie  werden gesteld. Uit de 11 man die reeds meededen  hebben zich ich minstens 6 ontwikkeld tot zeer goede alpinisten, alleszins in staat om tijdens zware tochten in het hooggebergte als touwleider op te  treden, terwijl zonder uitzondering alle overige deelnemers  belangrijke vorderingen hebben gemaakt. Daarbij komt dat elke nieuwe cursus heeft geprofiteerd van de steun van enkele van de beste deelnemers aan vorige cursussen, doordat dezen als touwleiders werden  gebruikt. Hiermee is dus reeds tijdens de uitvoering van het drie-jaren plan één van de doelen bereikt; het laten. profiteren van jongeren  van de ervaring van de 'oudere' cursus deelnemers. De invitatie cursus van de komende zomer zal gehouden worden van 26 juli tot 8 augustus.  Evenals in vorige jaren het geval was  zal de leiding berusten bij Lionel Terray, tevens zal nog een tweede berggids voor de cursus worden aangetrokken. Als touwleiders werden reeds gevraagd: H.C van Lookeren Campagne, P.F.J .van Lookeren Campagne, R. Leopold en H. Boucher, terwijl zeer binnenkort een 6 -tal jonge alpinisten zullen worden uitgenodigd deel te nemen aan de invitatie-cursus 1961. Het ligt in de bedoeling om in de komende zomer minder extreme hooggebergte tochten te organiseren dan in voorafgaande jaren, aangezien de aspirant-deelnemers veelal niet beschikken over enige basiservaring in het sneeuw en ijs. Het is zonder meer duidelijk, dat de uit te kiezen tochten hieraan zullen worden aangepast.

Helaas kon ik niet deelnemen aan deze cursus,  aangezien ik mijn verplichtingen had om met mijn studenten in Spanje te  gaan karteren.

6 juni schreef Heinrich Harrer (een van de vier eerstbestijgers van de Eiger noordwand) mij een brief  dat hij 28 juni naar Nederland zou komen en hoopte mij te zien Hij had het voornemen om naar Nieuw Guinea te gaan. Van de staatssecretaris Bot moest hij trachten een visum te krijgen.  17 juni antwoord ik hem , dat ik al naar Spanje ben als hij naar Nederland komt.  Mijn contacten met Harrer is voor een paar alpinisten van de 'groupe sans guides' in het verkeerde keelgat geschoten. Hij was namelijk de man die voor zijn eerste beklimming van de Eiger noordwand door Hitler is ontvangen en onderscheiden. Ik weet niet precies meer welk jaar ik deze tegenstand ondervond. Vooral Chris Korthals Altes was mij niet gunstig gestemd en is ook niet meegegaan met de  invitatie cursus. Ook vonden zij  mij eigenlijk te weinig progressief. Zij wilden gidsloos klimmen  Dit heeft hun wel tweeleden van hun groep  gekost. Wansink als van der Leek zijn in de bergen kort na elkaar verongelukt.. Zo gek was mijn stelling nog niet om via de weg van de geleidelijkheid te gaan. Maar ja zo gaat het.  Eerst revolutionair tov van het klimmen uitsluitend met beroepsgidsen, om daarna weer door een nieuwe groep van alpinisten worden ingehaald die mij maar ouderwets noemden. Eind juni naar Spanje naar de studenten voor controle.

Deze familiefoto heb ik van Edmund Hillary ontvangen. Vlnr:  Edmund Hillary, zijn vrouw Louise Mary Rose , zijn drie kinderen. Peter (1954), Sarah (1955), and Belinda (1959). Helaas zijn in 1975 zijn vrouw en de jongste dochter Belinda omgekomen tijdens een vliegtuigongeluk in Kathmandu. Zij wilde haar man begeleiden in een hospitaal in Oost Nepal.

Brief van Adrienne aan mij van 8 augustus met verslag van haar terugreis van Spanje naar Nederland na onze vakantie. " We hadden een lekke band en kregen voor niets een drankje. Daarna Frankfurt in de regen en toen Schiphol in de zon, precies kwart voor vijf landen we. In de verte zag ik al de twee kleine hoopjes zwaaien, het was me een moment.  Jan Maarten helmaal vertrokken gezichtje geen lachje kon er af en Mariette meteen stijf omarmen  Hij wou me ook geen hand geven toen we naar de auto liepen, maar thuis gekomen, draaide hij bij  W.M  lag in de box,  een dikke bul precies Marlof van vroeger. 's- Avonds in bed kwam er een grote huilbui van Jan Maarten, zo lief was dat, alle verdriet huilde hij er uit en toen mocht hij bij mij slapen die nacht". .

Over Jan Maarten schreef Adrienne 14 augustus aan mij":"JM was in Aerdenhout ontzettend verwijfd en vrouwelijk en liep steeds met hakken en jurken. Nu hier thuis is het afgelopen en speelt hij weer met de jongens met treinen en vliegtuigen. Hij heeft een volkomen eigen droomwereldje, wonderlijk ventje he ? Misschien mist hij zijn vader heel erg, hij praat niet veel over jou, maar ik voel toch wel dat hij dol op je is".

Barre des Ecrins ( 4103 m) bestegen 27 augustus

Traverse van La Meije (3987 m) 29 augustus. Streeplijn de gevolgde route

Mijn brief aan Adrienne van 3 september uit Villach, Oostenrijk. Voor het begin van een geologische excursie in de Oostenrijkse alpen, die ik voor de studenten van ons Instituut had georganiseerd. " Nog even over de bergweek  Heel gezellig met zijn vieren.  Een behoorlijke tocht was de traversering van La Meije. Kriel ging ongelooflijk goed. Erg lenig Kees klom achter Lionel. Ging erg langzaam  we deden daarom zeer over de tocht en moesten 3 rappels maken  Lionel was weer ongelooflijk goed, zoals hij dat voor elkaar regelde. Ik moest steeds ongezekerd abseilen, als laatste. Het ging best. Lionel en en en ik probeerde nog een tocht maar de condities waren niet  goed. We moesten om de tocht te maken eerst bivakeren op een moraine tussen rotsblokken het was erg gezellig met Terray 's-ochtends om 3 uur weg en om 6 uur bij de Einstieg. Gelukkig had Terray er geen zin in om de tocht te maken, alles was blank ijs.  Ik was ook erg blij want ik was nogal bang geweest van de te voren. Ik dacht zo sterk aan jullie en de verplichting die ik tegen over jullie heb.

In onze tuin aan de Rembrandtweg in Amstelveen

 Een publicatie over de resultaten van ons geologisch onderzoek in Zuid-Oost Peru  in 1956, 59. Preliminary note on the geology of the Cordillera Vilcabamba (SE Peru) with the emphasis on the essentially pre-andean structure. Geologie en Mijnbouw, 40 jg september 1961

5 November heb ik het rapport over mijn microscopisch onderzoek van sedimenten van Bolivia gepubliceerd.

Kerstmis in Aerdenhout

26 december schrijft Lionel mij dat hij 26 november van een rots in Saussois ten zuiden van Parijs een val van 8 meter heeft gemaakt en daarbij 6 ribben heeft gebroken en behoorlijk was aangeslagen. Een week ziekenhuis  en langzamerhand herstellende. Dat was schrikken in verband met onze komende expeditie naar de Himalaya. Hij schrijft verder dat zijn boek Conquerants de l'Inutile  is uitgekomen. (red. waar ik hem aan de titel heb geholpen)

Met de familie en ouders naar de Leemkule in Hattem tijdens de dagen tussen kerstmis en oudjaar.

( PS. Ik heb vooral citaten over Jan Maarten aangehaald uit de brieven tussen Adrienne en mij. Dit in verband met de moeilijke verhouding met Jan Maarten tot op de dag van vandaag anno 2007)

Dagboek 1962

De plannen voor onze Himalaya expeditie

Zoals ik al heb vermeld in mijn dagboek van 1961 heeft Lionel Terray onze enkele suggesties gegeven voor een expeditie gebied. Ik citeer enkele zinnen uit zijn brief van 7 november 1961:
" Je n'ai pas très bien compris dans quelcoin tu espères pouvoir me faire aller l'an prochain, ta carte etant assez imprécise et plus encore les indications que tu y a apportées dans le Garhwal. Il me semble que ce soit la région de la Nanda Devi. Cela serait très bien car il y a beaucoup de béaux sommets. Choisis quelque chose de pas très haut - 7.000 m au plus - mais difficile et qui ait "de la gueule". Les jeunes grimpeurs hollandais sont des bêtes et marchent vraiment bien. Holly et toi faites de très bons leaders, moi je suis encore capable d'ouvrir la route, surtout cet automne ou je serai très entraîné. Il faut faire quelque chose de sérieux. La région du Népal occidental ne m'emballe pas beaucoup, les sommets ont l'air tout petits, cette région est très sauvage, les marches d'approche sont très difficiles et je ne crois pas qu'il existe de cartes, ce qui est pour vous indispensable. Regarde si vraiment il n'y a pas de problèmes géologiques dans d'autre parties du Népal plus ou moins cartographiées. Je sais que Bordet *) a dit à L. Devies**) que la région de la Krichna Gandaki (c'est la rivière qui descend de l'Annapurna aux Indes) pose des problèmes passionnants. Tout près de l'Annapurna, il y a la chaîne de Nilgiri ou rien n'a été fait et qui serait assez bien".

 *) Pierre Bordet een franse geoloog, die we later in mijn reisverslag zullen tegenkomen.
**)Lucien Devies was president van de Franse Alpen club

In 1951 zouden Egeler en ik met een expeditie meegaan, die werd georganiseerd door de geoloog-alpinist Prof Klompé. Het zou een geologisch-alpinistisch doel hebben in het gebied van de Gharwal Himalaya. Het alpinistische doel zou zijn de berg Nanda Devi (7816 m). Helaas is deze expeditie door geldgebrek niet doorgegaan. Ondanks het feit dat Lionel in zijn brief het gebied van de Kali Gandaki in Nepal voorstelde, bleven we bij ons plan om naar het gebied van de Gharwal te gaan.  Ik schreef op 29 januari 1962 aan Lionel Terray, dat de regering van India ons de toegang had geweigerd.
Mijn  brief van 29 januari 1962 aan Lionel:
 "I can only express the wish that we will see our way in going to India this autumn. Our first request to enter the Garhwal region has been refused by the Indian Government, and we have now made a second one, cutting down the expedition area to south of what is called the "inner line", i.e. the boundary of the zone which usually is open to tourists. We are doing our utmost to obtain permission, and all our "high connections" are busy working for us. Unfortunately, the difficulties between Holland and Indonesia over New Guinea is just very active now, and this may actually spoil our chances as the Indian Government will not easily see its way in letting Soekarno down. I think, however, that we will know more within a month. All our chances of getting into Nepal, should the Indian project be refused, seem to have dwindled to nothing. In any case our Dutch Ambassador has advised against asking for permission in Nepal, considering the unstable situation there. He thinks that we will never be able to get a permission. There is, of course, quite a difference between a mountain climbing expedition and a geological expedition. If one wishes to climb a mountain, one can make all plans beforehand, i.e. one can say exactly through which valleys one intends to travel, where the base-camp will be established, etc. We geologists, on the other hand, can make no definite plans, but must just invade the area, going up any valley that promises to be of interest. This too may be a reason for refusal. If our Garhwal project should fail, the only thing to do is to switch over to Pakistan, i.e. to the Hunza or Gilgit region, where the geology is very interesting and where there is quite much to do from a mountain climbing point of view. It is very uncertain, however, whether we will see our way in organizing such an expedition within this year. As soon as we hear more, we will let you know. If our permit to Garhwal is granted we will come to Paris to make final arrangements".

Ook ons tweede verzoek voor het nieuwe gebied in de Gharwal Himalaya werd afgewezen. Egeler en ik hebben toen besloten om de suggestie van Lionel om naar het gebied van de Kali Gandaki te gaan, nader te onderzoeken. Om meer zekerheid te krijgen over een eventuele toestemming  is het beter om dit ter plekke te doen. Zo reisde ik 18 april 1962 af naar Nepal voor een onderzoek naar de mogelijkheden. Hiervan heb ik een dagboek gemaakt, dat ik hieronder integraal weergeef.

Woensdag 18 april 1962. Vertrek Nederland 9.13. Tussenlandingen Frankfurt-Praag-Genève-Beiroeth-Bombay. Aankomst New Delhi donderdag 19 april 15.00.Tijdsverschil 4 1/2 uur. In Genève chocola gekocht (niet aanwezig in New Delhi).
Donderdag 19 april 1962.  In vliegtuig 2 flessen brandy, 200 sigaretten. Dit mag men meenemen in India. Alleen wel moeilijkheden met douane in Bombay (drooggelegde stad) met 2 flessen brandy. Beter dus niet meenemen, wel sigaretten. Meebrengen van meer dan 75 Rs (India) is ten strengste verboden,wel dollars zowel in trav.cheques als cash. New Delhi: afgehaald door de Ambassadeur (mocht bij hem logeren). Links verkeer went snel. Met de auto van de ambassadeur naar de stad. Pasfoto's laten maken, Royal Nepal Airlines plaats geboekt vliegtuig. Bespreking Trade Wings.de manager is Bali Saiga, zeer voortvarend. Moeilijkheden douaneformaliteiten besproken.
Vrijdag 20 april. Visum gehaald voor Nepal bij eerste secretaris, de heer Bath. Deze gaf al hoop voor de zekerheid van het krijgen van een permissie voor onze expeditie. Van tweede secretaris Chah het visum voor een week gekregen. In de stad nog geprobeerd naar Mapes Sales section te gaan. Helaas gesloten, want het was Goede Vrijdag! ! Naar Ambassade de France. Gesproken met Mr Flory. Deze man had de expeditie voor de Fransen georganiseerd. Hij deelde geen nieuwe bijzonderheden mee,wel vertelde hij over de aankomst van Bordet, helaas net deze vrijdag naar Kathmandu doorgevlogen. Hij bleef echter volgens zijn informaties tot 25 april in Kathmandu., om daarna door te vliegen naar congres Vulkanologie in Japan. Hij is dus 2 dagen op ons voor en kan in Kathmandu samen met Hagen tegen ons gaan kuipen. Na lang beraad met de Ambassade telegrammen verstuurd om mijn komst te annonceren, zowel aan Hagen als Bordet. Dan speel ik toch nog een rol mee bij hun berekeningen. Volgens Flory wilde Bordet naar hetzelfde gebied als wij. 's Middags telegrammen verstuurd naar Bordet als Hagen (deze kwamen helaas later aan als ik zelf  t.w zondagmiddag).
Zaterdag 21 april 1962. Bespreking Trade Wings met de heer Saigal, grote moeilijkheden. Allereerst vragen aan het Ministerie van Nepal om een permissie dat alles in transit gaat door India en dat het in Nepal mag worden ingevoerd. Voorts voor Trade Wings - New Delhi lijsten maken als volgt: (15 kopies) in Engels en met de waarde in Rs (Ind.) of dollars  Met deze lijst en tevens officiële brief van ons gericht aan New Delhi om ons op te treden en  alles te regelen voor het transport e.d.. Hiermede gaat hij naar de Nepalese  Embassy en tevens  het het O.K. van Kathmandu (door ons aan te vragen), daarna naar Ministry of Exterrnal Affairs + Centre Board Revenue. Vervolgens gaat alles dan naar de Collector of Customs, die zal vragen een garantie, een zeer hoog percentage. Dit alles zal ongeveer 10 dagen in beslag nemen, garantie zal volgens Trade Wings worden afgegeven door de Nederlandse Handel Maatschappij N.V. in Bombay. Volgens Saigal moet men rekenen op 100%,  maar dit lijkt niet correct, want men zou immers kunnen verwachten, dat alleen de duty tax zou gelden als basis van garantiehoeveelheid. Saigal raadde (ook na te hebben overlegd met hun officier in Bombay) om het schip naar Bombay te sturen , vervolgens per trein tot Birgam en vandaar naar Kathmandu met truck om vervolgens alles te laten inklaren in Nepal.  Zoals blijkt is dus alles nog zeer ingewikkeld. Volgens onze Ambassadeur is een garantie via de Ned. Handelmij mogelijk. Het is te hopen dat alles zo zal lopen. Het probleem bagage Terray is nog niet opgelost. Over deze gegevens beschikken we nog niet voldoende om alles te regelen. De kaarten van Nepal niet zo maar te krijgen. Eerst vergunning aanvragen. Een formulier met alle gegeven ingevuld en aan onze ambassade gegeven die zal proberen om deze "restricted maps" los te krijgen. Ik heb ze aangevraagd voor 1 jaar. Deze zullen naar wij hopen aan Amsterdam door de Amb. worden opgestuurd. Wij moeten ons garant stellen voor porto- en kaartkosten. Van ambassade officieel papier gekregen voor Nepalese autoriteiten om mij behulpzaam te zijn.
Zondag 22 april 1962.  6.30 vertrek New Delhi naar Sardajung airport 8.10  vertrek New Delhi. Na prachtige tocht (de gehele keten van Gharwal·Ganesh Himalaya) . Kathmandu 11.20. Heerlijk klimaat. Lieflijk plaatsje. Geen plaats in hotel, wel ondergebracht alleen voor slapen in Imperial Hotel. Contact opgenomen met Hagen en Bordet. Hagen's vrouw deelde mee dat ik hem maandag op de office van United Nations te pakken kon krijgen. Bordet na lang wachten te pakken gekregen bij de Jezuïetenpaters. Hij zou mij de volgende dag komen ophalen. Naar het Ministerie van Foreign Affairs. Vergunning in principe toegewezen. Alleen 2 maal 1600 Ra als entree te betalen, aangezien zowel een expeditie voor wetenschappelijk werk als alpinisme ten Zuiden van Mustang toegewezen. Geen andere aanvragen voor het zelfde gebied in dezelfde tijd  Daarna naar Director of Customs.  Bijzonder beschaafde man. De volgde details twee lijsten maken:
a) alle goederen die ingevoerd worden en die geconsumeerd zullen worden . Van alle artikelen  vermelden: value, item zoals bij douane India
b) alle goederen welke werd uitgevoerd zullen worden na de expeditie
Voor a) zullen meteen de invoerrechten moeten worden betaald, de percentages zullen in Kathmandu worden bepaald. De betaling in % is misschien nog aanwijzingen onderhevig , maar zal behoorlijk hoog zijn. Voor b) zal een borgsom moeten worden betaald  dat ongeveer gelijk zal zijn aan de invoerrechten. Bij weder uitvoer zal alles weer terug worden betaald.. Deze garantie behoedt niet in cash te zijn, maar moet een bankgarantie ,misschien zelfs aan de Ned.Handel Mij in Bombay zijn. Dit nog nader opvragen aam Kathmandu Central Bank lts. Volgens  de directeur  behoort de garantie in India niet hoger te zijn  dan de duties te bedragen. Hij was er zelfs voor naar India gewest om de moeilijkheden te bespreken. Ik zou nog wel woensdag komen om alles te regelen. Visum aangevraagd voor Pokhara .Dit gekregen.
Maandag 23 april 1962. 's Ochtends gewacht op Bordet. Deze kwam om ongeveer met een Jezuïetenpater.  Daarna naar Hagen. Deze ontving ons vriendelijk. Hij vertelde alleen dat hij komend juli zijn ontslag zou nemen. Het was een wonderlijk gesprek. Hij wist nog niets van het bezoek van Bordet aan Thakkola. Ik was dus precies op tijd; geen minuut te laat, want als hij hier zonder mij had gerekend, had Bordet zeker geprobeerd om een deel van ons gebied af te troggelen. Nu was ik degene die de hoofdrol speelde  Hagen had mijn telegram gekregen en wist dus van mijn komst. Ik gaf hem onze publicaties. Het gesprek liep in het begin stroef, maar het ging later steeds beter. Ik heb hem behoorlijk onder de kin gestreeld. Hij was zeer behulpzaam en vond (zo liet hij temminste aan mij voorkomen) het zelfs plezierig. Ik bood hem aan een set voor het merken van slijpplaatjes mee te nemen. Hij raadde de volgende zaken aan:
1. Zoveel mogelijk voedsel hier kopen. In Kathmandu te krijgen: nescafe, tea, sugar, cheese, fruit and sirop, biscuits, confiture:, zelfs home made honey.
2. Geen transmitters mee te nemen. Te gevaarlijk voor Tukucha area
3. Nooit spreken over refugies! Dit wekt argwaan. De Foreign office is zeer pro Chinees,  dus wees erg op je hoede. De hulp aan vluchtelingen :is zelfs iets wat ze niet: zo graag hebben. Eens zei een Russische: Ambassadeur tegen hem; waarom help je toch die vluchtelingen en doe je geen geologie? Hij antwoordde: ik help liever mensen dan stenen. Als wij iets voor de vluchtelingen meenemen dan direct aan Red Cross geven en verder vergeten. Niets mee te maken hebben. Zeg verder niet dat je naar Mustang gaat.  Vermijdt de naam. Schrap hem uit je mind. Wees nooit voor een partij!.
4) De Himalaya Soc. is een reuze troep. Waardeloos!
5) Neem alle dragers vanuit Kathmandu mee 
6) 10 sherpa's is zeer luxueus,  maar goed
7) Neem al het voedsel mee vanuit Kathmandu. Vlees is echter goed in het terrein te krijgen
8) Volgens Hagen waren de meeste interessante gebieden Mustang en Dhaula Himal. Hij was bezig om met oliemaatschappijen contracten te sluiten.
9) Hij gaat weg als ze hun eisen niet aannemen: nl., meer vrijheid van handelen, kaarten, luchtfoto's  etc.
10) Luchtfoto's alleen in handen van Survey of India, net als de kaarten. Niet te krijgen. Hopeloos.
11). De regering alleen maar macht in Kathmandu.
12). Geld van Nepal alleen in omgeving van Kathmandu geldig, anders gebruiken Indian roepies
13). De brug  bij Pokhara is vernield. Een expeditie moet nu via Dana of hoog in de wand
14)  Wees op je hoede voor  malaria , dysenterie. Drink geen ongekookt water.
Van Bordet nog de volgende bijzonderheden:
1) 3 soorten dysenterie. Neem zoveel mogelijk medicamenten  mee
2) Veel pillen voor malaria meenemen. Indien de dragers iets hebben dan is het wel malaria. Geef ze meteen pillen en vraag of ze het meteen willen zeggen
3) Let op verrotten van tenten etc. Moesson zeer vochtig. Hij wilde in zelfde tijd als wij met 4 geologen (vooral paleontologen) naar het zelfde gebied. (Dit plan had hij al 5 jaar geleden_. Hij wilde nu excursiecongres 1964 voorbereiden). (Hij probeerde, toen wij bij Hagen zaten nog een gedeelte voor hem te reserveren). Hij kreeg alleen geen voet aan de grond, want ik sloot hem kort door te zeggen, dat we de volledige vrijheid moesten hebben. Ik ben nu het volgende met hem overeengekomen:
a) We zullen hem in het voorjaar van 1963 op de hoogte brengen van onze resultaten.
b) Hij zal zich meer beperken tot het paleontologisch gedeelte aangezien hij een specialist heeft van Trias, Lias.,Jura, en Krijt ammonieten
c) Wij doen echt precies wat we willen.
Hij wilde nog materiaal van ons lenen, maar dat zal niet gaan, want dan moeten we duties betalen. Dus afgewimpeld. s Middags met hem gegeten en vervolgens koffie met hotel directeur Monsieur Boris gehad. Bijzonder hartelijk. Veel hulp toegezegd. Tevens Proethan gezien directeur van toerisme  Ook belangrijk man. Daarna visum aangevraagd voor terugkeer in India en vervolgens afspraak directeur Royal Nepal Airlines voor chartervluchten. Afspraak voor dinsdagavond.
Dinsdag 24 april 1962. Hotel Imperial overgeswitcht naar Hotel Royal. Waanzinnig duur hotel voor geen service en slechte kamers 25 N.C. Rs.per nacht. Daarna Royal Nepal Airlines: bespreking directeur. Adres: Administrative office, Traffic Deptt,Royal Nepal Airlines Co. Kathmandu. De volgende prijzen: 1 charter v.v Kathmandu-Pokhara 4000 N.C.Rs. Hiermede kunnen worden meegenomen a) 6000 pounds (Eng.) : 2723,552 kilogr. b) 28 passagiers met hun bagage (20 kilo gram  = 44 pounds). Overtocht per passagier Kathmandu.- Pokhara = 67 N.C, enkele reis 134 N.C. v.v per pound 0.42 - enkele reis. Indien men dus berekent 6000 p x 0.42 = 2520 N.C (dus heel wat goedkoper). De coolies via land laten sturen. 8 dagen lopen. Indien men de vracht laat komen in Calcutta dan:: Kathmandu - Calcutta 3970 I.C ,Rs.  passagier's + vracht ~ 3530 I.C. cargo/ alleen cargo. 2 1/2 uur vliegen van  Calcutta -Kathmandu. Alles slechts 5600 pounds. of 24 passagiers + bagage . Alle correspondentie aan het reeds genoemd adres. 1 week van te voren regelen en aan R. N.A.C. schrijven  Daarna naar Indian Airlines alles besproken voor terugreis naar Holland. Bij Nepal Bank Ltd garantie geregeld. Indien wij van een van de 2 volgende Engelse banken een signatuur krijgen op onze garantie dan O.K.. 1) Chartered Bank,. 38 Bishopsgate London 2) Midland. Bank Ltd. 122  old Broadstreet, London Ec 2. Deze dubbelgetekende garantie wordt aangenomen. Bij tourist office aanbevelings brief voor Pokhara. 's Middags naar Himalayan Society. Archaïsche toestand, zeer vriendelijk maar te vergelijken met Club Andiniste Huaraz. Reglement gekregen. Afgesproken het volgende: Terray of ik zal ze berichten welke sherpa's we nodig hebben. 6 voor de gehele periode en 4 extra voor mountaineering part. De coolies zullen we hier engageren en sturen via land naar Pokhara. De regeling vastgelegd in de formule 1957. Zal misschien  iets gewijzigd worden . We kunnen zeker op de dragers rekenen, want er zijn geen expeditie gepland voor eind 1962. Het is van belang om te zorgen dat ze ons goed gezind blijven. Een transistor radio meenemen. Dat zal wonderen doen, ook sigaretten. Prijs collies rekenen op N.C. Rs per dag. Ongeveer 100 porters die steeds heen en weer blijven lopen. Dat betekent 100 x 60 x 6 + 36.000 Rs  6 sherpa's gemiddeld te rekenen op 7 Rs dus 120 x6 x 7 = 5040 4 sherpa's 1a 10 Rs 50 dagen 50 x 4 x 10 = 2000 Rs. Dat betekent zo als 36000 + 5040 + 2000 = 43.050 R. Daarbij ongeveer 4000 Rs aan rechten voor de Him. Soc. + regering. Uit al deze gegevens blijkt zonneklaar dat men zoveel mogelijk moet leven van land en eenvoudig. Zo min mogelijk meenemen uit Holland. Over de uitrusting sherpa's een regeling treffen. Zo min mogelijk meenemen. Uit de regeling blijkt wel hoe duur alles is. Het is zeer belangrijk om na te gaan of het Indiase of Nepalese Rs te zijn. Morgen vragen wat precies de bedoeling is. Niet te veel geven want ze zijn geweldige slokoppen. Vervolgens visum gehaald Indian Embassy. Ook nog gesprek gehad met de Collector of Customs van de Indiase ambassade in Nepal. Deze verzekerde mij dat ik niet meer als bankgarantie hoefde af te geven dan de duteis zouden bedragen voor de goederen. Dus niet de 100% waarde zoals de Trade Wings vertelde. Verder adviseerde hij om te gaan naar de Collector of Customs in Bombay.  Toevoegsel: zeer interessant . Bespreking gehad. De THC heeft geweldige invloed en geven cash. Daarom restricties voor expeditie die in noordelijke richting gaan. In Kathmandu zelf alleen gouvernement machtig. 20 mijl erbuiten  niet meer. 6000 army waarvan 2000 in paleizen, 4000 voor bewaking van een gebied 5000m mijl lang. Geen enkele controle over het land. N.I. heeft geen belang bij Nep. en kan het land in enkele dagen als het moet bezetten.. Bijzonder lastige situaties N.I. kan niet de zijde van het westen kiezen, anders grote moeilijkheden met Rusland en dat is het enige die hem bij China beschermt. N.I,. is omringd in het verre oosten door dictators: Birma, Pakistan, Nasser etc, explosieve situatie. De Nepalese currency staat slecht. Sinds lange tijd worden ambtenaren van het gouvernement niet betaald. Buiten Kathmandu is alles in Indiase roepies. Tot voor kort ook in Nepal, maar dat is nu veranderd. Alles in N.I. en dit staat er nu bij.
De Himal. Society vraagt dus alles in Indiase roepies . Uit dit alles blijkt; wel hoe moeilijk de situatie is en er is maar een remedie hoe het voor de expeditie zo eenvoudig mogelijk is en probeer er geen groot; opgezet geheel van te maken want dan is er een groot risico van stranden zowel financieel als om andere (o.m .politieke) redenen. De poolster ziet ons niet graag komen! Na tafel uitgenodigd om met de directeur Boris  naar zijn huis te gaan (bovenste verdieping hotel). Bijzonder gastvrij . Laat op de avond. kwamen er Russische vrouwen en een Nepalees. Ik vroeg toen de Nepalees weg was, wie het was..Antwoord: de broer van de koning  Prins Basoendra. Dat was toeval. Veel Russische muziek: gehoord, gedronken.  Pas om 2 uur in bed.
Woensdag 25 april 1962 's Ochtends afgesproken om te golfen, eerst bij Boris ontbeten, daarna naar zeer moeilijke golfcourse, vlak bij het vliegveld.. Zeer moeilijk, vele dalen  Pas de laatste slag won de Prins het van mij. We maakten ieder 3x bogies. Not too bad! Hij vroeg of ik donderdagmiddag ook met hem golfen wilde. Niet zo'n gekke introductie. Wat een uitzicht van de golflinks, alles berg, Ganash Himal Manaslu, Too good to be true.  Alles lacht me werkelijk toe. Gezellig met het hele stel geluncht. Daarna naar het Ministerie. De vergunning voor het alpinistische doel is goedgekeurd en de uiteindelijke premissie zal ons in augustus komen worden afgegeven als de tweede helft hebben betaald. Ik betaalde nu N.C.Rs 800,-.. De geologische excursie moet nog worden goedgekeurd door de Geologische afdeling. Maar dit was in principe wel goed. Ik liet mijn adres achter en de correspondentie zal nu rechtstreeks gaan met mij. Tussenvoegsel: Volgens Boris was het te danken aan onze Ambassade die Nar Thapen (een bijzonder intelligente man) bereid was gevonden een vergunning voor dit gebied te geven, dwz van het nog al discutabel gebied Thakkola. Zelfs Hagen krijgt geen toestemming om meer in te vliegen.
Bezoek gebracht aan de directeur van de Bureau of Mines. Deze was bijzonder vriendelijk en heeft een belangrijke stem in de goedkeuring van dit plan. De heer Malla (de directeur) (zie adres aanhangsel) zei mij alle steun toe en vond het zeer plezierig wat we wilden doen, zodat ook deze moeilijkheid voorbij is. Het zal echter nog wat tijd vergen om de uiteindelijke toestemming te krijgen, maar dat is maar proforma. Indien ze het willen intrekken kunnen ze het toch wel doen, ook met officiele toestemming. De hoofdzaak is dat de hoofdfiguren er mee accoord gaan. Volgens Malla was het gewenst dat ik nog langs de foreign office zou gaan (de heer Thakur). Hij zou zelf nog een gesprek met hem hebben . Malla memoreerde wel dat dat Bordet hem nog had willen spreken , maar hij had hem gelukkig nog niet gezien. Hij was zeer te spreken over onze wijze van aanpak. Ik gaf de volle eer aan Hagen. De mededeling dat ik helaas de volgende dag niet kon komen , omdat ik een afspraak had met His Highness. Maakt diepe indruk! Hij hielp mee de weg vinden naar Hagen. Het toeval wilde dat hij hem ook even moest spreken, zodat we met zijn drieën, Hagen, Malla en ik nog even rustig erover konden spreken. Alles zeer gunstig. Hagen zei zelfs dat hij het prachtig had gevonden wat ik gezegd had aan Bordet, nl. dat ik niet akkoord ging het gebied in tweeën te splitsen dat als wij er hadden gewerkt er voldoende voor hem overbleef. Hagen was niet zo te spreken over Bordet. Hij vond dat hij teveel zich au serieux nam. Hagen lachte zich rot over de wijze, zoals ik Bordet had afgepoederd. Achteraf bekeken, is het wel een God’s wonder dat ik hem overal voor ben geweest. Alhoewel hij 2 dagen eerder in Kathmandu is geweest, heeft hij Hagen, en Malla niet voor mij te pakken gekregen. Het gevaar dat hij met Malla had geprobeerd te kuipen, was niet denkbeeldig geweest. Hij had hem ook te voren kunnen omkopen. Morgen moet ik proberen om nog wat papieren van de customs foreign office te krijgen. Men kan nu wel zeggen dat de hele zaak rond is, alhoewel men niet verbaasd moet zijn als men opeens ergens moeilijkheden ondervindt. Zoals Hagen zegt, duiken moeilijkheden daar op, waar men het het minst verwacht. Tussenvoegsel: voor locale mensen meenemen: army messen. Gist meenemen voor brood maken. Transistors vrij meenemen. ’s Avonds cocktailparty bij Boris met Bordet, Hagen en vele anderen. Plezierig gesprek met Bordet. Samen gegeten. De Prins was ook weer van de partij. Na tafel : cabaret (zeer slecht overigens) en dancing. Veel te veel gedronken. 2 uur in bed. Weinig nieuwe gegevens verkregen.  
Donderdag 26 april 1962. Met koningstijger om 10.30 naar Ministerie. Zeer vruchtbaar. Eerst Devendra Raj. Director of Custom. Lijst gekregen met alle taxes, helaas in het Nepalees, zodat ik het eerst moest laten vertalen (dit tegen 1 fles whisky). Bijzonder vriendelijk en beloofd dat hij de verloren gegane voorwerpen niet zou rekenen bij de afrekening van duty taxes. Verder accepteert hij een garantie van de bank. Toevallig in gang Hagen en Malla ontmoet. Ook nog bezoek gebracht bij Thakur, chief protocol, zeer belangrijk man en zeer vriendelijk. Hij vroeg of we wat wilden meenemen voor hem vanuit Nederland. Hij wilde er wel voor betalen. Toen ik vroeg wat ik dan wel voor hem mee moest nemen, antwoordde hij dat hij dat wel zou mededelen in het hotel. Zondag zou ik nog een brief van hem krijgen met de vergunning. Ik liet hem op de kaart zien waar we naar toe gingen, alsmede ons project. Hij hoorde me nog even uit hoe ik over de Chinezen dacht, maar ik ging er niet op in. Nog even bezoek bij Hagen gebracht. Ook samen met hem geluncht. We hebben toen samen de zaak Bordet gereconstrueerd. Hij zag nu pas in hoe gevaarlijk de situatie voor mij was geweest en hij had geen medelijden met Bordet, want hij had Hagen ook wel eens een smerige streek geleverd. Het was dus ongelooflijk belangrijk dat ik Hagen samen met Bordet kon spreken. Hagen vond dat wij de goede instelling hadden betreffende geologisch werk. Het wonderlijke van de gehele geschiedenis is dat Bordet tweemaal tevergeefs heeft geprobeerd om Hagen te pakken te krijgen. 2x heeft Hagen hem afgepoederd. Hij begreep zelf niet precies waarom, misschien voelde hij iets, onderbewust. Het is een narrow escape geweest. Bordet heeft tijdens het oponthoud ook contact gehad met een zeer invloedrijk man, n.l. kolonel Rana. Dit vertelde hij me stom genoeg de avond voor zijn vertrek. Hagen heeft geprobeerd me ’s middags in contact met hem te brengen. Hij gaf zelfs onze publikatie terug om ze vervolgens aan kolonel Rana aan te bieden. We hebben 2 uur op hem gewacht. Helaas tevergeefs. Ik liet de publikaties achter en hoop hem a.s. zondag te zien. Snel naar hotel om te golfen met de prins. Heerlijk gespeeld, met 2 down verloren. Veel pech met de putslagen. Dat zit dus goed met hem. Hij komt misschien in juli in Nederland. Ik heb hem al geïnviteerd. ’s Avonds samen met Shahan Sha geborreld. Zeer belangrijk businessman. Kent hier iedereen en heeft zeer veel invloed. Hij stelde voor het volgende: bagage Bombay-Nautanwa via Lucknow (de plaats waar hij woont en alle belangrijke spoorwegmensen kent). Van Nautanwa per truck naar Nepalees grondgebied (Bhairawa, 8 miles, any amount of transport). Dan vliegtuig R.Nep. Airl. Naar Pokhara. De customs zijn daar veel makkelijker. Geen probleem zoals in Kathmandu. Ik moet van de wijziging Foreign office en director of customs op de hoogte stellen. Dit is een veel betere, snellere en goedkopere route. Er zijn 8 vluchten van Bhairawa-Pokhara per dag. Levensmiddelen, behalve in Kathmandu ook inkopen in Lacknow. De custom charges zijn niet zo hoog van goederen, van India naar Nepal. Dit zijn dus zeer belangrijke veranderingen in onze aanvoer. De douane in Bhairawak is makkelijker………….. baar dan in K. De treinreis Bombay-Lucknow 6 dagen. Lucknow grens 1 a 2 dagen. Vliegtijd Bhairawa-Pokhara 20 minuten. Shahan Shah inviteerde mij bij hem te komen logeren. Hij vroeg wel of we een Rolliflex (all automatic) voor hem wilden meenemen.
Vrijdag 27 april 1962. 10 uur naar vliegveld. 11 uur take off naar Pokhara met zelfde piloot als van Dehli-Kathmandu. Vlucht 45 minuten. Helaas bergen in wolken. In Pokhara gastvrij ontvangen. Alleen vertelde de aerodrome officer slecht nieuws: in augustus is het vliegveld Bhairawa totaal onbruikbaar door de hevige regens of zoals de piloot het krachtig uitdrukte: forget this name of Bhairawa in July-August. Tegen half september alleen weer mogelijk. Het hele plan dat net zo lekker in elkaar zat, kwam hiermee te vervallen. Dus toch alles via Kathmandu. Bad luck. In ieder geval is het bezoek aan Pokhara niet voor niets geweest. Plaats gekregen in Aluninium Tourist hut. Alles zeer primitief. Wandeling naar Pokhara zelf ongeveer ¾ uur lopen. Vrij groot dorp, vele winkeltjes. Alles zeer schilderachtig. O.m. te verkrijgen parapluies, vuurroosters (vierpoten), rijst, meel, etc. en er is zelfs een bank waar dollars gewisseld kunnen worden. Ten noorden van het dorp bezoek gebracht een Engels hospitaal. Eerst nogal koele ontvangst, maar nadat ik ook typisch Engels ging understated en steeds na elk woord hum hum zei, begonnen ze vriendelijker te worden. De dokter, een nogal jonge vent, ongeveer 30, leidde me zelfs rond door zijn hospitaal. Ik kreeg ook nog een cup of tea. Ik vroeg of ik iets voor ze mee kan nemen. Dolgraag en wel het volgende: 5000 tabl. 1906 of CIBA en Eatisul fluid I.C.I. (for leprosy). De laatste tijd hebben ze veel refugees met postboten. Er kampeerde een stel van die Tibetanen. Heel wonderlijke gezichten. Pure natuurmensen. Informatie betreffende het Thakkola gebied: 7 dagen lopen Muktinath. Veel geitenvlees te krijgen, prima kwaliteit, ook meel etc. In augustus vele bedevaartgangers naar Muktinath. Vele moeilijkheden met krijgen van coolies. Zeer duur: 8 N.C.rs. Toch beter om mee te nemen uit Kathmandu. In Pokhara geen professionals. Mensen van het land plukken, dus zeer moeilijk. In Kathmandu is een agency voor het krijgen van coolies. Ook uit dit alles blijkt: zoveel mogelijk van het land leven. Nog 2 km stroomopwaarts gegaan. In rivier vele type gesteenten verzameld. Voornamelijk gneisen, kwartsieten, glimmerschisten, alles behoorlijk metamorf. Pokhara gebied zelf niet erg aanlokkelijk geologisch, bijzonder lastig, slecht ontsloten. Tegen 5.30 uur terug op vliegveld. Geïnviteerd door piloten om met hen te komen eten. Bijzonder hartelijk.’s Nachts geweldig onweer en hagelbuien, alles op aluninium dak. Hels tumult!
Zaterdag 28 april 1962. Vanwege slecht weer vliegtuig niet naar Bhairawa. Alles zeer vochtig. Na schaars ontbijt rapport geschreven. Steeds gewacht op beter weer, pas tegen een uur of vier klaarde het op. Er landde nog een vliegtuig van International Red Cross Committee met een Zwitserse piloot. Hij bracht wat materiaal voor de Tibetaanse vluchtelingen. Ze kunnen niet meer landen in Jomoson, want de air strip is te klein. Zij hopen het nu 2 maal zo breed te maken. Ze hopen dan vergunning te krijgen van het Gouvernement. De algemene stemming van het Rode Kruis is een van ontgoocheling. De regering maakt het hun weer lastig. Zij moeten voor het inbrengen van voedsel speciale vergunningen hebben om het in het land te brengen. Dit is trouwens een algemene regel, n.l. dat iedereen die van het ene naar het andere district voedsel wil transporteren een permissie nodig heeft. Nog een lang gesprek gehad met de airodrome officer Krishna Giri. Zeer belangrijke man. Hij zal voort ons een huis afhuren als wij komen, ongeveer 100 roepies per maand, vlak naast het vliegveld. Ook hij vertelde over de moeilijkheden om materiaal te vervoeren met local people. Dit zijn geen professionals en zelfs niet te koop voor extravagante lonen. Beter meenemen vanuit Kathmandu. Behalve de dragers ook kerosine. (1 blik in Pokhara 35 roepies N.C. en 1 blik in Kathmandu 14-15 Rs.). en mag het alleen niet per vliegtuig vervoeren, dus met de coolies meesturen. Rijst kost in Pokhara 8 roepeis voor 1 kop vol. Men moet dus vergunning hiervoor krijgen. Vanuit Kathmandu is het ook ten strengste verboden rijst mee te nemen. Corned beef is verboden mee te nemen. Men moet het labelen als clear meat of pork meat. Alles bij elkaar genomen, don’t rely on Pokhara. Neem alles mee. Tegen de avond kwamen opeens de bergen eruit. Gewandeld naar de gorge van de Beti. Prachtige insnijding na storten van de alluviale afzetting. Tegen 4 uur alles gepakt om mee te gaan met vliegtuig, maar deze kreeg geen permissie om te landen, aangezien om 4 uur het vliegveld van Pokhara sluit. Voor mij een geweldige bof, aangezien de bergen er steeds meer uit kwamen. Wandeling naar Royal Palace gemaakt. De mooiste plek op aarde. Alle ketens rondom. In de bossen enkele kambas hutten. ’s Avonds met Tibetanen gesproken en met R. Wyeth (Engelsman) directeur van de Bank of Nepal en Shogahi (een Japanner) die er was voor de World Health Organization, ter bestrijding van de malaria. Vroeg naar bed.
Zondag 29 april 1962. Helaas gedurende de nacht weer regen en ’s ochtends vroeg geen bergen. Gelukkig trok het op tegen een uur of zeven, dus nog kunnen genieten van het mooiste uitzicht aller tijden. Gereisd met 3 Kambars, w.o. een lama die naast mij zat in het vliegtuig. Hij las nog even voor uit zijn bijbel. Zeer vriendelijke man. Alleen kon hij geen Engels. Hij kwam van even ten zuiden van Lhasa en was 4 maanden onderweg geweest. Zijn moeder was gedood en hij zelf was getroffen geweest door mitrailleurvuur van de Chinezen. Deze hadden ook veel gebombardeerd. De Engelse bankdirecteur vertelde nog enkele belangrijke bijzonderheden: de garantie van de N.H.M. is mogelijk voor Nepal Bank, met een handtekening van Midland Bank. Voor India niet nodig, want dan cheque N.H.M. met Indian Bank. De garantie moet 1 jaar na datum van tekening nog geldig zijn, tevens een bedrag tot een waarde van maximum….Na aankomst in Kathmandu naar hotel en daarna naar Singha Durbar. Eerst naar Hagen en daarna naar Tjakur. Deze beloofde me t.z.t. een permissie te geven voor het inkopen van voedsel in het gebied. Wij moeten vanuit Holland direct een vergunning aanvragen en tevens een introductie voor de gouverneur van Baglung etc. In Pokhara zowel als Baglung is een bank voor het innen van cheques. Thakur beloofde tevens dat als ik om 4.30 zou terugkomen, ik een brief met een soort van vergunning zou krijgen. Laten we het hopen. Ze hebben er een handje van om alles uit te stellen. Steeds komen moeilijkheden daar, waar je ze het minst verwacht. Altijd vriendelijk blijven, geduld hebben, niet tegenspreken!Weer terug naar office van Hagen. Geen kolonel Rana. Vervolgens staat van prijzen opgevraagd. Op volgende blz. enkele belangrijke prijzen van Kathmandu. Vrijwel alle belangrijke zaken te krijgen langs Indian Airlines. Nog steeds geen confirmation! Hotel lunch, daarna naar Singha Durbar. Eerst Hagen. Nog steeds niet gelukt om kolonel Rana te pakken te krijgen. Hagen schijnt ook niet veel invloed te hebben. Naar Foreign office. Gelukkig hadden ze de uiteindelijke permissie klaar. Alleen geen dollars bij me, zodat ik deze nog morgen moet brengen. Terug naar Hagen. Deze had inmiddels een jonge student bij zich gehad, die geologie wil gaan studeren. Hij zou nu proberen of deze jongeman met ons mee kon gaan. Zoals de permissie blijkt, moeten we 2 liaisonofficers meenemen. Van Foreign Office’s zijde zou geprobeerd worden om een bergklimmer mee te krijgen, terwijl van Hagen’s zijde dus een aankomend geoloog zou kunnen meekomen. Op grond van onze recommandatie zou deze jongen (indien hij goed zou bevallen) een fellowship kunnen krijgen. Terug naar hotel, daar tennistournement. Koning Mahendra en koningin, prinsen, de 2^e prins (broer van de koning). Deze moest zelfs buigen en nadat de koning hem met zijn hand op zijn voorhoofd had gezegend was alles goed en kon hij naast hem gaan zitten. Ik zat nauwelijks of bij toeval kwam Takur naast me zitten, evenals het hoofd van de F.B.I. Nepal. Takur knikte opvallend vriendelijk naar de C.C. ( ik wist bij toeval dat dit C.C. waren, want bij aankomst had ik een van hen zijn C.C. paspoort gezien. Ik zag nog toevallig hoe de C. steeds Takur volgden en toen Takur de 2^e prins wat vroeg, volgden de C. dit geheel en nadat het afgelopen was, probeerden ze Takur weer te pakken te krijgen. Wie was verder aanwezig: kolonel Rana, die volgens Hagen een meeting op de Universiteit had. Ik heb hem niet te pakken gekregen. Misschien morgen. Alles bijzonder boeiend, dit spel. Naar tennis werd nauwelijks gekeken. Hagen zei nog dat we van hem copies van de Nepalese kaart konden krijgen. Hij had de negatieven in Zwitserland. Nu nog enkele prijzen: Adres: Nepal Stores Meera Home. ’s Avonds uitgenodigd bij Hagen. Met taxi even buiten Patan. (dorpje vol met tempels). Erg aardige vrouw en kinderen. Ideaal huis met dromerig landschap. Veel gelachen over Bordet’s failures. Na afloop geborreld bij Boris, de 2^e prins kwam nog even op bezoek.
Maandag 30 april 1962. Naar Indian Airlines. Nog steeds geen confirmation. Gelukkig zag men dat mijn visum voor Nepal was verlopen. Meteen door naar Takur. Geen moeite om verlenging te krijgen. Ik kon een wederdienst doen door te zeggen dat ons koninklijk paar het 25- jarig huwelijksfeest had. Ik kon hun tevens het adres opgeven van het Paleis. Verder 110.- dollar betaalt aan Shah. Door naar Hagen. Geprobeerd om kolonel Rana te pakken te krijgen. Na 30 minuten wachten eindelijk gelukt. Weinig nieuws van te vertellen, maar hij was ons niet ongunstig gestemd. Hij keek zorgvuldig onze publicaties in. Dit is de man die volgens Bordet het belangrijkste was. Hij is lid van de raad van planning (hij is de brains van dit gezelschap) en de koning luistert naar hem. Ik vertelde hem nog hoe gunstig het was dat Bordet ook kwam en hoe nu de samenwerking zou gaan dat hij in het voorjaar 1963 naar Amsterdam komt. Hagen (die ook bij het gesprek was) veel lof toegezwaaid. Deze man is ook zeer belangrijk voor Hagen, want hij zal moeten beslissen of ze Hagen condities, die hij pas heeft gesteld, zal accepteren. Na het gesprek dat ongeveer een half uur duurde weer naar Royal Hotel. Hagen zei buitengekomen: Sie sind ja auch ein Gauner!! Und Sie sind jetzt viele Mahle vor auf Bordet. Na lunch naar vliegveld. Gelukkig was er een vlucht naar Dehli, het weer was nl. zeer slecht. Vele wolken, dus nogal spannend. Tijdens wachttijd nog gesprek gehad met douane. Nu gevraagd wat zij verstaan onder personal belongings. Het bleek nogal vaag en zij hadden het recht om wijziging toe te passen . Voor iemand die graag veel foto’s wil maken, i.p.v. 1 camera 2 camera’s. Iemand die voor geologisch werk komt: zijn geologische hamer, kompas, hoogtemeter etc. Vervolgens ook voor een bergklimmer zijn pickel, stijgijzers etc. Dit dus zeer belangrijk voor het maken van de lijsten. De objecten die onder deze categorie vallen zijn duty free. Om 4 uur uit Kathmandu weggevlogen. Na rustige vlucht over Siwaliks en Gangesvlakte naar New Dehli. Aankomst 8 uur. Afgehaald door de heer Kalff (gouverneur van de kinderen) en chauffeur van Ambassade. Bijzonder vriendelijk en gastvrij. De Ambassadeur en zijn vrouw naar Nederland voor huwelijksfeest.
Dinsdag 1 mei 1962. 7.30 uur weggevlogen naar Bombay. Na rustige vlucht geland om 10.40. Direct geprobeerd om confirmation te krijgen. Pas de chance, alles volgeboekt, evenals de Comet van BOAC naar Londen van 21.15. Wel plaats met United Arabian Airlines. Deze vliegt met Comet, maar meer stops, zodat ik pas om 14.50 uur in Génève ben. Dan vele malen overstappen om Amsterdam te bereiken. Niets aan te doen. Met coach naar stad. Ticket overgeboekt. We merkten dat het vandaag feestdag is in Bombay. 2 jaren geleden werd op de 1^e mei de provincie waarin Bombay ligt officieel erkend. Schijnbaar weer een reden om vrij te nemen. Ik had nog zo gevraagd bij aankomst in Bombay of er feestdagen waren in de komende 14 dagen. Neen, zeiden ze toen, er zijn geen feestdagen. De man in kwestie heb ik het even voorgehouden dat hij toen mij had voorgespiegeld dat er geen feestdagen waren. Hij zei lachend:" Ït did not come to my mind Sir, I am sorry".Trade Wings gesloten. Gelukkig wel de Consul Generaalt t pakken kunnen krijgen op zijn prive-sdres. Hij wilde me gelukkig ontvangen. ’s Middags bezig gehouden met slenteren door een bouwvallig, snikheet Bombay. Fakirs met slangen en messen door kindertjes etc. Om 5 uur precies bij Van der Gaag. Zeer vruchtbaar. Hij was meteen enthousiast, zelf 15 jaar geophysicus geweest bij B.P.M. Orinoco. . Resultaten onderhoud:
 

Einde dagboek verkenningsreis naar Nepal

In mei naar Spanje voor controle studenten. Per vliegtuig naar Spanje via Frankfort-Génève-Barcelona -Valencia en met trein naar Huercal Overa in Zuid-oost. Spanje.4 dagen met Volk, 4 dagen met Rondeel,1 dag met Vroom, 1 dag met Westra en tot besluit 3 dagen met Bicker.

Adrienne schrijft me dat onze zoon Mauk traanzakkenontsteking van de ogen heeft gehad. Verder dat haar vader Sam Strumphler dinsdag 21 mei om vier in de middag is gestorven. Zaterdag 26 mei is de begrafenis op Westerveld. Ik schrijf 23 mei aan Adrienne vanuit Garrucha over haar relatie met haar Vader: "Je was zo sterk met hem verbonden. Hij hield zo intens veel van je en had alles voor je over, zodat ik er wel eens jaloers op werd. Nu voel je verlaten van een grote steun en liefde. Het is heel moeilik voor je geweest deze tijd. Je hebt er heel weinig over laten merken, ook omdat je weet hoe mijn gevoelens voor je vader waren. Dat was weer de grote liefde voor mij, maar ik heb toch duidelijk gevoeld hoe zeer je aan hem gehecht was en zo van zelfsprekend van iemand die zoveel warmte en liefde voor je had"..

Graf van Sam Strumphler (1999-1962) op de begraafplaats van Westerveld,Velsen

6 juni vertrek  naar Grenoble in Frankrijk wederom controle van studenten tot 18 juni. Weer terug bij de familie in Amstelveen 19 juni.

Voorjaar 1962. De trotse moeder met haar 3 kinderen

23 juni trouwt mijn zuster Maria met Huib ter Haar in Bloemendaal met na afloop een receptie op de Catslaan in Aerdenhout

Boven: Het bruidspaar Maria en Huib met de bruidskinderen Jan Maarten en Mariette. Onder: Na de receptie voor het huis van de bruid, vlnr Prinses Beatrix, prinses Irene, Adrienne, Tom Sr en Tom jr.

Hun huwelijksreis ging naar Corsica waar ze mijn kennissen in Omessa hebben opgezocht. Voorste rij links Maria

Adrienne in het huis van mijn zuster Elsbeth in Almen, waar zij met haar kinderen logeerde als ik in het buitenland was.

De eerste vakantie met onze twee kinderen Jan Maarten en Mariette naar het buitenland en wel als doel Manderscheid in de Eifel, Duitsland van 8 - 15 juli. Vlak voordat we echter met vakantie  las Adrienne toen ze zaterdag middag 7 juli in bed lag in het Handelsblad een advertentie van een huis dat voor 98.000 gulden te koop was in Baarn. We hebben de makelaar Hak in Baarn gebeld of we langs mochten komen de volgden dag om het huis te zien. Zondag 8 juli zijn we dus vertrokken richting Baarn. De makelaar heeft  zijn zondagrust opgegeven en ons het huis aan de Prinses Manelaan heeft laten zien. We waren meteen zo enthousiast dat we met hem naar zijn kantoortje in de Hoofdstraat in Baarn zijn gegaan om het voorlopig koopcontract te tekenen.

Het door ons op 8 juli 1962 gekochte huis aan de Prinses Marielaan 5 te Baarn van de familie Diekman voor 98.000 gulden

Daarna doorgereden waar we in Otterloo hebben gepicknickt. Overnacht in Geldern in Hotel Voss. Adrienne en ik hebben vrijwel geen oog dicht gedaan We waren nu in het griezelige bezit van 2 huizen en geen geld. Hoe moet dat nu?. Adrienne heeft de stoute schoenen aangetrokken om haar broer Toto te vragen hoeveel geld we ongeveer zouden krijgen uit de erfenis van haar in mei gestorven vader. Toto was nog al pissig geweest, maar kon wel zeggen dat een 100.000 gulden zou bedragen, wat ons enigszins gerust stelt.

De kinderen kijkend uit het raam van onze slaapkamer in Hotel Voss in Geldern

Van Geldern naar Manderscheid waar we in Hotel Heidsmühle tot de 14 juli hebben overnacht. Geweldige indruk heeft gemaakt de vuurvliegjes in het bos. Van Manderscheid naar Remouchamps in de Ardennen. Onderweg in Les Trois Points zijn we met een kabel omhoog gegaan en hebben ook zelfs nog geskelterd. Geslapen in Hotel Ninglingspoo in Remouchamps, De volgende dag nog de druipsteen grot, die naast het hotel was, bekeken. Op de terugweg naar huis nog de Efteling bezocht. Zo kwamen  we 15 juli moe en voldaan naar ons huis in Amstelveen. Het waren vooral voor  de kinderen onvergetelijke dagen.

Boven : De familie de Booy aan het ontbijt in hotel Heidsmühle in Manderscheid. Onder: tijdens boswandelingen

Boven : Onderweg van Manderscheid naar de Ardennen onder tentzeil gepicknickt. Onder: op een meer wordt er hard aan getrokken.

Na de aankoop van het huis in Baarn 17 juli een begroting opgesteld:
Inkomsten : erfdeel A.D  Strumphler            f 100.000
                    verkoop pand Amstelveen            65.000
                    hypotheek pand Baarn                  40.000    totaal  f 205.000

Uitgaven:     pand Baarn                               f   98.000
                    overdrachtskosten                           6.000
                    kosten makelaar                              1.274
                    aflossing hypotheek pand A'veen  15.600
                    kosten hypotheek Baarn                     500
                    verhuis/ inrichtingkosten                8.000
                    rente tussentijds leningen                2.000
                    onvoorzien                                      3.426     totaal  f135.000

Restant                                                                                           f 70.000

Door T.de Booy nog aangegane onderhandse leningen met zijn moeder en grootvader
Moeder in 1957 f 10_.000 tegen 3% rente. Aflossing 4% . Grootvader in 1957 f 4.000 tegen 4 1/2 % Aflossing 2%
Vaste lasten per jaar rond f 9000,- Hier tegenover; een binnen drie maanden opvorderbare vordering op Prof Egeler van 4000,- (Dit dus te zien als baar geld om plotseling op komende schulden te betalen, zonder iets te behoeven verkopen.)
Bij deze lasten komen nog de lasten van de hypotheek van f 40.000 op het pand van Baarn. 4 1/2 % rente en 2% aflossing dus f 2600
Totale lasten voor leningen en hypotheek per jaar rond f 3500. Dit onmogelijk op te brengen van  salaris. wetenschappelijk hoofdambtenaar.  De gemiddelde opbrengst van de f 70.000,- wordt geschat op f 2500,- indien 50% in aandelen en 50% wordt belegd in obligaties.
Dit wil dus zeggen dat f 1000,- wordt ingeteerd ,hier komt zeker nog bij een  interen van f 2000,- (de jaarlijks ontvangen f 2000,- van de Heer Strumphler sr, die door zijn overlijden vervalt. Dit betekent een verkoop van 3000,- aan obligaties of effecten per jaar. Gerekend over een tijdvak van 20 jaar komt dit neer dat de f 70.000 zijn opgesoupeerd!!

De rest van de maand juli en de maand augustus heel hard gewerkt met de voorbereiding expeditie  naar de Himalaya, zoals het inpakken van al het materiaal en het versturen daarvan  Het maken van de inventarislijsten etc etc

Boven: Mijn kamer in het geologisch instituut aan de Nieuwe Prinsengracht in Amsterdam . Onder Egeler  wijzend naar ons expeditiegebied op de wereldkaart

Boven:: Nijhuis en Schaar sjouwen de bagage naar de vrachtauto. Onder: de opgeladen vrachtauto met ons expeditie materiaal

De dag voor mijn vertrek naar de Himalaya heb ik om 5 uur in de ochtend op 21 augustus aan Adrieen een afscheidsbrief geschreven. Ik herinner me als de dag van gisteren, dat ik deze geschreven heb in  mijn werkkamer op zolder op de Rembrandtweg in Amstelveen. Ik geef hem integraal weer omdat het veel inzicht verschaft over mijn geestestoestand en ook mijn verhouding met Adrienne  ( Nu anno 2008 bijna 46 jaar later is het nog al schrijnend voor mij om deze brief te lezen, omdat ik nu weet wat er in die bijna 46 jaar allemaal tussen ons is gebeurd).

Liefste van mij. Het is nu heel vroeg in de morgen. Iedereen slaapt nog heerlijk om nu even  met jullie langs deze weg samen te zijn. Over 30 uur zit ik in de lucht om naar de Himalaya te gaan. De droom van altijd! Misschien met een andere instelling dan ik vroeger dacht dat ik zou hebben gehad. Niet zozeer de eerzuchtige gevoelens van de Himalaya te hebben bereikt, als wel dat het de kroon op het harde werken is, dat we naar het dak van de wereld mogen reizen. Het beleven van dit gigantisch avontuur en de mogelijkheid om nog meer tot meditatie te komen en het bezien van het leven in een nog groter verband. Dit is wat ik daar ga zoeken en het waard vindt om zo van jullie weg te gaan, want dat is misschien het grote verschil met vroeger , ik ga in gedachten samen met jullie en voor jullie er heen. Oh lieverd er is maar één sterk gevoel in mij terwijl ik nu zo schrijf, dat onze liefde eeuwig is en dat ik het gevoel dat we gewoon niet dichter bij elkaar kunnen zijn zo intens is onze liefde . Ik zal veel om je huilen, maar dan van geluk dat het mogelijk is in deze rare wereld zoveel zuiverheid te hebben als wij samen hebben en beleven. Wat ben je toch een lieve schat en wat heb je in dit huisje jouw sfeer kunnen brengen nl de harmonie. Wat jouw kenmerkt is evenwichtigheid, liefde en trouw. Het heeft gemaakt samen met mijn atoomgenerator tot een perfecte samenleving. Deze atoomkracht zal je nu moeten missen en deze zal je sterk gaan missen en voelen want je hebt deze nodig. Nu is mijn hoop dat je hem kan putten in de wetenschap dat ik altijd bij je blijf in gedachten en je door dik en dun trouw zal blijven in lichaam en geest. De kinderen hebben je zo ontzettend nodig. Ze houden zo verschrikkelijk veel van je omdat ze in je vertrouwen en weten hoeveel je van ze houdt. Het moet toch een heerlijk gevoel voor je zijn om te weten dat ze zo veel van je houden en afhankelijk zijn. Denk maar aan W.M, als ik een hand naar je uitsteek begint hij al te huilen. Jan Maarten laat het niet zo merken, maar ook hij is helemaal van je afhankelijk. Mariette op haar manier ook. Wat een stel lieve kinderen. Nu gaan jullie viertjes straks verhuizen, naar een heerlijk plekje. Het zal erg druk voor je worden en je zal veel beslissingen moeten nemen zonder mij, maar ik geloof heel sterk, dat je het toch goed zal doen, denk vooral niet: oh als Tom dat maar goed zal vinden  Ik vind alles goed, want onze smaak ligt zo griezelig dicht bij elkaar dat er nauwelijks gevaar bij is, dat je iets verkeerd zal doen. Wat een plekje! Zo vol met heerlijk rust, waar van zo veel houden en als we in dit huisje net zo gelukkig mogen zijn als hier in Amstelveen deze afgelopen jaren zijn verschrikkelijk gelukkig geweest. We hebben er bewust van genoten en dit is een rijkdom, die ze ons nooit kunnen afnemen, een positief iets, dat door de grenzen van materie en energie hen breekt en samen vloeit in iets wat sommige mensen God noemen, maar wij als iets minder persoonlijks en wel de grote natuurkracht, die de bron is van alles en een zeer sterk religieuze sfeer, die nu eenmaal bestaat en waarin we beiden zeer sterk geloven. Het is waard om te leven en tijdens zo'n leven alles te geven. Hopelijk moge Elsbeth woorden uitkomen ook voor ons verdere leven onverwacht, doelgericht en vurig. Oh lieverd wat ben je toch sterk met me vergroeid, het afscheid zal heel zwaar vallen maar wees ontspannen want dan allen kunnen hét intens doormaken en beleven. Hoeveel mensen snakken naar zo'n liefde als wij hebben voor elkaar.  Je moet maar denken, dat het gros van de mensen wel bij elkaar zijn, maar eigenlijk miljoenen kilometers van elkaar verwijderd zijn, terwijl wij met onze liefde altijd verschrikkelijk dicht bij elkaar blijven, terwijl we in lichaam heel ver weg zijn en waartussen hele hoge bergen,  verschrikkelijke kloven, wouden en woestijnen etc. Dat is het wonder der liefde en iets wat nog meer in de materie en energie het beantwoordt niet aan de gewone natuurwetten als afstand, snelheid, zwaarte etc. maar aan hele andere iets wat alles overbrugt. Vele religieuze stromingen, die er in de wereld tot nu toe zijn geest hebben toch als groot punt: liefde overwint alles. Nu mijn grote lieve schat er is iets heel moois en sterks in ons. Ik zal je lieve warme gezichtje zo ontzettend vele keren voor me zien, als ik ergens in een tentje lig midden .in de geweldige natuur. We zullen hopen en ook samen een beetje bidden, dat het ons gegeven zal zijn om dadelijk weer bij elkaar te komen met onze lichamen en met ons vijfjes te mogen genieten van dit geweldige leven dat ons zo dierbaar is: Je t 'aime follement. Ik zal je in alles trouw blijven, daar kun je van op aan! Wees voorzichtig en maakt van deze tijd het beste ervan en geniet in je huisje!!! Ton grand chou".

Op dezelfde dag 21 augustus om11 uur schrijft Adrienne een briefje dat ze me op mijn reis meegeeft. Lieve lieve schat  Hiet is je dierbaar viertal, we zullen heel dicht bij je zijn op je verre reis en heel sterk aan je denken. Nu ik dit schrijf zit ik heerlijk te snotteren en zal jij dat nu ook weldoen. Het is niet alleen om verdriet dat ik huil maar meer nog om het intens grote geluk, dat we samen hebben en dat ons sterk zal maken om deze komende tijd zonder elkaar minder moeilijk te maken. Ik ben heel dicht bij je. God bless you, mijn lieverd. Heel erg veel liefde en zoentje van je grote schatten.

22 augustus 1962 is het dan zo ver, dat Egeler en ik in het vliegtuig stappen en het grote avontuur gaat beginnen

22 augustus 1962.Het grote moment het vertrek van Kees Egeler en Tom de Booy van Schiphol voor het grote Himalaya avontuur. Afscheid van hun dierbaren

Nederlandse Himalaya Expeditie 1962

Het expeditiegebied van de Nederlandse Himalaya expeditie 1962

De deelnemers van de expeditie zijn:

a. wetenschappelijk: team:
Prof. Dr. C.G. (Kees) Egeler: geoloog; hoogleraar in de algemene geologie aan de Universiteit van Amsterdam; deelnemer aan de Nederlandse Andes-expedities 1952, 1956 en 1959; wonende te Hilversum; 45 j.; neemt tevens deel aan het alpinistisch gedeelte.
Dr. T.(Tom) de Booy : geoloog; wetenschappelijk hoofdambtenaar aan het Geologisch Instituut der Universiteit van Amsterdam; deelnemer aan de Nederlandse Andes-expedities 1952, 1956 en 1959; wonende te Amstelveen; 37 j.; neemt tevens deel aan het alpinistisch gedeelte
Dr. J.W.A. (Kriel) Bodenhausen: geoloog; wetenschappelijk hoofdambtenaar aan het Geologisch Instituut der Universiteit van Amsterdam; wonende te Baarn; 38 j.
Drs. H.J (Herman): Nijhuis geoloog; assistent aan het Geologisch Instituut der Universiteit van Amsterdam; wonende te Amsterdam; 26 j.
Drs. G (Gerrit). Schaar:  geoloog; wonende te Wormerveer ; 29 j.
Dr. A (André) Tammes arts; als chirurg verbonden aan het Bronovo Ziekenhuis te 's-Gravenhage; wonende te 's-Gravenhage; 44 j. Zal fysiologische onderzoekingen verrichten op grote hoogte.

Woensdag 22 augustus 1962. Vertrek Schiphol 11.00 a.m. Vlucht KL 331 Amsterdam-Génève, met twee passagiers, die door zullen vliegen met Air India naar New Delhi. Een nogal nuchter begin van een dagboek van een expeditie, maar zijn dit niet de woorden waarnaar Egeler en ik reikhalzend hebben uitgekeken vanaf onze kinderjaren? Het is het daadwerkelijke begin van een tocht, of beter gezegd ondernemen, die zo’n 12 jaar voorbereiding heeft gevraagd. Al spoedig boven de laaghangende wolken, die het groene, natte, maar toch zo dierbare Holland bedekten. De laatste banden waren echter verbroken. Een gevoel van ontspanning. Na het moeilijke afscheid van onze lieve vrouwen en kinderen, het einde van de voorbereidingsfase, het einde dus van eindeloze telefoontjes, brieven, geldzorgen, en andere spanningstoestanden. Het was een beetje het gevoel dat je hebt na een zwaar examen. Er moest dus wat op gedronken worden, en wat konden we beter doen, dan de goede Hollandse oude klare te laten serveren door een bijzonder aardige en hartelijke stewardess? Het leven in een vliegtuig in deze tijd gaat gewoon te snel, het is met je gedachten nauwelijks te volgen. Voordat we het ons goed en wel realiseerden, waren we in Zürich geland. Stralend weer, heerlijke berglucht. Van Zürich naar Génève. Het trainingsgebied voor de Himalaya was aan onze linkerkant te zien: Berner Oberland en Wallis. Elke berg en route was goed te herkennen. Kreten van Egeler en mijzelf, zoals: "kijk daar eens, dat graatje of wandje!", volgen elkaar in snel tempo op. Ook het Mont Blanc gebied was zeer goed te zien. In Génève gekomen stond de slanke vogel van de Air India al klaar. Het bleek tot onze opluchting, dat het vooruit verzonden expeditiemateriaal al naar New Delhi was doorgestuurd. 14.45 uur take off naar New Delhi. Met een enorme kracht verhief zich de machine. In een aantal luttele minuten vlogen we over de top van de Mont Blanc. Het leken speelgoed bergjes. Waren dat nu die door ons gevreesde bergen, waar we zo dikwijls met Lionel Terray bange uurtjes hadden doorgemaakt in de een of andere noordwand? Alles is dus relatief en het hangt er maar van af vanuit welke hoek je het bekijkt. In een steenharde noordwand, waar je je met moeite staande kunt houden, of vanuit een heerlijke luie stoel in een jetplane op 7000 m. met een heerlijk maal voor je. Voordat we het goed en wel door hadden, zaten we op de vlieghoogte van 12.000 km boven de machtige cumuluswolken, 3000 m hoger dan de hoogste berg ter aarde. Zo vlogen we dus richting India. Een snel vallende avond, met typische zeer scherpe kleuren en diep rode en purperen tinten. In het donker een landing te Beiroet. 45 minuten later gaan we al weer op weg naar New Delhi.
Donderdag 23 augustus 1962. Door de loudspeaker klonken de volgende woorden: "Flying time to Delhi, distance of 4000 km, will be covered in 5 hours time at an altitude of 37.000 feet". Zoiets is in de moderne tijd ook niet meer iets om bij stil te staan men aanvaardt het als iets gewoons. Na een souper nog wat lezen, daarna wat slapen en de loudspeaker annonceert al weer: "in a few moments we will land at Palam Airport New Delhi". Weer even later lopen we in een volmaakt Oosterse wereld. Vrouwen in prachtige sari, mannen in het wit, etc. Opgewacht door de heer Jongejans, ambassade secretaris, die wel heel vroeg uit de veren moest komen, om ons af te halen. Na enkele tijdrovende douaneformaliteiten reden we naar New Delhi. Voor Egeler was het wel een vreemde sensatie. Voor het eerst in het Oosten. Het oostelijkste punt dat hij tot nu toe had bereisd was Wenen geweest. Al zijn reizen waren altijd in westelijke richting geweest. Het was frappant om te zien hoe deze Oosterse sfeer als een bom insloeg, d.w.z. in de goede zin. Alles was nieuw. De klederdracht, de gewoontes en bovenal de alles doordringende Oosterse sfeer. De betovering had ons al direct te pakken. We konden vandaag al volop genieten, doordat de heer Jongejans ons Delhi heeft rondgereden. We hadden vandaag geen zaken te regelen, aangezien het weer een feestdag was nl. het Kerstmis van de Hindoes, te weten de geboorte van Lord Krishna, het Janamasthami feest. Het kan gewoon niet missen; of het nu in Peru is of in India: altijd bij aankomst tijdens onze expedities blijkt het een feestdag te zijn. Tijdens mijn voorbereidingstocht in April is me dat ook al gebeurd. Er zijn vele godsdiensten in dit land en alle feestdagen worden door iedereen gevierd. Zo was het dus mogelijk in een Hindoeland, dat op Goede Vrijdag alles gesloten was toen ik de voorjaar in India aankwam. We maakten van de nood een deugd en hebben zo geprofiteerd om te gaan sight-seeing- De temperatuur loog er niet om: 35 graden celcius. Gelukkig betrekkelijk droge warmte. We logeerden in het huis van de Nederlandse Ambassadeur Jhr Mr. G. Beelaerts van Blokland. Helaas was hij voor een zakenreis naar Nederland, terwijl zijn vrouw in de bergen met vakantie was. Na een siesta New Delhi bezocht: de winkelstraat van Janpathroad ( onze Kalverstraat, alleen wel heel wat verschillen ). Morgen hopen wij foto’s te maken om te laten zien hoe hier b.v. een schoenen- of een kruidenierswinkel er uit ziet. Zo liep onze eerste dag in India ten einde en na een bezoek aan een Hollandse familie, de heer en mevrouw Verdonk, doken we in ons bed en vielen in een diepe, droomloze slaap.
Vrijdag 24 augustus 1962. Om 8 uur reveille. Om 10 uur naar de Ambassade van Nepal in New Delhi. Visa gekregen, maar we moesten er alleen vooruit betalen. 10 Rs. Per visa! Ik vond het nogal een afzetterij. We moeten al royalties betalen en ik weet niet hoeveel invoerrechten op eten, voedingsmiddelen, en nu dus ook al op mensen. Ik probeerde nog even om er een gratis visum van te maken, maar geen resultaat. Ze hadden zojuist geschreven instructies hierover van de regering in Kathmandu ontvangen. Daarna naar de stad gereden om onze reisbiljetten te laten overschrijven en een bezoek afgelegd bij de Franse Ambassade om het visum voor Lionel Terray te regelen. Na het middageten een telefoongesprek aangevraagd naar Bombay. Na twee uur wachten kregen we onze Consul-Generaal de Heer van der Gaag aan de lijn. Hij had alleen maar goede berichten. De 6 ton bagage was gisteren, verdeeld over twee 5-tonners, vertrokken van Bombay naar Raxaul. Onze Consul-Generaal verwachtte dat de trucks 29 augustus in Raxaul (de Nepalees-Indische grens) zouden arriveren. Alle douaneformaliteiten in Bombay zijn dus vervuld. Wel waren er nog enige moeilijkheden geweest. Op de kade van Bombay zijn de sloten van de liftvans doorgezaagd, maar na een zorgvuldige controle bleek er gelukkig niets te zijn gestolen. Nu maar hopen dat alles veilig aan de grens arriveert. De Heer van der Gaag had met de chauffeurs afgesproken, dat ze elke dag een telegram zouden sturen met de laatste berichten. Wat een organisatie van onze Consul-Generaal! Indien een van de trucks zou blijven steken, of pech zou hebben, is het mogelijk dat een truck beide liftvans transporteert. s Avonds tegen negen uur kwamen we weer in Delhi terug. Moe en vies, maar voldaan over een welbestede dag in India, of zoals Egeler het tegen de butler van de Ambassade uitdrukte Only two day's in India, but I am already in love with India. Het is moeilijk op te noemen wat het meeste frappeert. De kleuren van de klederdrachten, de prachtige gebouwen, de olifanten, de kamelen of de apen, de monniken in typische gewaden, de avondstemming, de fraaie kleuren van de lucht bij de ondergaande zon of de speciale luchtjes, om maar enkele dingen op te noemen. Het is misschien niets van dit alles, doch de meest doordringende, opvallende, de betoverende sfeer. Morgen dus "grand depart pour Kathmandu!"
Zondag 26 augustus 1962. (Dit wordt op geschreven Woensdagavond 29 augustus 1962) 's-Ochtends voor dag en dauw naar het vliegveld Safdarjung. Nauwelijks aangekomen, of een slordig geklede Indiër kwam ons vertellen, dat er geen vlucht zou zijn. van Delhi naar Kathmandu vanwege slechte weersomstandigheden. Terug naar het huis. van de Ambassade. Of het kwam door deze tegenslag, of door het vermoeiende warme klimaat) maar we hebben de verdere dag vrijwel slapende doorgebracht, met het vooruitzicht dat er de volgende dag weer een vlucht zou zijn 's Avonds gegeten bij de familie Verdonck. Op weg er heen door de slumps van New Delhi. Dit is met geen pen te beschrijven. Wat hebben wij het toch goed in ons Vaderlandje. Nog de crematieplaats bezichtigd. Zeer hygiënisch. Het lijk wordt enkele uren na de dood tussen een houtstapel gelegd, het geheel overgoten met olie. Hetgeen er nog overblijft, zagen we nog wat na smeulen. Vooral het hoofd is een goede reclame voor Westerveld. Na een gezellige avond hebben we van de Heer Verdonck twee flessen Bols meegekregen voor de goede afloop van de expeditie.
Maandag 27 augustus 1962. Nu gaan we eindelijk weg uit Delhi, alleen is het nog niet zeker of we in Kathmandu zullen kunnen landen. Alle bagage is gelukkig medegenomen door toedoen van de Heer Jongejans. Na drie uur vliegen geland in Patra . Na een uur wachten gaan we weg naar Kathmandu, maar na een aantal pogingen is er geen kans om een opening in de wolken te vinden voor de landing in Kathmandu. Terug in Patna werd ons de keus gelaten  of naar Delhi terug te gaan met een vliegtuig of te blijven overnachten. Na eindeloze besluitloosheid van de groep viel de beslissing om met zijn allen te blijven in Patna om hier onze kans af te wachten voor een vliegtuig naar Kathmandu. We werden ondergebracht in Hotel Republic, gelukkig airconditioned:alleen kost een biertje 4 Rs. 50 (= f 3.20) .En dan te bedenken dat miljoenen Indiërs niet meer dan 1 Roepie per dag verdienen (=0,75) .
Dinsdag 28 augustus 1962. Voor Egeler een heel beroerde nacht, die hem leng zal heugen!  Zware diarree!. 's Ochtends heb ik gebeld met onze Consul.Generaal in Bombay om te horen over de vorderingen van onze truck met de bagage. Ze bleken op 4 dagreizen van Patna te zijn. Niet zo gek. De grote moeilijkheden komen pas tussen Patna en Raxaul (de Indisch-Nepalese grens) vanwege zeer zware overstromingen in het stroomgebied van de Ganges. Ik heb de politiepost de nummers van de truck-Nepalesen met de mededeling dat ze de trucks moeten aanhouden en de chef verwijzen naar de directeur van ons hotel, die goed met de situatie van de wegen op de hoogte is zodat er een kans meer bestaat dat we het zullen rooien. De overstroming hadden we de vorige dag vanuit het vliegtuig heel goed gezien. Verschrikkelijk ... Zo ver als je kon zien, stond alles onder water. Om 11.30 uur naar het vliegveld om naar Kathmandu te vliegen. Gelukkig was er plaats, alleen niet voor onze extra bagage. Egeler sleepte zich met moeite voorwaarts en had tijdens mijn rit naar het politiebureau met de moed. der wanhoop alles gepakt. Gelukkig gaan we om 2 uur richting Kathmandu. Na een spannende vlucht:; (voor mijn gevoel rakelings over de toppen van de eerste belangrijke keten tussen de Ganges en de vallei van Kathmandu -  de Mambarat Lekh geheten) veilig geland in Kathmandu,  waar we werden opgewacht door Sirdar Wongdhi en onze kok Dannu. Ze waren·dolblij om·te zien. Ze wachtten al  2 dagen voor niets op ons De reis van Darjeeling was goed  gelopen. Wongdhi bracht de groeten over van Tensing Norkey uit Darjeeling.  De sherpa's hadden de tent opgeslagen vlak bij het vliegveld. Sommige van de 6 sherpa's waren 10 dagen lopend onderweg geweest. Ze hadden slecht nieuws over de weg naar Pokhara. De brug over de Trisuli was weggeslagen. Ze zouden echter proberen met touwen er overheen te komen als ze naar Pokhara zullen lopen. Geweldige kerels zijn die sherpa's. Ze staan voor niets. Met een taxi naar het Royal Hotel. Heerlijk om weer in dit wonderschone oord terug te zijn. Het is helaas veel te laat om veel te regelen. Wel oude bekenden teruggezien.
Woensdag 29 augustus 1962. Egeler met Wongdhi boodschappen gedaan Voor f 3000,- aan petroleum, rijst, vruchten op sap, eten gekocht.. Helaas heb ik er niet bij kunnen zijn om Egeler tussen 6 kleine sherpa's door Kathmandu te zien lopen. Ik moest naar de Singhar Durbar voor de regeling van permissie, douane, etc. Gedeeltelijk succes. Morgen terugkomen was het wachtwoord weer. Wel goed nieuws wat betreft de douanerechten. Niet meer dan 10% invoerrechten voor expedities. Dat scheelt ons gelukkig heel veel geld. Het mag wel weer eens, een financieel voordeeltje na alle stroppen. 's Middags alle financiële regelingen met onze Sirdar Sherpa Wongdhi getroffen. Aangezien het nog wel even zal duren voordat alle bagage hier in Kathmandu zal zijn en het daarna nog zeker 10 dagen zal duren voordat de 100 dragers in Pokhara zullen arriveren, hebben we besloten om de deelnemers een week later te laten vertrekken uit Nederland. Het zal een bittere pil voor ze zijn, want als je je zo vast op iets hebt; ingesteld, valt het niet mee om nog een week te wachten. Hopelijk komt ons telegram op tijd, want het kan er soms behoorlijk lang over doen.
Donderdag 30 augustus 1962. Weer een dag vol met besprekingen in het Gouvernementsgebouw. Van het kastje naar de muur gestuurd. s- Middags naar het vliegveld om te zien of het materiaal met het vliegtuig al was aangekomen. He1aas geen succes. Te veel passagiers, dus geen vracht. Vlak bij het vliegveld hadden de sherpa's een kampplaats gemaakt. De kok Dannu heeft meteen voor thee voor de Sahibs gezorgd. Onze 6 sherpa's: heten als volgt: Sirdar Wongdhi (1eider), Mimgma Tsering,  Dannu (kok), Sona, Ang Pharba, Dorjee. Bijzonder vriendelijke mensen. In. het vliegveldrestaurant hebben we de contracten gemaakt. Alleen de leider Wongdhi kan ondertekenen, terwijl de anderen een vingerafdruk op het contract zetten. 's Avonds geen nieuws te melden.
Vrijdag 31 augustus 1962 .Vroeg reveille en 7 uur vertrokken per jeep naar Raxual om te trachten contact te zoeken met de trucks met ons expeditie materiaal. Egeler helaas niet in conditie om mee te gaan Na enkele moedige pogingen om op te staan teruggekomen in bed met zware diarree, misselijkheid, etc. Het belangrijkste was dus om zo snel mogelijk contact te zoeken. Dus ben ik met Sirdar Wongdhi, Dannu en Mimgma Tsering op pad gegaan. Bij de eerste controlepost buiten Kathmandu moeilijkheden ondervonden met de politie. Geen permissie voor de jeep om door te rijden. Terug naar Kathmandu om vergunning te halen. Ik ben echter met Dannu en Tsering lopend verder gegaan om van de gelegenheid te profiteren om geologie te doen. Na 4 uur lopen kwam de jeep ons achterop, alleen met de nogal onverwachte mededeling dat ik terug moest naar de controlepost om mijn paspoort te laten afstempelen. Ik heb tegen de chauffeur gezegd dat hij mijn paspoortgegevens maar moest brengen, want dat  ik er niet over dacht om terug te gaan. Zo liepen we dus maar weer verder. Na 2 uur lopen kwam eindelijk de jeep, alleen tot aller verbazing met een man van de controlepost. Hij zou en moest mijn gegevens persoonlijk hebben. Zo bang is hij dus voor zijn superieuren om mij zo maar doorgelaten te hebben zonder controle. Hij moest alleen maar zien hoe hij terug zou komen. Toen begon de tocht pas werkelijk. Inmiddels was het al 3 uur 's middags. Snel doorgereden langs zeer smalle, zeer gevaarlijke bergwegen, over 2 passen en in het donker aangekomen in een klein plaatsje Bhaise. Het stond er vol met trucks. De weg was enkele kilometers verder volkomen geblokkeerd sinds vanmiddag.

De verongelukte vrachtauto in het ravijn

Overnachten in een uiterst primitief hotel. Typisch om te merken hoe gewoon iedereen het vond dat de weg was geblokkeerd. Nog vergeten te vermelden dat we onderweg een met olievaten geladen truck 40 meter onder de weg in hst struweel zagen liggen. 3 uur geleden gebeurd: zei men vol trots en 4 zwaar gewonden. Geslapen op de kleilemen grond zonder matras of iets van dien aard, tezamen in een vertrek met 40 wandelaars. Mannen die vanuit Nepal naar India trekken (te voet) om werk te zoeken. Hun bagage bestaat uit een laken en een parapluie. Op blote voeten lopen ze misschien een maand om ergens werk te vinden meestal in Assam. Nachts om 4 uur vertrokken ze weer. De kinderen. van de hoteleigenaar sliepen op de lemen grond op een jutezak en als deken eveneens een jutezak. Verder niets! De kinderen in Holland moesten dat eens zien dan zouden ze weten hoe verwend ze eigenlijk zijn.
Zaterdag 1 september 1962. Om 7 uur vertrokken. Na 2 km. bij de plaats waar de weg was geblokkeerd. De ravage was ontzettend. Een gedeelte van een berg was naar beneden gekomen en had niet alleen de weg volkomen bedekt, maar ook de rivier afgedamd, zodat er een klein meer ontstond. Dank zij het werk van een bulldozer is het gelukt om de weg in een halve dag vrij te maken. Er was vlak voor de bergstorting nog een konvooi van 32 vrachtauto's langs gekomen!! Doorgereden naar Birganj. Vlak bij de Indiase grens. Wonderlijke toegang van het bergland via jungle naar de rijstvelden van de Gangesvlakte. In Birganj met ponywagen naar Raxaul op Indiaas gebied. Gelukkig erin geslaagd om de douane te pakken te krijgen. Alles o.k als de bagage arriveert, maar dat is het probleem no. 1. Sirdar Wongdhi en Tsering gestuurd naar Patna om te trachten het verdere transport te regelen. Door de zware overstromingen is het alleen maar mogelijk om de bagage via trein te sturen naar Raxaul. Met jeep, al geologie doende, naar Bhaise. Dannu de kok zorgde uitstekend voor mij. Geslapen op de zelfde plaats als vorige nacht.
Zondag 2 september 1962.  6 uur vertrokken naar Kathmandu. 6 Mijl voor Kathmandu een zware bergstorting die de weg compleet blokkeerde. Geen mogelijkheid om er door te komen. Dan maar weer lopen! 's Avonds laat in Kathmandu. Egaler weer geheel hersteld. Veel geregeld met bagage,  die per vliegtuig was aangekomen.
Maandag 3 september 1962
Programma opgesteld voor de volgende dagen. Eindeloze bezoekjes gebracht aan belangrijke autoriteiten in de Singha Durbar. 's Middags kwam Wongdhi al weer terug uit Patna.  Resultaat: contact gekregen met truckdrivers. Grote moeilijkheden met een plaats te krijgen op de goederentrein. Het is  zou nog wel een week kunnen duren voordat de bagage in Kathmandu zou arriveren. Zware tegenslag , maar van de nood een  deugd maken. Besloten om vast naar Pokhara te gaan.  Donderdag met 2 sherpa's te beginnen met geologisch werk. Weer terugkomen na enkele dagen om de komst van de bagage zowel als van de overige deelnemers af te wachten.

Volgens ons is dit de eerste graptoliet die in de Himalaya is gevonden. Even later vonden we een orthoceras eveneens een uitermate belangrijk gidsfossiel.  Deze fossielen geven ons nu een ideale gelegenheid om een idee te vormen van de de ouderdom, althans voor een dele der gesteenten van de noordflank van de Nilgiri. Tegen het donker worden waren we nog steeds niet op de plaats van de bestemming. Het leek eindeloos. In het pikkedonker kwamen we op de eigenlijk plek op een hoogte van 5200 meter, het was moeilijk om de weg te vinden maar gelukkig zagen we een licht op ruim een kilometer afstand, dat steeds dichter bij kwam. Het bleek Peter te zijn. Hij zelf had de grootste moeite gehad het kamp te vinden. Onze liaisonofficier was behoorlijk uitgeput, zodat hulp van Peter zeer welkom was. Trouwens wij dwz Egeler, Schaar Nijhuis, Bodenhausen en ik zelf waren ook dolblij de haven te hebben gevonden . Na een goed half uur kwamen we bij ons kamp (5000m) gelegen op enkele honderden meters van een groot meer, het zgn ijsmeer dat tijdens de franse Annapurna expeditie voor het eerst werd ontdekt. Terray was met twee sherpa's zeer laat uit het rustkamp vertrokken en haalde ons pas in net toen Peter ons kwam ontzetten. Hij had schijnbaar erge haast en heeft kennelijk de instructie van Peter omtrent de weg naar het kamp niet goed begrepen. Hij in plaats van naar rechts naar links te gaan, met als gevolg dat hij zich totaal heeft verlopen. Toen wij in het kamp aankwamen waren gearriveerd, dachten wij aanvankelijk dat Lionel al lang was gearriveerd, maar bij navraag aan de sherpa's hadden ze nog geen spoor van hem gezien. Wél waren de twee sherpa's aangekomen. Tevens ontbrak op het appèl een drager, de Gurka soldaat. Meteen  hebben we een aantal sherpa's uitgestuurd als reddingscolonne. Peter en Holger zijn er eveneens op uitgegaan om te gaan zoeken. Tegen een uur of tien kwamen ze terug, gelukkig met de twee verloren schapen. Terray was dus in de tegengestelde richting gegaan en had op een goed ogenblik geen raad meer geweten om een weg te vinden en besloot daarom te bivakkeren. Plotseling hoorde hij hulpgeroep, het bleek de Gurka te zijn die eveneens de weg was kwijt geraakt, en op een winderige graat in de vrieskou zonder goede bescherming  zat te verkommeren. Toen Terray hem bereikte barstte hij in tranen uit. Tot overmaat van ramp was hij in het donker lelijk komen te vallen. Als Terray hem niet had gevonden, had hij misschien een ernstige bevriezing kunnen oplopen. Terray heeft een goede bivak plaats opgezocht en door de Gurka dicht tegen hem aan te drukken, gingen zij op hoop van zegen de koude nacht in. Maar nauwelijks een half uur zo te hebben gezeten, hoorden zij de reddingscolonne en werden tot hun grote opluchting ontzet uit hun benarde positie. Tegen een uur of elf keerde de rust in het kamp terug.
Woensdag 31 oktober 1962. Filmdag aan de oever van het ijsmeer. Iedereen was het roerend er over eens dat deze omgeving de mooiste was die zij tot nu toe in hun leven gezien hadden. Een diepblauw meer waarin weerspiegeld een muur van 2000 meter ijs, die zich over een aantal kilometers aan de zuidzijde van het meer uitstrekte. Natuurlijk was er ook de charme , dat nog maar zo weinig mensen dit natuurschoon hadden aanschouwd. Terray in volle actie om filmopnamen te maken van de geologen tijdens hun werk en eveneens van de topograaf. De geologie bleek ook bijzonder interessant te zijn. Totaal onverwachte vondsten. Zeer typische conglomeraten die vele nieuwe gezichtspunten gaven.·Tegen het middaguur kwam Wongdhi met de post. Er bleken brieven bij te zijn met een Nederlands posttempel van 18 oktober. Dus 14 dagen Nederland -IJsmeer. Wel een recordtijd. Schaar sloeg weer alles, die kreeg maar liefst 8 brieven van zijn verloofde! maar ja hij is nog niet getrouwd.
Donderdag 1 november 1962. De geologen gaan op verkenning, terwijl de alpinisten onder leiding van Terray en een drietal sherpa's naar de overzijde van  het meer zullen gaan om film opnamen te maken van moeilijke ijspassages , en van de geweldige ijswand ten Zuiden van het meer. Zij zullen ongeveer drie dagen wegblijven, om vervolgens naar Jomosom terug te keren. De geologen zullen aan de andere zijde van de Tilicho pas nog een nacht blijven om vervolgens naar Jomosom terug te keren. Het werd voor de geologen een zegenrijke dag. We bereikten een bergkam van 5400 meter. Een prachtig uitzicht over het gehele gebied en nog belangrijker een schitterende ontsluiting van kalken met vele ammonieten (een belangrijk gidsfossiel voor het Mesozoikum). Deze kalken hadden we tot nu toe in het overige deel van het gebied nergens goed aangetroffen, zodat we zielsblij waren met deze vondst. Wat een heerlijk vak, in zo'n prachtige natuur je werk te mogen doen. Wel merken we, dat door de hoogte  het werk langzaam gaat. Een kleine stijging vergt veel. Pas zeer laat arriveerden we in het inmiddels door de sherpa's opgerichte kamp ten westen van de Tilicho pas. Tammes en de liaisonofficier waren allang
aangekomen.
Vrijdag 2 november 1962. Egeler en Tammes keerden direct terug naar Jomosom, terwijl Bodenhausen, Schaar en Nijhuis een sectie zouden opnemen even ten oosten van. het kamp. Ik zou een poging doen om de vaste vindplaats te ontdekken van de graptolieten schalies in de noordflank van de oosttop van de Nilgiri. Het werd een hele klim. De graat waar langs ik omhoog klom werd steeds steiler. Steeds vond ik losse monsters van graptolieten, maar nergens vaste. Op een goed ogenblik werd het te steil omhoog om nog verantwoord door te gaan. Gelukkig kon ik vrij nauwkeurig vaststellen. waar de schalies vast in de wand moeten voorkomen, zodat al het geklim, langs een brokkelige graat niet te vergeefs was geweest. De tocht naar het hoofddal  werd lang en vermoeiend. Pas na het invallen van de duisternis kon ik Jomosom bereiken. Het bleek dat de andere geologen nog geen tien minuten voor mij aangekomen waren na een zware doch geologische vruchtbare dag.
Zaterdag 3 november 1962. Een rustdag in Jomosom Zij heet een dag wanneer er geen geologie gedaan wordt, maar in feite wordt op zo'n dag het een en ander gedaan. Zoals alle van de berg teruggekomen vrachten opnieuw sorteren en tevens  nieuwe vrachten maken voor de aanstaande tocht naar Mustang. Brieven schrijven kleren repareren, kortom allemaal tijdrovend werk.
Zondag 4 november 1962  De geologen maken een geologische verkenning in noordelijke richting. Ze worden steeds begunstigd door het schitterende weer. Zo nu en dan zijn er overdrijvende wolkenvelden, maar nooit is er last van enige neerslag. Het enige dat bepaald hinderlijk  werkt is de sterke dalwind,die tegen een uur of 12 in zijn volle kracht opsteekt. Op de terugweg wilden we aan de westelijke oever van de Kali Gandaki. De rivier is echter behoorlijk diep. Nijhuis en Bodenhauscn waren zo flink om door het ijskoude water, dat tot ver over hun knieën kwam heen te waden, terwijl Egeler en ik de meer luxueuze weg kozen, nl ons door de dragers te laten overdragen. In feite was er maar een drager die het klaar speelde om ons er over heen te dragen. Vooral de 90 kilo zware Egeler door een snelstromende rivier te dragen is een hele prestatie. Bij terugkomst bleek dat de alpinisten groep was gekomen. Zij hadden een paar koude, maar mooie dagen gehad. De overzijde van het meer bleek echter veel verder dan zij hadden gedacht. In plaats van drie uur was het zes uur lopen geweest. Zo vergaat het ons allen. We onderschatten steeds weer de afstanden van de Himalaya. Zelfs nu we er op bedacht zijn, vergissen we er ons constant in. Paul had nog iets merkwaardigs beleefd. Hij had in het eerste kamp bij  het ijsmeer een plastic doos achtergelaten, met als inhoud een aantal urinemonsters van enkele deelnemers voor zijn medische proefnemingen. Ze begrepen er niets van totdat Paul zich herinnerde hoe tijdens het verblijf in het kamp een grote kraai belangstelling had getoond voor de doos. Hij is dus begonnen met de directe omgeving af te zoeken en ja wel, de doos lag op nog geen honderd meter van het kamp. De kraai had hem zo ver meegesleurd. Hij had nog geprobeerd met zijn snavel de doos open te breken, gelukkig zonder resultaat. De inhoud had hem waarschijnlijk toch weinig geïnteresseerd. Zo was dus iedereen op de basis teruggekeerd. Een volle maan in het gebied van de Nilgiri, alsmede een vrij aardig overzicht onder de geologische opbouw van het gebied van de berg. Alle kampen waren nu geëvacueerd. Nu begint een nieuwe fase van de expeditie nl de grote tocht in noordelijke richting naar Mustang, vlak bij de Tibetaanse grens. Een tocht van tenminste veertien dagen. Aanvankelijk zouden de alpinisten deze tocht niet meemaken, maar Egeler vindt dit toch wel heel jammer en beslist dat zij de tocht naar Mustang eveneens mee mogen maken. Bij aankomst in Mustang zullen zij echter direct terugkeren naar Pokhara resp. Nederland, terwijl de geologen met de geologische opname van Mustang naar het zuiden zullen beginnen, zodat in Mustang de expeditie zich zal splitsen.
Maandag 5 november 1962. Geologie in de directe omgeving van Jomosom, rustdag voorde alpinisten en met de uiteindelijke preparatie voor de grote tocht. Het basishuis in Jomosom blijkt absoluut ideaal voor zulke reorganisatie. Het ligt windbeschut en biedt zeer veel plaats voor het uitzoeken van alle materialen. Alle sahibs slapen in een kamer bijzonder gezellig er wordt veel gelachen. Helaas proberen we 's avonds tevergeefs om de uitzending van de Wereldomroep op te vangen. Dit is al de tweede achtereenvolgende maal,dat we de uitzending missen. Het ligt aan voorgelegen dekking.  In Jomosom ligt  tussen Nederland en ons een heel hoge bergketen waar we geen last hadden in de aanvalskampen en zelfs niet in het alpiene basiskamp van de Nilgiri. Hopelijk hebben we meer succes als we noordelijker zitten. De bergen worden steeds relatief lager.
Dinsdag 6 november 1962. Dit is de dag die ons lang zal heugen. Het begon al vroeg. Tegen een uur of één 's nachts werden we wreed uit onze slaap gehaald door het gelal van enkele laveloos dronken sherpa's. Ze hadden wat je noemt de bloemetjes buitengezet. Niet dat we daar zo'n bezwaar tegen hadden, maar we werden pas boos toen we een aantal malen gevraagd of ze stil wilden zijn en dit absoluut geen resultaat had. Integendeel het leek wel alsof ze steeds meer lawaai maakten. Schaar kon zijn woede niet bedwingen en stormde naar buiten om te vragen of ze stil willen zijn. Hierop sprong Sirdar Wongdhi op en begon Schaar uit te schelden en te vragen of hij de koning van Nepal was etc. terwijl een volkomen dronken sherpa om hem heem danste met dreigende gevaren. Gelukkig beheerste Schaar zich en stak geen vinger uit. De volkomen door het dolle heen zijnde sherpa werd door een aantal sherpa's afgevoerd en tegen de grond geslagen. Wongdhi kwam hierop in ons slaapvertrek en begon  behoorlijk tegen ons te keer te gaan. Hierna is hij met een aantal sherpa's aan het drinken geslagen iets wat hij tijdens de expeditie helaas vaker gedaan heeft dan goed voor hem was. Pas tegen vier uur werd het stil. We waren het er allemaal over eens en besloten om er iets over tegen hem te gaan zeggen. 's Ochtends kwam echter, tot onze grote verbazing Wongdhi ons mededelen, dat hij en de sherpa's niet langer onze expeditie zouden helpen en naar Darjeeling zouden terugkeren. Als argument gaf hij op dat Schaar een van de sherpa's had mishandeld. Dit was een aperte leugen aangezien Schaar geen vinger had uitgestoken. Gelukkig had Holger gezien hoe Pinchoo de dronken sherpa met een geweldige rechtse had gevloerd. Dit had Pinchoo echter niet tegen Wongdhi gezegd. Het argument van Wongdhi was alleen maar een middel om op zo'n manier een reden te hebben voor zijn vertrek. Al lang was er spanning geweest, door het te veelvuldig drinken van onze sirdar. Hij verloor ook hiermede een beetje het gezag dat hij had onder de sherpa's. Tot nu toe hadden we gezegd:"all for a quite life". Nu kwam hij zelf met het ontslag. Voor Terray betekende het een grote schok. Hij had hem immers tijdens de Jannu expeditie meegemaakt en was hij prima bevallen. Toen was hij echter nog niet achter de alcohol. Door het drinken is zijn rede volkomen verstoord. Hij is uitermate afwisselend. Soms prima, aardig, efficiënt etc en zodra hij wat heeft gedronken, venijnig, haatdragend, onredelijk etc. Terray heeft nog geprobeerd om hem te laten afzien van zijn plan, niets hielp. Steekhoudende  argumenten, behalve dat het zogenaamd mishandelen van een sherpa door Schaar, had hij niet. Nu was het grote punt. Zouden de sherpa's inderdaad met hem meegaan? Dit betekende dat het voor de eerste keer was in de geschiedenis van de Himalaya expedities, dat de sherpa's zouden deserteren. We wisten dat ze alle bijzonder bang waren voor Wongdhi en als Wongdhi hun zou bedreigden, ook al waren voor hun  bepaalde consequenties bijzonder onplezierig, zij toch Wongdhi zouden volgen. De hele dag was het een beraadslagen. Wij met de overige sherpa's, de sherpa's onderling en de sahibs onderling. Er waren een paar zeer sterke punten in ons voordeel, nl. we zouden alle namen van de deserterende sherpa's in alle alpiene tijdschriften laten publiceren, met als waarschijnlijk gevolg, dat ze dan niet veel kans zouden hebben om te worden uitgekozen voor de volgende expedities.  Ten tweede dat Terray een ernstige aanklacht zou indienen bij Tensing Norkey en ten derde dat de betaling van de sherpa's op deze dag zou eindigen, dus geen terugreis, geen extra fooi etc. Dit hebben we zeer duidelijk onder de ogen gebracht. Deze gloedvolle rede van Terray maakte op de sherpa's grote indruk. Bij besprekingen  met de kok Dannu, bleek wel hoezeer ze ons gelijk gaven en alles de schuld gaven aan het gedrink van Wongdhi en dat ze niets op ons hadden aan te merken, maar tegelijkertijd merkten hoe bang ze waren om tegen de wil van Wongdhi bij ons te blijven. Ze zaten dus tussen twee vuren. Tegen de avond was nog steeds het pleit niet beslecht. Tammes heeft Wongdhi nog eens apart genomen en hem gezegd hoe ernstig het was om veel te  drinken en dat het ook helemaal niet goed was voor zijn bevroren middelvinger. Het bleek wel dat zijn houding tegen de avond minder fel werd. Ook onze liaisonofficier heeft hem ernstig gewaarschuwd en geprobeerd vooral tegen de sherpa's te zeggen dat zij voor ons moesten blijven. De sherpa's kwamen nog met een tegen voorstel, nl dat ze bij ons zouden blijven als Wongdhi weer werd aangenomen. Voor ons was dit onaanvaardbaar. Zijn gedrag zou ons weer voor zulke moeilijkheden kunnen plaatsen en dat op plaatsen waar het heel wat minder gelegen zou komen. Blijkbaar had Wongdhi aan de sherpa's laten doorschemeren, dat hij wel bij ons zou willen blijven. Door deze afwijzende houding namen we wel een groot risico, maar beter geheel zonder sherpa's, dan met een slechte stemming en de onzekerheid over het goede verloop van de expeditie. Tegen een uur of negen 's avonds viel de beslissing. Wongdhi had de sherpa's medegedeeld dat ze zouden mogen blijven, die er verkoos en dat bleek allen te zijn. Wongdhi zou morgen huiswaarts keren. Het pleit werd beslecht en doodmoe van de zenuwslopende dag gingen we slapen.
Woensdag 7 november 1962. Gelukkig was Wongdhi niet op zijn besluit teruggekomen. Integendeel hij kwam Terray , Egeler en mij min of meer excuses aanbieden, misschien in de hoop dat wij zouden zeggen dat hij weer zou worden aangenomen. Hij werd zelfs poeslief en liet nu aan ons de keuze welke sherpa's wij wilden behouden. We besloten terug te zenden: Southcol , Norbu, Ang Dawa. Deze hadden we immers aangenomen voor het alpiene gedeelte. Wongdhi gaf nu aan het geheel de volgende wending. Alles was zoals we indertijd per briefwisseling met hem hadden afgesproken, nl. 6 sherpa's voor de duur van de gehele expeditie en 4 sherpa's voor het alpiene deel. *), Nu was dat precies zo uitgevallen. Ach ja, het is maar hoe je het bekijkt. Nu was in ieder geval weer iedereen tevreden. Door deze zeer gunstige wending besloten we Wongdhi ook zijn terugreis te betalen. Ondanks zijn ernstig falen, had hij toch geweldig belangrijke diensten verleend. Allereerst het uitstekend leiden van het grote transport in het begin en het aandeel in de beklimming van de Nilgiri. Het is alleen doodzonde van overigens zo'n capabele sirdar, dat hij aan het drinken is geslagen. Over de reden hiervan tasten we helaas volledig in het duister. Iemand drinkt niet voor niets en er zal wel iets in zijn privé leven zijn dat hem steekt. De expeditie is echter gered en tegen een uur of twaalf vertrekt de muilezelkaravaan, de sherpa's, de dragers eveneens in noordelijke richting, terwijl Wongdhi en de drie sherpa's met nog drie Nepalese dragers in zuidelijke richting vertrekken. Ons reisdoel voor vandaag was Mukinath, de heilige bedevaartplaats voor zowel de Boeddhisten al de Hindoeïsten. Elk jaar komen onder de moeilijke omstandigheid en na wekenlange voettochten duizenden naar deze plaats om te baden in het heilige water en om te komen naar de eeuwig brandende vlam, die wordt gevoed door het gas dat uit de rotsen komt. Het wordt weer een onvergelijkbare mooie tocht. Even voor Kagbeni verlaten we het hoofddal om het zijdal van Mukinath in te gaan. Het wordt een flinke klim. We bereikten tegen het donker worden nog voor de lastdierenkaravaan Muktinath tenminste dat dachten we. We worden binnengehaald in een theehuis. Het dorp wordt bevolkt door de Bothias . Een volkstam die zeer veel, verwantschap vertoont met de meer in het oosten wonende sherpa's en voor ons althans nauwelijks te onderscheiden van de werkelijke Tibetanen. Ze zijn vriendelijker dan de Thakkalis. De scheidinglijn tussen deze twee stammen ligt precies 1 kilometer ten noorden van Jomosom. We krijgen niet de ons bekende thee, maar de Tibetaanse thee. In plaats van melk en suiker, nu yakboter en zout. Het is een vreemdsoortige drank, waaraan we wel zullen moeten wennen, het lijkt een beetje op bouillon. We begrijpen niet waar de sherpa's en de lastdieren blijven. Er gaat ons eindelijk een licht op. Is dit wel Muthinath. Bij navraag zijn we beland in Gankot en Muktinath ligt nog een uur lopen. Gewapend met onze voorhoofdlampjes zijn we naar Muktinath gelopen. Het was nog eens 200 meter klimmen. Doodmoe kwamen we in een groot pelgrimshuis aan, waar de sherpa's al bivak hadden gemaakt.  Dit is een huis dat speciaal is gebouwd voor de pelgrims om te overnachten. Het ligt op enkele honderden meters van Muktinath, dat geen dorp bleek te zijn,maar uitsluitend bestond uit een paar tempels. Nauwelijks waren we aangekomen of er kwam een opgewonden Bothia ons vragen of er een dokter bij ons gezelschap was. Zijn vrouw was bezig aan de bevalling en er was iets misgegaan. Het beentje en de romp waren eerst gekomen, het hoofdje bleef steken. Daar het harde trekken hadden ze het lichaampje van het hoofdje afgetrokken, zodat het hoofdje nu in de buik was achter gebleven. Tammes en Paul konden dus meteen met hem meegaan. Hij woonde in een dorpje op twintig minuten afstand. Gelukkig had hij twee paarden meegenomen zodat ze met hun vermoeide benen niet behoefde te lopen. Tegen een uur of twaalf kwamen ze weer terug. Ze hadden niet veel kunnen doen, aangezien alle medische apparaten in Jomosom waren achtergebleven. Tevens van in Jomosom aanwezige medicamenten in een dependance van het Rode Kruis. Daarvoor had onze liaisonofficier zich spontaan aangeboden om mee te gaan. Het zou de eerste keer zijn dat hij zou paardrijden. Een geweldige geste. Ze hoopte  de volgende morgen tegen elf uur weer terug et zijn en dan kon de operatie beginnen. Tammes zag er blijkbaar als een berg tegen op, hij achtte de kans van slagen niet erg groot.

*) Inderdaad de brief van Egeler aan Sirdar Wongdhi in Darjeeling van 27 juni 1962 staat:" For the whole period we like to have 4 sherpa's , inclusif you as Sirdar. For the alpine part in September till the end of November we like an extra four sherpa's".

De Bothias

Donderdag 8 november 1962 Nu pas zagen we in welke feeërieke omgeving we waren beland. Vlak bij ons huis zagen we de tempels van Muktinath, vlak onderaan een geweldig bergmassief. Verder overal om ons heen sneeuwbergen. De Daulaghiri in al haar grootsheid en de eveneens onze berg Nilgiri. 's Ochtends hebben we nog een geit gekocht van een voorbijtrekkende kudde. In minder dan geen tijd was het  al op de gebruikelijke wijze geslacht. De geologen groep er op uit op zoek naar de Spiti schalies en de daarin voorkomende concreties die dikwijls bij het doorslaan ammonieten blijken te bevatten. Deze concreties worden door de bevolking als heilig beschouwd en heten saligrams. Na een paar uur lopen kwamen we bij een zeer belangrijke vindplaats. De oogst aan ammonieten was zeer rijk, maar misschien nog belangrijker was dat we de relatie van deze Spiti schalies met de ons reeds bekende gesteenteformaties konden vaststellen. 's Middags hebben we en bezoek gebracht aan de tempel. Terray heeft de gehele dag bij deze tempels zoekgebracht met het filmen van pelgrims , sommigen spiernaakt, die heilige baden namen. Het was vooral de sfeer van het gehele landschap , waarin de tempels waren gelegen die grote indruk op ons maakten. Een zeer vredige serene sfeer.

Woltransport van Tibet naar Nepal

De muilezeldrijvers bivakkeren bij hun kudde in de open lucht

Het sprak alles zeer tot onze verbeelding. Honderden jaren trokken hier van heinden en ver duizenden mensen naar toe om hun godsdienst te belijden. Zeer typisch was een gebedsmolen, die op waterkracht in een draaiende beweging werd gebracht. In en tempel zagen we het heilige vuur. Morgen zouden we proberen een gasmonster te nemen mee te nemen onder het motto dat we een beetje van het heilige vuur naar Nederland zouden wilden meenemen, om daarmee onze haardvuren te laten ontsteken. Geologisch interesseerde ons het gas bijzonder,. Is het van vulkanische oorsprong of als rottingsproduct van de Spiti schalies. Dit laatste lijkt ons verreweg het waarschijnlijkste. Tegen de middag waren Paul en onze verbindingsofficier aangekomen, doodop. Ze waren tegen en uur of vier pas in Jomosom aangekomen. Na het opscharrelen van de benodigde apparatuur waren ze manmoedig weer teruggegaan, alhoewel vooral van onze liaisonofficier de zitvlakken meer geleken op rauwe biefstukken. Tammes was 's ochtends even gaan kijken hoe het met de vrouw er voor stond. Het hoofdje en de nageboorte waren helemaal van zelf gekomen. Het was aan Tammes duidelijk te zien hoezeer hij was opgelucht over deze gang van zaken. Hoewel hun tocht voor niets was geweest waren Paul en de liaisonofficier er ook blij over.

Het diep ingesneden dal van de Kali Gandaki ten noorden van Jomosom

Vrijdag 9 november 1962  De karavaan vertrok van Muktinath via een 4000 meter hoge pas naar het hoofddal om bivak te maken in het dorpje Chikk. Bodenhausen en ik zouden via Kagbeni nog geologie gaan bedrijven. Gelukkig is Egeler er in geslaagd om het gas op te vangen uit de tempel. Het vergde nog heel wat diplomatie om de tempeldienares te overtuigen. De polaroid camera waarmee  we binnen 10 seconde een kant en klare opname kunnen maken gaf de doorslag. Even voor Kagbeni vond ik in groene zandstenen zeer fraaie afdrukken van planten. Specialisten zullen moeten uitmaken hoe oud deze planten zijn. Van Kagbeni via het hoofddal naar Chukk. Een vermoeiende tocht die grotendeels in het donker verliep. Op een paar plaatsen moesten we door de rivier, wat ons flink natte voeten bezorgden. Haast spookachtig lag het de sterk ingesneden vallei in het helle maanlicht. Een soort Walt Disney-beeld. Werkelijk doodop bereikten wij ons bivak. Ik was er  nogal slecht aan toe. Schijnbaar had ik kou gevat en mijn keel begon weer op te spelen en 's nachts had ik er flinke koorts bij. Het bivak was ingericht in de grote vergaderzaal van het dorp.

Een dorpje in de vallei van de Kali Gandaki tussen Jomosom en Mustang

Zaterdag 10 november 1962 Van Cukk via een sterke stijging naar Samargon. Een zeer korte dagmars van slechts drie uur. Gelukkig voor mij, want ik voelde me allerbelabberdst nog flinke koorts en een dichte keel. Ondanks deze korte afstand is het opvallend hoe snel het landschap verandert . In Samargon aangekomen werden we aangegaapt door de locale bevolking. Ze zijn hier bepaald niet gewend aan bezoek van blanken. De vreemdste typen, ideaal object voor onze camera en filmtoestellen.
Zondag 11 november 1962.  Van Samargon naar Chiligoan 4 uur lopen. Onderweg bezoek gebracht aan een kamba kamp. Dit zijn Tibetanen die gevlucht zijn uit Tibet voor de Chinezen en nu leven in tentenkampen. Ze worden beschouwd als vluchtelingen en geholpen door gelden waarschijnlijk afkomstig uit India. Hun tenten en hutten zij  gecamoufleerd. Ze waren net bezig met het slachten van yaks. Hun geloof verbiedt hun met bloed vergieten te slachten. Ze binden de snuit geheel dicht en laten zo het dier een verstikkingsdood streven! We werden zeer gastvrij ontvangen en uitgenodigd om Tibetaanse thee te drinken in de tent van de baas. We kregen een schapenbout aangeboden. Als tegenprestatie kon onze tandarts een aantal kiezen trekken. Met de polaroid camera maakten we vele opnamen die we meteen ten geschenke konden geven. We brengen een bezoek aan de tempel waar twee lama's aan het bidden zijn. Ze ontvangen ons zeer hartelijk en lezen een heilige thanka voor (een op zijde beschreven doek). Het was moeilijk om in de tempel te komen, want deze werd bewaakt door een hond, gelukkig aan een ketting die schuimbekkend op ons toe kwam.
Maandag 12 november 1962 Van Chilgoan naar Charang. Een behoorlijke mars van 5 uur. Het verandert nu zeer sterk en neemt het karakter van een woestijn aan. Geen boom. Als men sneeuwbergen wegdenkt lijkt het een beetje op het zuidoosten van Spanje. In Charang hadden we weer veel bekijks. De doctoren  hadden weer vol op werk. Gelukkig is mijn opnieuw opgekomen keelpijn weer gezakt en loopt het waarschijnlijk met een sisser af. 's Avonds behoorlijke ontvangst van de Wereldomroep.

De Booy met onze radio waar we 's avonds de wereldomroep meer kunnen  horen

We hoorden de herhaling van de vorige week uitgezonden stemmen van Egeler zijn vrouw en mijn vrouw en de moeder  van de gebroeders van Lookeren Campagne. Het was een ontroerend moment  in deze wilde Tibetaanse omgeving de stemmen van onze vrouwen te horen . Zo dichtbij en tegelijkertijd zo ver weg. Daarna kregen we bezoek van een lama, die enkele gezangen weggaf, die op de band opnamen, daarna kwamen een paar schoolkinderen dansen en liederen ten beste geven, ook deze hebben we opgenomen. Zeer voldaan over vooral de goede ontvangst van de wereldomroep na drie weken eindelijk, gingen we slapen.
Dinsdag 13 november 1962   Van Charang naar onze uiteindelijke bestemming Mustang

.

Het middeleeuwse aandoende stad Mustang 

Een korte wandeling van drie uur. Niet te veel stijgen, maar het spannendste van de tocht was wel dat we de stad steeds verwachten te zien, maar steeds weer een heuvelrug ontnam het uitzicht. Tot eindelijk voor Mustang, over een heuvel komende, een groot aried bekken met daar  midden in gelegen de ommuurde stad van Mustang. Bij binnenkomst hebben we ons meteen gemeld bij de militaire checkpost, we werden gelukkig hartelijk ontvangen. Het bleek dat er behalve Hagen de Zwitserse geoloog, geen Europeanen hier in Mustang zijn geweest. Dit was ook heel duidelijk te merken toen we in de stad zelf kwamen

De nauwe straatjes van de ommuurde stad Mustang.

Iedereen liep uit, dank zij de medewerking van de kapitein van de checkpost kregen we een huis tot onze beschikking: het bleek moeilijk de bevolking buiten de te houden. Zo nieuwsgierig waren ze. Er begon een levendige handel tussen de koopgrage sahibs en de bevolking. Zodra men door kreeg dat we overal belangstelling voor hadden kwamen ze met de gekste dingen aandragen, gebedenboeken, zwaarden, opgezette vossen en poema's, kleren en andere Tibetaanse voorwerpen.

Een Bothia heeft speciale belangstelling voor onze camera met telelens.

Door het geweldige aanbod liepen de prijzen scherp terug. Het is helaas moeilijk te beschrijven van de sfeer van deze stad. Men waant zich eeuwen terug. Een deel van de wereld waar onze beschaving nog lang niet is doorgedrongen. Alles van ons vinden ze vreemd en hebben ze nog nooit eerder gezien. Groot ontzag boezemt de schrijfmachine, een bandrecorder, om van een elektrische scheerapparaat maar niet te spreken.
Woensdag 14 november 1962. Reorganisatiedag. Morgen splitst de expeditie zich op. De alpinisten gaan morgen huiswaarts. Terray moet 24 november in Pokhara zijn. De van Lookerens gaan nu met hem mee. Ze hopen eind november in Nederland te arriveren. Morgen gaan de geologen ten westen van Mustang de graniet bekijken. We komen dan op enkele kilometers van de grens met Tibet. Overmorgen vertrekken wij via een oostelijk gelegen weg naar Jomosom. Daar hopen we de 21ste te arriveren, daarna nog een kleine week geologie in de vallei ten zuiden van Jomosom, vervolgens al geologie doende naar Pokhara. In de eerste week van december begint onze zuidelijke tocht naar Buthwal, een tocht van zeker 14 dagen. Met Kerstmis in  Katmandu en begin januari in Nederland. Het volgende dagboek zal pas na aankomst in Pokhara worden verzonden. Nadat ik het vorige dagboek had beëindigd, arriveerden de expeditieleden na een bezoek, vol met verhalen, aan de Radja van Mustang. Hier volgt in het kort hun wederwaardigheden. Beladen met een grote zak met Hollandse levensmiddelen voor de Radja, vertrokken zij vanuit Mustang naar het huis van de Radja, ongeveer een uur lopen. Voordat ze het huis in konden komen, moesten ze langs een stel geweldige honden - gelukkig aan lange lijnen gebonden - die wild tekeer gingen. De lijnen zijn zo lang gemaakt dat als men precies in het midden van de weg loopt, er geen gevaar is. Het schijnen zulke wilde honden te zijn, dat ze hun slachtoffer niet eerder loslaten voordat het dood is. De Radja zelf was enigszins een teleurstelling.

De Radja van Mustang

Hij sprak nauwelijks en als hij sprak, moest het door twee tolken vertaald worden. Van Bohtias in het Nepalees en van het Nepalees in het Engels. Van een levendige conversatie was dan ook geen sprake. Op het cadeau reageerde hij nauwelijks, het enige wat hem plezier deed, was een cadeau van Schaar: een dobbelsteen. Van de hele familie werden vele polaroidfoto's gemaakt. Typisch van het huis van de Maharadja was het volgende, de ramen waren van glas. Men moet zeker enkele honderden kilometers reizen, wil men weer een huis met glazen ramen tegenkomen. Toevallig was er net een bespreking aan de gang van dorpshoofden. Door de Radja wordt dan recht gesproken in geschillen. Alhoewel de Radja ondergeschikt is aan de koning van Nepal, heeft hij toch een autonome positie. Het is misschien wel aardig om even iets over de historie van dit Radjanaat Mustang te vertellen. Het volgende verhaal heeft Schaar van de secretaris van de radja vernomen. Geheel voor de historische juistheid wil hij niet instaan. In ieder geval is het een mooi verhaal. In de 17e eeuw werd Llassa, de hoofdstad van Tibet geregeerd door een koninklijke familie.  Deze monarchie werd bedreigd door een roversbende van de in de buurt levende bevolkingsgroepen. Deze slaagde er in Llassa te bezetten. Een van de uitgeweken prinsen wist Mustang te bereiken. De roversbende kwam er achter dat één van de prinsen in Mustang was en probeerde Mustang te veroveren. De bewoners van Mustang hebben in allerijl de stad ommuurd. De rovers zijn er niet in geslaagd om Mustang te bezetten. Het Radjanaat van Mustang werd in de 18e eeuw aangevallen door de bewoners van het tegenwoordige Noordwest Nepal, het rijk van Jumla. Deze slaagden erin Mustang te bezetten. In de 19e eeuw werd Jumla op zijn beurt aangevallen door troepen vanuit het oosten, het nu tegenwoordige gebied van Kathmandu. Deze troepen zegevierden en konden in het vervolg, behalve over het gebied van Jumla, ook over het Radjanaat van Mustang regeren. Zo komt het dus dat een gebied, dat in alle opzichten bij Tibet hoort, nu onder de heerschappij van Nepal valt. Gelukkig voor ons, aangezien het dan zeker niet mogelijk geweest was om dit zo uitermate interessante gebied te  bezoeken.
Donderdag 15 november 1962 De geologen gingen. voor een verkenning naar het gebied direct ten westen van Mustang naar het granietmassief. Helaas stond er een ijzig koude noordenwind direct van het plateau van Tibet. Na een twee uur te zijn mee geklommen, leek het mij niet wenselijk om verder door te gaan gezien mijn nog steeds enigszins ontstoken keel. Dat dit geen luxe was, bleek later, namelijk de op dat ogenblik gezonde Egeler en Nijhuis vertoonden na die dag lichtelijk last van verkoudheid of een opgezette keel. De schrale koude wind is alles behalve gezond Er werd in twee groepen gewerkt.  Egeler en Bodenhausen meer naar het westen, terwijl Nijhuis en Schaar naar het noordwesten. Deze laatste groep kon van hun uiterste punt in Tibet kijken en zagen zelfs een vrij behoorlijke stad liggen. 's Middags zijn de alpinisten huiswaarts gekeerd. Mustang-Nederland linea recta. Een raar idee dat zij over 2 weken in het vaderland zullen zijn aangekomen. Nu lijkt dat nog zo oneindig ver verwijderde. Terray zal over drie dagen van Pokhara zijn vrouw ontmoeten, die met een paar vrienden hem tegemoet zal komen. De 24e november heeft hij een plaats geboekt naar Kathmandu. Hij zal pas tegen Kerstmis huiswaarts keren, aangezien hij nog eerst een lezingentournee moet houden in de grote steden van India.  Bedankt voor als wat hij voor onze expeditie heeft gedaan, kon ik hem uitgeleide doen uit de stad Mustang  Van nu af aan is de expeditie dus vrijwel in deelnemerstal gehalveerd. We vertrekken morgen via een andere weg dan we gekomen zijn, terug naar Jomosom, al geologie doemde. Pas laat in de avond arriveerden Nijhuis en Schaar met veel stenen, o.a. een monster van maar liefst 25 kilogram van de graniet, dit in verband met de absolute ouderdoms bepaling van de graniet.
Vrijdag 16 november 1962 Nu stond ons vertrek uit Mustang voor de deur. Nu dus in zuidelijke richting. Sommigen onder ons hadden het gevoel van naar huis gaan. Wel een heel lange tocht nog voor de boeg, namelijk helemaal tot de Indiaanse vlakte, een tocht van alles bij elkaar nog tot 20 december zal duren, maar we gingen toch in de goede richting. Zeer typisch was nog een yak-transport dat we zagen aankomen. Men vertelde ons dat het een transport was uit Tibet. De grens staat namelijk wel open voor Nepalese handelslieden die met graan en rijst in 4 dagen vanuit Mustang naar Tibet gaan om dit te ruilen voor zout. Het laatste artikel is overvloedig aanwezig in Tibet, doch niet in Nepal. Met een karavaan van 20 muilezels vertrokken we tegen een uur of tien richting Tange. Zo ver kwamen we niet, we bivakkeerden aan de kant van de rivier ter hoogte van het plaatsje Die. Een zeer aried gebied. Steile wanden van geweldige alluviale afzettingen omringden ons.
Zaterdag 17 november 1962.Van onze bivakplaats naar het arme dorpje Tange. Weer troffen we uiterst primitieve omstandigheden aan. De mensen in de directe omgeving van Tange waren bezig met het zaaien van boekweit. Korrel voor korrel werd in de grond gestopt. Met een dun stokje werd een gat in de grond geprikt, waarin vervolgens een korreltje boekweit werd gedeponeerd. Opvallend was dit dorpje de vervuiling van de mensen. De Bhotias wassen zich nooit. Vanaf hun geboorte tot hun dood komen zei niet in aanraking met water. Het woord  "wassen" bestaat ook niet in hun taal ! Op de gezichten zit een dikke laag aangekookt vuil.
Zondag 18 november 1962 Van Tange direct door naar Chukgaon. een behoorlijk tocht. Eerst 900 meter stijgen, vervolgens en aantal uren op gelijke hoogte  (om en nabij de 4000 meter hoogte) om  daarna af te dalen naar Chuk 1000 meter lager. Bij het vallen van de nacht arriveerden, terwijl de muildieren pas na het invallen van de duisternis veilig en wel Chuk aandeden. Onderweg kwamen we een groep Bhotias tegen die de nacht op 4000 meter gingen doorbrengen (zo zonder tent alleen maar dierenvellen over zich hen getrokken). We vroegen waarom ze niet in het op slechts twee uur gaans verwijderende dorp gingen overnachten. Ze antwoordde: we moeten toch op onze kudden passen die hier nog een beetje gras kunnen bemachtigen. In Nederland moesten de landbouwers eens zien wat hier onder gras wordt verstaan, een paar gele harde sprietjes, misschien 10 op een vierkante meter.
Maandag 19 november 1962 Van Chugaon naar Kagbeni via de hoofdvallei. Een ideale geologische sectie. Vele fossielen en vele raadsels opgelost. Zeer typisch was het dat het weer voor ons doen bijzonder slecht was, dwz de lucht was gesmeerd, een  waterig zonnetje. De eerste maal sinds de aankomst in het gebied, dat we geen knal blauwe lucht hadden. Dan realiseer je je pas hoezeer we door het weer begunstigd zijn geweest. In Kagbeni hebben we 's avonds geprobeerd de de Wereldomroep te ontvangen, wat ons na veel moeite toch gelukte. Gelukkig weer goede berichten. Dit was de laatste speciale voor ons bestemd. Als geheel een geweldig succes geweest. Slechts een drietal maal, toen we in de vallei waren is het niet gelukt. Dit ligt in het feit dat de voorgelegen dekking dwz de bergen te hoog zijn zodat de radiogolven na te zijn teruggekaatst tegen de 'heavyside' laag vanuit NW richting niet voldoende ons ontvangtoestel kunnen bereiken door de voorgelegen bergen.
Dinsdag 20 november 1962 In drie aparte groepen van Kagbeni naar Jomosom. Egeler en Tammes met de karavaan muilezels direct, terwijl Bodenhausen en Schaar aan de rechter dalwand een geologische sectie zouden opnemen en Nijhuis, onze liaisonofficier en ik in de linkerwand voor onze rekening namen, vooral om uit de reeds ontdekte voorkomen nog betere monsters van plantenhoudende zandsteen te verkrijgen. Na zonder veel opwindende gebeurtenissen dus volgens plan verlopende, is de hele expeditie tegen de avond weer in Jomosom gearriveerd.

Dagboek 6 december t/m 9 januari Opmerking. Aangezien dit laatste dagboek alleen voor intern gebruik zal worden geschreven, zal volstaan worden en een nogal korte opsomming en zeker niet getracht worden er een verhaal van te maken.
Donderdag 6 december 1962. Vertrek André Tammes en zijn vrouw naar Kathmandu. Tot onze grote spijt was onze liaisonofficier Kalikote niet met het vliegtuig vanuit Kathmandu meegekomen. Dit kost ons één dag, aangezien hij voor ons in Kathmandu een uitbreiding van de vergunning om in Nepal te reizen bij de regering probeert te krijgen. We vrezen nu dat er een nieuws nieuwe moeilijkheden zijn gekomen. Maar weer rustig afwachten.
Vrijdag 7 december 1962. Eindelijk stapt Kalikote dan wel uit het vliegtuig, vol met verhalen over eindeloze moeilijkheden die de autoriteiten hem in de weg hadden gelegd. Ze waren zeer verbolgen over het feit dat we in Mustang waren geweest, dat was niet de bedoeling geweest. Gelukkig dat we er al waren geweest, dat konden ze ons dus niet meer afnemen. Aanvankelijk wilden de autoriteiten de vergunning van onze zuidelijke tocht alleen maar verstrekken tegen een nieuwe betaling van 'royalties'. Kalikote had na eindeloos heen en weer praten toch gedaan gekregen zonder te betalen. Kalikote dacht uit te rusten van zijn tocht naar Kathmandu, maar we vertelden hem dat we binnen een uur voor onze zuidelijke tocht zouden vertrekken. We waren uiterst licht bepakt. 7 sherpa's, 3 Tamang dragers en Tashi. De bedoeling was om in 14 dagen heen en terug Buthwal te lopen. Nauwelijks op een paar uur onderweg zijnde of we kregen een bericht van de achterhoede dat nogal somber was. Een van de Tamang dragers was gebeten door een merkwaardig doende dolle hond. Door alle berichten vanuit Nederland waren we nogal schichtig en bevalen hem om zo spoedig mogelijk naar Pokhara  terug te keren om zich te melden bij het Engelse hospitaal. Uit vrees dat hij zich niet zou melden joegen we hem de stuipen op het lijf door hem mede te delen dat als hij zich niet zou melden hij binnen 4 dagen dood zou zijn. Gelukkig konden we een andere drager vinden die zijn vrachten overnam. Overnacht in een dorpje gelegen op de bergkam bij het dorpje Mathikan. Feeërieke zonsondergang. Nijhuis en Schaar bemerkten tot hun grote schrik, dat zij hun persoonlijk bagage vergeten hadden in Pokhara. Het tragi-komische was wel dat zij de achtergebleven spullen waaronder hun eigen bagage in kisten hadden gepakt voor verder transport naar Kathmandu.
Zaterdag 8 december Rustige wandeldag. Van Mathikan tot een dorpje even na Birkot. Aardige geologie in heerlijk bergterrein. Niet bijzonders te melden.
Zondag 9 december Via eindeloze bergreeksen te zijn over geklommen eindelijk bij onze zo bekende Kali Gandaki. Op het nauwe bergpaadje kwamen we eindeloze dragers-karavanen tegen. Vrijwel alle dragers beladen met petroleum. Voor een tocht van Buthwal naar Pokhara krijgen de dragers f 1,- uit betaald voor 2 1/2 liter petroleum. Deze tocht duurt zes dagen. Men moet dus rekenen op 10 dagen uit en thuis. Laten we aannemen dat ze maximaal over dit terrein een vracht kunnen vervoeren van 50 kilo, dan betekent dat dus f 20,- voor 10 dagen ploeteren en dan nog te bedenken dat ze voor hun eigen eten moeten zorgen. Dit is dus niet wat je noemt overbetaald.
Maandag 10 december Kriel Bodenhausen werd in alle vroegte al door ons toegezongen: hij werd n.l. 40 jaar! Heerlijke wandeling tot even onder Tansing. Van een bergkam hadden we opeens een schitterend gezicht op de geweldige Himalaya keten, nu al weer een eind van ons verwijderd.
Dinsdag 11 december  Van Tansing via een diep kloofdal naar Buthwal. Een vermoeiende tocht, pas in het donker arriveerden we in Butwal, een plaatsje gelegen aan het begin van de Ganges vlakte . Dit dorpje is sterk georiënteerd op India. De helft van de bevolking zijn Indiërs. Men kan er zelfs ook betalen in Indiase roepies.
Woensdag 12 december Opsplitsing in 2 groepen. Groep Egeler , de Booy via een meer westelijk gelegen route terug naar Pokhara, terwijl Bodenhausen, Nijhuis en Schaar ongeveer dezelfde weg terug als onze heenweg zouden nemen met uitzondering van het laatste stuk. Egeler en ik konden dus kennis maken met de zogenaamde Terai, een strook oerwoud gelegen tussen de eigenlijke Ganges vlakte, met voornamelijk rijstvelden en de eerste heuvels van de Himalaya de Siwaliks. Het werd een boeiende tocht. Prachtige boomgroepen. Sterk afwisselend van soms zeer dicht bos tot een meer parkachtige rangschikking der bomen. De bewoners van deze dorpen verschilden bijzonder sterk met de bevolking van bergdorpjes in de Himalaya, niet alleen de klederdracht maar ook de huisbouw, de gewoonten en taal was verschillend. Onze sherpa's konden nauwelijks enkele woorden met deze mensen wisselen.
Donderdag 13 december Nu begonnen we feitelijk pas aan de doorsteek naar het noorden vanaf het  plaatsje Jim-Jimi. Het werd een stijve klim door een nogal ruig terrein met typisch oerbos met zeer veel apen etc. Van 300 m. hoogte omhoog naar 2000 m. Op vrijwel het hoogste punt van de eerste bergketen de zogenaamde Mahabarat Lekh konden we in een politiepost overnachten. Wat een overgang. De vorige nacht nog vrijwel zonder slaapzak zo aangenaam was de temperatuur; nu alweer in de vrieskou!
Vrijdag 14 december De dag begon nogal ongelukkig voor mij. Bij het slaan op een zeer hard gesteente sprong een gesteentescherf in mijn oog. Egeler zag tot zijn schrik, met een loupe, een klein krasje op mijn netvlies. Gelukkig vlak naast de lens. Nu maar hopen, dat ik er geen ontsteking aan zou krijgen. Dit zou nogal onplezierig zijn aangezien we 6 dagen van het dichtst bij zijnde hospitaal verwijderd waren. Onze tocht was bijzonder plezierig. Vrijwel op een constante hoogte van 2000 m, met voortdurende het gezicht op de grote Himalaya keten in het noorden en de Ganges vlakte in het zuiden. Egeler had de vorige avond last gehad van een nogal pijnlijk gevoel in het verlengstuk van zijn rug. We bemerkten dat we geen zalf hiervoor bij ons hadden en Egeler zocht zijn toevlucht tot het gebruik van margarine!. Dit merkte ik nu tijdens onze tocht van de volgende dag. Achter hem aanlopend verspreidde Egeler de geur van ranzige boter, een lucht of beter een stank die zeer veel weg had van de zogenaamde Bothia lucht. Het was niet mogelijk Egeler op de voet te volgen. Gelukkig heeft hij zich 's-avonds een goede wasbeurt gegevens. De sherpa's begonnen vreselijk te lachen "Baku Sahib (Hoofdsahib) is washing small brother!" 's Avonds laat arriveerden we, nogal moe door de zware tocht in Riri Barar, gelegen aan de Kali Gandaki.
Zaterdag 15 december 's-Ochtends hadden sherpa's blijkbaar haast om weg te komen en in alle vroegte kregen we ontbijt en pakten ze onze slaapzakken al onder ons weg. Alleen bleek toen we al gepakt en gezakt buiten stonden, dat ze nog moesten ontbijten, Egeler en ik gingen vast vooruit. We hadden duidelijk aan de sherpa's verteld dat we langs de Kali Gandaki in noordelijke richting zouden gaan. Onze weg voerde eerst langs de Kali Gandaki, maar opeens moesten we in een zijdal langs een bies stroomopwaarts. Tot onze geruststelling kwamen we nog vele karavaan-dragers vanuit het noorden tegen. We besloten toch maar even te wachten op de sherpa's. Na één uur wachten geen enkel levensteken. Misschien zijn ze langs een andere weg gegaan? We besloten toch maar door te zetten om zo spoedig mogelijk weer bij de Kali Gandaki te komen. Dit is ons gelukt, echter met verschrikkelijk veel moeite. Via een steile bergkam omhoog en vervolgens weer omlaag tot het volgende zijdal.
Om 2 uur's middags bereikten we de zo fel begeerde Kali Gandaki tot overmaat van ramp waren we veel minder opgeschoten dan we aanvankelijk dachten. Van Riri Barar waren we maar nauwelijks 1 1/2  uur gaans verwijderd, terwijl we toch al 7 uur onderweg waren. Bezeten van de dorst hebben we ons toch maar gewaagd aan het vieze water dat men ons te drinken gaf. De weg leidde nu weer omhoog, maar liefst een klim tot de volgende pas van 1400 meter met de wetenschap dat we onze sherpa's plus  onze kampeeruitrusting vandaag niet meer zouden zien. Tot even voor het donker klommen we gestadig door. We bereikten het dorpje Lempeh op 1 uur gaans van de pas. Het begon al behoorlijk koud te worden en we beschikten dus over geen slaapzakken, donsvesten etc. en geen voedsel en allesbehalve benijdenswaardige positie. Het allerberoerdste is wel, dat we ons leed tegenover niemand konden uitspreken. Wij kenden geen woord Nepalees en zij geen woord Engels. Het gelukte ons echter toen om met behulp van de gebarentaal een onderdak te verkrijgen.  Een oud Gurka soldaat en zijn familie heeft ons liefderijk opgenomen. We kregen als avondmaaltijd: gepofte rijst, mais, boekweit en thee zonder suiker. Als slaapplaats een matje en een deken. Het ontbijt de volgende morgen betond uit groente, thee  nu met peper en een glas melk. Onder normale omstandigheden een zeer karig geheel, maar nu waren we zielsblij dat we iets hadden om te eten en een deken om onder te slapen Een prettiger bijzonderheid was wel: het niet hebben ven mijn eigen slaapzak. Ik had namelijk deze nacht  voor een keer geen last van luizen.
Zondag 16 December 1962.  Na een uur stijgen kwamen we op de pas. Uitzicht op de hele Himalaya keten. Een scherpe afdaling naar de Kali Gandaki. Een kort bezoek aan de schoolmeester van Phardi Chat. Zeer welkom waren de acht gekookte eitjes, thee en koekjes. We hadden weer behoorlijke honger gekregen. Nog steeds geen teken. van  onze sherpa's. We moesten  nu de rivier oversteken om langs de linker dalwand omhoog te lopen richting Pokhara. Pas tegen een uur of vier 's middags hoorden we achter ons een rauwe gegil: de Sherpa's.  Ze hadden ons weten in te halen! Het bleek dat zij inderdaad langs de Kali Gandaki waren blijven lopen, alleen aan de andere oever! Nog nooit waren we zo dankbaar voor het maal dat werd toebereid door onze trouwe kok Dannu.
Maandag 17 December 1962. De tocht verliep nu verder zeer vlot. Even na Kusma konden we ons bivak opslaan.
Dinsdag 18 December 1962 Van  even ten oosten van Kathmandu in één ruk door naar Pokhara. Om 3 uur kwamen we in het Engelse hospitaal. Net toen we weg wilden gaan, kwam de andere groep aan. Deze zeer vermoeide mannen: Bodenhausen, Schaar en Nijhuis. Zij hadden ook een zeer zware tocht achter de rug; 35 km in zwaar terrein. Hun geologische opname was eveneens bijzonder vlot verlopen. Zij hadden een soort gelijk avontuur beleefd als wij. nl Schaar was de weg kwijt geraakt en had eveneens meer dan één dag van de lucht dwz zonder sherpa's of noodzakelijke kampeeruitrusting moeten leven. Ook hij werd teruggevonden .Egeler en ik vonden onze schande nu niet zo groot meer dat we de weg waren kwijtgeraakt. Na een zeer succesvolle geologische opnamen naar het zuiden kwam de gehele geologen groep dus behouden in Pokhara aan de doorsteek Gangesvlakte - Tibet dwars door de Himalaya was volbracht en 1800 gesteenten werden verzameld een resultaat dat onze verwachtingen ver te boven ging.
Woensdag 19 December 1962 Helaas geen vliegtuig om Egeler en mij zelf naar Kathmandu te brengen. Bodenhausen, Nijhuis,  Schaar en Kalikote zouden nog enkele dagen achterblijven om alle vrachten verzendklaar te maken. Ik had het nog druk met het uitbetalen van alle salarissen aan sherpa's en dragers. Het was leuk om 's avonds de sherpa's de sahibs flessen rakshi aanboden om daarmee hun tevredenheid te betuigen over het verloop van de expeditie.
Donderdag 20 December 1962 Tegen de middag konden Egeler en ik toch werkelijk per vliegtuig naar Kathmandu. Bij aankomst in Kathmandu zagen wij bij toeval Hillary met zijn vrouw en kinderen, die op het punt stonden om naar Calcutta te gaan. Bijzonder hartelijk weerzien na 9 jaar. In hotel aangekomen veel post van huis, heerlijk eten.
Vrijdag 21 december 1962. Afrekenen, schrijven, bezoekjes brengen etc, het gebruikelijk werk dat de beschaafde wereld helaas met zich meebrengt. Tegen het einde van de middag kwam Bodenhausen aanwaaien en had een vliegtuig kunnen bemachtigen  Nijhuis en Schaar zouden Pokhara achterblijven tot de laatste kilo vracht naar Kathmandu zou zijn gevlogen.
Zaterdag 22 December 1962 Met jeep naar Pujulchanhi. Een geologische tocht om te zien of de door de Franse geoloog Bordet wordt beschreven gesteenten van de berg overeenkomst zouden vertonen met de Thakkola gebied of beter gezegd de Tibetaanse gesteenteserie. Dit werd een geologische teleurstelling. Zeer slecht ontsloten en verder geen overeenkomst. Gelukkig maakt het natuurschoon veel goed
Zondag 23 December 1962. De laatste dag van bezoekjes en schrijven etc.
Maandag 24 December 1962. Vertrek van Egeler en ik naar New Delhi. Helaas nog geen levensteken van Schaar en  Nijhuis. Wij hadden ze al lang verwacht, maar zie  alles in Nepal, of liever gezegd het Oosten, duurt langer dan je het verwacht. Bodenhausen veel geluk toegewenst voor de moeilijke tijd van onderhandelen die hem nog voor de boeg staat. Hij moet er immers voor zorgen om alle douane moeilijkheden op te lossen. Heerlijke vliegtocht naar New Delhi, alwaar de Ambassadeur op ons wachtte. Wij werden uitgenodigd voor het Kerstdiner, dat te zijner huize voor het Ambassade personeel werd gehouden. We vielen dus met onze neus in de boter.
Zondag 25 December 1962 Rustige dag in zonnig New Delhi. Om kwart voor negen 's avonds van Delhi naar Bombay.
Maandag 26 December 1962. Eén uur 's nachts van Bombay naar Génève. Schitterende overtocht. Genève aankomst kwart over acht 's ochtends. Egeler zou Dinsdags doorvliegen naar Amsterdam, terwijl ik via Zürich naar Serfaus, Oostenrijk, zou proberen te komen, alwaar mijn familie in de wintersport was. Dit lukte, via een helaas te korte vliegreis van Génève naar Zurich met Marlène Dietrich. Met de ArIberg expres naar Landeck. Ik had al van Zurich opgebeld naar mijn vrouw, zodat zij met een taxi aan het station Landeck stond te wachten. Een zeer romantisch weerzien in de met dik sneeuw bedekte Oostenrijkse bergen.
Dinsdag 27 december  1962t/m Donderdag 3 januari 1963  Volop Wintersportgenot met vrouw en kinderen.
Vrijdag 4 Januari 1963  Terugkomst in het steenkoude Nederland.

Mariette, Mauk, Jan Maarten najaar 1962

Enkele citaten uit de briefwisseling van Tom en Adrienne tijdens de Himalaya expeditie
Brief van Adrienne 2 september 1962 Woensdag (28 aug) 8.30 stond de verhuisauto voor de deur en kwam alle kamers kisten. 3 kerels gingen dus pakken tot 1 uur , toen zat al het losse spul in kisten. Daarna hebben ze de volle kisten ingeladen en nog wat meubels en vertrokken 3 uur 's middags met de auto naar Baarn ze alvast de auto hier zouden neerzetten.'s Avonds  belde de heer Hoeks op uit Delft, die 's morgens was geweest met Lemmens of hij nog even met zijn vrouw mocht komen. Het huis was dus al afgetakeld, maar ze waren allebei reuze enthousiast en heb ik ze nog koffie en sigaretten gegeven. Voor de volgende morgen had ook alweer een echtpaar afgesproken, waarvan de vrouw ook zou meekomen. Die kwamen om 9 uur met Lemmens, keurige mensen, en soort van Essens, alles zeer precies. Ik kreeg er wat van die ochtend want toe werd er overal gesjouw door die kerels moest ik aanwijzingen geven. Die vrouw was zo opeisend en vroeg me de hemd van het lijf. Gelukkig dat ik beleefd ben gebleven want inwendig spatte ik, want deze mensen hebben dezelfde avond nog gekocht! ( voor f 75.000 !). Kreeg je mijn telegram nog waarin het gezet had. Wel wat duur maar ik vond het zo'n leuk bericht voor je, dat ik het maar gedaan heb! Het is wel heel gek, dat zo op het allernaast deze mensen kwamen. Lemmens had een mooie uitdrukking : Als de bruid is aan de man, dan wil iedereen er aan!! Zo is het met huizen ook, zei hij. Je begrijpt hoe prachtig hij het vond, maar we hebben samen ook lekker  deze twee gezinnen tegen elkaar uitgespeeld. Het lege huis zag er schandalig en smerig en uitgewoond uit. Ik vond het toch heel naar zoiets af te breken, we hebben het er zo heerlijk gehad en ook zo gelukkig met ons gezinnetje, maar ik weet wel zeker dat we dat grote geluk hier op dezelfde basis doorzetten en daarbij intens zullen genieten van de natuur en de lekkere luchtjes. Donderdag 1 uur was alles eruit. 's Morgens was ik het hele buurtje langs geweest om afscheid te nemen en allemaal erg goeiig. Toen vertrokken we dus om 2 uur, uitgewuifd door de buurt het was er roerend! Ik had echt het gevoel een nieuw leven tegemoet te gaan. Mammie reed achter ons aan en kwamen we hier net even voor de verhuizers. Toen werd het druk, ik moest me overal mee bemoeien, maar het ging zo dermate vlug, om 6 uur waren alle kisten uitgepakt en waren de slaapkamers helemaal in orde.
Brief van Adrienne.  2 oktober 1962. Mijn hemel wat hebben jullie veel; meegemaakt en wat heb je het moeilijk gehad met de bagage. Ik begrijp dat je zenuwen een knauw hebben gekregen, doe nou maar een beetje rustig aan en zorg dat je 10% fit bent voordat je gaat klimmen. Ik kreeg de indruk dat jij het allemaal alleen moest opknappen.  Je dagboek wordt zeer geapprecieerd en wordt door de secretaresse van het Geologisch Instituut  uitgetikt zodat de andere vrouwen het kunnen lezen ( Ze vertelt dat ze voor het eerst een TV heeft gekocht).
Brief van Tom aan Adrienne 2 oktober 1962 Basiskamp Nilgiri. Zoals je uit mijn dagboek kan lezen heb ik het niet gemakkelijk gehad. Ik heb me goed door heen geslagen, maar ik heb veel met jou samen gebeden om kracht genoeg te hebben. De derde dag van de 'marche d'approche' kreeg ik een gemene bronchitis met vermoedelijk een klein beetje longontsteking. In ieder geval,was mijn temperatuur rond de 40 graden. Het klimmen ging vrijwel niet meer. Ik ben met Paul van Lookeren Campagne achteraan blijven hangen om het rustig aan te doen..
Brief van Tom aan Adrienne 15 oktober 1962: Ik heb zoals je mijn dagboek kan lezen een moeilijke tijd gehad, niet doordat ik zoals ik gedacht had in een steile noordwand kou heb geleden, maar juist door het niets doen gedwongen  door een flinke keelontsteking. Wat je noemt pech maar ja such is life  De griep van een paar weken geleden, heeft dus nog en staartje gehad. Alles wreekt zich op deze hoogte. Oh, grote schat ik heb het erg moeilijk gehad,  ten eerste voelde ik me, allerbelabberdst en ten tweede het machteloos zijn. Ik heb het gelukkig goed verwerkt, hoewel ik dikwijls gehuild heb vooral bij het herlezen van je lieve brieven.
Brief van Tom aan Adrienne. Maandag 22 oktober 1962 Kamp II, 5800m Een hele slechte nacht gehad. Keel volkomen dicht geslagen, ik kan niet slapen anders omdat zou ik stikken. Terray ging vanochtend vroeg met 2 sherpa's om kamp III af te breken. Mijn poging op de top werd dus in alle vroegte vanochtend de grond ingeboord. Het was een hard gelach. Lionel vond het vreselijk en gaf me een zoen.Ik huilde wel een beetje. Het is hard maar zo is het nu eenmaal. Het belangrijkste is wel hoe je op zo'n tegenslag reageert. Ik ben er nu helemaal over heen en ga nu afdalen en daarna helemaal rust nemen,en om er definitief overheen te komen. Het is een einde van een zware tijd. Ik heb gevochten  voor wat ik waard was en het resultaat niet bereik, maar voor mij zelf de voldoening dat ik er tegen heb gekund.
Brief van Adrienne aan Tom.28 oktober. Een week van grote spanning op politiek gebied. Jullie zullen wel niets van gemerkt hebben van de situatie, maar toen Kennedy hier voor de televisie de rede hield over de blokkade voor Cuba nl dat alle Russische schepen verboden wordt naar Cuba te varen leek het net een oorlogsverklaring  en zei het gaat nu hard tegen hard  Maar godzijdank hebben de Russen hun koers gewijzigd  en is die spanning dus iets geweken. Hoe dat afloopt met de inval van de Chinezen in India is ook nog niet  te voorspellen. De mensen zijn allemaal aan het hamsteren.
Brief van Adrienne aan Tom 15 november 1962. Vanmorgen alweer een brief van 29 oktober + dagboek fantastisch zo veel als er nu doorkomt en ook veel vlotter dan een tijdje geleden. Wat heerlijk dat je zoveel van me houdt. Ik heb vannacht ook zo van je gedroomd, alleen een beetje naar, je was gaan autorijden met een mooie poes en we zaten allemaal op je te wachten en daar kwam je stralend aangereden met haar vlak naast je. Ik was boos en verdrietig  tegelijk en ik hoop dit nooit te hoeven meemaken, wat was ik blij toen ik wakker werd.
Brief van Tom aan Adrienne. 22 november 1962 Jomosom basiskamp: Hoe is het mogelijk dat je droomt dat ik niet meer van je houdt. In tegendeel onze liefde is oneindig veel groter geworden en ik geloof niet meer dat het ooit verbroken zal worden. We hoeven alleen maar aan onze kinderen te denken.
Einde van enkele citaten uit de briefwisseling van Tom en Adrienne tijdens de Himalaya expeditie.

In de tijd dat ik in de Himalaya was, heeft mijn vader ons huis in Baarn getekend.

Tekening van ons huis aan de Prinses Marielaan 5b in Baarn, gemaakt door mijn vader Tom de Booy sr in het najaar 1962

Achterkant  van ons huis aan de Prinses Marielaan 5b. Mijn  vader met Mauk in de kinderwagen op het terras

Zo dat was me het jaartje wel. Nu zien wat er in 1963 gaat gebeuren.

Dagboek  1963

Nieuwjaar gevierd met de familie in Serfaus Oostenrijk. Begin januari op de terugweg van Serfaus naar het dal was de weg geblokkeerd door een sneeuwlawine. Met man en macht hebben we kans gezien de weg vrij te maken

h

Sneeuwlawine op de weg van Serfaus naar het dal. De drie kinderen op voorgrond vlnr Mariette m Daniel en Jan Maarten. In rode windjack Tom

Schaatsen op de Gouw Zee bij Marken, vlnr Mauk, Mariette, drie Markense kinderen, Jan Maarten

Het was een zeer strenge winter en de elfde elfstedentocht werd gehouden op 18 januari 1963. Het werd een barre tocht. Ik heb deze toch samen gereden met mijn medestudent Dirk de Knijff. Helaas veel tijd verloren omdat het eten in de rugzak van Dirk was bevroren en hij het wilde laten ontdooien in een kroeg ergens tussen Stavoren en Bolsward. Het ijs was bar slecht, maar vooral de snerpende ijskoude wind. Het was 18 graden onder nul maar het voelde door de harde wind veel kouder aan. Veel last van sneeuw op het ijs, soms was het ijs geheel door de stuifsneeuw bedekt. Bij Berlikum ten noordoosten van Franeker werden we gezegd dat de controleposten verderop eerder gesloten waren en dat het geen zin had om nog verder door te gaan. Het was ook bar en boos.  Van de ruim 10.000 die aan de tocht begonnen waren er 57 van de 575 wedstrijdrijders en van de 9050 toerrijders haalden maar 72 de eindstreep. Reinier Paping kwam als eerste binnen in een tijd van 10.uur en 59 minuten!

Elfstedentocht 18 januari 1963!. 

11 april heb ik een begroting gemaakt van bezittingen:1 huis in Baarn f 110.000  hiervan hypotheek f 43.600  boedel en effecten van erfenis 80.000. Totaal dus f 146,400,- Gerekend mag worden dat per jaar f 5000 wordt ingeteerd dwz 20 jaar dan is alles op van erfenis maar het pand staat er nog en is minder hypothecair belast f 16.000 afbetaald dwz restant hypotheek  over 20 jaar f 24.000. Huis is dan zeker f 150.000 waarde. Ziet er dus niet slecht uit al met alles.

De kleurenfilm van de expeditie naar de Himalaya kregen we van Lionel Terray. Zo konden we dus beginnen met het houden van lezingen. We drukten een brochure, die we tijdens de lezingen verkochten. Het voorwoord schreef Jhr Mr C.J.A. de Ranitz voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Alpen Vereniging en van de Nederlandse Stichting voor Hooggebergte Exploratie met de volgende tekst:
"De bestijging van de Nilgiri in de Nepal -Himalaya - op 19 oktober 1962 - betekende een nieuw hoogtepunt in het  Nederlandse alpinisme. Stilzitten doen we beslist niet. In de laatste tien jaren is met veler hulp, een generatie jonge Nederlandse bergbeklimmers gevormd ,die meetelt in de recente ontwikkeling van bet internationale alpinisme; in de Franse en Zwitserse alpen verrichtten zij vele grootse prestaties. Prof. Dr. C. G. Egeler en Dr. T. de Booy waren hun promotoren, de Koninklijke Nederlandse Alpen-Vereniging, die nu meer dan 1500 leden telt, verleende aan hun vorming krachtige steun. Egeler en De Booy volbrachten in 1952 en 1956 in de Peruaanse Cordilleren tezamen met de Fransman Lionel Terray, verscheidene eerste bestijgingen, waarvan die van de bijna 6400 m. hoge Huantsán in de Cordillera Blanca het hoogtepunt vormde. Maar dit buiten-Europees gebergte was nog niet hoog genoeg. Eldorado van de moderne alpinist is bet grootste en hoogste gebergte der aarde, de Himalaya: daarop richtten dus ook onze landgenoten hun meest dierbare verlangen. Zo ontstond het plan voor de Nederlandse Himalaya Expeditie 1962, een onderneming met zowel alpinistische als geologische doeleinden, waarvoor Prof. Egeler en Dr. De Booy de aangewezen leiders waren. Zij werd mogelijk gemaakt - behalve door bijdragen van de deelnemers zelf - door financiële steun van de Nederlandse Organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek, het Prins Bernhard Fonds, de Nederlandse Stichting voor Hooggebergte-Exploratie, het Koninklijk Nederlandsche Aardrijkskundig Genootschap, de Koninklijke Nederlandse Alpen-Vereniging en het Molengraaff-Fonds, alsmede van het Nederlandse bedrijfsleven. Maar bovenal werd deze expeditie mogelijk gemaakt door initiatief, ambitie: organisatie-vermogen en energie van bet negental mannen dat hiervoor was uitverkoren. Deze en andere eigenschappen hebben geleid tot volledig welslagen: de eerste bestijging van de ± 7030 m. hoge Noordtop van de Nilgiri door de drie gebroeders Van Lookeren Campagne, eveneens tezamen met Lionel Terray, en de aanzienlijk verrijkte wetenschap van de geologische bouw van het geëxploreerde gebied. Onze landgenoten traden in Centraal-Azië in het voetspoor van andere ondernemende Nederlanders: Mr  H. Sillem, die in bet begin van deze eeuw Kashmir en de Karakorum bereisde, Prof. Dr. Oestreich: deelnemer aan de tweede Workman-expeditie (1902) in de N.W. Himalaya en de Mustagh-Karakorum, en de heer en mevrouw Visser-Hooft, die gedurende vier expedities tussen 1922 en 1935 onbekende bergregionen in de Karakorum exploreerden. De Himalaya-gebieden van de grote bestijgingen der laatste decennia waren nog niet door Nederlanders betreden: voordat de pioniers der Lage Landen aan de Noordzee: de deelnemers aan de Nederlandse Himalaya-Expeditie 1962, er hun grote avontuur beleefden. Zij volgden de roepstem -van de bergsport en van de wetenschap. Zij hebben ondernomen en hadden de ambitie; zij hebben doorgezet en zijn geslaagd. Anderen ten voorbeeld en ter navolging."

Met  Koninginnedag  kregen Egeler en en ik een lintje van Hare Majesteit de Koningin. Hoe we deze onderscheiding hebben gekregen is weer een duidelijk staaltje hoe belangrijk relaties zijn.  De Ranitz schrijft mij 3 mei 1963 o.a "Je moogt best weten dat ik me voor je beiden heb ingezet, ik vond dit niet anders dan billijk en juist. Groot was mijn vreugde toen Scholten (de staatsecretaris) dit volkomen inzag; toen was de zaak gauw voor de bakker (Minister Cals, die ik eerst had willen bespringen, heeft dit aan Scholten overgelaten). Ons alpinisme is de laatste jaren uitstekend omhoog gekomen ook dankzij jouw enthousiasme en stuwkracht. Ik ben daar ontzaglijk dankbaar voor ook aan de vele jongeren die de roepstem, na begrijpelijke en tragische ontsporingen, terdege hebben geluisterd aangehoord en opgevolgd".
Daarbij komt nog dat ik Inso Scholten ken vanuit mijn studententijd als dispuutgenoot van Beets. Hij zag mij toen als nuldejaars een komend president van het  Amsterdamsche Corps (ISSA). Ons kent ons gaat weer op in deze. Heel merkwaardig was wel de uitreiking van het lintje door de burgemeester van Beeck Calkoen van Baarn. Ik was op het Geologisch Instituut, toen mijn vader belde dat ik in de krant stond op de pagina van de lintjes regen.  (Wel een eer om in een naam met Anton Geesink genoemd te worden: de judoka wereldkampioen) . Ik ben toen hals over kop naar Baarn gegaan waar ook mijn ouders inmiddels waren gearriveerd. Nauwelijks thuis of er werd gebeld en mijn zoon Mauk van ruim 2 jaar deed open en de burgemeester 'himself' stond even later in de gang en kon horen hoe mijn vader in de zitkamer  zijn ongenoegen uitspraak over het feit dat de burgemeester vergeten had mij in te lichten over de onderscheiding voor het het in de krant zou verschijnen. Dat was dus een nogal pijnlijke situatie voor de burgervader. Beeck Calkoen zat in de staf van de Waskolkkamp van de NCRV in 1940. Van de Staatssecretaris Inso Scholten kreeg ik een gelukstelegram 29 april om 11.10 uur , dus voordat ik het van de burgemeester van Baarn had gehoord!  

De lijst van namen die de ridder in de orde van Oranje-Nassau hebben gekregen in het Algemeen Handelsblad van woensdag 29 april 1963

De bul van de onderscheiding ridder Oranje-Nassau

*)Eef Kamerbeek is een voormalig Nederlands atleet. Hij is bekend geworden als succesvol tienkamper. Op dit onderdeel werd hij elf maal Nederlands kampioen en blonk met name uit op de werpnummers.
**) In 1963 ben ik lid geworden van de Franse Groupe Haute Montagne. Een hele eer want je moet een aanzienlijk aantal punten halen als je daarbij bedenkt dat de normale route van de Mont Blanc je nul punten oplevert. Maar ik heb het wel te danken aan de voorspraak die Lionel Terray voor mij heeft gedaan. Dat bergklimmen in die tijd een heel gevaarlijke sport blijkt wel uit de lijst van overleden leden van de groep. Van de 136 leden op de onderstaande lijst zijn er 67 in de bergen gestorven, dus bijna 50% . Daarbij te bedenken dat je al heel veel risico hebt gelopen om in aanmerking te komen voor het lidmaatschap. Ik denk dat van de lijst van de actieve leden iedereen wel een verghaal kan vertellen dat het net goed is afgelopen zoals in mijn  geval met een val van 90 meters!

De lijst van gestorven leden van de Groupe Haute Montagne, waarvan 67 van 136 leden omgekomen zijn in de bergen

Groot plezier heb ik steeds gehad om met mijn grootvader Han samen muziek te maken. Hij met de viool en ik met de piano en steeds op het programma de sonates van Mozart  Ik citeer uit enkele brieven en briefkaarten van hem aan mij. ( Let wel, hij is in september in het volgende jaar op 97 jaar gestorven)

10 mei 1963 Beste kleinzoon Tom. Ik neem aan dat je op de 7e juni wanneer je me weder komt begeleiden de pianopartij van de Sonates van Mozart, welke je nog van mij in bezit hebt mede zult brengen en bij mij zult laten want ik kan die niet voortdurend missen. Ik ben dan van plan je een nieuwe piano en vioolpartij van de Mozart sonates aan te bieden, wat voor ons beiden hoop ik een aangename gebeurtenis zal zijn . Ik twijfel der niet aan. Ik ben nog bezig met de sonatines van Schubert, speelde de tweede met Deborah Land en ze was niet ontevreden.

Enigszins beschadigd titelblad van de sonates van Mozart welke pianopartij ik van mijn grootvader Han cadeau heb gekregen, met een mooi opschrift

13 juli 1963 Stadionkade 38 II. Waarde kleinzoon Tom. Op mijn agenda staat vermeld dat je op 9 augustus 12 uur kan worden verwacht ter begeleiding van de elfde sonate van Mozart.  Ik deel je hierbij mede dat ik de elfde sonate voor mij te moeilijk vindt om dan te spelen en mij dus zal beperken tot de 10e of bv de 8ste of de 4de. Ik blijf echter die elfde ook studeren. Mij verder verheugend op je komst, ontvang je de groeten van je oude Grootvader
17 juli 1963.  Waarde kleinzoon Andes. Ik ben weer verzoend met de elfde sonate . We moeten die maar aannemen bij een goed tempo.
7 november 1963 Waarde K.Z  Hedenmorgen dadelijk begonnen met de studie van de 2e van onze vriend. Ik kreeg de indruk dat we heel goed de 3de er bij kunnen nemen, dus ben ik van plan deze er bij te nemen voor de studie van de volgende reeks van dagen. Ik begin daarmee gewoonlijk den dag. En heden worden we bovendien nog beschenen door de zon. Vele groeten van Grv H.de B.
Uit het dagboek van mijn grootvader:
6 november 1963. 8.15 namiddag kwam Tom jr. met wien ik de elfde en daarna de vierde sonate van Mozart speelde. Hij is vol leven, ook als begeleider, misschien als wat minder leven beter zou zijn. Hij deed ook mij toeschijnende fantastische verhalen over de door Vader Toms optreden verkregen toename van het bezit der KNZHRM, dat miljoenen zou bedragen in guldens, hij sprak zelfs over tien miljoenen. Het is niet onmogelijk dat hij, evenals zijn piano, zijn vaders mededelingen over de toename van het kapitaal der reddingmaatschappij te fors aanpakt (Red:Let wel dit is nog maar enkele maanden voor zijn  dood in september 1964)

30 juli 1963 verloor het Nederlands alpinisme, op dat ogenblik de beste Nederlandse alpinist Gerbrand van der Leek. Samen met Chris Korthals Altes wilden zij de Magnone route van de Aiguille du Dru ondernemen. In de fissure de Demi Lune maakte van der Leek een voorklimmersval, dit werd hem noodlottig omdat de karabiner van zijn borstgordel brak, waaraan het klimtouw vastzat .

In de zomer weer de gebruikelijke karteringen en controle van de studenten. In Franse Alpen bij Grenoble van 18 - 22 juni  en vervolgens van15 tot 22 augustus. In juli met Adrienne  en de kinderen kamperen op Walcheren, waar we de familie van Hall uit Hattem hebben ontmoet

Kamperen in Walcheren juli 1963

Ontmoeting op Walcheren met de familie van Hall, voorste rij vlnr Wouter van Hall, Mariette,Jan Maarten. Achterste rij vlnr, Adrienne, André van Hall en zijn vrouw Lietje , Alfred hun zoon en Mariette hun dochter, Tom de Booij

21 augustus 1963 viering van het 50 jaar huwelijk van mijn ouders bij de Woeste Hoeve op de Veluwe. Er werd door iedereen gekampeerd. Diner in het restaurant van de Woeste Hoeve waar vele stukjes werden opgevoerd.

50 jarig huwelijksfeest van mijn ouders vlnr. Mauk, Huib ter Haar, Maria, Tom. Adrienne, Mariette, Jaap Kalff, Moeder Ot, Jan Maarten Vader Tom, Elsbeth

Van 23 augustus tot 3 september met Adrienne vakantie naar Menorca  en ook nog wat geologisch veldwerk gedaan.

Vakantie gecombineerd met geologisch veldwerk op Menorca

In het najaar heb ik een analyse gemaakt van de prestaties van de studenten en wetenschappelijke staf van ons Geologische Instituut. Het was in feite bedoeld als een directe aanval op het in mijn ogen slechte beleid van de professoren na het vertrek van professor Brouwer in 1958  Het laat duidelijk zien dat ondanks een grote toename van studenten en staf de prestaties op  het gebied van publicaties, promoties niet veel zijn gestegen sinds het vertrek van Professor Brouwer.

Analyse studenten en wetenschappelijke staf van het Geologisch Instituut in Amsterdam

Ik was sinds1958 conservator en Egeler was mijn directe baas. Hij was kennelijk ook niet tevreden over de gang van zaken op ons Instituut en schreef het volgende memo aan de vakgroep  

Aan de leden van de Vakgroep 8/10/1963

Wanneer ik de gang van zaken bij de geologische opleiding in de afgelopen jaren kritisch bezie, dan kan ik mij niet aan de indruk onttrekken, dat met een relatief geringe inspanning van de zijde van de staf, betere resultaten zijn te bereiken. Hiertoe zal een intensiever kontakt tussen studenten enerzijds en staf anderzijds in niet geringe mate kunnen bijdragen. Het is mij bekend uit gesprekken met oudere studenten en promovendi, dat ook van de zijde der studenten behoefte wordt gevoeld aan duidelijk omschreven richtlijnen voor hun studie, alsook aan een straffere leiding. Een en ander was aanleiding om Dr. de Booy en Dr.Bodenhausen - die door hun positie nader bij de studenten staan dan wij - te verzoeken eens na te gaan welke maatregelen zouden kunnen worden overwogen om een gunstiger klimaat te verkrijgen. De verschillende suggesties vindt U in de bijlage van deze brief samengevat en ik zou willen verzoeken om deze nader te willen overwegen, desgewenst te amenderen en zo nodig er nieuwe aan toe te voegen, opdat in de naaste toekomst een en ander de basis zou kunnen vormen voor een gesprek.