EERSTE BEDRIJF: DE POLITIE WORDT DOODZIEK

Plaats van handeling op straat en op het politiebureau
Rolverdeling: politieman, verdachte ,hulp officier van justitie (H.O.V.J.) officier van justitie (Q.V.J.)
_ (politieman houdt een man staande en begint met hem te ondervragen)
P. Ga je even met ons mee naar het bureau? Je bent zo weer terug, maar we moeten met je babbelen over een paar dingen.
V. Kunt u zich legitimeren?
P. Doe nou niet zo formeel.
V. Moet ik hieruit opmaken, dat u zich niet kunt of wilt legitimeren?
P. Ga nu rustig met ons mee, het is voor je eigen bestwil
V. Kunt u me zeggen of u me aanmerkt als degene die in het artikel 27 van het Wetboek van Strafvordering wordt omschreven?
P. Dat weet ik niet zo precies allemaal, maar wel dat we je van iets verdenken.
V. Ben ik nu door u aangehouden krachtens artikel 54 van het Wetboek van Strafvordering?
P. Doe niet zo lullig, begrijp goed, het is ons werk, wij willen dit ook niet, maar ja onze haas geeft ons opdracht om jou op te halen. Kom, ga nu met ons mee, anders moeten we andere maatregelen nemen.
V. Welke redelijke vermoedens van schuld heeft u tegen mij om mij als verdachte te behandelen?
P. Dat hoor je allemaal wel op het bureau. Vooruit, stap nu maar in.
(Op het bureau gekomen, moet de verdachte zijn zakken leeghalen, veters uit zijn schoenen doen wordt vervolgens ingeschreven, etc. etc. en ... in een cel gestopt. Nu komt het gaar stomen. Ze laten de verdachte ruim 3 uur zitten. De periode wettelijk bestemd voor verhoor is zes uur (artikel 61, 2de lid). Het wachten moe drukt de verdachte op de bel en vraagt of hij naar de wc mag en neemt zijn kans waar aan de politieagent iets te vragen)
V. Wanneer word ik voorgeleid voor de hulpofficier van justitie, zoals men krachtens artikel 14 van het Wetboek van Strafvordering verplicht is te doen?
P. Ik zal het doorgeven.
(dan komt eindelijk een man in de cel, die hem uiterst vriendelijk zegt van welk strafbaar feit hij wordt verdacht)
V. Kunt U me aantonen dat ik nu voor me heb een hulpofficier van justitie?
H.O.V.J. Ik krijg niet bepaald de indruk dat u goed bent doordrongen van de ernst van de situatie waarin u nu is komen te verkeren. Luistert u nu eens goed. Ik wil u van dienst zijn en u wel verklappen dat wij getuigen hebben die zeer bezwarende verklaringen tegen U hebben afgelegd. Als u bekent, dan zal dat aanzienlijk helpen om een lichtere straf voor u te bewerkstelligen. Grijp uw kans. Denk aan uw familie.
V. Sinds wanneer heeft u geen behoefte meer om uw functie op een normale manier uit te oefenen?
H.O.V.J. Als u niet een beetje normaler begint te denken, zijn wij genoodzaakt u op andere -minder vriendelijke manier aan te pakken en eens behoorlijk aan de tand te voelen.
V. Wilt u daarmee zegen dat u nu begint met het verhoor zoals de wet dat voorschrijft in artikel 54 van het Wetboek van Strafvordering?

                      
H.O.V.J. Ja, wat dacht u anders, dat we sprookjes van Moeder de Gans gaan vertellen?
V. Ik ben niet van plan te antwoorden. Kan ik nu weer gaan?
H.O.V.J. Wat dacht u wel? Nee, we kunnen u 105 dagen vasthouden en de Officier van Justitie heeft vele trucjes om u nog langer vast te houden
V. Dus hieruit moet ik opmaken, dat U mij van mijn vrijheid heeft beroofd?
H.O.V.J. Nu moet u eens goed naar me luisteren. U moet ophouden met al die geleerde praatjes. Het maakt uw zaak er alleen maar erger op. Weest u toch verstandig en bekent u nou maar. U hebt uzelf er alleen maar mee geholpen. De rechter houdt er altijd rekening mee of iemand bekent. Dat scheelt u aanzienlijk in uw straf.
V. Om misverstanden te voorkomen zou ik u er op willen wijzen dat u als ambtenaar van het Openbaar Ministerie zich zult moeten houden aan de wet, speciaal zoals deze is vastgelegd in artikel 29 eerste lid van het Wetboek van Strafvordering. U zou misschien anders het risico lopen dat ik tegen u bij de Officier van Justitie een aanklacht zal indienen voor het plegen van een ambtsmisdrijf vastgelegd in artikel 365 van het Wetboek van Strafrecht. Heeft u dat goed begrepen?
H.Q.V.J. Al u niet ophoudt met die onzin, dan krijgt u, als u zo denkt door te gaan, gegarandeerd T.B.R
V. U begrijpt toch wel dat ik door deze dreigementen van u me niet in staat acht om welke verklaring dan ook af te leggen waarvan gezegd kan worden dat zij in vrijheid is afgelegd. Dit betekent met zoveel woorden dat u mij verder geen vragen meer mag stellen. Weet u eigenlijk wat dat bewuste artikel 29 van het Wetboek van Strafvordering inhoudt betreffende uw ambtsverplichtingen?
H.O.V.J. U bakt ze wel bruin, dat moet ik zeggen. Wie stelt hier eigenlijk alle vragen?
V. Mag ik u erop wijzen dat zelfs door het stellen van die vraag u zich schuldig maakt aan het plegen van een strafbaar feit?
H.O.V.J.  Zo, ik weet nu genoeg. Het verhoor is hiermede ten einde en ik stel u hierbij in verzekering. U heeft anders aardig kans gezien om uw zaak behoorlijk voor uzelf te verzieken. Maar ja, wie niet horen wil moet voelen.
V. Hiervan zal ik goede nota nemen.
(De verdachte wordt teruggebracht naar zijn cel. Na nog eens zo'n formulier te hebben gekregen waarop staat dat hij 2 x 24 uur opnieuw in verzekering gesteld is, wordt de verdachte, na het uitzitten van die tijd, voorgeleid voor de Officier van Justitie)
Q.V.J. U blijft zich nog steeds beroepen op artikel 29 van het Wetboek van Strafvordering?
V. Mag ik u er eveneens op wijzen dat juist dit artikel 29 u verbiedt om deze vraag te stellen?
O.V.J. Krachtens mijn recht, artikel 63 zal ik aan de Rechter-commissaris vorderen om een bevel van Bewaring aan U te verlenen.
V. Dat is uiteraard geheel voor uw verantwoording. Ik heb uw mededeling voor kennisgeving aangenomen. Wilt u aan de Rechter-commissaris zeggen dat het geen zin heeft mij nog nader te horen, want ook de Rechter Commissaris zal zich moeten onthouden van het stellen van vragen.
(Rechter-commissaris heeft de verstandigste weg gekozen, namelijk om alleen, zonder verder commentaar, het bevel tot bewaring van de verdachte uit te reiken. De termijn is zes dagen, maar vervolgens nogmaals verlengd met  zes dagen, volgens artikel 65. Na die twaalf dagen vordert dan de Officier van Justitie nu
de Rechtbank de gevangenhouding van de verdachte voor dertig dagen. Deze termijn kan door dezelfde handelingen nogmaals voor 2 x 30 worden verlengd)
V. (in zichzelf) Artikel 29, artikel 29, artikel 29. Gewoon de dagen aftellen tot ze doodziek zijn geworden en me wel op vrije voeten moeten stellen als de termijnen verstreken zijn. Blijf altijd een vraag stellen, zelfs wanneer zij een vraag stellen, antwoordt dan met een wedervraag. Nooit je in de verdediging laten dringen door op hun vraag te antwoorden. Men verliest dan het initiatief. LAAT DE JUSTITIE DE KANKER KRIJGEN! Er zijn meer mensen die zich erin hebben geluld dan mensen die hun kop stijf dicht houden.
(verdachte wordt, na zijn vier dagen politiebureau, overgebracht naar  het Huis van Bewaring)
EINDE EERSTE BEDRIJF

 

TWEEDE BEDRIJF: DE OFFICIER VAN JUSTITIE WORDT KRANKZINNIG

Rolverdeling: Officier van Justitie (O.V.J.), Politieman (P),,Huisgenoot van verdachte (H. V.), Rechter-commissaris (R.C.), Rechter (R)
(Nu de verdachte veilig in bewaring is afgegeven aan het Huis van Bewaring, alwaar hij onder de diktatoriale macht van de Directeur is komen te staan, gaat de Officier proberen door middel van huiszoeking in de woning van de verdachte nadere bewijsmiddelen bijeen te scharrelen om de verdachte te kunnen aanklagen bij de rechter. Deze nader te verwachten bewijsmiddelen heeft de Officier van Justitie immers zo broodnodig, gezien het feit dat de verdachte met succes en zeer tot ongenoegen van de Officier van Justitie, artikel 29 van het Wetboek van Strafvordering heeft weten te hanteren. De Officier van Justitie stuurt politiemannen, met een schriftelijke last tot het binnentreden, naar de woning van de verdachte. en laat de de betreffende wetsartikelen uit het hoofd leren)
P. (Belt aan de woning van de verdachte?
H.V Wie is daar?
P. Politie, mogen wij binnenkomen?
H.V. Kunt u zich legitimeren?
P. Doet u nu maar gauw open want we hebben de bevoegdheid uw woning voor een huiszoeking te betreden. (art. 173 van de Grondwet)
H.V. Dat kan wel zijn, maar u zult zich te allen tijde niet kunnen onttrekken aan het feit dat dit binnentreden van deze woning tegen de wil van de bewoner geschiedt. Weet u de consequenties van deze mededeling?
P. Ja, dat wij genoodzaakt zijn om, zoals artikel 120 van het Wetboek van strafvordering dat voorschrijft, binnen 2 x 24 uur procesverbaal op te maken en dat daarin het tijdstip van het binnentreden en van het daarmede beoogde doel melding wordt gemaakt
H.V: U heeft uw lesje goed geleerd.
(Huisgenoot van verdachte doet de deur open)
H.V. Indien u krachtens uw recht binnentreedt, doet u dit tegen de wil van de bewoner. Is dit goed begrepen?
(Politie begint met het doorsnuffelen van het huis)
P. Wilt u deze kastdeur even openmaken?
H.V. (huisgenoot houdt sleutel in de hand) De sleutel van deze deur geef ik niet. Zoudt  U daarvan melding willen maken in uw procesverbaal?
P. Ik zie mij dan helaas genoodzaakt om deze sleutel in beslag te nemen .
V. Artikel 99 Wetboek van Strafvordering wijst u daarin de weg. Kent u uw verplichtingen die de wet in dit geval u voorschrijft?
P. Ik zal u moeten verhoren en pas dan overgaan tot inbeslagname, indien ik u vruchteloos uitnodig de sleutel van die deur vrijwillig te willen afgeven. (art.99 W.v.Sv.)
H.V. U zult dan inderdaad moeten·overgaan tot het met geweld in beslag nemen van de sleutel. Uiteraard zult u deze inbeslagname in het proces-verbaal moeten vermelden. Beseft u dat het doorzoeken van het in beslag nemen van de talrijke voorwerpen doosjes, sleutels van kasten, koffers etc.- op zo'n manier veel tijd en energie van u in beslag zal nemen?
P. Ja, ik geloof dat het inderdaad verstandiger is om even contact met de officier van Justitie op te nemen, alvorens ik mij in dit wespennest steek.
P. (verslag uitbrengende aan de Officier van Justitie). Inderdaad, geen land mee te bezeilen: Zal ik alsnog teruggaan en met de zo tijdrovende huiszoeking doorgaan?
O.V.J. Laat u maar. Ik zal de Rechter-commissaris krachtens mijn recht (art. 181 W.v.S.) vragen om een gerechtelijk vooronderzoek in te stellen.
( En zo begint de Rechter-commissaris met frisse moed een gerechtelijk vooronderzoek)
R.C. Zo, u bent die man die denkt dat kan blijven beroepen op artikel 29 Wetboek van Strafvordering?
 V. Ik zou u dan willen wijzen op het feit dat dit wetboek voor u nog een speciaal artikel heeft toebedeeld, d.w.z. artikel 173: Geene vragen worden gedaan (door de Rechter-commissaris) welke de strekking hebben verklaringen te verkrijgen waarvan niet gezegd kan worden dat zij in vrijheid zijn afgelegd. Begrijpt u de consequentie hiervan voor het verdere verloop van ons gesprek?
R.C. Laat ik u eens uitleggen dat uw duiding van de twee artikelen 29 en 173 berusten op een verkeerde opvatting van het woord vrijheid. De wetgever heeft daarmee bedoeld dat niet door pressie-middelen, d.w.z. derdegraads-verhoor, of andere dwangmiddelen gedwongen wordt tot het afleggen van een verklaring. U kunt hier echter in alle rust en vrijheid uw verklaring afleggen.:
V. Boek I, de titel IV van het Wetboek van Strafvordering behelst "Eenige bijzondere middelen". Hieronder worden hegrepen aanhouding, in verzekeringstelling, voorlopige hechtenis, inbeslagneming, binnentreden van woningen, enz. Deze dwangmiddelen, die op mij zijn toegepast, hebben tot gevolg gehad, dat ik mij bedreigd voel, zowel in de letterlijke als figuurlijke zin en mij niet in staat acht om een verklaring af te leggen waarvan gezegd kan worden dat zij in vrijheid is afgelegd. Ik voel mij door uw aanwezigheid alleen al in hoge mate bedreigd. Wat mij betreft is dit alles wat ik u te zeggen heb. Of heeft u nog wat hierop alleen te antwoorden, aangezien de wet u verbiedt mij vragen te stellen?
R.C. U weet toch dat u door uw halsstarrige houding uw verblijf in het Huis van Bewaring nodeloos aanzienlijk verlengt?
V. Behalve uw minachting voor artikel 29 en artikel 173, maakt u zich vermoedelijk ook nog schuldig aan overtreding van artikel 365 van het Wetboek van Strafrecht. Wilt u vragen aan de parketwachter om mij terug te brengen naar mijn cel?
De Rechter-commissaris ziet wel in dat verder praten met deze volslagen krankzinnige verdachte geen enkele zin heeft en laat hem afvoeren.
De inmiddels naar zijn cel teruggebrachte verdachte richt zich in een schrijven tot de Rechter-Commissaris, om hem te vragen een aantal getuigen (+ enkele honderden) nader aan de tand te willen voelen (artikel 208 W.v.Sv.) De Rechter-commissaris deelt de verdachte mede dat hij ervan afziet om, volgens het verzoek van de verdachte, getuigen op te roepen. De verdachte dient onmiddellijk een bezwaarschrift daartegen in bij de rechtbank. (artikel 208, 3de lid). De rechtbank beschouwt het bezwaarschrift als niet-ontvankelijk. Verdachte gaat tegen deze beslissing in beroep bij het gerechtshof. Uiteraard vangt hij ook daar bot. De Rechter-commissaris, ten einde raad, deelt de verdachte mede dat hij het gerechtelijk vooronderzoek sluit (art.237, 2de lid W.v.Sv). De Officier van Justitie stuurt verdachte een bericht dat het gerechtelijk vooronderzoek is gesloten (art.238 1ste lid W.v.Sv). Verdacht. vraagt na enkele dagen (max. termijn binnen 8 dagen) een betekening van de sluiting, om heropening van het gerechtelijk vooronderzoek, aan de Rechter-commissaris. De Rechter-Commissaris wijst dit verzoek af( wie had het anders verwacht, mag het zeggen). Verdachte gaat tegen deze beschikking in hoger geroep bij de rechtbank. Ook dit wordt afgewezen een aan de verdachte betekent (art. 238 W.v.Sv.) krachtens zijn recht - volgens art.. 241 W.v.Sv ) gaat verdachte de rechtbank vragen verzoeken, zoals dat zo fraai heet, "de Rechter-commissaris bepaalde handelingen van nader onderzoek op te dragen". Het wordt uiteraard eentonig, maar tegen de afwijzing in hoger beroep bij het gerechtshof. Dat dit alles op niets uitloopt, weet de verdachte maar al te goed. Zijn doel: de Officier van Justitie krankzinnig te maken, begint naderbij te komen. De officier deelt verdachte mede dat hij de zaak zal gaan vervolgen. De verdachte dient tegen de kennisgeving van verdere vervolging (termijn binnen 8 dagen; een bezwaarschrift in bij de rechtbank in. (art.2S0 W.v.Sv.). De verdachte wordt nu gehoord door de rechtbank.

              
R. Wat is uw bezwaar tegen de verdere vervolging van u?
V.  Ook u zou ik daarop willen wijzen, dat artikel 29.W.v.Sv. niet voor niets is geschreven en dat mijn bezwaar tegen deze verdere vervolging bestaat uit het simpele feit dat de justitiële ambtenaren van hoog tot laag de rechten van de verdachte met voeten treden. Ben ik duidelijk?
(De rechter sluit de zitting en verwijst de verdachte naar de terechtzitting, art. 250. De verdachte gaat tegen deze verwijzing in hoger beroep bij het gerechtshof. Het gerechtshof wijst alles af, uiteraard. Zo komt dan eindelijk het grote moment dat de Officier van Justitie door middel van een dagvaarding de zaak tegen de verdachte aanhangig maakt (art. 258 W.v.Sv.) bij de rechtbank: begin van rechtsgeding. Dit moest wel gebeuren  voor de termijn van 105 dagen. De Officier van Justitie is door de dreiging van deze termijn op de rand van ineenstorting gebracht, door de eindeloze vertragings-acties van de verdachte. Immers, was hij daarin niet geslaagd, dan had hij de verdachte moeten laten gaan, d.w.z.: hem zijn mogelijkheid terug moeten geven om een verklaring af te leggen waarvan gezegd kan worden dat zij in vrijheid is afgelegd. Zo komt dan ook het grote moment dat de verdachte zijn recht krachtens art. 263 van het W.v.Sv. kan doen gelden. En vraagt de Officier van Justitie een zeer groot aantal (13 miljoen - 1 ) getuigen te dagvaarden
(art. 26 4e lid). Hij kan hoog of laag springen, maar aangezien hij geen rechter is, maar tegenpartij van de verdachte, zal hij wel aan het verzoek van de verdachte helaas moeten voldoen. Hij roept de verdachte op om het onderzoek nader toe te lichten.)
O.V.J. Bent u krankzinnig geworden, om zo'n waanzinnige lijst op te geven?
V. Moge Ik nogmaals erop wijzen dat u van mij geen verklaringen mag verkrijgen waarvan niet gezegd kan worden dat zij in vrijheid zijn afgelegd ?
O.V.J. Mijn God ik word krankzinnig! 
EINDE TWEEDE BEDRIJF

DERDE BEDRIJF: HET GEBEFTE GAJES SLAAT TERUG

Plaats van handeling: de rechtszaal
Rolverdeling : president rechtbank (P.), rechter (R), officier van justitie (O.V.J.) verdachte (V.)
(De President vraagt aan de deurwaarder om de zaak te laten uitroepen en vraagt vervolgens aan de verdachte om voor het hekje te komen staan)
P. Is uw naam ....
V. (onderbreekt de President) Mag ik u er wel opmerkzaam op maken dat u zich te houden heeft aan hetgeen geschreven staat onder art. 274, 2de lid? .
P. Zo, zo, u begint goed.
V. Het wordt nog beter want ik wil u, krachtens mijn recht, gezien art. 516 van het Wetboek van Strafvordering, wraken. De redenen waarom ik u wil wraken, zullen u wel bekend zijn?
P. Krachtens mijn recht (art. 517, 5de lid, W.v.Sv.) stel ik daar tegenover dat de voordracht tot wraking niet ontvankelijk is.
V. Krachtens mijn recht (art. 279, 1ste lid, W.v.Sv.) ben ik bevoegd om nietigheid der dagvaarding, de niet-ontvankelijkheid van de Officier van Justitie en de onbevoegdheid van uw rechtbank te vragen. Wat is hierop uw antwoord?
P. Heeft u hierop iets te antwoorden, mijnheer de Officier van Justitie?
O.V.J. Geen behoefte om hierop te antwoorden.
V. Nee, mijnheer de Officier van Justitie heeft inmiddels zijn lesje wel geleerd, is het niet?
P. Ik schors de terechtzitting om hierover in de raadkamer te beraadslagen.
(na tien minuten keren de rechters terug)
( De officier draagt vervolgens de zaak voor. Geen der door de verdachten opgeroepenen is verschenen)
V. Zoudt u alle processen-verbaal kunnen voorlezen?(art. 297. 2de lid)
P. Ambtshalve ga ik niet op het verzoek in (art. 297. 2e lid va W.v.S.). Ik zou aan de Officier van Justitie willen vragen om  zijn vordering aan de rechtbank voor te leggen (art.311, 2de lid lid W.v.Sv,) 
O.V.J. Ik acht het ten laste gelegde feit overtuigend bewezen en tevens dat dit door verdachte is begaan en derhalve strafbaar is, aangezien de verdachte, mede door het hanteren van artikel 29 van het Wetboek van Strafvordering, nergens een uitsluitingsgrond van strafbaarheid heeft kunnen aanvoeren.  Ik vorder levenslang omdat verdachte een aanslag heeft ondernomen om het Rijk geheel onder vreemde heerschappij te brengen. Hij heeft nu de gelegenheid om het laatst te spreken (art. 311. 4de lid).
V. Ik moge u erop wijzen dat in de eerste plaats u tijdens uw uitspraak de laatste is die mag spreken.  In de tweede plaats staat in artikel 311, 2de lid, dat ik de Officier van Justitie kan antwoorden op zijn vordering. De Officier mag dan het woord voeren, waarna de verdachte het recht wordt gelaten om het woord te voeren. Kunt u mij nog volgen, tijdens dit college wetskennis?
P. Goed, antwoordt u dan op de vordering van de Officier van Justitie.
V. Geen commentaar aangezien ik de Officier van Justitie niet beschouw als mijn procespartij en dus alles wat hij zegt niet ernstig kan nemen. Wat heeft de Officier van Justitie hierop te zeggen?
P. Aan u de mogelijkheid om van dupliek te dienen.
O.V.J. Geen behoefte om van deze gelegenheid gebruik te maken.
P. Verdachte, U kunt thans de gelegenheid te baat nemen om het laatst te spreken.
V. Ik beschouw de justitie een staats-apparaat dat in stand gehouden wordt door de overheersende klasse om daarmee hun overheersing te kunnen doen voortduren. Laat de justitie de kanker krijgen. Ik heb gezegd.
P. Uitspraak over 14 dagen. Ik sluit hierbij de terechtzitting.

             
( de verdachte wordt afgevoerd en voor zijn leven lang weggeborgen in de bajes. Het doek valt en de verdachte begint aan zijn eenmansstrijd voort te zetten binnen de gevangenismuren).
EINDE DERDE BEDRIJF

EINDE

Einde artikel in de Bajes krant

Grepen uit dagboek van de maand februari 1977

3 Februari Artikel in de Gekkenkrant: redactie is geen loopjongen. Geen kmmentaar
Hieronder treft U een brief aan van Helder van Geest en Schoon van Lichaam, een aktiegroep die tekeer gaat tegen het "geneesmiddel" largactil in het algemeen en de farmaceutische industrie in het bijzonder. In het vorig nummer(nr. 19, pag. 23) hebben wij HvG/SvL aangespoord om met nadere informatie over largactil te komen. "Als je gefundeerd materiaal hebt waaruit blijkt, dat het nut van het geneesmiddel largactil niet opweegt tegen de gevaren, dan moet dat in de publiciteit." Ook hebben we in het vorig nummer HvG/SvL de suggestie aan de hand gedaan (telefonische) bedreigingen nu maar eens achterwege te laten. Hier komt hun reaktie:
Lieve vrienden,
In jullie laatste bericht over de aktiegroep Helder van Geest/Schoon van Lichaam zien wij tot onze onuitsprekelijke verbazing, dat jullie de aktiegroep beschuldigen van zaken, die jullie moreel onverantwoord vinden, jullie zijn dus kennelijk in gebreke gebleven doordat jullie geen onafhankelijk onderzoek hebben ingesteld naar de gevolgen van het toedienen van largactil aan patiënten. Wij willen er wel op wijzen, dat er verschillende goedbekende wetenschappers bestaan. Wij wijzen hier slechts op de publikaties gedaan door de weledelgeleerde heren professoren Sijts Nijdam, P.C. Kuiper en De Batselier, die onafhankelijk van ons onderzoek tot vrijwel dezelfde resultaten kwamen. Het is dus verbazingwekkend, dat jullie in jullie laatste nummer van de Gekkenkrant suggereren, dat wij niet weten welke ernstige bijwerkingen het middel largactil heeft en hoe wij daar achter zijn gekomen. Wij geven hiermee toe, dat hoewel wij uit de praktijk al enige bedenkingen hadden tegen dit onmenselijke middel, wij door literatuuronderzoek versterkt zijn in ons oordeel en dat wij daarna, omdat wij weten dat de wetenschappers niet alle wijsheid in pacht hebben, zelf een gedetailleerd onderzoek hebben ingesteld> waarvan wij helaas de basis-gegevens niet ter beschikking kunnen stellen van de Gekkenkrant omdat wij bang zijn, dat zij eventueel doorgegeven worden aan bepaalde instanties, zodat onze informatie en de daarbij betrokken patiënten gevaar lopen in hun persoonlijke ontwikkeling. Wij verzoeken jullie dan ook om kontakt op te nemen ten aanzien van het probleem van largactil met de bovengenoemde hoogleraren, zodat jullie ook van onverdacht-wetenschappelijke zijde ingelicht kunnen worden over het misdadige largactil. En wij verwachten, dat jullie in jullie volgende nummer aan deze brief, gekombineerd aan de resultaten van jullie informaties bij de bovengenoemde professoren, aandacht zullen schenken aan onze ideeën. Wij willen er ten overvloede nog aan toevoegen, dat het ons zeer verwondert dat een krant, die zegt op te komen voor de belangen van de "gekken", zich zorgen maakt over de leefomstandigheden van diegenen, die zich bezighouden met het produceren, het in de handel brengen of het in de handel houden van een "misdadig" (De Batselier) middel als largactil. Het moet ons van het hart dat een instelling, die het ene zegt en het andere schrijft, naar ons idee de kant kiest van de producenten van largactil, dat wil zeggen de kant van diegenen, die denken dat de z.g. gekheid op te lossen is door middel van chemische middelen. Het is natuurlijk duidelijk, dat de diskussie in de Gekkenkrant tot op de bodem moet worden uitgediept en dat jullie deze brief integraal moeten publiceren, ofwel een kommentaar moeten leveren waarin zo de strekking van deze naar voren komt als wel jullie bezwaren daartegen. Het is natuurlijk ook volledig duidelijk dat iemand, die bezwaren heeft tegen een harde aktie tegen de verspreiders van een "misdadig" (De Batselier) middel als largactil, dat wil zeggen iemand, die wel bezwaar heeft maar in feite daar niets konkreets tegen doet, zich aan de kant schaart van die verspreiders en daardoor onderhevig kan worden aan dezelfde toestanden waar "MISDADIGERS" onderhevig aan zijn. . Hoogachtend, Helder van Geest/Schoon van Lichaam
P.S. Meneer Bakker, een brandbom is in een ogenblik gegooid. "Gekken"krant 20 - pagina 24

4. 3 februari Artikel in de Haagsche Courant  Actiegroep "Helder van geest , schoon van lichaam "Grove intimidatie tegen geneesmiddelen industrie, door Jan Kees Kokke en Madeleine Roumen 
De veronderstelling dat oude-Rode Hulp-leden achter de anonieme actiegroep "Helder van geest, schoon van lichaam" zitten wordt- ingegeven door de verijdelde bomaanslag van vorige week op de gepensioneerde AKZO-topman dr. ir. F. Prakke in Oosterbeek. De actiegroep richt haar pijlen op het volgens haar verderfelijke gebruik van bepaalde medicijnen in de psychiatrie en zwakzinnigenzorg. Dr. Prakke is voorzitter van het Nationaal Orgaan Zwakzinnigenzorg. Daardoor zou ook hij doelwit kunnen zijn van "Helder van geest, schoon van lichaam".  Dat drie topmensen uit de farmaceutische industrie al sinds een jaar anonieme worden bedreigd, is door de politie tot dusver zorgvuldig verzwegen. Omdat een aantal bedreigden meent dat de politie te weinig heeft gedaan, hebben zij de zaak naar buiten gebracht. De actiegroep "Helder van geest, schoon van lichaam" is er met haar intimidaties met name op uit dat het farmaceutische produkt Largactil uit de markt wordt genomen. Largactil is een sterke tranquillizer tegen onder meer psychosen en hallucinaties bij psychiatrische patiënten en zwakzinnigen. Het middel is volgens de actiegroep schadelijk voor de gezondheid. Patiënten worden er volgens haar letterlijk mee "platgespoten".  In april vorig jaar startte de actie. Eerste slachtoffer was de in Voorburg wonende directeur P. Slagrnulder van Rhodia Nederland in Amstelveen, onderdeel van het Rhone-Poulenc-concern, dat Largactil produceert. Hij kreeg een brief die eindigde als volgt "Wij hopen dan ook niet over te hoeven gaan tot het nemen van tegen uw persoon gerichte maatregelen." Een kopie van de brief werd gestuurd aan een groot aantal mensen in de farmaceutische industrie en de gezondheidszorg. Eén van hen is de vice-president voor Europa van een groot internationaal concern, die zijn naam niet genoemd wil zien, een derde is dr. J. C. Sanders directeur van Nefarma, de overkoepelende organisatie van de farmaceutische industrie, in Utrecht. Ook de vice-president kreeg al gauw aan hem persoonlijk gerichte brieven. Omstreeks augustus werd hij dag en nacht lastig gevallen door anonieme telefoontjes. Hij werd tegen zijn zin lid gemaakt van honderden verenigingen, er werden de meest uiteenlopende boeken en pakketten bij hem thuis bezorgd, de buren kregen brieven en er werden in de buurt in telefooncellen en op lantaarnpalen stickers geplakt met de uitnodiging bij hem thuis te komen om sex te bedrijven, compleet met telefoonnummer. Nadat er al eerder een ruit van zijn huis was ingegooid, werd op een nacht in·oktober een brandbom naar binnen geworpen, een soort Molotovcocktail die ontbrandde en schade aan meubilair en vloerbedekking aanrichtte. De man, die voor zijn werk veel op reis moet, durft zijn vrouw nauwelijks meer alleen te laten. Hij schakelde een particuliere bewakingsdienst in die zijn woning dag en nacht in de gaten houdt. "Maar ik heb geen idee wanneer ik die weer kan opheffen. Het kost me handen vol geld. Volgens mij weet de politie wel ongeveer wie er achter zit maar heeft ze onvoldoende concrete bewijzen om tot arrestatie over te gaan. Men weet wie de plakplaatjes heeft aangebracht, maar ik word totaal niet op de hoogte gehouden van het onderzoek. Daarom vind ik het best als de zaak nu maar eens in de publiciteit komt. Nefarma-directeur dr. Sanders, die zich van de hele zaak veel minder schijnt aan te trekken, is onder verwijzing naar het politie-onderzoek niet bereid informatie te verstrekken. Op zijn bedrijf zijn als onderdeel van de intimidatie onder andere tachtig kapstokken bezorgd en is er voor kapitalen aan kosten gevorderd voor telegrammen die uit naam van Nefarma werden verstuurd tot in Saoedi-Arabië toe. Nadat aanvankelijk alleen de plaatselijke politiekorpsen zich met de geheimzinnige acties bezig hielden, is het onderzoek sinds kort in handen van het landelijk bijstandsteam voor de terreurbestrijding dat ook de zes ex-Rode Hulp leden arresteerde. In Delft werd enige maanden geleden bij een routine-controle een man aangehouden die behalve stapels opruiende  papieren ook een adreslijst bij zich had van de mensen uit de farmaceutische industrie die de eerste dreigbrief hadden gekregen, en voor een instructie van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur. Onder de laatste naam heeft onlangs Dirk de Vroome, de Rooie Reus van Limburg, zich laten inschrijven voor de Tweede-Kamerverkiezingen. Thuis in Nederweert commentarieert De Vroome: "Ik wist dat onder die naam ook groepen opereren die niet vies zijn van terreur. Maar ik vond de naam erg goed en heb hem daarom overgenomen; ikzelf heb dus met bommengooien  en zo niets te maken."
Tegenover de bedreigde vice-president heeft de politie zich laten ontvallen dat de bron van het kwaad in Baarn zit en de hoofduitvoerder in Loenen. De naam Baarn wijst in de richting van de "recalcitrante" actievoerder dr. Tom de Booy, niet alleen omdat hij voor zijn acties dezelfde strijdmethodes gebruikt, ook omdat hij in elk geval heeft laten weten (via de Gekkenkrant in Amsterdam) dat hij wel met de actiegroep ,,Helder van geest, schoon van lichaam" in contact wilde treden. De  Booy, aan wie op het ogenblik geen nadere inlichtingen zijn te ontfutselen, genoot aanvankelijk bekendheid als Himalaya-bedwinger, later als de wetenschappelijk medewerker aan de Universiteit van Amsterdam die zich tijdens de Maagdenhuisbezetting aan de kant van de bezetters schaarde en daarna de wetenschap vaarwel zei, en weer later als onvermoeibaar actievoerder tegen de burgemeester van Baarn die een inwoner van zijn gemeente krankzinnig had laten verklaren (de man kreeg na een gerechtelijke procedure eerherstel) en tegen de Leidse psychiater prof. dr. J. Bastiaans op wiens advies een rijksambtenares door de Centrale Raad van Beroep met vervroegd pensioen was gestuurd.
Deze laatste zaak liep uit op een kort geding van prof. Bastiaans tegen dr. De Booy dat door de laatste verloren werd. Behalve het echtpaar Bastiaans wordt ook de voorzitter van de Centrale Raad van Beroep, mr. B. S. Tigchelaar in Hilversum, nog steeds regelmatig met telefonische bedreigingen overvallen. Dr. Tom de Booy heeft Nefarma-directeur dr. Sanders aan· geboden te bemiddelen om met de actiegroep "Helder van geest, schoon van lichaam" in contact te komen om vervolgens een open onderlinge discussie aan te gaan in het weekblad Vrij Nederland. Overigens zou ook VN-redacteur Rudi van Meurs door de actiegroep bedreigd zijn, met brandstichting in zijn huis in Herwijnen. Vraag aan de farmaceutische industrie: waarom gaat u eigenlijk niet op de eisen in om Largactil uit de markt te nemen?
De letterlijk tot in den treuren bedreigde vice-president: "Het heeft geen zin .Er zijn zo zes of zeven importeurs in Nederland die het gat in de markt weer vullen. In principe is het artikel, .mits juist gebruikt, niet gevaarlijk. Maar als een verpleger, een lastige patiënt heeft en hij merkt dat zo iemand van een bepaald middel direct zo mak als een lam wordt, wie zegt dan  dat hij het niet uit de kast pikt als daar geen controle op is. Largactil heeft trouwens een grote therapeutische breedte, dat wil zeggen dat je het nogal ver kunt overdoseren voordat het werkelijk gevaarlijk wordt."
Largactil (dat is de merknaam, de soortnaam is chloorpromazine) was ongeveer 25 jaar geleden de eerste tranquillizer die bij geestesziekten werd toegepast. Het middel werd veelvuldig toegediend aan patiënten die anders in het dwangbuis hadden gemoeten. Hoewel Largactil in de psychiatrie en zwakzinnigenzorg nog steeds wordt gebruikt. maken veel artsen inmiddels gebruik van nieuwe preparaten waarbij het gevaar van bijwerkingen veel geringer is: o.a. Neuleptil, Brazine, Serenase en Trilafon.
Tot de bijwerkingen van Largactil behoren verschijnselen die gelijkenis vertonen met de ziekte van Parkinson (een ernstige zenuwaandoening), die bij het stoppen van de medicatie ook ophouden, en verder leverontstekingen en verhoogde gevoeligheid voor licht, bijvoorbeeld ernstige verbrandingen door de zon.

5. Zaterdag 5 februari Artikel in Vrij Nederland van Rudy van Meurs: Lucien van Hoessel betrapt op het bezit van een Hema wekker.
De afgelopen dagen zijn zes voormalige leden van de inmiddels opgeheven organisatie Rode Hulp gearresteerd; er werd een primitief bommetje ontdekt onder de auto van een gepensioneerde Akzo-directeur en tot grote spijt van de politie raakte bekend dat een vijftal directeuren van farmaceutische bedrijven gedurende driekwart jaar achtervolgd worden door een fanatieke actiegroep die uiterst boosaardig opereert. Justitie zegt dat er tussen het een en ander geen verband wordt verondersteld, maar dan is op z'n minst de toevalligheid  van het tijdstip opmerkelijk. Er lijken ook nog andere overeenkomsten te bestaan.
De ex-leden van de Rode Hulp zouden volgens  de politie, zijn opgepakt in verband met een nimmer bekend geworden mislukte bomaanslag bij Autopon in Amsterdam van alweer een half jaar geleden. Pas nu zou het onderzoek hebben aangetoond dat wellicht de inmiddels opgeheven Rode Hulp er bij betrokken was. Want wat heeft de politie bij de intensieve huiszoekingen die met de arrestatie gepaard gingen gevonden? Naast het bed  van het onvermijdelijke slachtoffer van de BVD Lucien van Hoessel werd een Hema wekker gevonden. wat bleek toen? Bij de poging tot bomaanslag op Autopon werd eveneens gebruik gemaakt van een Hema wekker die als tijd mechanisme moest dienen voor de ontsteking. De opmerkelijke vondst zou ertoe kunnen leiden dan Van Hoessel c.s minst vier dagen in bewaring gehouden worden en justitie de tijd krijgt naar serieuzer materiaal te zoeken. Het is dan ook mogelijk dat straks zal blijken dat de mensen van de voormalige Rode Hulp na politieke druk uit Israël, zijn opgepakt omdat ze deze staat 'vijandig gezind' zijn. Ook al weer meer dan een maand geleden vertelde Ludwina Janssen in Tel Aviv welke acties zij en haar medestanders tegen de 'veiligheid van de Israëlische staat' wilden ondernemen. Later trok ze een fors deel van die bekentenissen weer in maar het zaad van de twijfel was toen al gezaaid. Zoals bekend reisde Ludwina Janssen, samen met onder meer de zes voormalige Rode-Hulpmensen die nu gearresteerd zijn, naar Zuid Jemen om daar een guerrillaopleiding te krijgen die in praktijk zou moeten worden gebracht in de burgeroorlog in Libanon. Die activiteit was, vanuit Nederlandse juridische maatstaven gezien een legale actie want zolang je je maar niet als Nederlander in vreemde krijgsdienst begeeft is er niets illegaals aan de hand.
Een derde mogelijkheid voor de arrestatie is dat justitie straks de vrijheidsberoving van de zes gaat baseren op Strafrecht. Een oud en stoffig artikel, sinds mensenheugenis niet meer gebruikt, dat deelneming aan een criminele vereniging die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven strafbaar stelt. In West-Duitsland is dit artikel de laatste jaren uitbundig in praktijk gebracht en werden links en rechts mensen opgepakt die ervan werden verdacht met de Rote Armee Fraktion te sympathiseren. In Nederland is artikel 140 volgens sommige juristen terecht nooit meer gebruikt want wie is justitie om te beoordelen of bij iemand de gezindheid aanwezig is tot het beoefenen van geweld?
Ten slotte is er nog een vierde mogelijkheid door de arrestatie van de zes ex-leden van de Rode Hulp en die brengt ons op het bommetje onder de auto van de Akzo-directeur en de bedreigingen aan vijf andere directeuren van farmaceutische bedrijven. In VN van 6 november vorig jaar (De bijdrage van de Rode Hulp aan de vervolmaking  van de rechtsstaat) werd gemeld over een bijeenkomst van de Rode Hulp in Amersfoort, begin vorig jaar. Daar kwam het tot een scheiding van geesten. Een kleine groep die nog slechts wilde praten over geweld en terreur en het dogma van de Italiaanse Rode Brigade ('het aanvallen van de macht in de vorm van personen') splitste zich af. Dat handjevol mensen, waartoe nadrukkelijk niet de zes behoren die thans gearresteerd zijn,  ging zich onledig houden met werpen van stenen door de ruiten van industriëlen, telefonische zenuw campagnes, het verzend van brandbommetjes, dreigbrieven, het overstromen van hun slachtoffers met ongewenst drukwerk en ladingen consumptieartikelen.
Dat is vanaf april vorig jaar aan de gang. De reden dat zij geen publicatie kregen in de anonimiteit van de mensen die deel uitmaken van de groep en het feit dat de politie vastberaden de bedreigingen en brandbomnetjes verzweeg. In beperkte kring werd het de laatste maanden evenwel duidelijk dat de afgesplitste RH-groep en de organisatie die zich tooit met de poëtische naam Helder van Geest/ Schoon van Lichaam een en dezelfde moesten zijn. Helder van Geest/Schoon van lichaam, ook wel aangeduid als het terroristisch patiëntencollectief  koos het afgelopen driekwart jaar voornamelijk directeuren van farmaceutische bedrijven als slachtoffer. Zo kregen de heren P. Slagmulder, directeur van het Franse farmaceutische bedrijf Rhodia-Nederland bv in Voorburg; J. C. Sanders, directeur Nefarma in Laren en drs. H. van Winzum, voorzitter van Nefarma - de vereniging van farmaceutische producenten in Nederland - zeer veel vervelends te verduren. Dat zij uitgezocht werden heeft een reden. De actiegroep Helder van Geest/ Schoon van Lichaam eist namelijk dat het middel largactil, (chloorpromazine) dat gebruikt wordt voor het 'platspuiten' van patiënten in psychiatrische inrichtingen, uit de handel genomen wordt. Een alleszins nobel doel want het middel chloorpromazine, een neurofarmaca, is al jarenlang omstreden en wordt door kritische wetenschapsmensen als uiterst gevaarlijk beschouwd. Al in 1972 zei de Groningse biochemicus Cees J. van de Berg in VN over chloorpromazine: "Je kunt daarmee mensen beïnvloeden en beheersen die om een·of andere reden buiten zinnen zijn geraakt. Je brengt ze in een normale toestand terug. Maar dan zet je de hersenen op een bepaald niveau waarvan de beoordelaars vinden dat dit aanvaardbaar is. Je beheerst dan wel hun hele persoonlijkheid. Er lopen mensen rond die deze geneesmiddelen al jaren achter elkaar gebruiken en dat is griezelig." De Belgische hoogleraar Steven de Batselier noemde het in de handel brengen van chloorpromazine 'misdadig'. De middelen van de groep Helder van Geest/ Schoon van Lichaam om haar doel te bereiken zijn voor Nederlandse begrippen echter hoogst ongebruikelijk. Je campagnes tegen de directeuren. Begonnen met brieven, gevolgd door nieuwe brieven met bedreigingen. Later verschenen kleine advertenties in lokale bladen in de woonplaats van het slachtoffer met' oproepen als 'Neuken? bel . .' (volgde nummer fabrieksdirecteur). Buren kregen via stencils veel onaangenaams te horen over het slachtoffer en ten slotte vlogen er stenen door de ruiten. Een paar maanden geleden brandde een kamer van de woning van Van Winzum uit nadat een brandbom naar binnen was gegooid. Maar niet alleen de farmaceutische directeuren werden het slachtoffer, ook deze verslaggever onderging een behandeling, zij het dat die zich voornamelijk toespitste op het toezenden van alle verfoeilijke bladen uit de VNU portefeuille, een schriftelijke cursus psychologie, zevenentwintigduizend handdoeken, vierduizend stukken zeep enzovoort, ,enzovoort, benevens vele nachtelijke telefoontjes met onaardige dreigementen. Want Helder van Geest/ Schoon van Lichaam eiste een publikatie over chloorpromazine in VN, ultimatums, maar kon helaas niet haar zin krijgen omdat de mensen in de groep anoniem bleven.
Dank zij NRC Handelsblad kregen zij vorige week toch de door hen zo zeer gewenste publiciteit. Deze krant bracht de aanslag op dr. ir. F. Prakke - een gewezen directeur van Akzo die met Organon te maken had - in verband met de activiteiten van Helder van Geest /Schoon van Lichaam. De politie deed dat ook. Terwijl gedurende al die maanden dat de fabrieksdirecteuren zich bij de politie beklaagden, nauwelijks aandacht werd besteed aan de dreigementen en de politie liet weten 'geen mankracht' beschikbaar te hebben voor bewaking, werden eind vorige week de huizen van de slachtoffers plotseling omsingeld door politiemannen. Dat gebeurde bij voorbeeld bij de heer Van Winzum in Bloemendaal die, toen de politie nog in gebreke bleef, Hoogenboom's Bewakingsdienst BV had ingeschakeld. Sindsdien baadde de woning voortdurend in een zee van licht - de beste vorm van preventie volgens de privé-bewakingsdienst. Doch vorige week kwam de politie, moest het licht uit en gingen agenten zich verdekt opstellen. Een andere tactiek. Zoals gezegd is de politie al driekwart jaar van de activiteit van Helder van Geest/Schoon van Lichaam - die overigens ook andere mensen in Bloemendaal en elders in Nederland bedreigt - op de hoogte. In Bloemendaal waren tot voor kort de rechercheurs Van Bruggen en De Jong bij de opsporing betrokken. Zij slaagden er niet in iets te ontdekken. Toch werkten ze er wel aan. Ze bleken bij voorbeeld in het bezit van kopieën van telegrammen die aan mij werden verzonden. Ze luisterden, na tussenkomst van de officier van justitie, de telefoontjes af die bij Van Winzum binnenkwamen. Ze ontboden Tom de Booy uit Baarn - de professionele actievoerder die zich onder meer bezig houdt met ontrechte (ex-)psychiatrische patiënten - naar Bloemendaal. De Booy wierp zich daarna op om te bemiddelen tussen Helder van Geest/Schoon van Lichaam en de farmacie, maar werd door de actiegroep ten slotte niet vertrouwd. De heren directeuren hebben zich ten slotte een geheim telefoonnummer aangeschaft en hun huizen afgeschermd met privé-bewakers - Helder van Geest/Schoon van Lichaam bleek onvindbaar. De Gekkenkrant, die aanvankelijk de correspondentie tussen Helder van Geest/Schoon van lichaam en de farmacie-directeuren publiceerde, werd zelf bedreigd toen de redactie zich uitsprak tegen de amateuristische en barbaarse methoden ván de groep. Het is aannemelijk om te veronderstellen dat de actiegroep bestaat uit vier à vijf mensen. Toch zetten ze een land vol politieagenten voor raadsels. Ten einde raad heeft justitie maar weer het bekende ze tal van Rode Hulp opgepakt in de hoop van hen iets meer te weten te komen. RUDIE VAN MEURS

Grepen uit het dagboek over de maand maart 1977

2. 17 maart Artikel Gooi- en Eemlander: Staatssecretaris niet naar middag V.A.W. in Soestdijk
SOESTDIJK - De landelijke verkiezingsbijeenkomst van het Verbond tegen ·Ambtelijke Willekeur (V.A.W.), zal komende zondagmiddag in café Soestdijk worden gehouden. Aanvankelijk was het de bedoeling dit gebeuren ten huize van De Booy in Soest te organiseren, maar de belangstelling uit alle delen van het land blijkt zo groot te zijn dat men besloot een zaal in café Soestdijk te huren. Tijdens de bijeenkomst die om één uur begint, zullen de kandidatenlijsten voor de komendé Tweede Kamerverkiezingen worden opgesteld ,,Rooie Reus" Dirk de Vroome, die vrijwel zeker landelijk lijsttrekker van het officieel erkende V.A.W. wordt, zal de aanwezigen zondag eerst toespreken. Onder die aanwezigen zal in ieder geval niet staatssecretaris Zeevalking van Justitie zich bevinden. Hij was speciaal door het VA W uitgenodigd de bijeenkomst in Soest bij te wonen, maar deze week liet hij dr. De Booy weten niet van de partij te kunnen zijn. In V.A.W.-kringen heeft men zich overigens nogal verbaasd over het begin van de brief, waarin de staatssecretaris spreekt over  "Zeer geachte politieke tegenstanders." Volgens Tom de Booy is mr. Zeevalking hiermee volledig buiten zijn boekje gegaan: "Zoiets kan een staatssecretaris zich domweg niet veroorloven. Weer een typisch staaltje van ambtelijke willekeur."

4. VERKIEZINGSREDE Uitgesproken door Dirk de Vroome alias De Rooie Reus op de bijeenkomst van het VERBOND TEGEN AMBTELIJKE WILLEKEUR op 20 maart  1977. in het café-restaurant Soestdijk te Soestdijk, die ten doel had om iedereen op te wekken zich kandidaat te stelle voor de verkiezingen van de Leden van de Tweede Kamer der Staten Generaal op 25 mei 1977.
"Wij zijn hier vandaag bijeen omdat gebleken is dat op buiten parlementaire wijze met de akties in Limburg, maar ook in den lande, dat er steeds meer blijkt dat de partijen die op het ogenblik zitting hebben in het parlement totaal niets doen, was het dat alleen nog maar, maar dat ze dus alleen datgene doen wat de ambtenaren willen, de willekeur van de ambtenaren. Ik wil even toch beginnen te stellen waarom we gekomen zijn tot het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur. Ik moet jullie zeggen dat een Vrijdag, dus eergisteren, werd ik opnieuw geconfronteerd met het feit, dat ik vrijdagochtend gebeld werd door een vrouw, die blijkens een vonnis van de rechtbank in Maastricht bij een echtscheidingsprocedure, de kinderen was  toegewezen, maar het huis aan de man. Het gevolg is geweest, dat 27 december vorig jaar die vrouw met de kinderen de deur uit zijn gelazerd en dat ze van alles heeft geprobeerd bij de gemeentes in dit geval. Dat wil ik toch wel even. benadrukken, omdat er zo gesproken wordt over allerlei progressieve partijen, zoals PPR, P.v.d.A. en de anderen, die praten dat ze het socialisme in het vaandel dragen. en dat ze bezig zijn deze maatschappij te veranderen. Ook deze vrouw klopte aan bij de PPR burgemeester de heer Tonnaer. Deze man was voor deze vrouw niet te spreken. Ze heeft dus vanaf december geprobeerd deze man te spreken te krijgen, het lukte niet. Ze hielpen haar niet bij de Sociale Dienst. Kortom, zij sliep op de straat, zij ging bij kennissen en zo heeft dat maanden geduurd. Vrijdagochtend belde zij op en ik heb geprobeerd burgemeester Tonnaer te pakken te krijgen. Ook dat lukte mij niet, want de vrouw van deze burgemeester gooide de haak er op, want haar man was nog niet te spreken om 9 uur 's morgens, hij was nog niet uitgeslapen . Ik heb haar toen meegedeeld, dat we en bloc er heen zouden gaan. We zijn eerst naar het gouvernement, dat is het provinciehuis in Maastricht gegaan en wij hebben toen met een korte aktie bereikt, dat de plaatsvervangend commissaris van de Koningin artikel 45 heeft gehanteerd, waarna wij weer naar Sittard toegingen met een korte aktie en gedreigd hadden de burgemeester aan de handboeien te slaan, die we ook bij ons hadden. Ik heb ze nu trouwens ook bij me. Daarmee hebben we dus bereikt dat deze vrouw een hotel-onderkomen kreeg. Het is maar een klein geval wat ik vertel maar het geeft wel datgene weer waar we op het. ogenblik mee bezig zijn.
Vele mensen in onze maatschappij zoals bijvoorbeeld ook de minderheidsgroepen, woonwagenbewoners, de Surinamers, de buitenlandse gastarbeiders, enfin het is teveel om op te noemen. Waar veel over geleuterd wordt door verschillende partijen, maar in wezen weinig of liever gezegd helemaal niets aan gedaan wordt. Er is zelfs gesteld, heb ik gehoord door een burgemeester, dat ze vonden dat verschillende personen wat fascistisch gingen optreden met dat geweld, omdat er verschillende akties zijn geweest, waarvan ze zeggen, dat vinden we niet prettig en dat lijkt me fascisme en zoIk wil even verwijzen naar de woonwagenwet, die door mejuffrouw Klompé is gemaakt en wat betekent een verlengstuk van hetgeen wat Hitler in de Jaren 40 - 45 had willen bereiken, nl. om de zigeuners helemaal áf te maken en daarnaast ook alle woonwagenbewoners. Daarnaast kijken we wat er gebeurd is en dat zal ook plaats vinden in dit gebied, als we maar even wachten, met name in Limburg met de mijnwerkers. Het geleuter, dat 4000 mijnwerkers naar Den Haag zijn getrokken indertijd en Mijnheer :Den Uyl niet thuis troffen. Hij had er geen belang bij, de willekeur die ten top wordt gedreven op elk gebied.
Als ik kijk naar het werkelozen vraagstuk, waarbij ze dus zogenaamde moeilijke bedrijven gaan subsidiëren, wat betekent dat de heren ondernemers met een grote geldbuidel naar Zwitserland en elders vertrekken. Als we kijken naar veldkoning Kaja, naar enfin noem maar op, waarbij de hoofdschuldigen niet voor de Officier van Justitie worden geleid. Maar wel bijvoorbeeld .de bijstandtrekkers, die uit uiterste noodzaak, wat zij dan noemen misbruik hebben gemaakt, omdat ze van die paar rotte centen niet kunnen rondkomen en dan een requisitoir horen van de Officier van Justitie, met de mededeling dat ze misbruik hebben gemaakt van onze gemeenschapsgelden.
Ik moet u zeggen, ik heb geprobeerd met mijn akties de buiten parlementaire akties af te ronden in het parlement. Ik denk met name aan huursubsidies, die jaren duren voordat ze uitbetaald worden. Ik heb expres ook in mijn geval eens geprobeerd te bereiken van D 66, die er nu uitgaat. Helaas, moet ik zeggen, dat was  de enige die er nog wat aan deed, een beetje buiten parlementaire akties. Dat was de heer Imkamp, die geprobeerd heeft door deze ambtenarij heen te komen. Hij schreef mij een brief, ik heb hem bij me, waarin hij zei: ":Dirk, bekijk het maar, want ik zie het ook niet meer zitten"  Ik zei tegen hem dat je daar toch de macht hebt als lid van de Tweede Kamer, maar als je dan ziet wat onze oude ombudsman deed, een man die zegt dat hij socialist is. Als je ziet wat voor een schrijven hij geeft op de vragen die gesteld zijn door een kamerlid, dan veeg ik mijn reet ermee af. Als er in een dorp als Nederweert, ik noem gewoon maar wat voorbeelden, ik kan wel de hele dag doorblijven gaan, ik pak ze maar even uit. Als in een dorp als Nederweert een militaire oefening wordt gehouden in een straat waar de kinderen spelen, dat men met losse flodders gaat schieten, de tank daar wordt opgesteld. Als er vragen worden gesteld door van der Spek over deze situatie, ik heb die antwoorden van die kloot Vredeling bij me en je ziet dan dat er instaan dat het niet waar is, terwijl het voor je ogen gebeurde in die straat, dan vraag je je af, waar zijn we mee bezig. De dingen die ik zei, dat daar mensen bijvoorbeeld in Simpelveld een commune die daar op straat wordt gelazerd, de mensen die aan hun lot worden overgelaten en daar staan die jongens, die zeggen, dat ze een andere wereld willen en die zeggen, dat ze socialist zijn, die alleen dan zeggen: "oh, wat is dat vreselijk, er moet toch wat aan gedaan worden", maar voor de rest geen ene kloot uithalen. Die niet op het gemeentehuis op het bureau van de burgemeester gaat liggen of weet ik veel wat ze uithalen om door te drukken. Nee, die het alleen maar halen van praatjes en een leuk artikel in één of andere krant, dan vraag ik me af, kijk eens jongens, als we dus elke keer weer ontmoeten de vragenstelling in de Kamer over: "ls het de minister bekend, dat er misbruik is gemaakt met onze herstructureringspremies, en dat de minister dan een kutantwoord geeft wat nergens op slaat en dat afhankelijk is van wat de ambtenaar vertelt. Als we klachten hebben over politieoptreden in de woonwagenkampen, dan zijn het de politieambtenaren, de hoge functionarissen, die antwoord geven aan de Secretaris-Generaal, die het dan eventjes op een papiertje zet en de Minister leest het voor. Dit soort onzin moet ten einde komen. 
Daarnaast als we kijken naar de handjeklap toestanden op het ogenblik weer met de:grondpolitiek, het gelul en geleuter, de situatie over de werkgelegenheid, over de ondernemingsraad, wat hebben we allemaal niet gehad. Weer bijna een crisis, nee, net geen crisis, want ze willen medeverantwoordelijkheid blijven dragen. Als je hoort van wat mijnheer Den Uyl zegt van: " ja, we moeten niet te radicaal wezen, want anders gaan al onze ondernemers weglopen", in plaats dat hij meteen die hand pakt en zegt: "nu zijn we er en nu zullen we onze arbeiders in beweging zetten". Want als je ziet, het is inderdaad mogelijk oude arbeiders in beweging te krijgen. Als je ziet dat men toelaat dat de prijzen steeds hoger worden. En kijk bijvoorbeeld  wat er vorig jaar is gebeurd met de aardappelenprijs. Dat je in dezelfde televisie uitzending één of andere lul voor dat ding krijgt, die daar een zoodje aardappelen heeft opgeslagen in Emmeloord en andere cellen, die de prijzen heeft opgejaagd en dan zegt:"als wij geen subsidie krijgen dan gaan we gewoon de boel exporteren, want dat kunnen we niet doen want dan lijden we verliezen, terwijl ze ze voor 2 dubbeltjes of 1 dubbeltje hebben ingekocht.
En daarna komt dan mijnheer Kok, die dan vertelt: "Wij zullen al het mogelijke doen om die arbeiders toch rustig te houden en niet teveel te vragen want de economie is zo,slecht".  Kijk, als je dit soort onzin steeds de revue laat passeren dan zeg ik met nadruk als we dan kijken naar wat er gebeurt en wie dan diegenen zijn zodat de willekeur steeds plaats vindt, dan zeg ik: er moet iets anders gebeuren. En dat anders dat ligt in het volgende. Ze hebben gezegd Dirk, hoe kan jè nou een man op een lijst plaatsen en vragen of hij kandidaat wil worden, die op klompen in de Kamer gaat, een man die zijn hele leven gevochten heeft voor de belangen van de woonwagenbewoners. Die dag en nacht daarvoor gewerkt heeft. Wie kan het beter vertellen aan iedereen juist in die Kamer dan een woonwagenbewoner zelf, die jarenlang daarvoor gevochten heeft. Als ik kijk zeggen ze Dirk, zo'n Jantje de Boeienkoning, een folklore figuur uit Limburg, wat moet die daar in de Kamer doen? Een man die eerlijk is, die niet kijkt naar partijpolitieke belangen, die vanuit zijn hart spreekt en zegt: "die natuur, daar leef ik in, die natuur wil ik behouden". En hij kijkt naar de beesten en de dieren. Een man, die het eerlijk meent en niet vraagt mag ik dat wel zeggen en wat denkt u ervan, zou het kwaad kunnen met onze coalitie enz. enz. Die gewoon zegt wat op zijn hart ligt. Die mensen, juist die mensen die het het beste weten, de hele groep die hier bij elkaar zit, die dan inderdaad rouleren, want dat is de bedoeling. En dat we gebruik maken van de onschendbaarheid van de kamerleden om onze akties, wanneer er een vraag gesteld is en dan denk ik met name aan de huur of woonwagenbewoners, vul het zelf maar in. En dan komt er weer zo'n rot antwoord van de minister, die dan zegt daar nemen wij geen genoegen mee en niet met meneer de voorzitter zus of meneer de voorzitter zo. Maar dat je daar op de plaats naar toe gaat, naar dat departement en desnoods dat hele zoodje afbreekt als dat moet, maar iets doet dat het volk kan zien dat we geen genoegen nemen met een antwoordje en dat we dan verder gaan slapen. Daar uit die gedachte is het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur en het is ook zo, je kan er alles voor invullen, maar ik zeg nogmaals, dat is dus eigenlijk de intentie, we hebben dus de doelstelling op een stukje papier gezet, geen keerpunt '77 zoals de P.v.d.A., wat nog niet eens geschikt is om op de w.c. te hangen, één en al bedrog, kiezersbedrog, daar willen we ons niet voor lenen. Wij zijn bezig en wij willen de zaak afbreken, want het is namelijk zo, je kan geen nieuw huis opbouwen in een bestaand huis. Het huis van dit systeem, dat vol met scheuren zit en wat door Den Uyl en consorten maar wordt aangesmeerd en beschilderd om het enigszins bruikbaar te houden. Want als het dan instort gebeuren er grote ongelukken. U weet het, als je een huis laat staan en de mensen zitten erin en je doet er niets aan en je gaat maar steeds bij pleisteren, dat inderdaad stort het in en dan zitten de mensen erin en dan gaat iedereen ten onder. Als je begint de zaak gaat slopen met de bedoeling daar iets anders voor op te zetten en dan denk ik met name aan de maatschappij, die niet ten koste van elkaar maar voor elkaar gaat leven en dan niet een kreet van 'ja maar Dirk, wat wil je dan? Ik zeg nogmaals, laten we eerst de zaak afbreken zoals hij op dit moment functioneert. Het wordt tijd en vandaar dat we hier bij elkaar zijn en daarmee wil ik besluiten".
 

20 maart na afloop van de verkiezingsbijeenkomst van het V.A.W. voor het café restaurant Soestdijk

9. Woensdag 23 maart Artikel in Amersfoortse Courant. Biljetplakker in hoger beroep voor rechter
SOEST - Dr. Tom de B. (52) uit Soest hield zich erg rustig toen hij - niet voor 't eerst - voor de rechtbank verscheen voor een hoger-beroepzaak.
De B. was door de kantonrechter tot een boete van 25 gulden veroordeeld omdat hij in de nacht van 12 mei 1975 op de Brink in Baarn een biljet op een telefooncel zou hebben geplakt. Het was een biljet van de ,,Aktiegroep Betaal Nooit" met een opwekking om het justitie-apparaat dol te draaien door geen enkele boete te betalen. Dat hij die nacht samen met E. van. der M. op het "plakkerspad" was geweest, ontkende De B. niet. Maar niet ik heb daar op die cel geplakt, maar Van der M ". Dat werd ook door Van der M. als getuige verteld. Agent T.Goedknecht verbaliseerde De B. en zette ook in zijn procesverbaal dat deze de plakker was geweest. Voor de rechtbank kon de agent het zich niet meer precies herinneren. "Het is al twee jaar geleden." "Onze methode is dat ik in de auto blijf zitten en dat Van der M. plakt", onthulde De B. Officier van justitie mr. T. van Dijk kon zich goed voorstellen dat de agent het nu niet meer precies wist en achtte het bewijs geleverd door het ambtsedig opgemaakt procesverbaal, dat vlak na de gebeurtenis was opgemaakt. Er werd ook nu 25 gulden boete geëist. "U hanteert 'n botte bijl," zei De B., die het bewijs onvoldoende gemotiveerd vond. Met genoegen had hij kennis genomen van het voornemen van de regering dat voortaan boetes naar draagkracht moeten worden gegeven. ,,Daar was die actie om bedoeld. Ik hoop daarom dat ik voor zo'n onrechtvaardigheid nooit meer voor u zal behoeven te staan." Uitspraak op 5 april

Dagboek van de maand april 1977

Artikelen  en documenten  maand April
Inhoudsopgave:

1. 1 april 1977 Artikel in Telegraaf: Voorspelling student vliegtuigramp 
2. 1 april Artikel in de Tijd: Opstand tegen het chemisch dwangbuis Largactil een medicijn met explosieve nawerking Knaleffect : Largactil,  door R. van Laar
3. 8 april Artikel in Nieuwe Revue"V.A.W.: partij van vergeten kiezers
4. 16 april Artikel Winschoter Courant "Willekeur" heeft moeite met handtekeningen
5. 23 april Artikel  Haagsche Courant: Olifant
6. 23 maart Artikel  Het Binnenhof: Versplinter de Ambtelijke Willekeur
7. Dinsdag 26 april Artikel in Noord-Ooster: Verbond Willekeur doet mee 25 mei.
8. Dinsdag 26 april Artikel in Leidsch dagblad: Na aanplakken pamflet V.A.W.. Leidse politie pakt activist Tom de Booy op
9. 29 April Artikel Gooi- en Eeelander: Zendtijd verdeeld bij huis minister
10. 29 april Verbond tegen Ambtelijke Willekeur:Verdeling zendtijd
11. 29 april Artikel Brabant's Nieuwsblad: Eerste bord lijst 17
12. 30 april Artikel Elseviers weekblad: Dagboek van de verkiezingen door Michiel van der Plas

1. 1 april 1977 Artikel in Telegraaf over voorspelling student vliegtuigramp 
De 19-jarige Amerikaanse student Lee Fried van de Duke-Universteit in Durham (Noord-Carolina) blijkt de ramp·met de Jumbo's op Tenerife goed te hebben voorspeld. Op 21 maart schreef hij op een stuk karton dat de plaatselijke krant een kop zou hebben ,,583 doden in botsing met 747's in  ergste luchtramp in de historie". Hij liet de tekst verzegelen en door de president van de universiteit in diens kluis opbergen. Pas na 29 maart mocht het uit de kluis worden  gehaald. Lee Fried beeft vrijwel alles goed voorspeld; Alleen voorzag bij 5 doden meer dan er officieel op dit moment zijn.

De 19-jarige Amerikaanse student Lee Fried van de Duke-Universteit in Durham (Noord-Carolina) voorspelt vliegtuigramp

Bij de ramp op 27 maart 1977 botsten een Boeing 747 van KLM op de startbaan op een vliegtuig van hetzelfde type van Pan American Airlines.  De vliegtuigen waren vanwege een bommelding op Gran Canaria uitgeweken naar het kleinere vliegveld van Tenerife, waar dichte mist het zicht belemmerde. In totaal 583 doden precies zoals Lee Fried had voorspeld, want na 1 april zijn er nog vijf slachtoffers aan hun wonden overleden!
.
(Merkwaardige bijzonderheid. Leny Terpstra voorvechtster voor het behoud van het woonwagencentrum de Egelshoek in Hilversum vertelde me het volgende verhaal. Ze zat met haar ex-man te eten in het restaurant van Dunne dirk in Loosdrecht. Ook waren daar Cor Buijs en zijn vrouw aanwezig.. Leny vroeg aan Cor of zij de vliegtickets voor zondag 27 maart naar Tenerife wilden overnemen, omdat zij helaas door omstandigheden niet konden gaan. Haar aanbod werd dankbaar aanvaard door Cor. We weten nu wat dit voor rampzalige gevolgen heeft gehad!!)

2. 1 april Artikel in de Tijd. Opstand tegen het chemisch dwangbuis Largactil een medicijn met explosieve nawerking Knaleffect: Largactil,  door R. van Laar
Een militante actiegroep probeert sinds vorig jaar directeuren van farmaceutische ondernemingen te dwingen het in de psychiatrie veelgebruikte medicijn largactil uit de handel te nemen. Ze heeft inmiddels diverse dreigementen uitgevoerd: er werden 's nachts ruiten ingegooid, er is een keer met behulp van een molotov-cocktail brand gesticht en er wordt een stroom van niet-bestelde goederen bij hen afgeleverd. Largactil is inderdaad geen pepermunt. In Rusland wordt het gebruikt om "patiënten", wier enige ziekte is dat :zij anders denken dan de partij, apathisch te maken. Maar ook in Nederland is er misbruik van largactil: patiënten worden er mee in een chemische dwangbuis gevangen gehouden. Een zaak met vele kanten.
"Er ging een gejuich door de psychiatrie toen in 1953". largactil: op de markt kwam. Er kon met de psychiatrische patiënt zoveel meer worden gedaan", zegt een medisch directeur van een psychiatrische inrichting. En. de psychiater P.J. Stolk schrijft in zijn boek Een soort vuur over dit wondermiddel: ,,Het begin van de verbetering  van de klinische psychiatrie is met een jaartal te markeren: 1953. In dat jaar werd er geen nieuwe socio-of psychotherapeutische methode ingevoerd. Er werd geen. kritische geest vaardig onder de verplegenden. Ook werd er geen opmerkelijke subsidie aan de inrichtingen toegekend en er brak geen opstand uit onder de patiënten. Wat wel plaats vond was de introductie van een nieuw geneesmiddel van een tevoren geheel onbekend soort: het chloorpromazine of largactil. Het was als bij de ontdekking van net penicilline in de somatische geneeskunde: opeens werden allerlei ziekten behandelbaar en veranderde het gehele klimaat van het ziekenhuis"
Maar bij deze enthousiaste aanbevelingen kan het niet blijven.; Er zijn mensen die er anders over denken. Die niet over largactil juichen, maar er tegen in opstand zijn gekomen. Het kalmeringsmiddel largactil heeft dan ook inmiddels veel onrust gezaaid. Het blijkt zelfs een medicijn te zijn met een explosieve nawerking, zoals onlangs is gebleken. Een actiegroep met de naam Helder van geest, schoon van lichaam is al geruime tijd bezig op voor Nederland onbekend harde wijze actie te voeren tegen het medicijn. Door intimidatie, pogingen tot brandstichting, pesterijen en verdachtmakingen probeert zij directeuren van farmaceutische industrieën te pressen het middel uit de handel te nemen, zoals onlangs bekend is geworden. Wat is largactil en wat valt er over deze eisen van de militantste aller patiëntengroeperingen te zeggen  Na de eerste publikaties is er inmiddels weer een stilte gevallen, volgens de politie is er de afgelopen weken niets meer van de groep vernomen. De leden ervan zijn nog anoniem gebleven en er is nog geen enkele verdachte aangehouden. Pogingen om via arrestatie van oud-leden van de inmiddels opgeheven Rode Hulp achter de identiteit van het terroristen-patiënten-collectief te komen, zijn op niets uitgelopen.
Brandbommetjes
De politie is nooit royaal geweest met inlichtingen over deze actiegroep. Tegen de gewoonte in had de politie ook niets gemeld van de brandbommetjes die 's nachts bij twee directeuren van farmaceutische bedrijven in huis waren gegooid, acties waarvan de gevolgen tot schade en schrik beperkt bleven. Ook aan de dreigbrieven die verscheidene functionarissen van de actiegroep ontvingen en aan andere  acties die zij ondernamen werd geen publiciteit gegeven. Tot die acties behoorden dan: de betrokkenen overstromen met bestellingen die zij niet hadden gedaan, veel boekwerken en abonnementen op tijdschriften, het ten onrechte vermelden van hun telefoonnummer in 't seksadvertenties, het schrijven van vervelende brieven naar buurtgenoten van de betrokkenen en het plegen van nachtelijke telefoontjes..
In eerste instantie had de actiegreep de directeuren laten weten welke bezwaren zij tegen largactil had. Gewezen werd op de bijwerkingen van het middel op korte en op langere termijn; maar daarnaast uitte zij ook principiële bezwaren tegen. largactil. "Bij het gebruik hiervan wordt uitgegaan van genezing van bepaalde psychische afwijkingen door vrijwel alleen "medisch" ingrijpen, zonder dat aandacht wordt geschonken aan sociale aspecten, achtergronden, en redenen van het "gek" zijn. Verhalen over genezing- blijken veelal verhalen te .zijn over de min of meer tijdelijke onderdrukking van bijvoorbeeld angst of agressie. De term platspuiten  spreekt in dit opzicht boekdelen, .. zo werd de directeur van de farmaceutische onderneming die largactil verspreidt schriftelijk meegedeeld:
Geëist werd dit a-menselijk medicijn van de Nederlandse markt te doen verdwijnen. "We hopen dan ook niet over te hoeven gaan tot het nemen van tegen uw persoon gerichte passende maatregelen", zo heette het heel formeel in de brief alvorens "met de gevoelens van de meeste hoogachting" werd verbleven.
Niet alleen functionarissen uit de farmaceutische industrie maar ook . bijvoorbeeld de redactie van ·de Gekkenkrant kreeg met Helder van geest, schoon van lichaam, te doen. Dit is een blad van ex-psychiatrische patiënten, dat de ontwikkelingen in de psychiatrie nauwlettend volgt, onvoorwaardelijk de kant van de patiënt kiest en niet schroomt mogelijke misstanden inde psychiatrie keihard aan. de kaak te stellen. Maar ook·dit blad had het al gauw bij. de actiegroep verkorven, alleen al door de toch geenszins onredelijke opmerking, dat de actiegroep maar eens moest aantonen dat het nut van largactil niet opweegt tegen de gevaren. Ook werd gezegd dat men beter kon ophouden met de bedreigingen. Maar het resultaat was een felle brief aan de Gekkenkrant, waarin de. actiegroep zei dat, nu de redactie zich geschaard had aan de zijde van het misdadige largactil, zij op eenzelfde "behandeling" kon·rekenen als de functionarissen van· de farmaceutische industrie. De brief eindigde dan ook met een PS-je: Een brandbom is in een ogenblik gegooid.
Waandenkbeelden
Van de actiegroep naar het middel waar het  allemaal om draait, de chloorpromazine, in Nederland. bekend onder de merknaam largactil, maar over. de hele wereld verspreid onder 150 verschillende namen. Het is dan ook een. van de meest voorgeschreven neuroleptica, middelen die een geheimzinnige werking hebben op de geest, en (dus) ook op het lichaam, in dit geval een .voornamelijk kalmerende. Ze worden toegediend bij voorbeeld aan psychotische patiënten. Onder psychose wordt een vorm van krankzinnigheid verstaan die zich kan uiten in razernij, agressiviteit; het hebben van waandenkbeelden (ik ben God of Napoleon, of prins Bernhard, zonder dat dit waar is), angst, achterdocht, grote impulsiviteit, verwarring en waarnemingsstoornissen. Door toediening van largactil kan in zo'n acute toestand met succes worden geholpen. De genoemde hevige, verwarrende en angstige belevingen worden gedempt of verdwijnen, waardoor het contact met de werkelijkheid kan worden hersteld. Chloorpromazine maakt dat de patiënten minder actief worden en een onverschilligheid vertonen tegenover situaties of belevingen ·die hen eerst in grote opwinding brachten.
Rümke heeft gezegd: "De patiënt leeft niet meer in zijn waan of hallucinatie, maar met zijn waan." Er komt een soort afstandelijkheid, een scheidsmuur tussen de buitenwereld. en de beleving ervan. De emotionele lading van waarnemingen·en belevingen wordt gedempt, zoals een psychiater het zegt, een deskundige die wij overigens anoniem zullen laten. Want hoewel ook hij er geen moeite mee heeft bepaalde bezwaarlijke kanten aan het·largactil gebruik te zien en te noemen, heeft het weinig zin de actiegroep aanleiding te geven haar adressenlijst uit te breiden. Deze psychiater zegt: "De mensen die largactil krijgen worden wat matter en je kunt ze rustig houden zolang je wilt".
Dit wordt ook gezegd door prof. H.M. van Praag, hoogleraar In de biologische psychiatrie, in zijn boek Psychofarmacea, leidraad voor medici,ook hij zegt dat er door het gebruik van chloorpromazine een onmiskenbare verschraling van de werkelijkheid optreedt. Het middel heeft niet alleen invloed op het gevoelsleven, maar het zet ook het initiatief en de activiteit op een lager pitje. Agressiviteit en destructiviteit maken plaats voor een·zekere lijdzaamheid. "Het verlies aan initiatief kan dusdanig zijn dat er in feite sprake is van een (veelal ongewenste) staat van apathie", aldus Van Praag.
Ongewenst ja, dat vindt de actiegroep ook en daartegen richt zich·een groot deel van haar ·bezwaren. Tegen haar eerder geciteerde argument dat largactil nooit als medicijn op zich kan worden beschouwd en dat het niet aangaat de patiënten er alleen maar rustig mee te houden, kan geen zinnig woord worden ingebracht. In een onbekend aantal gevallen gaat de beschreven situatie onverkort op.
Als het goed is moet largactil gebruikt worden om de· patiënten in acute situaties te helpen. Daarna moet zoveel mogelijk geprobeerd worden de oorzaak te achterhalen en er iets aan te doen.
Razernij
Een psychiater zegt: "Wanneer men niet weet waarom. iemand bijvoorbeeld. in razernij raakt dan is men allicht geneigd een pil te geven. Maar het is belangrijker te proberen de aanleiding van die razernij te achterhalen om die misschien voortaan te kunnen voorkomen." Hij vertelt meegemaakt te hebben dat een jonge man plotseling in zo'n razernij was geraakt. De verpleging zei dat er niets bijzonders was gebeurd was: een verpleegster is binnengekomen en had de man naakt aangetroffen. Daarna was hij in een woede-aanval ontstoken. De psychiater vroeg: "Heb je geklopt voor je binnenging?" De verpleegster zei nogal verbaasd van niet. Dat werd nooit gedaan wanneer men de kamer van een patiënt binnenging. Waaruit bleek dat de inbreuk op de privacy van een patiënt als de normaalste zaak van de wereld werd beschouwd.
Maar de onverhoede binnenkomst van de verpleegster bij de toch al labiele man, die zich in zijn naaktheid betrapt voelde, kan gemakkelijk de aanleiding zijn geweest van zijn hoogst emotionele uitbarsting  Psychoses kunnen ook lang duren: van enkele dagen tot enkele maanden, en zelfs kunnen ze chronisch zijn, zij het dan dat de symptomen niet altijd even fel naar voren springen. In zo'n geval gebeurt het dat de kalmerende medicijnen chronisch worden toegediend. waardoor de patiënt ook chronisch tot een misschien wel apatisch wezen wordt gedegradeerd. Het medicijn kapt niet alleen de negatieve, maar ook de positieve kanten van de persoonlijkheid af, vooral wanneer daar geen bijkomende therapieën tegenover staan, die erop gericht zijn de patiënt weer tot een actief, op eigen wijze denkend en handelend individu te maken. Aan zo'n langdurige en wellicht onnodige beknotting van essentiële menselijke mogelijkheden zit inderdaad een zeer principiële en bedenkelijke kant. Temeer wanneer de patiënt in een inrichting is opgenomen en de hospitalisatie haar verwoestend werk doet. Hospitalisatie is het proces van ontpersoonlijking, geestelijke vervlakking en verval tot een jarenlang verblijf in een grote .gemeenschap die van het werkelijke leven is afgesloten, dat geleidelijk aan naar de status van fossiel kan voeren. Wanneer men ziet dat dit wordt toegelaten, zonder dat er iemand moeite doet dit tragische proces te stoppen en om te buigen, dan kan men zich indenken dat dit verontwaardiging,- woede en misschien zelfs wanhoop opwekt, waardoor men tot extreme daden kan komen. Daden die op zich ook weer te veroordelen zijn, omdat het ene kwaad met het andere wordt bestreden.
Naast deze afwijzing van het gebruik . van gewelddadige middelen komt ook nog het bezwaar dat de actiegroep volledig op verkeerd spoor zit, men heeft de verkeerde mensen op de korrel en bovendien zijn de eisen kortzichtig en verkeerd. Niet alleen omdat largactil een volstrekt willekeurige keus is - er zijn zoveel andere middelen met nagenoeg dezelfde uitwerking - maar ook omdat veel patiënten dit medicijn erg hard nodig hebben. Het gebruik ervan is in veel gevallen bittere noodzaak, om voor de patiënt erger te voorkomen. Zoals er ook op ander medisch vlak vaak ingrijpende en betreurenswaardige handelingen moeten worden verricht, die toch noodzakelijk zijn om nóg erger te voorkomen. Er worden ook benen geamputeerd, nieren weggenomen, mensen (onvrijwillig)onvruchtbaar gemaakt. omdat dit medisch gezien noodzakelijk is. De patiënten zelf stemmen ermee in, wetende dat het onvermijdelijk is.
Zo is het ook met het gebruik van largactil. Het gebruik ervan zal vaak noodzakelijk zijn, het misbruik ervan is te betreuren en moet bestreden worden. Het is wel duidelijk dat de actiegroep voor dit soort nuanceringen .in het geheel geen oog heeft. zij is radicaal en kortzichtig in haar opvattingen. Dat blijkt niet alleen uit de middelen, die zij hanteert, maar ook haar argumentering. Helder van geest misschien, maar niet helder genoeg.
Haar bezwaren tegen de aanpak van de patiënten zijn niet nieuw. Ze stammen uit de anti-psychiatrie, een richting die .in haar uiterste consequentie de medische aanpak van psychiatrische patiënten, dus ook het gebruik van medicijn en zelfs de noodzaak van het bestaan van inrichtingen, verwerpt. De oorzaak van psychiatrische aandoeningen moet gevonden worden in levensproblemen en moet ook als zodanig worden aangepakt, vinden de aanhangers van deze richting.
Een psychiater vertelt ons dat de behandeling van psychotici zonder medicijnen niet alleen haast wel een onmogelijke en uiterst slopende zaak van jaren kan zijn, maar dat zo'n aanpak voor de therapeut ook nauwelijks te dragen verantwoordelijkheden meebrengt. "Als zo'n patiënt zegt: ik ga iemand doodschieten, zou hij het nog wel eens kunnen doen óók". Een andere psychiater zegt: "Eén verkeerde zinswending van de therapeut kan de patiënt tot zelfmoord. brengen". Het is duidelijk .dat het gemakkelijker is idealen van de anti-psychiatrie te beschrijven dan waar te maken.
Daar staat tegenover, en dat moet de actiegroep worden nagegeven, dat door psychiaters ook wordt gevlucht naar de andere kant: het constant onder medicijnen houden van patiënten om daarmee alle moeilijkheden, alle risico's en elke last ontlopen, zij het ten koste van de persoonlijkheid en het volwaardig leven van de patiënt. Deze wordt als het ware in een eche-mischdwangbuis gezet: misschien wel een vorm van ,,levenslang", een veroordeling zonder dat er iemand anders dan de verpleging en de arts aan te pas is gekomen. Dit gebeurt met patiënten, dat is algemeen bekend na alle ware verhalen over de psychiatrie in Nederland en daarbuiten. De vraag blijft of daarbij sprake is van kwade wil, onwil of machteloosheid. In de praktijk zal het allemaal wel een rol spelen.
Men kan niet oordelen zonder zich te hebben afgevraagd in welk kader zich zo'n medicinale behandeling afspeelt en welke andere oplossingen er mogelijk voor handen zijn. In hoeverre geven de inrichtingen, die soms nog altijd meer opbergplaatsen zijn dan instituten waar patiënten behandeld worden. aanleiding tot het aanleggen van zo'n chemisch dwangbuis. De onderhavig situatie is haarscherp beschreven in het in 1973 verschenen Visierapport van het psychiatrisch centrum St. Bavo, dat door stafleden van de inrichting zelf is opgesteld. Hierin werd de eigen werkwijze (en daarmee ook die in vele andere inrichtingen) haarscherp onder de loep gelegd. Zo werd er over het medicijngebruik gezegd: "Bepaalde soorten medicijnen produceren rust en indien met grote hoeveelheden gebruikt. apathie en interesseverlies. Wanneer we zien dat een van de kenmerken van hospitalisatie bestaat uit inactiviteit, dan kunnen we zeggen dat medicatie een van de factoren is , die dat bevordert. Het geven van psychofarmaca kan nuttig zijn, indien er sprake is van grote onrust, met daarbij. vaak als gevolg daarvan, de onmogelijkheid tot contact. Veel artsen denken echter, dat pet geven van medicijnen opgevat kan worden als een complete behandeling.
Bij de chronische patiënten moet men rekening houden met het feit dat de medicatie te hoog gesteld is ter handhaving van de rust op de afdeling. Veel afdelingen hebben de gewoonte om bij conflicten naar medicatie te grijpen om de situatie beheersbaar te maken. Hier kan men rustig spreken van een soort "verslaving van het personeel". In deze zin redenerend zal. men kunnen overwegen de verpleger een libriumtablet te geven, wanneer de patiënten een keertje druk zijn. Hieruit blijkt afdoende dat ook in de inrichtingen zelf het inzicht is doorgebroken dat menselijke mogelijkheden verknoeid kunnen worden door misbruik van medicijnen. Maar de visiecommissie heeft moeten ervaren dat haar aanklacht in de psychiatrie haastwel is doodgezwegen.
De actiegroep van oud-patiënten. die zeggen vroeger zelf largactil te hebben moeten  slikken, wil kennelijk wèl gehoord warden en meent daarvoor alle denkbare middelen te kunnen ,gebruiken. Jammer. Maar het zou anderzijds verschrikkelijk zijn voor de psychiatrie wanneer men in Nederland zou menen dat de zaak zou zijn opgelost en afgedaan met de arrestatie van de mensen van Helder van geest, schoon van lichaam. Hun signaal hoe extreem ook, zou toch een prikkel moeten zijn tot kritisch (zelf) onderzoek in de psychiatrie.
Slopend werk
Natuurlijk is het ook niet zo dat de toestand overal zo treurig zou zijn als de actiegroep meent. Er zijn ook inrichtingen en afdelingen waar het personeel het moeilijke  en slopende werk van het omgaan met psychiatrische patiënten met grote persoonlijke inzet verricht en waar alles wordt gedaan hen beter te maken.
Een vrouw die na drie zelfmoord pogingen op de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis (Overvecht) was opgenomen .schrijft in de Gekkenkrant zeer gelukkig te zijn met de medewerking, die zij daar van de psychiaters en anderen heeft ondervonden. Zij zegt door de -creatieve en bewegingstherapie zichzelf weer te hebben gevonden en de waarde van het leven weer te hebben leren kennen, veel bewuster dan ooit. "Hoe dankbaar ik hiervoor ben valt in woorden niet te zeggen. Ik heb hier nooit andere medicatie gekregen dan een eenvoudig slaappilletje en dan nog alleen wanneer ik het zelf wilde". Zo zie je dat al die medicijnen niet strikt noodzakelijk zijn.
De bezwaren van de actiegroep tegen largactil betreffen niet alleen de genoemde principiële kant van de zaak ook wordt gewezen op de lichamelijke neveneffecten die soms zelfs onherstelbaar zouden zijn. Om te beginnen is een injectie met deze stof zeer pijnlijk vervelend is ook dat het de gebruikers overgevoelig maakt voor licht: ze moeten ook letterlijk in de schaduw leven. Vermoedelijk grijpt het chloorpromazine via de hersenen in op een breed terrein. Als bijwerking worden nog al eens Parkinson-achtige symptomen gezien, zoals beven. stoornissen bij het bewegen, en het maken van ongecontroleerde bewegingen, zoals vreemde grimassen. Vooral de laatste tijd verschijnen er artikelen in de wetenschappelijke pers waarin wordt gezegd dat het niet ondenkbaar is dat langdurig largactil gebruik blijvende, want onherstélbare stoornissen in de motoriek - het bewegen - met zich meebrengt. Langer is al bekend dat het ook leverklachten kan geven. Er zijn echter ook patiënten die de stof langdurig hebben gebruikt zonder dat deze klachten zijn opgetreden.
Misbruik van medicijnen komt ook in Nederlandse psychiatrische inrichtingen nog veelvuldig voor, dat staat wet vast. Kort geleden zijn daar weer duidelijke aanwijzingen voor aangedragen. Ze zijn terug te vinden in een (mondelinge) enquête die de hulpinstantie Release Den Haag onder bijna 600 psychiatrische patiënten van inrichtingen heeft ingesteld.
Men kan vraagtekens zetten bij het waarheidsgehalte van de gedane, soms schrikbarende mededelingen. Maar Release zegt dat de werkelijke situatie eerder slechter is dan beter. Dit omdat er onder de ondervraagden naar verhouding te veel patiënten bij waren uit therapeutische, gemeenschappen, die meestal goed functioneren en waar machtsmisbruik, mede door de grote onderlinge controle, minder kans krijgt. Enkele citaten uit de enquête zullen duidelijk maken dat in een aantal inrichtingen - uiteraard niet in alle - de psychiatrische patiënt rechteloos is en dat er soms in strijd met alle mensenrechten met hem of haar wordt gesold.
"Bij weigering van medicijnen werd je van je stoel afgesmeten en kreeg je een paar flinke klappen" .
"Verplicht om de medicijnen in te nemen, anders werd het vrije weekeinde ingetrokken"..
"Dwang om medicijnen in te nemen, bijvoorbeeld doordat ze in het eten werden verwerkt of met. de sonde werden gegeven".
"Werd bij weigering door' een aantal verpleegkundigen hardhandig beetgepakt en in de isoleercel gedeponeerd om tot andere gedachten te komen".
"Ze werden opgelost in water. Dan verplicht drinken. Weigerde men dan was het: wil jij in de isoleer ?"
Het is een greep uit een lange lijst. Gebleken is dat veel patiënten worden onderworpen aan een dwangmedicatie, hoewel enige wettelijke grondslag hiervoor ontbreekt. Prof. Hoefnagels. de criminoloog, heeft in dit verband gesproken over wittejassencriminaliteit.
Zomer- en winterslaap
Uit de enquête bleek dat op klachten van patiënten over bijwerkingen meestal wel werd gereageerd: 34 patiënten zeiden dat dan het medicijngebruik helemaal werd gestaakt. Bij 74 werd besloten tot vermindering, of kregen andere medicijnen en 116 kregen medicijnen om de bijverschijnselen weer te onderdrukken. In 14 gevallen bleef het medicijngebruik ondanks de klachten onveranderd.
De enquête is gehouden met financiële steun van, het .ministerie van volksgezondheid.  Dit zou moeten betekenen dat nu ook de consequenties, uit de resultaten worden getrokken, maar daarop te rekenen is optimistisch, zoniet naïef. Nog steeds is het inspectie-apparaat van de afdeling geestelijke volksgezondheid ernstig onderbezet en een open deur voor reële klachten is nog altijd niet te vinden. Ook de in 1975 door staatssecretaris Hendriks ingestelde werkgroep Rechtspositie psychiatrische patiënten lijkt in winter- en zomerslaap verzonken. Het zijn vooral de patiënten zelf, de oud-patiënten en hulpinstanties die op een bewonderenswaardige wijze actief zijn en die ook de volksvertegenwoordigers de weg blijven wijzen in het labyrint van de op de hellingstaande krankzinnigenwetgeving; een woord dat men soms geneigd is los van elkaar te schrijven

3. 8 april Artikel in Nieuwe Revue: V.A.W.: partij van vergeten kiezers
De l8-jarige serveerster Trudy Blok is lijsttrekker geworden van Nederlands jongste partij. Tot grote opluchting van haarzelf is ze echter te jong en moet ze haar plaats afstaan aan de 60-jarige fruithandelaar Max Hilgersum. In de komende verkiezingsstrijd is hij het symbool van het "Verbond tegen Ambtelijke Willekeur". Een grap van een academicus of de bloedige ernst van gewone mensen?
Paleis Soestdijk lag onverstoorbaar van een vroege voorjaarszon te genieten toen ·aan de overzijde van haar eigen snelweg actievoerders van allerlei pluimage een trapje opstommelden om de vergaderruimte van café Soestdijk te bereiken. Een optocht zoals de koninklijke familie nog nooit heeft mogen aanschouwen. Dr. Tom de Booy, eens lector, aanvoerder van de Maagdenhuisrellen, beroemd als Himalayabeklimmer, gerenommeerd amateuradvocaat, gevreesd actievoerder, absoluut anarchist. Dirk de Vroome, alias de Rooie Reus, de bevrijder van Limburg, woordvoerder van talloze onderdrukten en, miskenden en eveneens berucht amateur-advocaat. Jantje de Boeienkoning, kleurrijk zwerver en kermisklant uit het zuiden des lands, natuurliefhebber, nog nooit van zijn leven met een pilsje te verleiden geweest en absoluut buiten de bloemperken van deze maatschappij levend. Ot en Simone Blom, het gekwelde echtpaar uit Baarn, dat onder de druk van burenterreur elk geloof in rechtvaardigheid verloren heeft. Max Hilgersum, die een persoonlijke vete met zijn burgemeester uitvecht. En tientallen .andere grijze en naamloze Nederlanders, onder wie een niet onaanzienlijk aantal woonwagenbewoners. Ze zijn allemaal gekomen om de oprichting van het "Verbond tegen de Ambtelijke Willekeur" gestalte te geven. Ieder van hen zal zich straks opgeven als kandidaat, om verkiesbaar te worden gesteld voor de Tweede Kamer. Ieder van hen zal zich onderwerpen aan het houten balletje van de roulette dat hun plaats op de lijst van verkies baren zal vaststellen. En ieder van hen zal de handen op elkaar brengen voor de alles verklarende kreet: Weg met het systeem, weg met de ambtelijke willekeur. Het V.A.W. een nieuwe partij, al willen de oprichters niets van het woord "partij" weten, want dat klinkt alweer veel te vertrouwd. Een bittere grap van de man die Baarn en omstreken als sinds jaar en dag onveilig maakt, dr. Tom de Booy?  Ja en nee. Zonder De Booy was het :V.A.W. er niet geweest. Maar het V.A.W. is méér dan alleen een idee van de anarchist De Booy. Het zaaltje is gevuld met grijze  mensen. Ongeletterde stumperds. Uit die het altijd zullen afleggen tegen de intellectuele elite, waar ze mee in de clinch liggen. Bebaarde actievoerders, die niet zijn meegegaan met hun leeftijdgenoten, die allang het spijkerpak voor een streepjespak hebben verwisseld. Bijstandtrekkers, die altijd geleerd hebben dat ze alleen wat krijgen als ze hun mond houden. Vanmiddag zijn ze hier bij elkaar om hun ongenoegen om te zet en in daden. Dirk de Vroome verwoordt dat ongenoegen.
"We slopen dit systeem"
"Ons systeem is een oud, aangetast huis. Er zitten scheuren en gaten in de muren, de fundamenten verzakken. Wat doet Den Uyl? Hij hanteert pleister en verf om de scheuren te dichten en de muren op te fleuren. Maar het spul is afgeschreven. We moeten een nieuw huis. Een nieuw huis bouw je niet in het ouwe. Je sloopt het ouwe en je bouwt een nieuw. Dat gaan wij doen, mensen: We slopen dit systeem, deze regering, dit kabinet, dat door ambtenaren geregeerd wordt, en we gaan een nieuw huis bouwen. Maar om te kunnen slopen moet je in het huis zijn. Daarom gaan wij eerst via de verkiezingen in de kamer komen dan zullen we afbreken wat er afgebroken moet worden."
De zaal reageert verward. Misschien beschikt niet iedereen over de beeldende fantasie van Dirk de Reus. Hindert niet, want het is tijd voor actie. Tom de Booy, met ongeduld wachtend op de beurt die hij zichzelf deze middag heeft toegekend, grijpt naar de viltstift en legt uit hoe de voorbereiding tot· het verkiezen toegaat. "En dan gaan we nu over tot het vaststellen van de lijst van verkiesbare kandidaten. Dat doen we dus via de roulette." Protest uit het zaaltje. "Eerlijk gezegd hebben wij liever dat u of meneer de Vroome of zo als nummer één op de lijst komen, want die zijn tenminste bekend."
"Nee, meneer. Dat is niet belangrijk. Dan zouden we ons schuldig maken aan hetzelfde als de politici van dit uur. Wij zeggen niet die en die is de beste. Wij maken er geen onderonsje van. Iedereen van jullie is even goed als lijsttrekker. Dus wij laten het lot beslissen. Willekeurig dus.
Een seintje en de roulette bal rolt voor de eerste keer. De levensgrote. roulette wordt bediend door een Loosdrechtse goktent-exploitant, die, gegrepen door de ideeën van het VA W, zichzelf en 500 gulden beschikbaar stelde. De aanwezigen worden  opgesplitst in rood en zwart. De nul, zo verklaart De Booy en passant, is gereserveerd voor Van Agt. Het zit de minister van Justitie mee:' het balletje wil niet op de nul vallen. Wel veelvuldig op rood, dus de eerste 25 kandidaten kennen al snel hun plaats. Onder wie de minderjarige zoon van De Booy, die als derde wordt uitgeloot op nummer 48. Erik van der Maal, een ten onrechte krankzinnig verklaarde inwoner van Baarn, die inmiddels dankzij De Booy eerherstel heeft gekregen, was hem nog net één balletje en dus één plaats voor. De spanning stijgt, naarmate er minder dan vijf kandidaten overblijven. Een van de aanwezigen zucht: "Ik ben wel eens bij een vergadering van de CPN geweest, maar dit is toch minder beangstigend." Hij scoort niet hoog: de roulette heeft zijn plaats boven de 25 vastgesteld. Nu gaat het om de laatste twee. Max Hilgersum trekt de tweede plaats. Wie blijft er over? De 18-jarige Trudy Blok uit Leiden. Een muizengezichtje achter twee enorme brilleglazen. Iedereen is blij met haar.
Chaos, vreugde en verwarring
In triomf wordt ze naar voren gedragen. Ze moet poseren op de roulette. Ze wordt gezoend. Gisteren stond ze nog koffie te serveren, onopgemerkt door de koffiedrinkers. Nu moet ze plotseling drie verslaggevers tegelijk antwoorden. Schoolopleiding? Nou, lagere school, hè. Waar kijken? Oh. Ja meneer, dank u meneer. Er heeft zich een kleine man in een felblauw kostuum tussen gedrongen. "Heb je het al gehoord? Je bent pas achttien en je moet 21 of 23, geloof ik, zijn om je verkiesbaar te kunnen stellen. Ik ben nummer twee, dus nu nummer een. Maar ik was wel de eerste om je te feliciteren, weet je nog wel? Jammer, zeg, maar nou ben ik het." Chaos, vreugde, gelach, verwarring. De ober laat twee kilo koffiedik uit zijn handen vallen. Op de achterkant van een kaart van ZuidAmerika staan de kiesdistricten van Nederland getekend. De Booy probeert voor ieder district een actievoerder te vinden. Voor Den Haag geeft zich een charmante oudere mejuffrouw op, die van beroep ambtenares se is. We zijn hier op de verkiezingsbijeenkomst van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur ... Max Hilgersum. De kleine man in het blauwe pak. Bij de verkiezingen zal hij nummer één op de lijst staan. Een regelrechte klap in het gezicht van de burgemeester van zijn woonplaats, het dorp Melick Herkenbosch bij Roermond. Burgemeester dr. Hannes Fey (VVD) ligt al sinds 1970 met kleine Max in de clinch.

Trudy wordt op de roulette gezet, nadat ze was ingeloot was om lijsttrekker van het V.A.W. te worden. Links van haar Cor Buijs en rechts Tom de  Booij

"Afkopen kon niet, dus moest ik eruit"
"Ik werkte als metselaar in Duitsland. Toen verdiende ik 200 mark in de week. Genoeg om mijn gezin (vrouw, drie kinderen) goed te onderhouden. Maar toen moest ik aan mijn maag geopereerd worden. Twee keer. En toen kon ik niet meer werken. En toen werd ik te werk gesteld in het kader van de werkvoorziening. Schoffelen op het kerkhof van Roermond voor 101 gulden in de week. Kan jij daar van rondkomen? Ik kreeg dus schulden. Ook huurschuld. Ik had al negen maanden mijn huur niet betaald en toen komt die burgemeester me vertellen dat ik mijn huis uit moet." "Die burgemeester is ook voorzitter van de bouwvereniging, waar mijn huis van is. En hij zegt: of je betaalt alles nu in een keer, of je gaat er uit. Afkopen. kon niet; dus ik moest er uit. Heb ik met mijn vrouwen kinderen drie nachten in het bos geslapen. Dankzij de bemiddeling van mr. Uiterwaal, officier van justitie te Roermond, kreeg ik toch een dak boven het hoofd, maar nou moet ik daar per 5 augustus weer uit, vanwege een bestemmingsplan. Mijn boerderijtje moet wijken voor de aanleg van een serie luxe bungalows met zwembad." . Burgemeester Fey heeft inmiddels landelijke bekendheid gekregen door een heel team van de regionale televisie te ontslaan en later door de politie uit een vergadering te laten zetten. Zoals Max heeft iedere aanwezige op de vergadering in Soestdijk zijn eigen trieste verhaal, zijn eigen reden om geen vertrouwen meer te hebben in wat voor partij dan ook. Het zijn de vergeten kiezers die nu op zichzelf gaan stemmen. De Booy:

Jantje de Boeienkoning  feliciteert de lijsttrekker Trudy Blok. In het midden Hilgersum, tweede op de lijst

"Het zijn mensen die geknecht worden door het milieu, waar ikzelf uit voortkom. Door de intelligenten, de machthebbers. Het wordt tijd dat de gewone mens zijn intrede in de kamer doet. Op klompen. En vertelt wat hem persoonlijk is' overkomen." Als de vergadering is uitgesist, laat een glunderende Max zich terugrijden naar Limburg. Achterin de dikke Mercedes van een donkere woonwagenbewoner. Max:"God mag weten hoe hij er aan is gekomen, maar je merkt niet dat je in een auto zit. Het zoeft over de weg. Fantastisch gewoon". Max heeft het succes geproefd. Hij zit achterin en draait het raampje neer, wanneer fotografen het vertrek vastleggen. Max ziet er uit als de president van Nederland. En zo zwaait hij ook. René de Vos

4. 16 april Artikel Winschoter Courant:  "Willekeur" heeft moeite met handtekeningen
Het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur (V.A.W.) heeft moeilijkheden bij het geplaatst worden op de kieslijst van de kieskring Groningen voor de Kamerverkiezingen in mei. "We hebben de vereiste f 1000,- gestort, we staan ingeschreven bij de landelijke kiesraad, we hebben bij de kieskring Groningen een kandidatenlijst met 30 namen van V.A.W.-kandidaten ingediend. We hadden alleen geen handtekeningslijst van 25 personen die bij de kieskring Groningen staat ingeschreven, maar die leveren we nu alsnog in bij het hoofdstembureau," zo vertelde gisteren Joost van Steenis, één van de V.A.W.-· kandidaten, op de Grote Markt in Groningen waar het V.A.W. een demonstratie hield.

Op de markt van Groningen, links: Trudi Blok lijsttrekker V.A.W., rechts Tom in discussie met omstanders

"De kieskring wil onze kandidatenlijst niet aanvaarden, omdat die volgens de ambtenaar niet zou zijn ingeleverd, maar alleen achtergelaten. We hebben geprotesteerd bij de landelijke kiesraad en dienen schriftelijk nog een bezwaar in bij de provinciale griffie. Bij alle andere 17 kieskringen in het land zijn we wel geaccepteerd; en dat zal in Groningen ook wel lukken, " aldus Joost van Steenis , een werkloze uit Den Haag.
Het V.A.W. werd in januari dit jaar opgericht door o.a. de "Rooie Reus" Dirk de Vroome en is géén partij maar een "samenballing van eenlingen" . Er is ook geen hoofdbestuur. "Alleen de eigen acties van aanhangers zullen er voor moeten·zorgen dat de willekeur uit de samenleving verdwijnt", aldus een pamflet.
In Leeuwarden zit het de V.A.W. evenmin mee. Ook daar bleek te zijn verzuimd de 25 handtekeningen te verzamelen. Gisteren moest de partij zorgen voor die handtekeningen, anders zou de V.A.W. uitgesloten zijn van deelname aan de verkiezingen. Wat te doen? Donderdagmiddag en gistermorgen liet het bestuur een geluidswagen met een spandoek rondrijden. Een stem uit de luidspreker riep de inwoners op hun handtekening op het stadhuis te komen plaatsen. Rond het middaguur waren er 25 inwoners van de Friese hoofdstad verschenen. De kiezers zullen dank zij hen de 25ste mei de gelegenheid hebben hun stem uit te brengen op het Verbond  tegen Ambtelijke Willekeur.

Tom en Joost voor stadhuis Leeuwarden voor verkrijgen van 25 handtekeningen voor lijst 17 V.A.W.

(In Groningen worden twee bonnen door de politie uitgedeeld voor het plaatsen van onze auto op de markt om resp 19.35 uur en nog eens op 22.10 uur)

5. 23 april Artikel  Haagsche Courant: Olifant

Als symbool heeft het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur de olifant gekozen. De lijsttrekker werd via loting gekozen. de grondwet geen lid kan worden van de Tweede Kamer omdat ze nog geen 25 jaar is, maar niettemin in die zeventien kieskringen is geaccepteerd. Het verbond wil op 24 mei de dag voor de verkiezingen een optocht maken naar het Binnenhof, waarbij Trudy op een olifant rijdt.  Andere mensen achter het Verbond zijn de befaamde Limburgse Rooie Reus Dirk de Vroome en de in de Rijnmond  bekende Gerard Schut

6. 23 maart Artikel  Het Binnenhof Versplinter de Ambtelijke Willekeur
Natuurlijk, er zijn allerlei bezwaren aan te voeren tegen het oer-vaderlandse verschijnsel van de politieke splinterpartij. Maar één ding moet je ze nageven: sommige splinters fleuren. In deze verkiezingstijd het oh zo  zwaarwichtige politieke bedrijf aanmerkelijk op door hun verheugende gebrek aan professionalisme. Neem bijvoorbeeld het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur, een groep aan de schuifdeuren ontrukte politici in spe, aangevoerd door een 18-jarige lijsttrekster, die te jong is om een zetel in de Tweede Kamer te mogen bezetten, doch die geenszins van plan is om zich door dergelijke flauwe futiliteiten uit het veld te laten slaan. Deze met een smeuïg Leidse tongval gewapende politieke voorvrouwe  mocht deze week op de televisie haar verlichte visie geven op het door haar club te bestrijden euvel, te weten de ambtelijke willekeur. Helaas echter slaagde zij er ook na lang peinzen niet in om een paar treffende voorbeelden van dergelijke willekeur op te lepelen. Gelukkig voor haar heeft de Haagse afdeling van het V.A.W. inmiddels een paar schrijnende staaltjes aan het licht weten te brengen. Burgemeester Schols is per brief gesommeerd om daartegen onverwijld op te treden. Wat is er allemaal mis? Welnu, de Haagse politie heeft de V.A.W.ers. die overigens nog helemaal niet over verkiezingspropaganda hebben nagedacht, omdat ze wel andere zaken te doen hadden, op stuitende wijze bestookt met een stortvloed van paperassen vol voorschriften inzake die propaganda. Uiteraard was het de Haagse V.A.W.'ers terstond duidelijk, dat al die paperassen het kwaadaardige doel hadden de burger te bevoogden en in 'n keurslijf te dwingen, waar nog bij kwam dat de propaganda-voorschriften in Den Haag weer anders bleken dan overal elders. Nog veel kwalijker, aldus het V.A.W., is dat er geen gratis aanplakruimte beschikbaar is, zodat de grote partijen met veel geld lelijk worden voorgetrokken, want die kunnen makkelijk ruimte huren. En dan gaan die willekeurige ambtenaren er ook nog van uit, dat alle partijen maar keurig op 30 april de plannen voor de propaganda helemaal rond -hebben., Hoe kan een kleine partij zonder grote, geoliede organisatie dat nou voor elkaar krijgen? Kortom: een schande is het, en het V.A.W. zal dat overduidelijk maken tijdens een grote demonstratie, die eindigt op het Binnenhof. Daaraan zullen één of meer olifanten deelnemen  "symbool van de ambtelijke willekeur; kleine hersens, slecht gezichtsvermogen en log". Op het Binnenhof zal men zijn zetels inspecteren en tevens een 151ste zetel aanbieden, "symbool van de vergeten jeugd". Zeg maar eens, dat dat alles geen gans andere koek is dan een structurele herziening van de wet op de vermogensaanwasdeling, om maar eens wat "normaal" politiek jargon te gebruiken.

7. Dinsdag 26 april Artikel in Noord-Ooster: Verbond Willekeur doet mee 25 mei.
Het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur zal ook in de kieskring Groningen op 25 mei meedingen naar de kiezersgunst. Gedeputeerde Staten van Groningen verklaarden gistermorgen het beroep dat het V.A.W. had ingesteld tegen een beslissing van het hoofdstembureau in Groningen voor gegrond. Zoals bekend had dat hoofdstembureau de kandidatenlijst van het V.A.W. niet geaccepteerd omdat niet de 25 vereiste handtekeningen onder de lijst stonden en omdat de lijst te laat zou zijn ingediend. Tegen die beslissing had het V.A.W. beroep aangetekend. GS van Groningen vonden gistermorgen dat het V.A.W. zich terecht boos had gemaakt. Men mag ook in de kieskring Groningen meedoen omdat de afwijzing berust op een misverstand bij het hoofdstembureau zoals de officiële verklaring luidde. Het VA W doet nu in alle 18 kieskringen mee.

8. Dinsdag 26 april Artikel in Leidsch dagblad : Na aanplakken pamflet V.A.W. Leidse politie pakt activist Tom de Booy op
LEIDEN - - De "beroepsactivist" dr. Tom de Booy, een van de voornaamste leden van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur (V.A.W.) is gistermiddag door de Leidse politie opgepakt. Op het politiebureau aan de Zonneveldstraat werd hij verhoord en werd er proces-verbaal tegen hem opgemaakt. Een en ander gebeurde nadat De Booy met enkele demonstrerende geestverwanten verkiezingspamfletten van het V.A.W. had opgeplakt op de ramen van het gebouw van de Sociale Dienst, Langebrug. Officieel is dat verboden. Bovendien .mogen partijen die meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen van 25 mei het V.A.W. behoort daar ook toe - pas met ingang van 2 mei propaganda gaan maken. Een woord voerder van het V.AW. uit Leiden, die zelf op de zestiende plaats van de kandidatenlijst staat, zei gisteren dat het V.A.W. het daar niet mee eens is. Door toch propaganda te maken - de V.A.W.-leden hadden eerder een verkiezingspamflet (met lijst 17) aangeplakt op een pilaar van de Korenbrug - hoopt het V.A.W. geconfronteerd te worden met het wettig gezag "en dus met het systeem, dat we op die manier aan de kaak willen stellen", aldus de woordvoerder. De V.A.W.-ers voerden gisteren borden met zich mee, waarop laatdunkende teksten waren geschreven over het functioneren van de sociale diensten in ons land en ook over wethouder Oosterman, die de sociale zorg in Leiden in zijn portefeuille heeft. Tegenover het politiebureau bleven ze staan totdat dr. Tom de Booy werd vrijgelaten.

.

De manifestatie van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur op het Leidse Stadhuis plein. Op de voorgrond de lijsttrekker Trudy Blok

9. 29 April Artikel Gooi- en Eeemlander: Zendtijd verdeeld bij huis minister
BAARN - Bij de woning van minister Van Doorn in Baarn is vanmorgen in het openbaar de verkiezingszendtijd van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur (V.A.W.) verdeeld. Met behulp van een door dr. Tom de Booy bediend Rad van Avontuur werd een selectie gemaakt uit de talrijke brieven, die het verbond heeft ontvangen na de bekendmaking dat de zendtijd -van de groepering "ter beschikking van het Nederlandse volk" zou worden gesteld. De enige voorwaarde was dat men een voorbeeld van ambtelijke willekeur moet aangeven. Onder diegenen, die op 9 en 18 mei op de televisie mogen verschijnen bevindt zich de Baarnse Simone Blom, de jongerenafdeling van de Nederlandse Reisvereniging, een actiegroep, die strijdt tegen de moord op trekvogels in Italië en een mijnwerker uit Hoensbroek, die slechte ervaringen heeft gehad met de rijkspolitie. Voor de radio-zendtijd op 3 en 17 mei zal o.a .de Bejaardenpartij Amersfoort in aanmerking komen. Deze partij doet wel aan de Tweede Kamerverkiezingen mee, maar kreeg geen zendtijd omdat men niet in alle kiesdistricten staat ingeschreven. De deelnemers aan de V.AW.-programma's komen uit alle delen van het land. Na het speelse gebeuren op de Prinses Marielaan, dat door een groot aantal politiemensen, waaronder hoofdinspecteur Amelung, werd gadegeslagen, bood Tom de Booy mevrouw Van Doorn het V.A.W.-verkiezingsprogramma en een gramofoonplaatje met een toespraak van "Rooie Reus" Dirk de Vrome aan. Eigenlijk had men het aan de minister zelf willen overhandigen, maar: die was niet thuis.

Verloting zendtijd V.A.W. voor het huis van minister van Doorn in Baarn

Twee raddraaiers van het V.A.W.: Tom de Booij (links) en Dirk de Vroome (alias de Rooie reus) (rechts)

10. 29 april Verbond tegen Ambtelijke Willekeur. Verdeling zendtijd
Vandaag was dan de grote dag dat de zendtijd voor de politieke groeperingen en wel de 40 minuten voor het V.A.W. voor het huis van de minister van CRM Harry van Doorn. werd verloot .Hieronder volgen de gelukkige winnaars
RADIO-;V.A.W.:  Dinsdag 3 mei 1977 Hilversum 2 19.00 - 19.10 uur;Dinsdag 17 mei 1977 Hilversum 1 18.19 - 18.29 uur .
Voor de uitzending van 3 mei radio hebben ingeloot: 1. Remmers journalist, 2. J.M. Kik, 3.G .van Dijk
Voor de uitzending van 17 mei radio hebben ingeloot: 1. Chr. Nolte, voorzitter fed. bejaarden partijen Nederland 2. Kinds, secr. Algemene Nederlandse Invaliden Bond 3. J.P. de Bruin, typograaf
TV-V.A.W.  9 mei 1977 Nederland I voor het NOS journaal aan het eind van de avond,.18 mei 1977 Nederland II 18.40 - 18.50
Voor de TV uitzending. van 9 mei tv hebben ingeloot :
1. Albert Korving , voorzitter Jongeren afd. Nederlandse Reis Vereniging afd Haarlem; 2. L.W.Entjes  oud mijnwerker ;3. mevrouw S. Blom-Gulickx, directrice Simone International
Voor de uitzending van 18 mei 1977 tv hebben ingeloot:
1. Martien van Staveren  Werkgroep het Milieuvarken; 2. Gerrit Pruim secretaris CLAT-Nederland;3.  Johan Kuikman

Het is jammer voor de inzenders van de aanvragen die niet werden beloond. Dit zijn er in totaal 17. Maar een schrale troost moge het zijn dat als we dadelijk met één of meer zetels in de tweede kamer komen deze mensen nog ruimschoots aan hun trekken. 
Omdat we per uitzending over 10 minuten beschikken, en zal moeten worden verdeeld over drie mensen heeft een ieder de verantwoording op zich genomen, indien hij of zij onze uitnodiging aanvaardt en de drie minuten en 20 seconden  te vullen. Een ieder heeft het volste recht die naar eigen goeddunken te doen en zoals Dirk de Vroome het in zijn boodschap aan de actiegroepen op 1 januari 1977 heeft gesteld : niet van boven geregeerd en gedirigeerd, zelf bepalend wat er gebeuren moet....

11. 29 april Artikel Brabant's Nieuwsblad: Eerste affiche lijst 17 op bord
Dat de verkiezingsstrijd inmiddels in alle hevigheid is losgebarsten merken we langs alle kanten. Gemeentebedrijven in vele plaatsen werken daar aan mee door verkiezingsborden weg .i te zetten in de hoop dat openbare gebouwen, electricteitskasten e.d. gevrijwaard zullen blijven van allerlei plakactiviteiten. Soms tevergeefs, zoals we nu al op diverse plaatsen kunnen merken.

Het eerste verkiezingsaffiche op het bord van Roosendaal

Donderdagmorgen werden in Roosendaal de borden geplaatst, waarop de politieke partijen hun gezicht mogen laten zien. De eerste partij die de haar geboden ruimte voor zich opeiste was Lijst 17 ofwel het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur. Het bord op de foto werd gistermorgen geplaatst in de Dr. Brabersstraat voor het VVV-kantoortje. Terwijl werklieden bezig waren het bord te plaatsen stond er al iemand van genoemd Verbond bij om het plakkaat aan te brengen. Of de eerste klap hier een daalder waard zal zijn valt echter te betwijfelen.

12. 30 april Artikel Elseviers weekblad. Dagboek van de verkiezingen door Michiel van der Plas
Dinsdag 19 april Maar ronduit pijnlijk is de manifestatie van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur, kortweg de V.A.W., lijst 17, in de schaduw van de Martinitoren te Groningen. De lijsttrekster, mejuffrouw T. Blok uit Leiden, verklaart maar door een toeval in die positie te zijn komen verkeren: het lot heeft haar aangewezen om lijst 17 aan te voeren. Het lot heeft wel een hoogst ongelukkige dag gehad. Gevraagd naar voorbeelden van de ambtelijke willekeur waartegen het volk van Nederland verbonden moet worden, staat zij met de mond vol tanden, in de allerruimste betekenis van het woord. De verslaggever dringt, begrijpelijkerwijs, toch nog even aan; een partij oprichten is tenslotte tot daaraan toe maar dan moet er toch ook nog wat tekst uitrollen? Mejuffrouw Blok denkt lang na en maakt dan deze: "Zoals Van Agt met zijn films; hij gaat stiekem pornofilms halen en thuis af te draaien."  "De politie, bij voorbeeld, met mensen van 18, 19 jaar, die een beetje zottigheid op straat lopen te maken." Twee schokkende beschuldigingen. Maar heeft de lijstaanvoerdster niet meer in huis? Nee. Zou het dan, stelt de verslaggever voorzichtig, wellicht toch niet raadzaam zijn opnieuw te loten en zo misschien een ander in de gelegenheid ... ? 0 nee! Nu rijst mejuffrouw Blok pas.. in haar volle strijdbaarheid overeind: "Wat ik heb, dat houd ik!" zegt zij dreigend. "Ik blijf wat ik nu ben. Ik geef het niet àf!" Arme partij. Wie uit haar rijen zal op 26 mei moeten opdraaien voor de f 18.000 die.de ambtelijke willekeur dan komt opeisen wegens het niet behalen van de kiesdeler? Maar wie weet hoe de kansen nog keren. De 40 minuten radiozendtijd die haar is toegewezen, zal zij door loting verdelen onder -Nederlanders die voorbeelden van ambtelijke willekeur kunnen geven. Meldt zich niemand aan, dan zal het Verbond 40 minuten stilte uitzenden. En dat is, voor alle betrokkenen, misschien nog maar het beste.

3. Woensdag 11 mei Artikel in Brabant's Dagblad: De Vroome op ludieke toer. Mijn Emma 'heropend'
HEERLEN - Dirk de Vroome en aanhangers van de door hem gestichte partij, het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur hebben gisteren op ludieke wijze de voormalige staatsmijn Emma in Heerlen heropend. Dit gebeurde door in een rioolputje enkele voetzoekers tot ontploffing te brengen. De demonstranten, circa vijftig, probeerden met behulp van een tractor het hekwerk voor de vroegere mijngebouwen, waarin thans militairen van NAVO-hoofdkwartier Afcent gehuisvest zijn, geopend te krijgen, maar dit lukte niet. Zodoende kon Dirk de Vroome geen petitie aan de commandant aanbieden. Daarom las hij een protest tegen de sluiting van mijnen en tegen de aanwezigheid van de zijns inziens niets uitvoerende militairen voor het gesloten hek voor. Volgens hem is het te dwaas dat uitgerekend in Limburg en Groningen gebieden met enorme voorraden aan kolen en gas, de grootste 'werkloosheid moet bestaan. Hij protesteerde er ook tegen dat diverse politiemannen in burger foto's van de betogers maakten; .

Dirk de Vroome plaatst het ontstekingsmechanisme in het riool waar hij zich de nieuwe "schacht"gedacht had

5. Woensdag 18 mei Artikel in Gooi- en Eemlander: Paniek de willekeur
HILVERSUM - Het·zich op zomerprogramma's en vakanties voorbereidende Hilversumse omroep·wereldje dutte nog wat, na de middagboterham . In de AVRO-gebouwen was het beeld net anders. Tegen de klok van kwart voor twee meldden zich enkele heren van de politieke stroming Verbond tegen Ambtelijke Willekeur voor de opnamen van een radiopraatje. Er was daarvoor tot drie uur uitgetrokken. De partij-ideoloog (hoe hem anders te noemen?). Tom de Booij had alle publicitaire registers opengetrokken en ochtends al laten weten dat hij de studio zou gaan bezetten. "Ze hebben de PPR voorgetrokken en toen wij zouden moeten uitzenden op dezelfde dag en tijd hebben ze eerst een stomme klok laten zien. Wat dacht je? Ja, de mensen laten, om elf uur dus, naar zo'n klok te kijken? Die denken: "Hé, het is afgelopen" en gaan naar bed. Dus zijn er tien minuten zendtijd verloren gegaan die tien minuten willen we terug ben van Van Doorn. Daarom gaan we tot actie over".
Touw
De Booij komt binnen, een plastic tas onder de arm. Met daarin een lang sterk touw, naar later blijkt."Klopt het dat die straks...."vraag ik "Ssst!!"zegt de Booij wijzend op de twee ijverige NOS medewerkers, die van niet mogen weten, maar zeer duidelijk van een en ander al lang op de hoogte zijn. En de problemen beginnen al meteen. "We hebben zwart op wit dat we tien minuten uitzending  hebben. En jullie zeggen negen en een half. We hebben niets te maken met aan- en afkondigingen. Lees. artikel 34 van de omroepwet maar eens." Hevig en langdurig getelefoneer met het ministerie van CRM. Resultaat géén aankondiging, maar wèl een afkondiging. Die luidde: "We blijven hier in de studio vastzitten net zolang tot minister Van- Doorn lijst 17 extra zendtijd heeft gegeven". En daar zaten ze dan. Haast onmerkbaar, vliegensvlug hadden twee leden van het V.A.W., Tom de Booij en Joost van Steenis, zich door dat lange en sterke touw. laten vastsjorren aan tafels en stoelen. De Booij heeft het twee keer om zijn nek en demonstreert later dat de politie er maar beter niet aan moet trekken, want dan zou hij best wel eens kunnen stikken.

Tom de Booij geketend aan de omroeptafel

Paniekmachine
En dan komt de paniekmachine op gang. Siebe van der Zee, Tom Nieuwenhuijsen, de heren van de algemene dienst van de AVRO, die de dag van hun leven hadden (wat zenuwen, maar ook wat plezier betreft), hoofden van dienst: allemaal gaan, moeten en willen  ze zich ermee bemoeien. Gastheer  AVRO biedt aan te bemiddelen tussen V.A.W. en CRM. De AVRO-studio was nu eenmaal door de NOS aangewezen,  het had net zo goed bij de NCRV kunnen plaatsgrijpen of bij de .KRO. Paniek, alom. Geheimzinnige gesprekken achter dikke geluiddichte deuren met daarna een tweetal verklaringen. De eerste van de AVRO in de gang, de tweede van het V.A.W., vastgeklonken aan de studio-behuizing. Iedereen  krijgt een ballpoint met "Lijst 17" erop,  een goudkleurige sticker en een grammofoonplaatje. Mensen van het Radiojournaal komen kijken en grappen maken; hetzelfde doen collega's van Te1evizier. Uiteindelijk wordt besloten ("De AVRO heeft er feitelijk niks mee te maken, maar het is een bezetting in eigen huis") dat een niet vastgesjorde V.A.W.-er·uit Terneuzen, die eerder door de microfoon een soortement de CPN-achtig verhaal had gehouden, de "heren van de pers" zou vertellen wat  hij ervan dacht. Een vreselijk trouwe man, die de serieusheid van zijn plotseling door het openbaar optreden gestegen functie bijna tot het bittere en einde volhield. Hij geeft iedereen een hand en zegt: "In jaren heb ik niet zo'n gastvrijheid meegemaakt als hier. Heren, bedankt en tot ziens". Tja, de reis toe naar Zeeland is nog lang en enerverend. 
Waar is Van Doorn
Inmiddels kan er heus wel sprake zijn van een crisiscentrum. Er is zelfs een lid van de Raad van Bestuur' van de NOS gearriveerd en ook de politie heeft zich, aangemeld. Er worden grappen gemaakt De Booij en Van Steenis zijn onverstoorbaar en praten tegen ieder die het horen wil. Maar opeens zitten ze  alleen met elkaar met een geopende deur. Dan is het stil; tegen elkaar hebben ze niets te vertellen. Het overleg tussen alle partijen. loopt stroef. Minister Van Doorn, de man die uiteindelijk ja of nee moet zeggen, is volstrekt ongrijpbaar. Paniek weer. Zenuwen. Broodjes van de buren, want het eigen restaurant is dicht. Koffie en fris uit de automaat die weigert.
En De Booij: "Ik ben lid van een samenballing van enen. Als er zoiets, wat wij hebben meegemaakt, gebeurt bij die grote partijen, zo'n Vereniging Van Duitendieven bijvoorbeeld, oh ·nou, dan buigen ze als knipmessen. De maatregelen die CRM heeft getroffen zijn zeer nadelig voor ons. Maar weet je, alles wat ze besluiten is ondemocratisch. Ja:
Als we die tien minuten krijgen, hebben de andere partijen weer te weinig gekregen en als we ze niet krijgen hebben de andere partijen teveel gekregen, dus."

De AVRO-directie in gesprek met de Booij en Van Steenis. Het zou noch 6uur duren

En Van Doorn is niet te pakken te krijgen. Half zeven: niets; zeven uur: niets. Kwart voor acht: "Meneer van der Zééhéé!!" Een weergave van de kreet van de portier. Van der Zee rent weg en komt na een kwartier met het uiteindelijke antwoord dat Van Doorn persoonlijk vandaag wat zal beslissen, echter na overleg met zijn ambtenaren. Logisch, zo'n man heeft meer aan zijn kop dan het V.A.W.. Verkiezingen bijvoorbeeld, het zoeken naar een nieuwe baan misschien. Je weet maar nimmer.
Een in de haast belegde persconferentie voor anderhalve verslaggever en zes politiemannen leert dat "de heren" het standpunt van de minister zullen moeten aanvaarden en "zoniet, dan heeft het voor hen niet veel zin om te blijven wachten. Dan wordt het huisvredebreuk."
Drie kwartier later. Inderdaad: na weer vele telefoontjes gaat Van der Zee tot driemaal toe de heren vragen te vertrekken. Ze weigeren (een consequente club, dat V.A.W.) en de politie verzoekt om mee te gaan. "Mag ik u een vraag stellen?" zegt De Booij. "Op het bureau", zegt de politieman. Jammer, De Booij had zich compleet geprepareerd op lokaalvredebreuk en dit was huisvredebreuk. Politiemannen maken de onontwarbare knopen los, De Booij leutert aan één stuk door over zijn vergissing. Zegt: "Hartelijk dank voor uw gastvrijheid" tegen de AVRO. AVRO antwoordt: "We hebben het niet graag gedaan".
De twee worden weggedragen in hun stoel, via de lift, die blijft hangen, via  de achterdeur naar de politieauto's.
Van der Zee: "Goede reis, heren". De Booij zwaait
Verkiezingen anno 1977, het is best wel leuk allemaal. Als je maar de publiciteit op een originele, zachtmoedige en toch opmerkelijke manier weet te bereiken. Het V.A.W., lijst 17 dus? Van mij mogen ze in het parlement. Originaliteit is toch een goede zaak? Precies.  PAUL WOLFSWINKEL

6. Woensdag 18 mei  Artikel in de Winschoter Courant: V.A.W. niet naar Assen
Het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur wil afzien van een op 18 mei voorgenomen bezoek aan Assen. Tijdens dat bezoek zou de directeur Nieboer: van het Huis van Bewaring in Assen door het Verbond quasi worden ontslagen en vervangen door de gevangenispredikant ds. W.l.H. Hoekert.- De direkteur heeft zich volgens het Verbond als een dictator gedragen. De dominee heeft het Verbond gevraagd om van het bezoek aan Assen af te zien. "Als schoenmaker die het bij zijn leest houdt, blijf ik liever gevangenispredikant. Maar wanneer ik uitgespeeld wordt tegen de persoon van de directeur, wordt het er voor mij niet gemakkelijker op", aldus ds. Hoekert  in zijn verzoek. Bovendien acht hij een zekere rust in de inrichting en de daarmee samenhangende ontspannen houding van de gevangenisfunctionarissen in het belang van de gedetineerden. Volgens het Verbond is nu duidelijk gebleken dat voor geestelijke Verzorgers in de gevangenis hetzelfde geldt als voor directeuren. "Er zijn slechte en hele slechte. Zij houden het systeem van onderdrukking in stand door rust" .

7. Woensdag 18 mei Artikel Gooi- en Eemlander: Voor extra zendtijd. V.A.W. bezet AVRO studio
HILVERSUM - Het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur heeft gisteren een radiostudio in het AVRO-complex in Hilversum zes uur lang bezet gehouden. Het V.A.W. wilde op die manier van minister Van Doorn (CRM) gedaan krijgen dat het voor 25 mei alsnog tien minuten verkiezingszendtijd krijgt. Op 9 mei namelijk zou het V.A.W. via Nederland 1 een televisie-uitzending verzorgen. Op Nederland 2 was ruimte gereserveerd voor de PPR. Beide programma's zouden echter vrijwel gelijktijdig op het scherm komen, doordat eerder op de avond andere programma's te lang duurden. Om elke politieke partij .die aan de verkiezingen van 25 mei meedoet, in de gelegenheid te stellen de kiezers van hun standpunten op de hoogte te brengen, besloot de NOS het programmaatje van het VA W pas uit te zenden na het filmpje van de PPR. De kijkers zagen op hun buis gedurende tien minuten een pauzeteken en een studioklok. Volgens de woordvoerders van het VA W, Tom de Booij en Joost van Steenis, was het een heleboel kijkers niet duidelijk waarop ze zaten te wachten en daarom draaiden zij de knop maar om. Met andere woorden: er is een kostbaar programma verloren gegaan. Toen het V.A.W. gistermiddag in de AVRO-studio opnamen kwam maken voor een radio-uitzending - de NOS had deze studio daarvoor ·aangewezen - bleken De Booij en Van Steenis een groot stuk touw te hebben meegenomen waarmee ze zich aan tafels en stoelen vastbonden. De Booij eindigde zijn radiopraatje als volgt: "Wij blijven hier in deze studio, vastzitten tot minister Van Doorn aan lijst 17 extra zendtijd heeft gegeven". Direct daarop, werd een directievergadering van de AVRO afgebroken en stelden de heren Van der Zee en Nieuwenhuijsen zich op de hoogte van het gebeuren. De AVRO bood aan te bemiddelen tussen het VA W en de regeringscommissaris voor de omroep, Custers. Maar het V.A.W. wenste slechts met Van Doorn te onderhandelen, want "de regeringscommissaris is voor ons geen partij". De actievoerders stemden er achteraf toch maar mee in, want de minister van cultuur was onvindbaar. De bemiddelingspoging van de AVRO duurde tot de klok van acht uur. Toen kon Siebe van der Zee meedelen dat de minister kennis had genomen van de gebeurtenissen, maar eerst vandaag, na overleg met zijn ambtenaren, tot een besluit zou komen. De twee vastgebonden V.A.W.'ers weigerden dat aanbod en werden ten slotte om kwart voor negen door de politie losgemaakt en de studio uitgedragen voor nader verhoor op het bureau.

8. Vrijdag 20 mei Artikel Soester Courant: Partij V.A.W. protesteerde bij gemeentehuis
Het "Verbond tegen Ambtelijke Willekeur" [V.A.W.] hield vrijdag j.l. rond het middaguur een protestbijeenkomst bij het gemeentehuis. Aansluitend·daaraan werd een schriftelijk protest overhandigd aan de burgemeester. De loco-secretaris. de heer J. van Dommelen nam het bij de. achterdeur van het gemeentehuis in ontvangst had gebonden. Daarnaast werden, twee· met,"'een papieren vuilniszak "gemuilkorfde" leden van het V.A.W. ook aan het bordes vastgebonden, opgesteld. Aan de weinige passanten werden stencils en rode ballpoints met met nummer van de lijst (17) waaronder het V.A.W. aan de Tweede Kamerverkiezingen meedoet. De geestelijke vader van het verbond, dr. T. de Booy, hield de "mensen van Soest" voor dat zij bedrogen werden door "haar benoemde burgemeester". "In naam van de Koningin" had zij de misleidende uitspraak gedaan, dat de plaats van het centrum "met inspraak" was bepaald. Dat was machtsmisbruik. Hij noemde dat "schandalige misleiding" en "ambtelijke willekeur ten top". Het Verbond zou er zich tegen verzetten "op alle mogelijke manieren, tot in de allerhoogste regionen". De Booij maakte zijn "passerende", gehoor er op attent, dat door een soortgelijk machtsmisbruik de burgemeester van Baarn, mr. J. van Haeringen, het veld had moeten ruimen. Naar zijn mening legde onze burgemeester de belangen van 40.000 inwoners naast zich neer en werd de plaats uitgeleverd,aan de "Vereniging van Duiten Dieven", VVD. Zelfs de PvdA heulde met de vijand, vond hij. :Het nieuwe hart is gedoemd te sterven, als het niet bepaald wordt door alle cellen", aldus De Booij die hoopte dat de door de bevolking "gekozen" raad, zich niet zou laten inpakken; door de "benoemde" burgemeester. Min of meer voortijdig liep het protest af, omdat de megafoon van De Booij het begaf.

Twee demonstranten van het V.A.W. voor het gemeentehuis van Soest

9. Vrijdag 20 mei Artikel Gooi- en Eemlander: V.A.W. krijgt extra TV-uitzending
HILVERSUM., Minister Van Doorn van CRM heeft geen bezwaar tegen een extra uitzending van de politieke groepering Verbond tegen Ambtelijke Willekeur. Zoals gemeld heeft het V.A.W. afgelopen dinsdag een studio van de AVRO bezet, omdat naar zijn mening de televisie uitzending van 9 mei j.l. door vrijwel niemand is bekeken. Het V.A.W. moest namelijk tien minuten wachten op de afloop van een uitzending van de PPR en gedurende die tien minuten kreeg de kijker thuis een klok te zien, waardoor de  indruk zou kunnen worden gewekt, dat het televisieprogramma zou zijn afgelopen. Dat leidde tot de bezetting van de radiostudio. Een bezetting, die zes uur duurde en door de Hilversumse politie. De regeringscommissaris voor de omroep, Custers, vertelde dat onder de gegeven omstandigheden vanavond om half twaalf via Nederland 2 een herhaling te zien zal zijn van het V.A.W. filmpje. "Het was achteraf bezien een redelijk verzoek, want het V.A.W. heeft kunnen aantonen dat ze de dupe zijn geworden van omstandigheden, waar ze niets aan konden doen". aldus Custers. Overigens is het V.A.W. nog niet klaar met de gebeurtenissen van dinsdag. Een van de uitgenodigden,.iemand van de bejaardenfederatie, werd door de portier van de AVRO niet tot de opnamestudio toegelaten. Het V.A.W. zegt hiertegen stappen te zullen nemen.

11. Dinsdag 24 mei  14.00 uur brengt het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur de 151ste zetel naar de Tweede Kamer
Het programma voor de laatste dag voor de verkiezingen:
12.00 uur: Leiden Trudi Blok. 18 jarige lijsttrekster van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur  zal' vanaf naar woonhuis een korte  rondrit maken op (ie rug van het NIJLPAARD GABY. Trudi bedwingt zodoende het nijlpaard, dat als een log,  vrijwel blind doordouwend onhandelbaar dier dezelfde eigenschappen heeft als de ambtelijke willekeur.
13.30: Den Haag Malieveld. Na een autorit vanuit Leiden wordt verzameld op het Malieveld bij de poffertjeskraam, waar voorbereidingen worden getroffen om de 151ste  zetel naar de Tweede Kamer te brengen. Deze zetel is bestemd voor de 20% van de kiezers -- jongeren van 18 tot en met 24 jaar - die wel kinderen mogen krijgen of mensen mogen doodschieten,maar die niet in de Tweede Kantel mogen komen.
14.00 uur: Vertrek van de stoet. Malieveld-Korte Voorhout-Tournooiveld-Lange Vijverberg-Vijverhof-Binnenhof  Daar zal de Limburgse Rooie Reus Dirk de Vroome de 151ste zetel en de lijsttrekker vast gaan brengen tot in de Tweede Kamer  met behulp van de getemde Amtelijke Willekru de domme kracht Gaby, het nijlpaard.

Attentie: Zorg met zoveel mogelijk mensen te komen. Maak zelf een sandwichbord. Dat zijn 2 borden met gaatjes verbonden met een touwtje, die je over je hoofd  kan doen en op je schouders kan rusten. Wij hebben wel lijm en affiches
NEEM VERDER EEN TRANSISTORRADIO MET FM MEE! Dit is nodig in verband met een speciale geheime attractie.
WOENSDAG, 25 Mei 1977: STEM LIJST 17 VERBOND tegen AMBTELIJKE WILLEKEUR

13. Mei Pamflet van het V.A.W. : de heilige drie eenheid in de politiek: CDA-VVD-PvdA
De verkiezingsstrijd voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt gekenmerkt door een perfect opgevoerde toneel voorstelling  van de GROTE DRIE in de hoofdrollen en alle andere lijsttrekkers als figuranten. Het Televisie kijkend Nederland krijgt avond na avond het zelfde toneelstuk voorgeschoteld. Het ziet met stomme verbazing dat de GROTE  DRIE niet in de gaten hebben dat in plaats van:een blijspel een intriest drama wordt opgevoerd met als titel: DE UITVERKOOP VAN DE PARLEMENTAIRE DEMOCRATIE

Dagboek maand Juli
Vrijdag 1 juli Nogal depressief, terwijl ik de vorige dag alles goed had opgeruimd om de julimaand fris te beginnen. De verkiezingsnederlaag toch zwaarder aangekomen dan ik dacht.
Zondag 3 juli Met kinderen en Adrienne fietstocht Veluwe.
Woensdag 6 juli Naar Birkhoven op 50 meter geschoten.
Maandag 18 juli Vertrek vakantie met Adrienne. Naar de Camarque  tot Zaterdag 30 juli weer thuis. Heerlijk tijd.  Adrienne  heeft me vergeven.

Vakantie in de Camargue Zuid Frankrijk

Dagboek over de maand Augustus
Maandag 1 augustus 's Avonds kwam Mauk met verhaal dat Arie  bij Blonk geweest was om te klagen over V.A.W.. De Booij moet achter de tralies .
Dinsdag 2 augustus. Slecht geslapen na klap Arie. Verhuisd alle spullen van Koningsweg naar Jan van Goyenlaan nu alles over, minder verdeeld. Flat ideaal om alles uit te broeden.
Woensdag 3 augustus Joost bespreking tijdschrift. 's Avonds weer naar Baarn
Zaterdag 6 augustus Naar Moeder erg zwaar, zag er fataal uit
Zondag 7 augustus Jan Ebeltjes gezien op station. Ik kan echt niet meer tegen op deze kneuzen van de maatschappij, nee deze fase is nu voorbij.
Maandag 8 augustus Nieuwe start (de hoeveelste niet) maar ik geloof wel dat ik iets afsluit namelijk de fase Jan E., Erik, Berthus, mej. Kok, Arie Romkema, ook de actie fase en het proberen te mobiliseren van de massa (trouwens dit nooit erg geloofd) Probeer zorgvuldig te leven misschien langzamer tempo maar grondig iets af te ronden. Joost is daar een goede prikkel voor.
Zondag 14 augustus Kennemer Golf wedstrijd
Woensdag 17 augustus Titel gevonden tijdschrift Macht en elite
Donderdag 18 augustus Ellen kwam duidelijk om geld, toch positief gesprek geweest.
Woensdag 24 augustus Ruzie met Mauk over tentamen (?)

Dagboek over maand September
Zondag 4 september. Ruzie met Mauk zeer emotioneel
Maandag 5 september Ruzie met Mauk moet terug naar politiebureau.
Dinsdag 6 september Brief van Mevrouw Rossknegt
Zeer geachte Mijnheer de Booij. Nogmaals mijn hartelijke dank voor de royale gift die mij gegeven hebt moge Gods zegen en liefde in uw gezin steeds geschonken blijven. Ik ben erg tevreden naar huis vertrokken, ik ben naar de graven van mijn dierbare zonen geweest  en ook naar 't graf van mijn dierbare mans groeten ook van mij dochter en nogmaals dank! Mevrouw Rossknecht
Zondag 25 september Eerst schiettoernooi in Kerkrade hele belevenis.
In maand september veel naar Bibliotheek Utrecht gegaan voor materiaal Macht en Elite tijdschrift.. Weinig geschreven in dagboek. Wel kei en kei hard gewerkt om alle draden aan elkaar te verbinden. In deze tijd veel boog geschoten met vrij slecht resultaat .

Dagboek over maand Oktober

Zondag 9 oktober Toernooi boogschieten Vlissingen
Maandag 17 oktober Dood van 3 Stammheim gevangenen:.Andreas Baader, Jan-Carl Raspe, Gudrun Ensslinr

Herfst vakantie in Hattem

15 oktober 1977  Artikel in de Mededelingen Rijks Geologische Dienst N.S., 28 (6)  146-163 A description and "intuitive"thin-section analyses of Pleistocene sands of the Netherlands near Hattem Th.B. Roep en A. Remmelzwaai.

3. METHODS OF STUDY
Since 1954 DE Booy has developed a combination of intuitive .and descriptive methods for the thin-section analysis of sediments, especially sandstanes (DE Booy 1966a, pers. com. 1964-1968). His approach consists of the following main steps:
 

1. label thin-sections randomly with code numbers
2. make groups by the intuitive method, described below
3. select "leaders" of groups and describe these in great detail
4. regroup by the intuitive method and arrange the groups in a hypothetical stratigraphic order
   make a description scheme and describe thoroughly  U coded thin-sections accordingly
5. decode thin-sections; arrange thin-sections in the correct stratigraphic order; compare results of thin-section description and intuitive approach with the stratigraphic column established in the field.

A short explanation of these steps is given below:
1. It is essential to label all thin-sections with a code number in order to avoid "wishful thinking".
2. All thin-sections are mixed into a pile. After a very brief inspection of all the thin-sections under the microscope to get a first impression of the material, they are grouped into rough categories, such as "clean sandstone", "dirty sandstone", finegrained sandstone etc. Each group is then checked for consistency. In this way all the thin-sections can be compared quickly with each other without the effort of precise description, and "final" groups can be made in a couple of hours or at the most a few days."
The whole procedure is probably best compared with someone who selects the paintings of van Gogh and Gaugin in a museum, without looking at the names. The groups obtained would probably accord quite well with reality, although it would be difficult and time consuming to describe all the stylistic pecularities of the two painters. Said in other words, it is guickly seen whether a daughter resembles her mother, but difficult to describe it in words.
3. From each intuitive group a "leader" is selected. That is, in an arbitrary way, the most "characteristic" and technically best prepared thin-section is picked out and described in great detail. If necessary, a whole day or even a few days is spent in the analysis of each leader. Attention is focussed on grain-boundaries and the effects of cementation and alteration, grainsize and composition. Rockfragments of detrital sediments get particular attention ("telescoping analysis", see DE Booy 1966a).
4.After description of the leaders one get a better feel for the groups; it is worthwile therefore  to remix the samples and regroup by the intuitive methad. With the aid of telescoping analysis (e.g. criteria for reworking), the intuitive groups are arranged in a supposed stratigraphic sequence.
5. Having completed the intuitive approach and the description of the leaders, bath an overall view and a detailed analysis of the most diverging types have been obtained in only a few days. With this knowledge a descriptive scheme is prepared for the systema tic anal ysis. All thin -sections (stillcoded!) are described according to this scheme. This is a very tedious work, which may take weeks or months depending on the number of samples.
6. The thin-sections are decoded and their descriptions arranged in the correct stratigraphic order.

DE Booy used this methods in stratigraphic corre1ation work for oil and gas prospecting (Bolivia, (unpublished) and Northsea, (DE Booy 1968)) and for his geotectonic studies (DE Booy 1966b, 1969).

Dagboek maand November
Zaterdag 5 november Naar Moeder, zeer triest bezoek.
Maandag 7 november Dagvaarding politierechter op 25 november  Amsterdam voor wederrechtelijk binnntreden AVRO studio 
Dinsdag 8 november Lezing Amersfoort
Maandag 14 november. Gevraagd om te dagvaarden als getuigen:.J.M. den Uyl demissionair minister-president, A.A.M. van Agt lid tweede kamer der Staten generaal, H. Wiegel, H.W. van Doorn demissionair minister CRM, J van Steenis
Dinsdag 15 november Lezing Castricum 
Woensdag 16 november Lezing Den Bosch, Nivon waardeloos
Maandag 21 november Dagvaarding wordt ingetrokken  aangezien ' de vertegenwoordiging van het Openbaar Minsister gezien zijn persoonlijke relatie tot de verdachte en medeverdachte zich niet in  staat acht als zodanig op te treden'.
Woensdag 23 november Eerste exemplaar Macht en elite.

Alle ideologieën - zoals katholicisme , het protestantisme, het liberalisme, het socialisme, het communisme  en het fascisme hebben steeds weer geleid tot het vormen van nieuwe politieke elites
Het eerste nummer ging over Eurocommunisme en de Staat. Het elite denken in het eurocommunisme Geschreven door Joost van Steenis.

Zondag 26 november Macht en Elite 1e jaargang nr 2: "Sinds de 17de eeuw wordt de .financiële elite gevormd door personen, die steeds weer tot :dezelfde geslachten behoren ". Zie voor tekst aan het eind van het dagboek 1977

Een vergelijking dringt zich op met het voorbeeld van hoe het ook kan. Dat is te vinden in een ander onderdeel van het toerneeprogramma, getiteld 'Wat is eigenlijk arbeid', met een inleider van de Industriebond NVV.
Daar worden de huidige problemen duidelijk in een kader geplaatst, wordt hun historiese en politieke achtergrond geanalyseerd. Daar wordt ook een alternatief ontwikkeld, alsmede een stap-voor-stap strategie om dat . alternatief te bereiken. (zie daarover Stuwing nr.10 1976)
geo- politiek
De Booy begon met te vertellen dat hij vroeger als geoloog wetenschappelijk hoofdmedewerker geweest was aan de Universiteit van Amsterdam. Toen in 1969 in de oorlog in Biafra bleek dat geologie en wereldpolitiek veel met elkaar te maken hebben (de oorlog was vooral belangrijk vanwege de olievoorraden in Biafra), ging De Booy zijn kolleges veranderen. Hij noemde ze 'geo-politiek'. Dat bracht problemen en vandaar dat hij enige tijd later met eervol ontslag ging. Nu geeft hij lezingen over politiek vanuit een geologies standpunt.
Hij ging uit van 7 hoofdproblemen in de menselijke samenleving:
- problemen in eigen huis, de afhankelijkheid van energie en allerlei apparaten zoals bijvoorbeeld de
   ijskast;
- overbevolking; .
- verfijning van de bewapening, met daaraan gekoppeld het probleem dat werkelijke ontwapening een
   geweldige werkloosheid teweeg zou  brengen;
- de energiekrisis;
- de strukturele werkloosheid (door mechanisatie);
- het probleem dat de geloofwaardigheid van de staatsstruktuur vermindert 'de legitimiteit van het gezag
  verdwijnt'. Als men geen geloof meer heeft in de staat leidt dat tot gewapend verzet 'terrorisme'
  geforceerde stappen
De Booy's dia-serie begint met het ontstaan van de aarde en eindigt via een aantal geforceerde stappen bij de huidige maatschappelijke problematiek. Enkele punten uit zijn verhaal zijn de volgende. De Booy wijst er op dat tegenwoordig de multinationals veel meer,macht hebben dan de staat met zijn. y parlementaire demokratie. Hij " toont aan dat de olie-krisis geen geologies probleem is, maar een ekonomies probleem. Er is ' genoeg olie, maar 'het kost te veel' om de olie uit de grond ,te halen. De geologie wordt misbruikt.  Erg onder de indruk is De Booy van 'de ongebreidelde .ontwikkelingen in research instituten', waarbij zelfs hoofdtransplantatie tot de mogelijkheden lijkt te gaan behoren. Hij wijst,ook op de mogelijkheid van een ontwikkeling naar het fascisme als gevolg van de angstpsychose die ontstaat door het terrorisme.
De diskussie na 1 1/2 uur durende inleiding bestond uit een vraag en antwoord:spelletje, waarbij De Booy de antwoorden . gaf. Terecht stelden verschillende mensen uit het, kleine, publiek de vraag naar het antwoord dat we moeten geven op de problematiek. Volgens De Booy is een revolutie nodig, zij het een ongewapende. Hij wees de sociaal-demokratie en het euro-kommunisme af omdat die teveel langs de weg van de evolutie werken 'je kunt een vrouw niet een beetje zwanger maken'. Er is geestelijk geweld nodig om de kwaliteit van de mens weer te ontwikkelen. Een geestelijke ondermijning van de struktuur is nodig. De Booy wil geen alternatief geven. Ieder alternatief, ook de proletariese revolutie, leidt tot een nieuwe elite. De samenleving is wel gezond, maar de structuur niet. Door de toename van de ingewikkeldheid is er behoefte aan verdere centralisering van de besluitvorming, waarbij de toetsing door de bevolking afneemt. Daardoor wordt het saamhorigheidsgevoel minder en ontstaat een situatie waarin vrijheid alleen ten koste van anderen mogelijk is.
Toen de secretaris van de afdeling Velsen-IJmuiden, Freek Raat, mij terugbracht naar de trein, praatten we even na over de avond. We waren het er over eens dat het geen geslaagd programma was.

1977 Artikel in Panorama nr 45 Politiek geweld in Nederland door Jaques Ros en Reinier Hopmans
Enkele citaten uit dit artikel:
Helder van Geest, Schoon van Lichaam
De Binnenlandse Veiligheidsdienst, BVD, als altijd bijzonder waakzaam ten opzichte van linkse actiegroepen, heeft midden dit jaar een groot aantal industriëlén en hoge autoriteiten in een vertrouwelijk document ernstig gewaarschuwd tegen wat genoemd wordt klein geweld in Nederland. Als voorbeelden daarvan noemt de BVD het werpen van molotovcocktails en brandbommen, het ontketenen van telefonades en het laten bezorgen van niet bestelde goederen. Dergelijke acties kunnen volgens het document worden gericht, en zijn in sommige gevallen: al uitgevoerd, tegen bonzen uit de farmaceutische industrie, hoge ambtenaren en captains of industry. Als mogelijke beramers en uitvoerders noemt de BVD de actiegroep Helder van Geest, Schoon van lichaam, de voormalige Rode Jeugd- en Rode Hulpleider Joost van Steenis, het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur, de actiegroep rond de Rotterdammer Rob Groenhuijzen en "de illegalen" ofwel de "groep Van Hoessel. Helder van Geest, Schoon van lichaam is een militante actiegroep van voornamelijk ex-psychiatrisch verpleegden, die zich krachtig verzetten tegen het gebruik van platspuitmiddelen. Als woordvoerdercontactman fungeert dr. Tom de Booy, een geoloog die om politieke redenen eervol werd ontslagen als hoofdmedewerker aan de Universiteit van Amsterdam.
De Booy zegt voorstander te zijn van intellectueel geweld jegens machthebbers. Hij zegt: "Wij laten ons niet verleiden tot het pakken van een gun; wij gebruiken de pengun." Hij steekt niet onder stoelen of banken dat "personen die de macht bekleden moeten worden aangevallen". Dergelijke aanvallen betitelt hij, ook als er geen wapens of explosieven worden gebruikt, als "zuiver geweld". Zijn "illegale activiteiten" echter strekken zich niet tot deze middelen uit.
De Booy is goed bevriend met zijn geestverwant Joost van Steenis, een ex-wiskundeleraar, die zichzelf omschrijft als consequent revolutionair, mede-oprichter van de Rode Jeugd en auteur van een discussiestuk over de noodzaak van gewapende strijd tegen het kapitalisme. Van Steenis is ervan overtuigd dat steeds meer mensen, die zelf materieel niets meer te wensen hebben, zich ten de bestaande maatschappij zullen gaan verzetten. De in Nederland relatief in ruime mate aanwezige sympathie voor de RAF verklaart hij als een uiting van afkeer jegens de gevestigde orde.
Joost van Steenis zegt: "Ik zie het er in de toekomst wel in zitten dat mensen als Schleyer ook in Nederland doelwit van geweld worden. Mensen die de stadsguerrilla voorstaan, zullen er altijd wel zijn. Dat is een vorm van uitwerking van revolutionaire opvattingen, maar daarmee plaats je jezelf wel in de illegaliteit."
Zelf distantieert hij zich van dit soort gewelddaden. "Wij willen," zegt hij, "de bevolking activeren. En waarmee neem je de bevolking tegen je in? Door grove gewelddaden." De Booy en hij richten hun activiteiten voorlopig op een nog te verschijnen tijdschrift, waarin zij de bestaande machtsverhoudingen willen duidelijk maken.
Over het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur, dat aan de laatste Kamerverkiezingen deelnam en waar zij beidén bij betrokken waren, zeggen De Booy van Van Steenis: "Dat is een verbond van eenlingen, die voor elkaar geen verantwoordelijkheid dragen. Maar het zijn wel allemaal mieren die in de, oren van de olifant kruipen. Ook zij passen bepaalde vormen van klein geweld toe."
Met de in het BVD-rapport genoemde actiegroep rond Rob Groenhuijzen worden de Rotterdammers bedoeld die enkele weken geleden in Capelle aan den IJssel werden gearresteerd. Groenhuijzen, ex-Rode-Jeugdlid, en zijn geestverwanten hanteerden het klein-geweld concept, maar de in hun bezit aangetroffen wapens en andere uitrusting doen vermoeden dat zij bereid waren verder te gaan. Ten-onrechte evenwel is de groep bestempeld tot een afdeling van de RAF.

Zondag 4 december 1977 t/m Donderdag 12 januari 1978 Naar Nepal voor Mountain travel.  Zie dagboek 1978

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Citaten uit de aflevering van jaargang 1, nummer 2  (november 1977) van het Tijdschrift Macht en Elite. Uitgegeven door de Stichting Macht en Elite. Redactie Joost van Steenis en Tom de Booij

"Sinds de 17de eeuw wordt de financiële elite gevormd door personen, die steeds weer tot dezelfde geslachten behoren ".

Mensen bij de gratie Gods
"Iedereen die deel uit maakt van de heersende klasse is "MENS BIJ DE GRATIE GODS. Omdat hij geboren is in een milieu van heersers, is hij er van jongs af aan overtuigd, dat hij geboren is om te heersen, en in zekere zin is dat ook waar, omdat zijn ouders, die ook heersers zijn, hem hebben verwekt als hun opvolger. Er ligt een bepaalde sociale functie op hem te wachten in de toekomst, waar hij zo maar in kan stappen als hij oud genoeg  is . . . . . . . . . Dit sacrale karakter dat de bourgeois heeft voor zijn klasse en dat tot uiting komt in een heel herkennings ceremonieel (zoals het groeten, het visitekaartje, huwelijks- en overlijdensberichten, het hele ritueel van beleefdheidsbezoeken, enz.  DAT NOEMT  MEN  MENSELIJKE WAARDIGHEID".
(Sartre, 1946)

In het eerste nummer van Macht en Elite is een aanvang gemaakt met het aantonen van het feit, dat de grote geestelijke en politieke stromingen het bestaan van almachtige elites veroorzaken, bevorderen en ondersteunen.
In dit nummer zal begonnen worden met een onderzoek naar de feitelijke samenstelling van een erg machtige elite, de financiële elite. Het eerste nummer wees er al op, dat de bevolking in onze hoogontwikkelde maatschappij steeds machtelozer wordt. Dit nummer laat de andere zijde zien van de medaille, het onderzoek naar de personen, leden van een elite, die er voor zorgen en die er belang bij hebben, dat de huidige toestand gehandhaafd wordt, dwz dat de huidige machteloosheid van het overgrote deel van de bevolking tegenover het maatschappelijk gebeuren blijft bestaan en versterkt wordt.
En in dit proces maakt de financiële elite zeer veel gebruik van geweld, onder meer gericht tegen personen uit de onderliggende klasse.

Het citaat van Sartre is geen betere aanhef van een artikel, dat geheel gewijd is aan de financiële elite in ons land door de laatste vier eeuwen heen.
Wij vragen de aandacht voor de soort mensen bij de gratie Gods , hun invloed op het ekonomische leven, hun historische achtergronden en hoe het komt, dat zij zich door de eeuwen heen in stand (zowel letterlijk als figuurlijk) hebben kunnen houden.
In de omgangstaal heeft men zelfs een karakterisering van drie letters voor deze kaste bedacht : OSM ~ Ons Soort Mensen. Soms gebruikt men in plaats van OSM wel MAW - Mensen Als Wij. Voor de andere soort mensen gebruikt men DSM - Dat Soort Mensen.
Sinds het begin van deze eeuw is deze OSM-kaste geregistreerd door de uitgave van het RODE en het BLAUWE boekje.
Het rode boekje het officieel Nederland's Adelsboek en is begonnen in 1903 met de publikatie van de genealogische beschrijving van adellijke geslachten.
Zeven jaar later verscheen de eerste jaargang van het blauwe boekje, het Nederland's Patriciaat. In het voorwoord van deze uitgave lezen we de bedoeling hiervan :
"Van meer dan honderd adellijke familiën in Nederland toch, bestaan takken welke niet tot den adel van het Koninkrijk behoren, terwijl vele aanzienlijke geslachten met den adel zijn vermaagschapt (verbonden door hun huwelijk, òf door hun stand in de eerste kringen verkeeren".
In het alfabetisch register van de 61e jaargang (1975) zijn in totaal 1300 familienamen opgenomen.

Invloed op de ekonomie
De invloed van deze OSM-kaste op het ekonomische leven is groter dan men doorgaans aanneemt, misschien wel gelegen in het feit dat mensen al heel erg lang rijk zijn, geen behoefte meer hebben om zo met hun rijkdom te koop te lopen, laat staan aan de weg te timmeren. "Het gaat om het spel en niet om de knikkers"zeggen ze, maar dat wil wel zeggen, dat er alleen maar knikkertijd is, als de knikkers behouden kunnen blijven. Loopt men het risico de knikkers kwijt te raken, dan houdt men voorlopig op met knikkeren en gaat de kast met knikkers dicht en is het in plaats van knikkertijd (op)hoepeltijd.
Om er aan herinnerd te worden, dat zij mensen zijn bij de gratie Gods, staat er op de rand van hun knikkers : GOD ZIJ MET ONS en zegt men ook wel: "Over geld praat je niet, dat heb je".
Sinds het moment, dat NKV voorzitter P.J.J. Mertens in 1968 tijdens een rede in Sneek de stelling poneerde dat de gehele ekonomie in ons land in handen is van rond tweehonderd personen de 200 van Mertens - is men naarstig bezig geweest lijsten samen te stellen van deze groep invloedrijke mensen.
In 1975 leidde dit tot de publikatie van een diepgaande studie naar deze mensen en naar hun kommunikatiestruktuur in het nederlandse bedrijfsleven.
In deze publikatie - GRAVEN NAAR MACHT, opzoek naar·de kern van de nederlandse ekonomie - wordt een lijst gegeven van 457 zgn. lijnendragers, personen, die in het steekjaar 1969 tenminste twee funkties vervulden bij (86) belangrijke bedrijven, financiële instellingen, overheid of SER.
Deze 457 mensen vertegenwoordigen inderdaad een elite, maar dan wel een technologische elite, met daarin opgenomen enige vrij willekeurige vertegenwoordigers van de financiële elite.
Het nogal simpele kriterium om op deze lijst te mogen voorkomen het vervullen van een dubbelfunktie - brengt echter, met zich mee, dat op deze lijst mensen onder elkaar zijn geplaatst, die aanzienlijk verschillen met betrekking tot hun invloedskracht of macht in het bedrijfsleven.
Er wordt geen verder onderscheid gemaakt in deze elite. Zo kon het ook gebeuren, dat sommige machtige figuren buiten de studie vielen en een aantal belangrijke verbindingslijnen niet in beschouwing zijn genomen. Men heeft zich alleen maar bezig gehouden met de verbindingen tussen de bedrijven en men heeft verzuimd familiebindingen in de kapitaalsvervlechtingen te onderzoeken.
Ook de verschillende kapitaalsgroepen die ons landje rijk is - protestants, katholiek, joods, amsterdams, rotterdams, twents, enz - werden niet in het onderzoek betrokken.
Het onderzoek lichtte slechts een tipje van de sluier op, maar het maakte zeker geen begin met de ontmanteling van deze machtige kapitaalselite.
Dit is des te vreemder, aangezien het eveneens in hun literatuurlijst opgenomen boek van "F. Baruch, Grote macht in een klein land (1962) - vele gegevens omtrent deze kapitaalsgroeperingen geeft en hun invloed op het ekonomische leven, zoals blijkt uit het volgende citaat: 

"Hun betekenis blijkt uit het feit, dat de beslissende macht in de "Koninklijke Nederlandse Petroleum Maatschappij" berust bij de houders van 1500 preferente aandelen. Deze aandelen zijn in het bezit van de nederlandse oliefamilies: Kessler, Collot d'Escury, De Monchy, Guépin, Van Eeghen, Loudon en enkele anderen"' (preferente aandelen geven de houder bepaalde voorrechten)

De industriële vennootschappen zijn in handen van een hele kleine financiële elite, die zeer veel ongekontroleerde macht bezit. En de voorouders: van deze elite stonden in 1602 aan de wieg van de eerste nederlandse NV : de Verenigde Oost Indische Compagnie. Doch hierover later.
Een bedrijf als Philips met zo'n 400.000 werknemers wordt gedirigeerd door een handjevol mensen. Van de 10 prioriteitsaandelen zijner zes in handen van de duistere, in de Nederlandse Antillen gevestigde, Dr A.F. Philipsfoundation met aan het hoofd Frits Philips, die zelf ook nog een prioriteitsaandeel bezit.
Tot 1972 was dit nog een goed bewaard gebleven geheim, waarna Business Week dit in januari 1973 publiceerde. Alleen de eigenaren van deze aandelen zijn gerechtigd tot het kiezen en benoemen van de direktie van de Philips Holding Maatschappij, die maar liefst 99% van de aandelen van de werkmaatschappij in zijn bezit heeft.
Een ander fraai voorbeeld van een familieregering laat het jaarverslag van de Erven de Wed. J. van Nelle NV zien. Van de 40 prioriteitsaandelen zijn er 8 in bezit van de familie Van der Leeuw (H.A.B. van der Leeuw- Wentgens 3; J.J, van der Leeuw 1; S.G. baronesse Snouçkaert van Schauburg - van der Leeuw 3 en E. J 's Jacob - van der Leeuw 1) en 28 in handen van de BV mij. Bogokidoel waarvan; één van de twee commissarissen rnr I.J. Dutilh is lid van onze groep van 75. Pikant detail : de echtgenoot van de baronesse is commissaris van Van Nelle en behoort ook tot deze elitegroep.
Ook de gigantische invloed van de familiegroep Fentener van Vlissingen-Van Beuningen komt er bekaaid af in Graven naar Macht hoewel: Baruch over deze familie weet te vertellen:

"Frederik Hendrik Fentener van Vlissingen behoort tot de grootste aandeelhouders van de AKU (later met Kon Zout samengegaan tot de AKZO ), en werd voor de Tweede Wereldoorlog vrij algemeen als de rijkste man van Nederland beschouwd. De Fenteners van Vlissingen zijn door familiebanden en door kapitaalsvervlechtingen in een reeks grote ondernemingen (AKU, Steenkolen Handelsvereniging, Piet Smit jr., rederijen; handelmaatschappijen en Roerindustrieën) verbonden met de Van Beuningens".

Beiden zijn wel in onze groep van 75 begrepen.
De nauwe verbindingen van Fentener van Vlissingen met de staalindustrie in het Roergebied brachten Hitler er toe om F.H. Fentener van Vlissingen ( de vader resp. de grootvader van de in onze groep van 75 opgenomen Fenteners) in 1937 een orde van verdienste te verlenen.

Ook de relaties tussen de rotterdamse families Mees, De Monchy,'s Jacob, Dutilh; Kolff, Van Stolk enz. zijn de moeite waard nader onder de loupe te nemen en niet te vergeten de twentse groep, die het ekonomische leven in het oosten van het land beheerst door zeer sterke familie-clan-vorming: Ter Kuile, Van Heek, Ten Cate, Willink, Van Wulften Palthe, Blijdenstein enz, dan maar te zwijgen van de zaanse elite met familiedinastieën als Verkade, Laan of Kaars Sypesteyn.  
Dan zijn er nog de katholieke kapitaalsgroepen : Dreesmann, (V&D), Brenninckmeyer (C&A). Het vermogen van de Brenninckmeyers wordt geschat op 3 à 4miljard gulden (rapport Internationale Federatie van Werknemers in de Textiel, Kleding en Lederindustrie). De relatie van deze families met de financiële instandhouding van de katholieke kerk is ook weer een hoofdstuk apart.
Maar de relaties zijn niet altijd zo direkt als hierboven geschetst wordt. Bij de produktiebedrijven vindt men hoeveel families die de dienst uitmaken, bij de financiële bedrijven zijn de belangen van verschillende produktiebedrijven ondergebracht - of beter gezegd de belangen van verschillende familiegroepen. Uit tabel V blijkt, dat de kapitaalsfamilie, die we hier de groep van 75 hebben genoemd, hun grootste vertegenwoordiging hebben in de financiële instellingen en veel minder in de·produktiebedrijven, die toch immers vaak of aan de leiband lopen. of nauw samenwerken met de grote ·financiële instellingen. Bij de banken vinden we dan ook een aantal vertegenwoordigers uit de groep van 75, die een verschillende financiële achtergrond hebben (hoewel , altijd natuurlijk dezelfde voorouders in 1602) en die toch direkte familie van elkaar zijn en zowel op het technologische vlak als op het familievlak met elkaar omgaan en die bovendien nog met elkaar verkeren omdat ze behoren tot de OSM-kaste en uit dien hoofde lid kunnen worden van bepaalde clubs.
Aan het einde van de 19de eeuw bestond er zelfs een Sociëteit in de Kalverstraat in Amsterdam met de veelbetekenende naam: ONDER ONS waar alleen OSMers lid van konden worden.
Hoe de (familie)kontakten kunnen funktioneren laat Ernst Heldring zien in zijn dagboek: 

"19 juli 1931) Van Beuningen (oom van H.J.E van Beuningen van de groep van 75) vertelde mij, dat hij een krediteurenlijst van de Kreditanstalt gezien heeft, waarin Hope met $4 miljoen figureerde "

"( 22 juli 1930 ) (Over de opvolger van de ned. indische gouverneurgeneraal De Graeff, schoonvader van P. Gleichman, die zelf weer de schoonvader is van Ir F.H. Fentener van Vlissingen van de groep van 75) Eergisteren besprak ik de zaak met Fock.  Welter, waarmede sommige zakenlieden weglopen, is volgens hem hoewel bekwaam, te zeer secretarie man. Ook zijn godsdienst, Roomsch Katholiek, is een bezwaar" 

De ontmoetingsplaatsen voor de koppelingen van de OSM-huwelijken en andere kontaktrelaties zijn de laatste tijd vooral door de proletarisering van vroegere elitesporten als hockey en tennis beperkter geworden. Maar wie de ledenlijsten bekijkt van de golfclubs en van sommige roei- en zeilverenigingen, ziet, dat het aantal-OSM-ers zeer groot is. Ook tijdens de studententijd zijn er bepaalde elitaire disputen, verenigingen en jaarclubs, waar gelegenheid genoeg  over blijft tot de intieme sfeer.
En ook bij de cathechesatielessen voor de opname in een kerkgenootschap - want trouwen in een kerk voorgegaan door een OSM dominee is nog altijd een vaste gewoonte - ontstaan vele vriendschappen, die later tijdens de carrière goed van pas kunnen komen.
In ons artikel zullen we ons beperken tot de bespreking van die families, die voor het grootste deel hun vermogen bijeengegaard hebben in Amsterdam en die aanhangers zijn van het protestantse geloof óf tot de protestantse adel behoren. De vermenging met andere elites vindt echter steeds meer plaats, hoewel de katholieke elite vooralsnog vrij apart blijft staan. De andere financiële elites zullen echter niet met rust worden gelaten, ook daaraan zullen we in de naaste toekomst studies wijden.
We dachten, dat het een bizonder belangrijke zaak was om na te gaan wie werkelijk de touwtjes in handen hebben, wie deel uitmaken van de financiële elite en welke mensen beschikken over vermogen in de vorm van 'slapend kapitaal'.
Dan zal het pas mogelijk zijn deze groep aan te pakken en ter verantwoording te roepen voor hun beleidsdaden of juist voor hun verzuim daden te verrichten.

Lijnendragers van de OSM-kaste
Om te komen tot een andere benaderingswijze dan Graven naar Macht in de problematiek van de lijnendragers in het bedrijfsleven hebben we andere kriteria, gebruikt dan de amsterdamse politicologen.
Onze keus is niet gemaakt naar aanleiding van dubbelfunkties, maar volgens de volgende kriteria:
1. De personen - en hun geslachtsnaam  - moeten zijn opgenomen in het Rode of het Blauwe boekje.
2. De personen moeten in het steekjaar 1975 één of  meer belangrijke funkties vervullen in het nederlandse bedrijfsleven en met name genoemd zijn in jaarverslagen uit het jaar 1975.
3. De personen moeten onderling van elkaar verwant zijn, uitgaande van 5 door ons uitgekozen proefpersonen.
De studie is niet uitputtend, zodat er zeer wel meer personen kunnen voldoen dan de door ons vermelde 75 en deze kunnen best ook meer funkties in het bedrijfsleven hebben en meer familiebanden met elkaar hebben dan door ons is vermeld.
Van de 5 proefpersonen  hebben wij de ouders, grootouders, overgrootouders en betovergrootouders bepaald (groep I, tabel I). Vervolgens hebben we 12 personen geselekteerd, die tenminste een ouder gemeen hebben met de groep van 5 (groep II, tabel II) .
Ten derde ontstond er een groep van 58, personen, die op de een of andere manier familierelaties bleken te bezitten met de personen uit groep I of groep II (groep III, tabel III). Samen vormen zij de groep van 75. Nemen we 5 andere proefpersonen, dan zal duidelijk zijn, dat er een andere lijst ontstaat, die echter voor een groot deel dezelfde namen bevat.
We hebben trachten aan te tonen, dat door middel van de twee invloedssferen (groep II en groep III) van groep I , het deze 5 personen vergemakkelijkt wordt om via hun familieverwantschap met andere belangrijke personen uit het nederlandse bedrijfsleven zakelijke gegevens met elkaar te kunnen uitwisselen. Daarmee wil echter niet gezegd worden, dat zij persé deze familiekanalen zullen gebruiken om hun gegevens uit te wisselen.
We hebben alleen maar willen wijzen op de mogelijkheid om van deze kontaktrelatie, die er tussen deze personen bestaat, gebruik te maken. Dat er tijdens de familiedineetjes of reünies alleen maar door deze personen over koetjes of kalfjes zal worden gesproken, lijkt echter ook niet erg waarschijnlijk.
Zouden we uitgaan van andere personen dan ontstaan daarbij eveneens invloedssferen en het essentiele daarbij is, dat wij hebben aangetoond, dat deze cirkels in elkaar grijpen (zie de figuur), zodat daardoor een kommunikatie struktuur ontstaat, die het mogelijk maakt om vrijwel alle belangrijke OSM-personen in het nederlandse bedrijfsleven (via enkele telefoontjes) met elkaar in kontakt te laten treden. Het is nu eenmaal een bekend feit, dat vooral in de OSM-kaste - een familierelatie de kontaktverhouding op zakelijk gebied aanzienlijk minder formeel maakt. (de bekende onderonsjes).

De cirkels van invloed  van de elite op het financieel-economische leven in Nederland

We willen direkt vooropstellen, dat deze 75 personen niet, de wijsheid in pacht hebben. Sterker nog, een groot percentage van de commissarissen en direkteuren, die in de door ons bestudeerde jaarverslagen voorkomen, zijn niet op onze lijst opgenomen, omdat ze niet voldoen aan de door ons gestelde kriteria. Door de steeds groter wordende ingewikkeldheid van de problemen in onze technologische samenleving zijn vele deskundigen nodig. Dit wil echter niet zeggen, dat zij behalve op het gebied van hun speciale deskundigheid echt veel in de melk te brokkelen hebben. Zij mogen wel aan de tafel van de raad van commissarissen of de raad van bestuur plaats nemen, doch uiteraard niet aanzitten tijdens de kerst- of andere familie dineetjes of familie reünies.
Het opmerkelijke feit doet zich voor, dat deze technologische elite (DSMers) zich zelden of nooit via huwelijken verbinden met de OSM kaste of (ver)maagschapt.
Wel kan het gebeuren, dat bepaalde families door hun prestaties en hun aangepaste gedrag zich een zodanige positie weten te verwerven, dat zij worden opgenomen in het Blauwe boekje. De familie Heineken is bv nog steeds niet opgenomen in het boekje, misschien omdat boze tongen beweren, dat de vader van de huidige president-direkteur van Heineken niet de zoon is van de oprichter, maar van een huisvriend, een zekere  Petersen,·maar Ha Heerlijk Petersen klinkt waarschijnlijk niet zo best.
(Aanvulling 2009 : In de brochure "Achter de schermen!" - Onthullingen uit onze "deftige "kringen door Mevr. von B. geb. T. Amsterdam J.A. Fortuijn 1891 wordt dit nader uit de doeken gedaan, zie link : Achter de Schermen ).
In een recente aflevering  van Gens Nostra wordt de reden tot opname nogmaals nauwkeurig ui de doeken gedaan:
Uit de aanvankelijk in 1912 gepubliceerde Naamlijst der geslachten, welke in de jaargangen van Nederland's Patriciaat, zijn of zullen worden opgenomen, werden in 1925 vele namen weggelaten vermoedelijk, omdat de redaktie tot de ontdekking was gekomen, dat een geslacht een groot aantal takken had geteld, waarvan de leden niet dat maatschappelijk niveau hadden bereikt, voorwaarde was om te worden opgenomen.
Zo werd de familie Philips pas in de zestiger jaren in het Blauwe Boekje opgenomen. De oudste zoon van de stichter van het Philips imperium trouwde met een jonkvrouw Van Lennep, terwijl zijn dochter driemaal trouwde en wel eenmaal uit het Blauwe boekje (Knappert) en twee maal uit het Rode boekje (Sandberg en Van Riemsdijk).
Dat een DSM-er trouwt met een OSM-er behoort tot de uitzonderingen.
Een fraaie uitzondering, die de regel bevestigt is ir L.E.J. Brouwer, in 1975 commissaris van de Kon. Ned. Petr Mij, die is getrouwd met een telg uit een OSM-geslacht (Rueb uit het Blauwe boekje) en wiens schoonmoeder een tante is van mr. W.A. van Dorp (ook Blauwe boekje) direkteur van het chemische concern Naarden International. De zwagers van deze Van Dorp zijn niemand anders dan H.W.A. van den Wall Bake, commissaris van de ABN en C.T.C. Heyning_, direkteur van Unilever. Het is dan ook zeker niet toevallig om aan de tafel van de raad van commissarissen van Naarden International te zien zitten.Van den Wall Bake en Brouwer en aan de commissarissentafel van de ABN zelfs 'broederlijk' naast elkaar: Van Dorp , Van den Wall Bake en Brouwer !
Het is weer Sartre, die ons op onnavolgbare wijze illustreert hoe dit opname-proces in de elite zich kan voltrekken:

"Het arbeiderskind geboortig uit de volksmassa van een afgelegen voorstad heeft geen enkel rechtstreeks kontakt, met de bezittende elite; persoonlijk heeft hij geen enkele plicht buiten die elke door de wet bepaald zijn, het is hem zelfs niet verboden om, als hij die Misterieuze Genade deelachtig is de Persoonlijke Verdienste genoemd wordt, onder bepaalde. omstandigheden en binnen zekere grenzen, toegang te krijgen tot een, hogere maatschappelijke klasse: zijn zoon of kleinzoon zal dan de mens zijn bij de gratie Gods"

Dit nummer etaleert de keuze op 5 proefpersonen (groep I) t.w
A. Mr C. van Eeghen (1924) - Direkteur Slavenburg^'s Bank
B. Mr J.G.A. baron Sirtema van Grovestins (1925) - zwager van A. Direkteur-generaal bij de ABN.
C. Jonkheer mr F.O.J. Sickinge (1926) - zwager van A. President-direkteur VMF, commissaris AMRO.
D. Mr S.P. van Eeghen (1917) volle neef van A, overleden augustus 1977,doch in het steekjaar1975 direkteur van Slavenburg^'s Bank.
E. Jonkheer mr. M.F. van Lennep (1915)  achterneef van D. Commissaris Slavenburg's Bank, NSU, NDU.

Vervolgens de 12 gezworenen groep II welke dezelfde ouders, grootouders, overgrootouders en of betovergrootvaders hebben dan de 5 van onze vijf proefpersonen. Dan volgt groep III.  Uitgaande van de eerste twee groepen (17 personen) hoeveel personen voorkomen in jaarverslagen van de meeste Nederlandse NV uit 1975 op de een andere manier verwant zijn aan de 17 personen. Het resultaat zijn 58 personen.
In Tabellen I t/m III Geslachtslijsten van de drie groepen

Tabel IV Alphabetische lijst van de 75 personen van de OSM kaste, met achter hun naam aangegeven de bedrijven waar ze invloed op kunnen uitoefenen vanwege hun functie.
Andringa de Kempenaer, Jhr. W. van                                                ABN
Asch van Wijck, Jhr,H.W.J van * *                                                    Morgan Labouchère
Beelaerts van Blokland, Jhr drs P.A.C.  * *                                        Westland Utrecht hypotheekbank
Beelaerts van Blokland, Jhr Mr S.E.                                                  Pierson.
Beels, Dr Th                                                                                      Mees & Hope
Beuningen, H.J.E. van                                                                       AMEV,Robeco,.Pakhoed,Pierson,Heldring&Pierson Mees & Hope
Beuningen, W.F  van                                                                         Mees & Hope
Briët, Mr  L.A.E.                                                                                Slavenburg's. Bank, Bos en Kalis, Westminster
Delprat-Labouchère, Mr M.L.A. * *                                                   ABN
Does, Jhr M.G. van der                                                                      Pierson, Heldring & Pierson, ABN
Dorp, Mr. W.A. van                                                                           Naarden International, Slavenburg's'Bank
Dutilh, Mr.H.N                                                                                  Slavenburg's Bank
Dutilh, Mr.I.J.                                                                                    De. Erven wed. J. van Nelle
Eeghen, Mr C. van *                                                                          Slavenburg's Bank
Eeghen, Mr. S.P. van *                                                                      Slavenburg's Bank
Everdingen, Mr H.G van                                                                   ABN, Nationale Nederlanden
Feltz, Mr. G.W. van der                                                                     F. van Lanschot Bankiers
Fentener van Vlissingen F.H.                                                             SHV
Fentener van Vlissingen, Ir F.H * *                                                    AMRO, SHV
Fentener van Vlissingen, J.A.                                                             Pierson,Heldring&Pierson 
Fentener van Vlissingen,  J.M.                                                            SHV'
Graeff,  Jhr D.G. de                                                                           Deli Maatschappij, De Erven wed. J. van Nelle
Greven, Jhr Mr J.C.                                                                             Rabo .Bank
Gülcher, C.P.                                                                                      SHV
Hall, Mr. G. van                                                                                 NS.
Hellenberg Hubar, Mr B.A.J. M van                                                   Ned. Middenstands Bank (NMB), Ned.Bank
Hellenberg Hubar, Mr J.A.E.M. van                                                   Bols 
Heyning, C.T.C.                                                                                 Unilever, Slavenburg' s Bank
Heyning, Mr. F.                                                                                  van Gelder
Hintzen, Mr G.H.                                                                               F.van Linschot-Bankiers
Hooglandt, Drs J.D.                                                                            ABN, Estel, Westland/Utrecht hypotheek
Huet,P.A .                                                                                          Amfas
Kalff Mr P.J.                                                                                       ABN
Kessler, Prof.Dr C.A                                                                          Ned. Bank
Kleyn van Willegen, P.E.                                                                   AMRO; Furness, Nationale Nederlanden
Krayenhoff, Jhr G.                                                                             AKZO, Ned.,Bank
Kruseman, R.                                                                               .     CETECO,KNSM 
Lennep, Mr. M.F van *                                                                      Slavenburg' s Bank, NDU, , RSV
Löben Sels, Mr A.D.P.V. van                                                             Blijdensteijn/Willink
Loudon, Jhr Mr F.J.                                                                            Pierson,Heldring & Pierson
Loudon, Jhr J.H . ·                                                                              Royal Dutcb/SHELL
Lynden, Dr C.D.A. van                                                                      Mees & Hope'
Lynden van Sandenburg, Mr C.Th.E graaf van * *                            Heineken, Kon Heide Mij, SHV
Marken, A. van                                                                                   Pierson,Heldring,& Pierson
Marken, B. van                                                                                   Pierson,Heldring,& Pierson
Marken, J.C. van                                                                                Westland/Utrecht hypotheekbank
Mees, Mr Ph.A.J.                                                                                Giessen de Noord, Mees & Hope, FGH
Monchy, R.A. de * *                                                                          ABN, Pakhoed
Philips, Ir F.J. * *                                                                                AMRO, Philips
Pierson, Dr H.                                                                                    AMRO, Pierson,Heldring&Pierson
Reuchlin, Jhr H.                                                                                  AMRO 
Reuchlin, Jhr. J.J.D.P.                                                                         Nationale Nederlanden  
Riemsdijk, Jhr A.W.G van                                                                  Bols
Riemsdijk, Jhr H.A.C. van                                                                  AMRO, Philips
Röell, Jhr Mr E.W. * *                                                                         Kas-Associatie, NSU
Röell, Jhr Mr Th.                                                                                  Morgan-Labouchère
Royen, Ir O.H.A.                                                                                van Estel
Rueb, l.G.                                                                                           Nationale Nederlanden
Ruys, B.E.                                                                                          AMRO, NSU
Ruys, Ir L.P.                                                                                       ABN, Nat.Ned,Ned.Bank,NS,van Nelle, SHV
Sickinghe, Jhr Mr F.O.J.*                                                                   AMRO, Hagemeyer; Ned.Bank,VMF-Stork
Sirtema van Grovestins, Mr J.G.A.*                                                  ABN
Snouckeert van Schauburg, W;E baron  * *                                       De Erven Wed.J. van Nelle
Voûte, Mr J.R.                                                                                   Amfas, Pierson.,Heldring&Pierson, Westl/Utrecht.
Wall Bake, H.W.A. van den                                                              ABN;KLM;KNSM;Naarden International,VFW-Fokker
Wall Bake, W.A. van den                                                                  Morgan-Láaouchère .
Weede, Jhr R.E.W. van   * *                                                              Bols
Weede, Jhr S.G, van                                                                          NSU
Weiler, Jhr. C.G, von  * *                                                                  Pierson,Heldring &: Pierson
Westpalm van Hoorn van Burgh, Jhr Mr. N.J;                                   Nationale Nederlanden
Wittert van Hoogland, Jhr O.A.E.E.L                                              AMRO, Heineken, Pakhoed
Wurfbain, drs J.C.                                                                              ABN, KLM, Nijverdal ten Cate
Wurfbain, L. H. sr                                                                             AMRO
Wurfbain, L.H. jr                                                                               Pierson, Heldring & Pierson

*    =   5 proefpersonen (Groep I)
* * = 12 proefpersonen (Groep II)

Tabel V. Alphabetische lijst van belangrijke Nederlandse bedrijvenwaar de 75 personen invloed op kunnen uitoefenen (in het jaar 1975) met het aantal personen van de 75 per bedrijf bv ABN 10, Pierson10, AMRO 9, SHV 7, Nationale Nederlanden 6,  Slavenburg's Bank 6  etc

De stamvaders van het Nederlandse handelskapitaal
We laten de 20ste eeuw voor wat het is - of nog niet is - en ondernemen een reis naar het einde van de 16de en het begin van de 17de eeuwen richten onze aandacht op de ekonomische ontwikkelingen in de stad Amsterdam, alwaar aan het einde van de 16de eeuw vele immigranten - vooral ten gevolge van godsdienstmoeilijkheden- de financiële kracht van Amsterdam kwamen vergroten. Deze immigranten troffen een stadsbestuur aan, dat gevormd werd door een zeer kleine kring van uitsluitend protestantse geloofsaanhangers.
Het was een gloed nieuwe elite, aangezien zij in mei 1578  -. 400 jaar geleden- de spaans-gezinde katholieke regentenkliek hadden afgezet (Alteratie). Zij waren aan de macht gekomen met behulp van een deel van het volk - de gilden en schutterijen - maar door het ontbreken van een ideologie, die het volk ook na de omwenteling  recht op medebeslissing geeft, blijkt ook deze radikale verandering, net zoals zovele voor en na hem, weer geleid te hebben tot een nieuwe elitevorming.
In ons eerste nummer van Macht en Elite is al dieper op dit verschijnsel ingegaan. 
De nieuwe protestantse regentenelite liet er geen gras over groeien en reeds in 1581, 3 jaar nadat zij aan de macht was gekomen, liet zij door een statenbesluit verbieden, dat gilden en schutterijen (juist diegenen, die hen aan de macht geholpen hadden) gekend mochten worden in·bewindszaken. Het was het streven om de kring, waaruit de regenten moesten worden aangevuld (coöptátie) zo klein mogelijk te houden, opdat steeds weer dezelfde politiek van geslacht op geslacht kon worden bijgezet.
Zo berustte het gezag van de stad Amsterdam bij een kleine groep mensen, die allemaal op de een of andere manier familie van elkaar waren. Deze bestuurders waren soms ook tegelijkertijd kooplieden. .
Aan het eind van de  16e eeuw begon de handel op Indië. Voor de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie waren er in Holland en Zeeland tal van voorcompagnieën. Het zou te ver voeren hier nader op in te gaan, volstaan kan worden met te vermelden, dat onder leiding van 's landsadvokaat Johan van Oldenbarneveldt na veel gepraat en geharrewar een fusie tot stand kwam en op 20 maart 1602 het octrooi van de VOC gereed was. Men zegt wel eens, dat de VOC een van de eerste voorbeelden is van een naamloze vennootschap, waarbij het kapitaal verdeeld is in aandelen. De aandeelhouders hadden weinig te zeggen, de bewindhebbers maakten de dienst uit, maar deze bewindhebbers behoorden zelf echter tot de belangrijkste aandeelhouders. Zij behielden hun positie hun leven lang en in geval van overlijden of vacatures werden nieuwe bewindhebbers benoemd door de burgemeesters van de steden, waar een kamer was gevestigd. De burgemeesters konden echter alleen kiezen uit een voordracht van drie, opgemaakt door de bewindhebbers..

Een duidelijke oligarchische elite en zoals we al eerder hebben gezien is er niet zo gek veel veranderd als we kijken naar de families Van Nelle en Philips, die ook NV' s bezitters. De elite had de touwtjes in handen, zowel in het bedrijfsleven als in het bestuur en kon. dit ongestraft vele eeuwen kontinueren. Hoewel soms een zwakke golf van oppositie, vooral in de stad Amsterdam waarneembaar was, kon men tot op de huidige dag doorgaan met het in stand houden van de financiële elite. Niet alleen de provo's hebben protest aangetekend tegen het regenten beleid van Amsterdam. Rond 1620 werden pamfletten verspreid met als voornaamste beschuldiging aan het adres van de bewindhebbers van de VOC, dat zij zelf eerst een belangrijk deel van de aangevoerde specerijen tegen spotprijzen opkochten en dat zelfs de publieke verkoop van de rest werd opgeschort totdat zij hun eigen voorraden hadden afgezet.
Na de oprichting van de VOC werden in verschillende steden aandeelhoudersregisters ter intekening opengesteld. Helaas zijn de registers. van de vier kleine kamers - Delft, Rotterdam, Enkhuizen en Hoorn - verloren gegaan. Maar die van Amsterdam en Zeeland zijn bewaard gebleven en omdat deze twee kamers samen· meer dan 3/4 van het kapitaal hebben opgebracht, is het goed mogelijk.
een indruk te krijgen van de inschrijvers. Het totale bedrag van inschrijving was 16 1/2 miljoen, waarvan Amsterdam 3 1/2 voor zijn rekening nam en Zeeland 1 1/3. De inschrijvers waren voor een groot deel Zuid-Nederlanders, die er na de val van Antwerpen (1585) weinig brood in zagen daar te blijven. Zij kregen van de spaanse bezetters de gelegenheid naar het noorden uit te wijken, niet als berooide bannelingen, maar met medeneming van have en goed. Ongeveer 10.000 mensen weken uit naar het noorden.
Alhoewel religieuze motieven misschien een rol hebben gespeeld, waren het voornamelijk ekonomische redenen, die hen naar het noorden dreven. In het aandeelhoudersregister van Amsterdam bleek ongeveer de helft van de inschrijvers te behoren tot de zuiderlingen (tabel VI).
Een merkwaardige inschrijver is de duitser Jan Poppen, die als berooide bediende zijn carrière in 1568 op een amsterdams kantoor begon en in 1602 reeds voor 130.000 inschreef. Hij liet aan zijn zoon Jacob Poppen (de zwager van do kleinzoon van Willem Janszoon van Loon) in 1616 een vermogen na van f 1.000,000.Elias schrijft hierover:

"Schier alle Amsterdamsche regentenfamiliën,welke uit dien tijd dagteekenen, kunnen aan het hoofd van hun stamboom zulk een gunsteling der fortuin aanwijzen" .

Laten we eens zien of deze stelling ook geldt voor onze vijf proefpersonen
Het resultaat is verbluffend. Alhoewel we gehoopt hadden, dat er enkele personen uit te voorschijn zouden komen, die deel uitmaakten van het toenmalige bedrijfsleven, was het een waar feest voor ogen om te zien, hoe onze stoutste verwachtingen werden overtroffen.

Deze voorouders zijn  bewindvoerders van de VOC                                      inschrijfbedrag
1.  Gerrit Bickër                                                                                         f   21.000 
2.  Jacob Boreel                                                                                         f   40.600
3.  Arent ten Grootenhuys                                                                        f  115.300
4.  Balth. Coymans                                                                                    f   18.000
5.  Jan Jansz ·Caere                                                                                    f  l33.000
6.  Willem Dedel                                                                                       ??(Delft)
7.  Pieter Dircksz Hasselaer                                                                       f   12.000
8.  Jan J.Balalias Huydecoper                                                                     f   12.000
9.  Jan J. gez. Hinlopen                                                                              ??(Enkh)
10.Willem Jansz van Loon                                                                          ??(Rotterd)

Gezamenlijk hebben deze tien mensen een fors bedrag ingelegd in het aandeelhoudersregister van de VOC. Deze gelden hebben hen bepaald geen windeieren opgeleverd. Het werden de bewuste knikkers voor het eeuwigdurende knikkerspel, dat het hun kinderen en hun kleinkinderen enz mogelijk maakte om steeds op de belangrijkste plaatsen in het bedrijfsleven plaats te nemen..
In Bijlage F hebben we van deze 10 voorouders een persoonsbeschrijving gegeven en vermeld op welke wijze zij verwant waren, zowel met elkaar als wel met nog andere belangrijke inschrijvers (meer dan f 10.000) en bewindhebbers van de VOC of voorname kooplieden van het begin van de 17de eeuw. Uit deze portrettering blijkt hoe groot de invloed en macht was van deze 10 en hunne bloedverwanten.
Ook zien we hoezeer de burgemeesters van Amsterdam via familiebanden waren verbonden met de voorname kooplieden van de stad. De Zuid-Nederlanders trouwden bij hun komst aan het eind van de 16e eeuw nog onder elkaar, doch we zien bv aan de familie Coymans, afkomstig uit Antwerpen, dat deze zich n het begin van de 17de eeuw vermengde met de echte amsterdamse patriciërs.

De kinderen van de stamvaders
De kinderen van de eerste bewindhebbers en oprichters van de handelscompagnieën vonden een welgeorganiseerde maatschappij,waarin de stand waartoe zij behoorden een bevoorrechte positie innam. We laten over deze periode Elias even aan het woord:

"Zonder veel moeite konden zij zich door behulp van invloedrijke bloedverwanten een eereplaats laten inruimen, die hun in staat zou stellen aan hunne ambitie of hunne hebzucht den ruimen teugel te voeren. Van de eerste grondvesting van onze onafhankelijkheid af tot het ogenblik dat de Republiek der Vereenigde Nederlanden in 1795 voor het demokratische Bataafsche Gemeenebest plaats maakte, heeft de macht van regeringen in ons land berust bij eene nauwbegrensde klasse, die, met uitsluiting van alle andere staatsburgers, alleen zich gerechtigd achtte tot het bekleeden van ambten en bedieningen in de stedelijke en landsmagistraturen . Zwaarder dan het landsbelang woog bij vele regenten het belang van den eigen familiekring."

Het is dezelfde Elias, die in zijn studie over de vroedschap van Amsterdam laat zien, hoe vooral in de 18de eeuwse lotgevallen zijn van de nazaten van de stamvaders uit de Gouden Eeuw. Veel van de nazaten hadden zich toen genesteld op·de burgemeesterszetels , maar in het midden van de 18de eeuw kwam daaraan een abrupt einde, maar we gaan niet in op de politieke achtergronden hiervan. Maar liefst 7 van de 10 burgemeesters werden uit hun ambt ontheven samen met al hun bloedverwanten, die eveneens bestuurlijke posten bekleden.
Onder de ontslagenen zien we weer vele bekende namen:
Mr  W. Munter met zijn twee zoons Andries en Cornelis, zijn twee zwagers J. van Loon en J.B. Bicker en zijn beide neven S. Dedel en H. Bicker, Mr H.van de Poll met zijn zoon J. van de Poll, zijn zwager J. Trip en zijn neef A. van Loon, P. van de Poll en zijn broer H.R .van de Poll enz.
In de amsterdamse regentenkring had deze paleisrevolutie van 1748 die de oppermachtige burgemeestersfamilies van hun invloed had beroofd, echter grote ekonomische gevolgen. Zij moesten maar zien hun hoge levensstandaard in stand te kunnen houden. Zo konsentreerde men zich evenals de voorvaderen weer op de handel.
Er werden handelshuizen gesticht of men trad op als chef van bestaande firma's. Naast de warenhandel en de rederij was ook de geldhandel opgekomen, die vooral veel winst opleverde voor de kleine kring patriciërs. De kapitaalkracht werd aan de handel onttrokken en er werden buitenlandse konkurrenten gesteund, hetgeen voor de Republiek der Nederlanden zelf zeer nadelig heeft gewerkt. Zo kon het gebeuren dat tijdens een duidelijk verval van onze welvaart de patriciërs een zeer luxueus leven er op na konden houden. Elias weet dit kernachtig onder worden te brengen:

"In de koerslijsten en koopmansjournalen verdiept vergat de regent de voorschriften der internationale wetten van eerlijkheid en goede trouw en gooide hij de waardigheid van den staat te grabbel voor een handvol geld".

Ondanks revoluties en oorlogen aan het eind van de 18de eeuw en het begin van de 19de, wisten de patriciërs zich in stand te houden en konden in de 19de eeuw nieuwe kapitalen vergaren. Vooral door de industriële revolutie - met zijn schreeuwende honger naar geld - konden de in de 17e eeuw gestichte handelskapitalen weer aangroeien. Het waren steeds weer dezelfde geslachten, die de boventoon voerden, alhoewel dat niet wil zeggen,dat er geen nieuw bloed bij kon komen. Treffend is de karakterisering, die mevrouw van Barnekow-Tindal geeft in haar schotschrift aan bet eind van de 19de eeuw:

" De Amsterdamsche wereld bestaat uit twee delen, die zich beginnen te vermengen. De oude Amsterdamsche familiën, zoals de v. Eeghens, v.d. Vliet,den Tex, Labouchère, Hartsen, Six, Bakker, Bikker ,v. Lennep, Oudermeulen en hoe ze allen heeten mogen, zijn reeds veelvuldig geparenteerd of bevriend met parvenu' s, als de Heineken, de Borski's, de Wüste's, Bunge's, Insinger's enz. Onder de laatste munt het oorspronkelijke duitse element uit. De speciaal Amsterdamsche maatschappij, ofschoon er familiën zijn, die daar sedert eeuwen hun woonplaats hebben, bestaat meestal uit geldmenschen, die materiëlen rijkdom uitsluitend beschouwen als datgene, wat macht en invloed geeft. Zij zijn dan ook bijna allen nog in den handel of in een of andere zaak en de leuze is en blijft geld verdienen"

Met deze citaten uit zowel de 18de als de 19de eeuw hebben we willen aanstippen, dat er sinds de 17de eeuw in feite, ondanks revoluties, oorlogen enz., niet veel veranderd is op het gebied van de verdeling van rijkdom en macht in ons land en dat onze stelling aan het begin van ons artikel, dat sinds de 17de eeuw de financiële elite gevormd wordt door personen,die steeds weer tot dezelfde geslachten behoren aan kracht gewonnen heeft.
Ten slotte: In een land, waar een sociaal-demokratische regering de scepter zwaait en roept om spreiding van macht is het toch nog mogelijk, dat er in 1973 193 mensen rondliepen, die een vermogen bezaten van gemiddeld meer dan 20 miljoen gulden. Het zou een interessante studie zijn na te gaan hoe hoog het percentage is van deze kategorie multimiljonairs in de door ons onderzochte groep van 75. Dat in deze ongelijke verdeling van invloed, macht en kennis in de naaste toekomst wezenlijke veranderingen zullen plaats vinden lijkt ons niet waarschijnlijk, gezien de middelen, die voorgesteld worden. Want de middelen moeten zeer groot zijn, omdat het aanbrengen van veranderingen in deze ongelijkheid,te vergelijken is met het stoppen van een mammoet-olietanker. En die hoeft een remweg van vele mijlen.

Afkomst van de families van de 5 proefpersonen

Geslacht van Eeghen
De van Eeghen's zijn afkomstig uit Vlaanderen. Het waren lakenkopers, die zich in 1662 in Amsterdam vestigden, en daar sinds die tijd een belangrijke plaats wisten te veroveren in het Amsterdamse bedrijfsleven. Interessant is het om te zien hoe de van Eeghen's en de van Lennep's al heel lang zowel familie als zakelijke betrekkingen met elkaar hebben.
Zo lezen we in het lijvige boek over het handelshuis van Eeghen (Rogge,1948) p.40:
" In 1748, was Jan van Lennep, die zich al koopman op, Curaçao had gevestigd, door weduwe Christiaan van Eeghen gemachtigd om haar uitstaande vorderingen te innen".
( In 1975 was Jhr M.F. van Lennep commissaris Slavenburg's Bank alwaar zijn beide neven Mr S.P. van Eeghen en Mr. C. van Eeghen directeuren waren).
In het begin van de 19e eeuw weet een van Eeghen (Jan) directeur van de Nederlandse Bank te worden. Over de grootvader van S.P. en C. van Eeghen, Samuel Pieter van Eeghen (getrouwd met O.C.A. van Loon) vermeldt Jhr F.J.E. van Lennep in zijn boekje Late regenten (1962) :
" S.P. van Eeghen heeft tesamen met zijn zwager Jhr W.H. van Loon de touwtjes van het financiële  en zakenleven in handen. Van Loon op de beurs en S.P. door zijn commissariaten (Ned.Bank, Ned.Handel Mij, Amsterdamsche Bank, Holland Amerika Lijn, Stoomvaart Maatschappij Nederland etc )". 
In het dagboek van E. Heldring (zie de Vries 1970):
" In het begin van de dertiger jaren is deze van Loon een van de rijkste mensen van Amsterdam met een vermogen van 20 miljoen of daaromtrent".
De vader van onze proefpersoon S.P. van Eeghen jr was getrouwd met een telg uit het koopmansgeslacht Sillem (Hieronymus Sillem was in 1814 een van de firmanten van het handelshuis Hope &Co ). De vader van de proefpersoon  Mr Constant van Eeghen trouwde een afstammeling van de machtige bewindhebber van Jacob Boreel.

Geslacht Sirtema van Grovestins
De mannelijke leden van het adellijke friese geslacht Sirtema van Grovestins hebben steeds of militaire of erebaantjes vervuld o.a. bij het Koninklijk huis. (Jan Sirtema van Grovestins 1686-1717:eerste edelman prinses van Oranje, Douwe S.v.G 1710-1778: opperstalmeester Prins Willem IV , en getrouwd met een hofdame van Prinses Anna van Oranje, J.G. S.G. 1801-1846 : intendant Koninklijke paleizen, J.E.N. S.v.G. 1842-1919 : grootmeester van het Huis van Koningin Wilhelmina, en de vader van onze J.G.A I.L.D. S.v.G. : ordonnansofficier Koningin Wilhelmina.
Mr J.G.A. baron Sirtema van Grovestins is de eerste, die uit de boot stapt en zich begeeft in de handel. Hij is directeur-generaal van de ABN. Zijn zuster trouwt zelfs met een niet adellijke man (alhoewel een telg uit een patriciërsgeslacht) : Mr Constant van Eeghen, onze proefpersoon A.

Geslacht Sickinghe
Het geslacht Sickinghe is afkomstig uit Erm, gemeente Sleen, iets ten oosten van Emmen, waar hun landgoed was gelegen. De stamreeks begint met Otto Sickinghe, die in 1246 ,een van de vier burgemeesters was van Groningen, zoals vele generatie na hem tot Onno Sickinghe aan toe, die in  1753, 1754 en1756 burgemeester van Groningen was, dus vijf eeuwen later! Daarna bekleden de Sickinge's  functies bij de rechterlijke macht; of bij het leger. Onze proefpersoon Jhr Mr F .O.J. Sickinghe is zoals we zagen bij  Mr J. G. A. baron Sirtema van Grovestins. de eerste die het bedrijfsleven induikt. Na zijn advocaten loopbaan wordt hij zelfs presidentdirecteur van het VMF concern. Ook trouwt hij met een niet adellijke iemand de zuster van Mr Constant van Eeghen: Marguerite Cornelie van Eeghen.

Geslacht van Lennep
De andere jonkheer van onze proefpersonen is Jhr M.F. van Lennep. De van Lennep's zijn een patriciërs geslacht. Ze werden pas in de 19e eeuw in de adel verheven. Er zijn momenteel ook nog van Lennep's, die niet geadeld zijn. *)
De stamreeks begint met Gerrit van Lennep, een bastaard, die in de eerste helft van de 16e eeuw in Arnhem woonde. Hij was snijder, later brouwer en pas zijn achterkleinkind Warner vestigde zich als koopman te Amsterdam in het begin van de 17e eeuw, en werd in 1640 poorter van Amsterdam. Zijn zoon Jacob - samen met zijn broer - stichtte een zijdefabriek; die nog lange tijd in de familie bleef en hun een voorname plaats verzekerde onder de Amsterdamse industriëlen. Jacob liet een vermogen na van maar liefst f 300.000. Schijnbaar genoeg verdiend te hebben in de handel, zien we dat in de 18e eeuw de van Lennep's bestuurlijke baantjes ambiëren: David van Lennep , 1721-1771 in de vroedschap van Haarlem; Cornelis, zijn zoon in de vroedschap van Amsterdam wordt er zelfs voorzitter Nationale Vergadering in 1796 ten tijde van de Bataafse Republiek. De betovergrootvader van onze proefpersoon was de bekende schrijver Jacob van Lennep,1802-1868, getrouwd met een telg uit een oud adellijk geslacht Röell. Hij was lid van de Tweede Kamer voor de conservatieve partij. De zoon van Jacob, Maurits Jacob 1830-1913 werd raadsheer Gerechtshof Amsterdam en trouwde een zuster van de schatrijke Hendrik Maurits Jacobus van Loon. Zijn zoon Willem Hendrik van Loon kwamen we al tegen tijdens de bespreking van het geslacht van Eeghen. De vader van M.F. van Lennep werd predikant en lid gemeente raad van Bloemendaal en trouwde met Emilie M.A. van Eeghen, een zuster van S.P. van Eeghen sr. Om de familiekring weer helemaal rond te maken, trouwt de vader van M.F. van Lennep met Henriette Sillem; wiens betovergrootvader Hieronimus Sillem was (zie ook bij de bespreking van Eeghen). 

*) In het boek betreffende de herinneringen van Ernst Heldring (de Vries 1970) lezen we over het geslacht van Lennep : "... het geslacht is eerst in den vervaltijd der regenten naar boven gekomen".
De Vries geeft in een noot hierop commentaar: "Beter: regenten in de vervaltijd. De Van Lenneps waren in Amsterdam nauwelijks regenten, doordat zij zo laat kwamen en doopsgezind waren. Dat heeft met de vervaltijd op zich niets van doen."

10 portretten van voorouders uit de 16e en 17e eeuw van de 5 proefpersonen

1. Gerrit Bicker Pietersz. 1554~1604 wordt beschouwd als een van de grondleggers van de Nederlandse wereldhandel. Hij was oprichter van de eerste compagnie die werd opgericht om schepen naar Indië te sturen: Compagnie van Verre 1594. Ook oprichter , bewindhebber en aandeelhouder·van de Verenigde Oost Indische Compagnie 1602 kamer van Amsterdam. In 1608 heeft hij tesamen met 16 andere voorname kooplieden (zie ook bij Hasselaer en van Loon) het initiatief genomen om te komen tot de oprichting van een compagnie, die ten doel had, om handel te drijven met Rusland (Witte Zee). Gerrit Bicker trouwde met een zuster van de invloedrijke Amsterdammer Jacob Boelens. Zij laat bij haar dood een vermogen na van f 200.000).
De vier zoons van Gerrit Bicker waren: Andries, Jacob, Jan en Cornelis.
Elias (1903) weet over deze broers te vertellen:  De vier gebroeders hadden als handelsmannen de wereld onder elkaar verdeeld: "Zoo wijt als Bickers vlagh den Grooten Oceaan beschaduwde en doorsnee met rijck geladen schepen die 's wereld's gouden oegst in Hollandst boezem slepen ". (Joost van den Vondel)
Inderdaad want Cornelis Bicker had in 1621 zijn gehele kapitaal gestoken in de W. Indische Compagnie die hij heeft helpen oprichten. 7 jaar later kon hij reeds 50% dividend ontvangen vanwege het feit dat Piet Heyn de zilvervloot had veroverd en in het zelfde jaar ontving hij nog eens 30% omdat de Hondurasvloot was gekaapt. De oudste zoon van Gerrit, Andries was in de periode 1627-1649 10x burgemeester van Amsterdam. Zijn broer Cornelis was burgemeester in 1646,1650 en 1654 en zijn broer Jan in 1653. Jacob Bicker, broer van Gerrit Bicker was eveneens zeer vermogend en liet zijn vrouw na in 1636  f 375.000. Een nazaat van Jacob Bicker: Jan Bernd Bicker trouwt in 1758 een afstammelinge van de bewindhebber en oprichter der VOC kamer Zeeland Jacob Boreel.

2. Jacob Boreel 1552-1636 was een zeer invloedrijk man in Zeeland, behalve oprichter en bewindhebber van de kamer van Zeeland der VOC ook aandeelhouder voor een bedrag van f 40.600. Behalve burgemeester van Middelburg was Jacob rekenmeester van Zeeland. Koning Jacobus I van Engeland heeft hem tot Ridder-Baronet verheven. Zijn zoon Dr Willem Boreel was advocaat der VOC ter kamer Amsterdam en was getrouwd met de dochter van Jan Jansz Caerel de Jonge. Zijn schoonmoeder was Arina ten Grootenhuys, een zuster van Arent ten Grootenhuys. Kleinzoon van Jacob trouwt met kleindochter van de schatrijke Balthasar Coymans.

3. Arent ten Grootenhuys 1570-1615 was bewindhebber VOC kamer Amsterdam en schreef in voor een bedrag van f 115.300 en zijn broer Johan ten Grootenhuys voor een som van f 101.400. Deze laatst genoemde was getrouwd met de dochter van Marcus de Vogelaer eveneens bewindhebber, oprichter en aandeelhouder ( f 18.000) der VOC kamer Amsterdam. De familieketen gaat door, want de schoonvader van deze Marcus de Vogelaer was Jaques de Velaer, eveneens afkomstig uit Antwerpen en behoorde tot de voornaamste reders en kooplieden van het toenmalige Amsterdam, Jaques de Velaer was oprichter,bewindhebber en aandeelhouder der VOC kamer Amsterdam,voor het aanzienlijke bedrag van  f 57.000 ! )

4.  Balthasar Coymans 1555-1634 ging vanuit Antwerpen in 1585 eerst naar Hamburg om zich pas in 1592 te vestigen in Amsterdam. Hij was de oprichter van het vermaarde handelshuis Coymans, dat een eeuw lang tot de allervoornaamste koopmans- en banksfirmas van Amsterdam heeft behoord. Balthasar werd in 1631 door .de belastingen aangeslagen voor een vermogen van f 400.000. Balthasar was geen bewindhebber der VOC maar schreef wel in voor een bedrag van f 18.000. Zijn neef Isaac (zoon van zijn broer Thomas) trouwde met Wijntge Reynst. Haar vader is niemand minder dan Gerrit Reynst, een voornaam koopman en reder te Amsterdam. Hij rustte i.o. 1599 met drie andere Amsterdamse kooplieden een aantal schepen uit met het doel handel te drijven met China. Reynst was medeoprichter, bewindhebber en aandeelhouder ( f 12,000) der VOC kamer Amsterdam en werd in 1613 zelfs gouverneur-generaal van Ned. Indië. De broer van deze Gerrit Reynst : Reynst Pietersz trouwde met een zuster van een andere aanzienlijke Amsterdammer t.w. Albert Simonsz. Jonkheyn, ook al bewindhebber en oprichter der VOC kamer Amsterdam (inschrijving: f 14.000). Albert zelf trouwt in 1608  voor de derde maal en wel met Adriana Coolen een dochter van de oprichter en bewindhebber en aandeelhouder (f 118.000) der VOC. kamer Zeeland: Jan Lambertsz Coolen. De dochter van Albert Simonsz Jonkheyn, Adriana trouwde met een telg uit een ander belangrijk VOC geslacht: Reinier Pauw, de kleinzoon van Reinier Pauw, koopman en reder, bestuurder van de eerste Compagnie van Verre, oprichter, bewindhebber kamer Amsterdam VOC in 1602 en aandeelhouder voor f 30.000. Evenals Boreel werd Pauw geridderd door Koning Jacobus I van Engeland.
Terugkerende tot Balthasar Coymans zien we dat zijn zoon Jeronimus trouwde met een dochter van alweer een belangrijk man der VOC t.w. Lenard Raye (oprichter, bewindhebber en aandeelhouder voor f 12.000 der VOC kamer Amsterdam) liet bij zijn dood een vermogen na van f 120.000.

5. Jan Jansz Caerel 1545-1616 werd in 1578 poorter van Amsterdam en als reder en groothandelaar in Oostindische en Levantische waren, werd hij deelhebber in 1594 in de uitrusting van drie schepen, die naar het Noorden een nieuwe weg moest vinden naar China en Japan. In 1602 behoorde hij tot de bewindhebbers der O. I. Compagnie. Hij schreef in voor f 33.000. Bij zijn overlijden liet hij een vermogen na van f 376.000. Zijn zoon Jan Jansz Caerel de Jonge maakte de reis van Cornelis Houtman naar Indië mede. Het was de eerste reis naar Indië,maar werd een mislukking. In 1599 werd Jan Jansz Caerel de Jonge vice-admiraal over de vier volgeladen schepen, die onder bevel van Jacob van Neck uit Indië naar Nederland terugkeerden. De gemaakte winst werd geschat op 400%. Na dit succes nam de animo voor de Indië vaart sterk toe. Jan Jansz Caerel de Jonge werd ook aandeelhouder der VOC in 1602 kamer Amsterdam voor een bedrag van f 15.000. Hij trouwde met de zuster van Arent ten Grootenhuys. (zie onder 3)
De relatie met de familie Boreel is te zien aan het feit dat de kleindochter van Jan Jansz Caerel trouwde met Willem Boreel,de zoon van de bewindhebber Jacob Boreel van de kamer van Zeeland (zie nr. 2).

6.Willem Dedel 1552-1641. Hiervan weten we niet meer te zeggen dan dat hij bewindhebber was der VOC kamer te Delft en was getrouwd met de dochter van de bewindhebber der VOC eveneens kamer Delft: Bruyn van der Dussen. Helaas weten we niet voor beiden hebben ingeschreven in het aandeelhoudersregister der VOC van de Delft, aangezien dit register verloren is gegaan. Een nazaat van Willem Dedel, Salomon Dedel werd bewindhebber der West-Indische Compagnie en was getrouwd met Agneta Maria Boreel, een afstammeling van Jacob Boreel.

7.Pieter Dirckz Hasselaer 1554-.1616 is in Haarlem geboren en werd bekend tesamen met zijn tante Kenau Simonsdr Hasselaer, vanwege zijn heldhaftig gedrag tijdens de belegering van Haarlem door de Spanjaarden in 1573. Behalve brouwer was hij koopman en neemt in 1597 deel in de opkomende handel op Zuid-Amerika. In 1602 werd hij bewindhebber en aandeelhouder (f 12.000) der VOC kamer Amsterdam.In 1608 behoort hij tot de 17 kooplieden die van plan waren om een compagnie op te richten voor handel op het noorden (Witte Zee).
Als regent van Amsterdam was hij lid van de Raad van 1594 tot zijn dood in 1616. De relatie met andere bewindhebbers komt tot uitdrukking in de volgende huwelijken: De kleinzoon van Pieter Dircksz Hasselaer trouwde met een kleinzoon van Willem van Loon, terwijl een achterkleinkind trouwde met eenachterkleinkind van Jan Jacobsz Bal alias Huydecoper

8.Jan Jacobsz Bal alias Huydecoper 1541-1624 was leerlooier en handelaar in huiden te Amsterdam, van 1578 tot 1624 lid van de raad van Amsterdam en in 1618 bewindhebber van de Magellaense compagnie. Hij liet een vermogen na van f 170.000. Hij was geen bewindhebber der VOC in 1602 wel aandeelhouder voor een bedrag van f 12.000.
Zijn zoon Joan Huydecoper, bewindhebber der VOC trouwde met een dochter van Balthasar Coymans, zijn kleinzoon eveeens met een Coymans,terwijl zijn achterkleinzoon met een afstammelinge van de bewindhebber Hasselaer trouwde. Een andere familierelatie met belangrijke VOC mannen zien we in het huwelijk van de vader van Jan Jacobsz Bal alias Huydecoper. Deze was getrouwd met een tante van Geurt Dircksz van Beuningen bewindhebber, oprichter en aandeelhouder (115.000) der VOC kamer Amsterdam.

9. Jacob Jacobsz gezegd Hinlopen 1550-1613 was oprichter en bewindhebber van de kamer Rotterdam der VOC in 1602. Onbekend is het bedrag waarvoor hij heeft ingeschreven, aangezien het register evenals van Delft, Enkhuizen en Hoorn verloren zijn gegaan. Zijn schoonvader Bruyn van de Dussen komt voor op de lijst van de bewindhebbers der VOC kamer van Delft.

10. Willem Jansz van Loon 1537-1618 was oprichter, bewindhebber kamer Rotterdam VOC. Net zoals bij Hinlopen onbekend voor welk bedrag hij heeft ingeschreven. Hij behoorde ook tot het consortium van zeventien voorname kooplieden, die in 1608 handel wilden drijven met Rusland via het noorden. Zijn zoon Hans vestigde zich in Amsterdam en werd weldra tot de voornaamste kooplieden van de stad. Zijn kleinzoon trouwde met een kleindochter van de bewindhebber Hasselaer.

Bronnen en literatuur
B(arnekow)- T(indal)m W.F.  von (1891), Achter de Schermen! Onthullingen uit onze 'deftige' kringen Amsterdam
Baruch, F. (1962) , Grote macht in een klein land. Pegasus, Amsterdam.
Chijs, J.A. van der (1857) .Geschiedenis der Stichting van de Vereenigde O.I.Compagnie. Diss. Amsterdam.
Dillen, J.G. van (1958) Het oudste aandeelhoudersregister van de Kamer Amsterdam der Oost·lndische Compagnie. M.Nijhoff, 's-Gravenhage.
Elias, J.E. (1903/4) . De Vroedschap van Amsterdam 1578-1795, 2 dln, Haarlem.
Heer, C. de (1929) . Bijdrage tot de financiële geschiedenis der Oost-Indische Compagnie,Diss.Rotter dam.
Helmers, .H.M., R.J,Mokken, R.C.Plijter en F.N.Stokman (1975) Graven naar Macht. Op zoek naar de kern van de Nederlandse economie. Van Gennep, Amsterdam.
Jaarverslagen  (1975) 47Nederlandse bedrijven.
Lennep, F.J.E. van (1962) Late regenten, Haarlem.
Mills, C.W. (1956) The Power Elite. New York,Univ.Press.
Nederland' s Adelsboek: (RODE, .BOEKJE) Jaargang 1903 t/m 1975. Van Stockum,' s-Gravenhage.
Nederlands Patrichiaat (BLAUWE BOEKE) Jaargang 1910-1975. Centraal Bureau v. Genealogie, 's-Gravenhage
Rogge, J, (1949) Handelshuis van Eeghen. Amsterdam
Sartre , J. P. (1946) Materialisme en revolutie. Le Temps Modernes.
Unger, W.S. (1950) Het inschrijvingsregister van, de Kamer Zeeland der Verenigde Oost Indische
Compagnie. Econ.Hist. Jaarboek, 24.
Vries, Joh. de (1970) Herinneringen dagboek van Ernst Heldring (1871-1954). 3 dln. Wolters Nijhoff, Groningen

Dagboek 1978

Grepen uit het dagboek, alsmede correspondentie, documenten en vele foto's
Aan het eind van het dagboek 1978 aparte hoofdstukken:
Hoofdstuk 1.  Reis naar Nepal 4 december 1977- 12 januari 1978
Hoofdstuk 2. Citaten uit de aflevering van jaargang 1, nummer 5  (mei 1978) van het Tijdschrift Macht en Elite.:
Hoofdstuk 3. Citaten uit de aflevering van jaargang 1, nummer 6  (augustus 1978) van het Tijdschrift Macht en Elite.
Hoofdstuk 4. Reacties op ons tijdschrift Macht en Elite

Dagboek
Donderdag 12 januari Na terugkomst uit Nepal buikgriep. Weinig reacties op ons tijdschrift Macht en Elite. Niet anders verwacht wel anders gehoopt, maar zo langzamerhand door de wol geverfd met te hoge verwachtingen te hebben, Joost schrijft dat er 16 abonnees zijn binnengekomen, ongeveer 700 gulden na de eerst twee nummers.
Vrijdag 13 Zaterdag 14 januari ziek.
Zondag 15 januari Moeilijkheden contract Catslaan, moeder ziekenhuis netelroos
Maandag 16 januari Herdenking sterfdag vader.
Woensdag 18 januari Lezing in Waalre voor vrouwen, groot succes
Dinsdag 24 januari Kantongerecht vrijspraak
Maandag 30 januari. Elsbeth belde dat Moeder een wanhoopskaart aan mij had geschreven
Dinsdag 2 februari verhuizing Moeder van Catslaan naar flatje Beetslaan
Woensdag 8 februari Adrienne weggebracht naar ziekenhuis Soest zonnegloren.
Zaterdag 1 februari Adrienne uit Ziekenhuis, was goed verlopen
Zondag 12 februari Grote uitverkoop Aerdenhout, ware happening, later door moeder niet in dank afgenomen.
Dinsdag 14 februari Naar Huis van Bewaring Utrecht, 3 dagen voor vonnis: kantonrecht 12 augustus 1976 geldboete 40 gulden subs. 2 dagen ,  rechtbank 5 april 1977 geldboete 100 gulden subs. 1 dag

Dinsdagavond 14 februari 10.30 Uit HvB.  Brief aan Adrienne
Lieve schat Even voor het licht uitgaat in mijn vertrouwde celletje nog ene krabbeltje. Alles pico bello Met groene Opel naar Utrecht.  9.30 aangekomen Paleis van Justitie tot 12.30, daarna met boevenwagen naar HvB om 4.00 geïnstalleerd aan tafeltje + schrijfmachine, bezig met kwartierstaat steeds voorzien van koffie en thee! Kan niet beter ik ben al bij nr 258! Dus ik haal het wel vrijdag. De dag vloog dus om. Ik kan nu pas zeggen dat ik de eerste dag al meteen gewend geweest ben. Was het rustig zonde mij? In washok weer verbijsterde verhalen vernomen, maar daarover beter a.s. vrijdag.  Alles dus zeer de moeite waard. In ieder geval vandaag al120 gulden verdiend! Veel liefs chou de mon coeur. Wat een verschil in gevoel met verleden jaar. Ton amour

Vrijdag 17 februari 's ochtends vroeg op straat gezet daarna naar flat
Zaterdag 18 februari Naar bibliotheek,  toen nog enigszins aangeslagen door de bak, vergeetachtig nog niet er helemaal bij.
Donderdag 23 februari nieuwe start alles afgehandeld; Nepal, belasting huis moeder,flat opgeruimd alles overzichtelijk. M en E en route, nu rustig concentreren op elite 13 e eeuw
Februari Macht en Elite 3&4 nummer Stadsguerrilla (geschreven door Joost van Steenis)

Zo vader zo zoon

Vader Tom de Booij Kerstmis 1975

 Zoon Tom de Booij  februari 1978

Vrijdag 24 februari  Weer een schok te verduren nl het bezoek aan Gerard Schut Dit naar aanleiding van een brief van Arie Romkema om vanochtend om 9uur te komen op de griffiekamer van de Provinciale Staten. Ik heb Gerard gezegd die hem zou ophalen,dat ik niet zo komen  Hij wilde nu me nauwelijks te woord staan en liet wel blijken dat hij het me kwalijk nam dat ik Arie had laten barsten. Dit was toch weer een klap op mijn hoofd. Zo bleek later dat hij ruzie had gehad met zijn vriendin Ellen . Zo als alles verdraaid wordt in ieder geval is er nu duidelijkheid over de zaak nl dat ik niet weer wil laten gebruiken in zijn wanen, want uiteindelijke help je hem er niet mee. Er heel slecht op geslapen. Ja ik ben schijnbaar niet hard genoeg .
Vrijdag 24 februari Mariette uitreiking diploma verpleegster, hele gebeurtenis
Zaterdag 25 februari Half zeven gebeld door politie. Mauk in cel brommer afgepakt schijnbaar vernielingen aangebracht  in Naarder Bos.
Zondag 26 februari Mauk kwam thuis en was zeer onder de indruk van cel verblijf geen bed maar op de koude grond moeten liggen.
Maandag 27 februari Naar Aerdenhout  Moeder gehaald voor tekenen contract huis. Van Maria de wind van voren gekregen voor het eigenmachtig optreden over verkoop van Catslaan , verwijten naar hoofd geslingerd.
Maandag 27 februari Naar kantongerecht Leiden, op stelten gezet dwz felle aanval op rechter had vergeten bij eis de inbeslagname .Opgegeven getuigen niet gedagvaard want zowel ovj als rechter vonden het niet nuttig (zie krantenverslag hieronder).Terug naar Baarn. Maria had gebeld om het gesprek af te maken. Ze zoeken het maar uit. Toch weer ruzie over geld etc niet om te geloven.

28 februari 1978 Artikel Leidsch dagblad Burgemeester mag niet getuigen voor De Booij
Tom de Booij is een bekende bij zowel leden van de zittende (rechters) als van de staande magistratuur (officieren van justitie) in het hele land. Hij heeft er zijn beroep van gemaakt (na zijn eervol ontslag als docent geologie aan de universiteit in Amsterdam) het machtshebbers moeilijk te maken. Dwars te liggen waar hij maar kan om wat  volgens hem onrechtvaardig is te bestrijden. Zo gaat hij bijvoorbeeld tegen klasse justitie te keer. Hij laat elke parkeerovertreding vóórkomen en gaat in hoger beroep als hij dan veertig gulden boete krijgt. Want dat vindt hij te weinig, omdat mensen met een veel lager inkomen dan hij (een zeer behoorlijk wachtgeld), hetzelfde moeten betalen. Zijn boetes zit hij uit in het gevang, om daar dan weer iets voor de gevangenen proberen te bereiken. Aan dit bedrijf heeft hij een dagtaak. Hij noemt. zich publicist, is nu 53 jaar en lijkt het voorlopig nog niet op te geven. Gisteren bracht hij een bezoek aan het Leidse kantongerecht. Vorig jaar, rond de verkiezingen in mei, werd hij geverbaliseerd vanwege het plakken van affiches op het gebouw van de Sociale Dienst aan de Langebrug . De politie schreef in het rapport dat haar actie kennelijk was uitgelokt vanwege het feit dat een man of tien met spandoeken heen en weer liep terwijl van het hele gebeuren opnamen werden gemaakt door een volledige cameraploeg. De affiches waren van het Verbond tegen Ambtelijke Willekeur, dat van mening is dat er bij de verkiezingen sprake was van grote rechtsongelijkheid ten opzichte van de kleine politieke partijen. Tom de Booij had aan de officier van justitie de wens te kennen gegeven vijf getuigen: à decharge te laten oproepen, onder wie burgemeester Vis. Dat verzoek had de officier niet in gewilligd. De Booij: "Het Openbaar Ministerie doet maar, Dat gebeurt me nou keer op keer dat een officier op de stoel van een rechter gaat zitten en beslist of getuigen al dan niet worden gehoord". De officier: "Ik heb niet zelf beslist, ik heb het aan de kantonrechter voorgelegd en hem daarbij ·mijn mening gegeven. Die luidt dat ik het nogal overdreven vindt voor deze eenvoudige zaak vijf getuigen op te roepen''. Rechter De Koningh: "Ik heb de getuigen niet laten oproepen omdat ik me hier niet met politiek bezig houdt". De Booij: "Maar ik ben nu geschaad in mijn verdediging" Rechter: '''Maar u hebt zelf toegegeven dat u het gedaan hebt". "Jazeker, ik kan wel meer zeggen. Hier, op de zitting moet blijken of ik schuldig ben. U moet uitmaken of en hoeveel schuld ik heb, en dat kunt u niet op grond van enkel mijn verklaring tegenover de politie. Ik wil u nu dan vragen om aanhouding van de zaak, zodat ik de stukken die ik nu niet gezien heb rustig kan doornemen" . Ook daar kwam niets van in, Officier van justitie: "Het bewijs is al ruimschoots geleverd. Voor mij blijft dit een doorsnee geval, ik ga de normale eis stellen van veertig gulden boete. Want ik vind het niet nodig dat u  mogelijkheid van hoger beroep heeft". (Dan moet de boete minstens f 51,- zijn). De Booij: "Ik heb nog recht op een laatste woord", de rechter die al met zijn uitspraak begonnen was in de rede vallend. "Wij zijn opgekomen voor de onderdrukten. Daarvoor hebben we willen strijden, en dat wordt hier afgedaan als een bagatel. Zo is nou het hele beleid van het Openbaar Ministerie, altijd vóór de groten en altijd tegen de kleine man". De rechter deed uitspraak: f 25,boete gezien de bijzondere omstandigheid, dat De Booij de politiek binnen de rechtszaal had willen halen. De Booij stevende rechtstreeks de trap op om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad, want dat kan wel. In de rechtszaal ging men weer over tot de orde van de dag. MARGA WUIS

De maanden maart, april, mei, juni heel weinig of niets bijgeschreven in mijn dagboek. Geheel opgeslokt door het schrijven voor het tijdschrift Macht en Elite. Veel naar bibliotheek in Utrecht.

Familiewedstrijd BMHV In de goal Mauk Tom, Paul

Vrijdag 10 april Oprichting Stichting Macht en Elite
Woensdag 24 april Lezing Rotterdam Experience  vrij frustrerend.*)  Weer een tijd niets schokkends gebeurd. Het kost y toch veel energie om de  schok van de 25ste mei 1977 te boven te komen, want het leventje dat ik verder zal slijten, zal wel toch weinig spectaculairs gaan afspelen want de tijd van de akties  is (voorlopig?) voorbij De hond is in de pot. Jan met de pet heeft zijn pet ingewisseld voor een bolhoed?

*)Aankondiging van Experience  om op 24 mei te Rotterdam met de mensen  van het V.A.W. en "Macht en Elite"te ontmoeten en het stencil wat zij ter gelegenheid voor deze ontmoeting maakte:
Het blad Macht en Elite en de makers ervan vinden we belangrijk , omdat zij allerlei opvattingen over hoe te strijden tegen onrecht en voor een andere maatschappij beter bespreken dan wij zelf en anderen tot nu toe. Het unieke van M & E is, dat zijzelf uit de praktijk van zowel het vreedzaam als het geweldgebruikend verzet komen. Op deze eigen ervaringen en die van anderen bezinnen ze zich.,... en bouwen zo steeds opnieuw theorie op, die zo konkreet mogelijk is en aanwijzingen bevat voor verder handelen van henzelf en anderen. Zo worden in dit nr  3 &.4 tal van guerrilla- of strijdgroepen besproken,kijkend naar hun sterke kanten en hun tekortkomingen. Hierdoor worden daden en inzichten van anderen via dit blad doorgegeven aan anderen.
De voornaamste konklusies, die M &. E uit dit alles trekt,zijn als volgt: Het blijkt een noodzaak om de PERSONEN, die de topelite vormen, aan te tasten in plaats van DODE INSTELLINGEN.(schade aan instellingen raakt de elite niet en de verzekering betaalt hun wederopbouw). Vreedzame middelen om druk uit te oefenen kunnen nuttig zijn, M & E noemt ze ook, maar als die niet helpen, moet geestelijk en materieel geweld niet bij voorbaat afgewezen worden. M en E heeft vele punten van kritiek op linkse partijen en groeperingen, onder andere dat ze persé lief willen blijven. Terwijl er daardoor juist niets fundamenteels verander, zoals onder meer blijkt aan de voortdurende ellende van miljarden in de derde wereld. Lieve akties, die vergeefs blijken, vergrote alleen maar de machteloosheidgevoelens van steeds meer mensen. En bovendien blijken machthebbers daardoor des te sneller met hun machtsmisbruik door te kunnen gaan. M & E wil de machteloos makende situaties (strukturen oa.) doorbreken en de mensen invloed op hun eigen lot en dat van de 3e wereld laten verwerven. Zij vermelden vele vormen van vreedzaam aantasten van de elite-personen ... en mildere en zwaardere vormen van gewelddadig verzet. Het laatste moet aan verschillende eisen vo1doen (zie het artikel zelf hieronder), anders kun je het beter voorlopig laten.
BESPREKING VAN "MACHT & ELITE "  FEBR. NR. 3 & 4 DAT VOORAL GEWIJD IS AAN DE STELLING, DAT DE STADSGUERRILLA ZICH ONTWIKKELT VAN DE AANVAL OP INSTELLINGEN NAAR DE AANVAL OP PERSONEN.
"Macht & elite" wil net als de bond tegen ambtelijke willekeur (V.A.W.) waar ze nauw mee samenwerken, de elitepersonen die de belangrijkste macht hebben bestrijden. Omdat deze personen de macht alleen ten bate van zichzelf gebruiken en ten koste van de bevolking hier en in de derde wereld. Het gevolg hiervan is, dat de leefsituatie van steeds meer mensen hier en van miljarden in de derde wereld alleen maar verslechtert. De mensen krijgen geen enkele invloed op hun eigen lot en toekomst. Protesten? demonstraties en andere vreedzame akties blijken niet te helpen. De rijke en invloedrijke elite drukt toch haar wil door, zonder daarvoor gestraft te worden. Juist die vergeefse akties geven steeds meer mensen een machteloos gevoel maakt de mensen weer meer "dood" en moeilijk opnieuw in beweging te krijgen. Deze machteloosheid uit zich op verschillende manieren, waaronder een groot aantal zelfmoorden, gezinnen die kapot gaan, drugs- en medicijnenverslaving, ziekten, levensangst, zich helemaal terugtrekken uit alles ... enzovoorts. Maar in een land waar M & E wil helpen om deze machteloos makende situaties en structuren te doorbreken  of af te breken, met alle nodige en mogelijke middelen.
OM DE MACHTELOOSHEID VAN DE BEVOLKING TE DOORBREKEN EN TOT DE AANVAL ( VAN ERG MILD TOT MINDER ZACHTZINNIG) OP VERANTWOORDELIJKE PERSONEN OVER TE GAAN. ( ZIE VOLGENDE BLADZIJDEN OVER  "MACHT EN ELITE")
In DELFT waren de bewoners van flats een aktie begonnen tegen 50 % huurverhoging door de woningbouwvereniging (St. Hippolytus). Want zoveel huurverhoging veroorzaakt een hoop ellende voor een gezin met een laag inkomen. Deze woningbouw vereniging had daarvoor toestemming gekregen van de verantwoordelijke direkteur - generaal van volkshuisvesting. Demonstratie voor het ministerie, na pogingen tot onderhandelen, waren gaande. Maar omdat "Het Ministerie" een dood ding is. wees het V.A.W. oftewel het verbond tegen ambtelijke willekeur de ware schuldigen aan. Pamfletten werden verspreid met de ware toedracht van de zaak en met naam- adres- verblijfplaatsen, tel.nr. en dergelijke van de personen die de beslissingen over die huurverhoging genomen hadden. Een ander pamflet vermeldde wat de gedupeerde bewoners zoal tegen die personen konden ondernemen, wanneer deze belachelijke huurverhoging gehandhaafd zou blijven" Opdat de verantwoordelijke topambtenaren ook zelf iets aan den lijve zouden voelen van de ellende, die zij zondor daar zelf iets van te hoeven merken maar doen aan anderen" Enkele tips die erop stonden waren oa.:Bel ze voortdurend thuis op, demonstreer voor hun eigen huis, vraag op hun naam en hun kosten dure telefoongesprekken met het buitenland aan, idem met telegrammen enzovoorts en iets strafbaarder - maar zij doen toch ook verschrikkelijke. dingen zonder daarvoor gestraft te worden- het ingooien van een ruiten, schade doen aan hun tweede huis, een pot rode verf over hun auto, olie op hun gazon....ed."
Voor deze laatste tips is de redakteur van " Macht en Elite" veroordeelt tot gevangenisstraf wegens "opruiing". De officier van justitie noemde deze aktie een "terreur-aktie". "Macht en Elite en het"V.A.W. bracht hier tegenin, dat het met geestelijk en ander geweld je wil opleggen aan de bevolking door een kleine elite, de staat, terreur heet. En dat deze staatsterreur wel toegestaan is, terwijl gezinnen erdoor kapot kunnen gaan, arbeiders op straat gegooid mogen worden en nog veel meer.

Mei. Tijdschrift Macht en Elite  1e jaargang nr. 5 Mensen bij de gratie Gods (2) De kwartierstaat van Jhr Mr E.W. Röell laat zien dat de wortels van de geslachten,die behoren tot de financiële elite in Nederland zowel reiken tot de nieuwe elite uit de 17e eeuw, als tot de elite uit de donkere middeleeuwen. Zie voor tekst aan het eind van dagboek 1978 hoofdstuk 2 

Zaterdag 3 juni Feest op de Treek van het Stoop fonds.
Woensdag 12 juli Zeer zware dag, eerst tennis verloren, daarna uitbarsting tegen Adrienne over flat, gespletenheid etc 's nachts alles nog eens rustig doorgepraat resultaat flat gedeeltelijk verhuren.  Ping pong kamer weer inrichten als 2e werkkamer

Donderdag 10 augustus Mauk opgehaald op Schiphol reis America (vertrek 2 juli)
 

Vrijdag 18 augustus Receptie Moeder 80 jaar in restaurant Groeneveld Heemstede

Moeder en zoon

Receptie Moeder 80 jaar met familie
Zondag 20 augustus Moeder verjaardag op strand groot succes

Viering van mijn moeders 80ste verjaardag op het strand van Bloemendaal

Maandag 21 augustus zeer depressief, 10 jaar geleden Praag, veel geslapen, hopelijk energie opgedaan voor nieuwe fase. Ruzie met Mauk wil flat hebben
Donderdag 24 augustus Ruzie met Mauk
Vrijdag 25 augustus. Ruzie met Mauk maar daarna weer bijgelegd, nu doet hij als zelfs als wij ons er mee bemoeien gaat het zeker mis.

Augustus Macht en Elite nr 6 Mensen bij de Gratie Gods (3) De analyse van de kwartierstaat van Jhr mr E.W. Röell laat zien, dat de voorouders van de huidige financiële elite eeuwen lang hun, door roof, moord en bedrog verkregen rijkdom en - alle sociale omwentelingen ten  spijt - konden behouden, ja zelfs vermeerderen. Zie voor tekst aan het eind van het dagboek 1978 hoofdstuk 3

Maandag 18 september  Vertrek vakantie Portugal tot maandag 2 oktober

Golfvakantie aan de Algarve

(Opgeschreven in oktober 2008 wat ik mij van deze golfvakantie en de voorgeschiedenis herinner. Sinds enige jaren was ik driftig weer aan het tennissen. Maar ik kreeg veel blessures door dat mijn lichaam niet meer bestand was tegen mijn tennis kwaliteiten die ik vroeger had en nu weer wilde inzetten, Daarbij was het ook ongezellig voor Adrienne dat we niets samen deden als recreatie. We hebben er nog even over gedacht om een bootje te kopen en te gaan zeilen.  Een bezoek aan de jachthaven van Baarn gaf ons geen inspiratie. Vroeger had Adrienne als meisje van18 jaar gegolfd met haar familie op de Kennemer golf. Maar door ons huwelijk is er niets verder meer van gekomen, behalve dat we tijdens de huwelijksreis een keer op een 9 holes baan hebben gespeeld. Ook heb ik tijdens mijn verblijf in 1962 gegolfd met een prins op de golfbaan in Kathmandu in Nepal. We vatten  het idee op om een golfvakantie door te brengen in de Algarve. Adrienne had nog een draagtasje met golfclubs (merk Bobby Locke).  Zo gezegd zo gedaan beginnen we op  de Pennina golfclub. We betalen maar één greenfee want de starter zag maar een tasje. We betalen geloof ik 15 gulden. Het bevalt ons heel goed en het gaat niet eens zo slecht. Een Engelsman, die de clubs van Adrienne ziet, zegt tegen mij:" Buy your wife a decent pair of clubs". Op de golfclub van Vale de Lobo vraag ik aan een golfprofessional of tennis samen kan gaan met golf. Vergeet het maar. Golf eist zoveel dat tennis je er niet goed bij kan doen, We spreken af dat diegene die een par maakt de 'parpet' in bed op mag zetten (zie foto).  Het golfen is ons zo goed bevallen dat we besluiten om lid te worden van een golfclub. We gaan naar de Pan de golfclub in Bilthoven. We worden daar weggekeken. Er bestaat daar een hele lange wachtlijst. Toen zij we gegaan baar Olympus bij Amstelveen, daar werd gegolfd op sportvelden. Dat zagen we niet zo zitten. Zo gaan we op een mooie zondagmiddag naar de Veluwse golfclub bij Hoog Soeren. Vlak voor dat we daar aankomen, zien we een groot spandoek, met het protestkreten tegen de uitbreiding van de golfclub van 9 naar 18 holes. Dat begint al goed denken we. We woorden heel vriendelijk ontvangen door de secretaris Ab Leeflang. Hij vraagt ons of  mensen kennen in de golfwereld. We noemen de namen van de twee broers van Adrienne en haar nichtje Henriëtte Boreel. Ik noem de naam van Richard Rahusen, mijn beste vriend. Hij is voorzitter van de Nederlandse Golf Federatie. Deze klinkende namen blijken genoeg en worden we zonder geballoteerd te worden lid. We beginnen met lessen van de golfprofessional Stoop. Ik krijg al na enige weken een handicap van 30 en win zelfs een golfbeker. Zo lijkt alles roze geur en maneschijn, maar zoals we zullen zien in het dagboek van 1979, zullen zich weldra donkere wolken pakken boven ons golfparadijsje)
Dinsdag 3 oktober Behoorlijke kater na zo heerlijke vakantie. Ook Adrienne had er last van. Voor haar is het gaan naar haar werk iets positiefs, maar naar de flat waar je weer in de vakantie staat. Maar hoe vaak heb ik een depressie gehad, dus daar deze gaat ook wel over. We zien wel weer, gewoon doorgaan is het parool. Hoge Raad cassatie gewonnen.'s Nachts van 4-5 uur wakker toch wel veel gedroomd over golf
Woensdag 4 oktober Informatie over golf gevraagd
Vrijdag 6 oktober Flat opgeruimd voor verhuur
Maandag 9 oktober Bezoek van Ellen goed doorstaan goed gesprek 
Donderdag 12 oktober Eerste golfles van Stoop
Zaterdag 14 oktober Punkfeest Toto Strumphler
Dinsdag 17 oktober. Flat verhuurd, duidelijk mijlpaal, nieuwe liefde golf, de rest op zacht pitje, rustig wetenschappelijk werk
Woensdag 18 oktober  Golfpro Corby Papendal Corbu golfdag
Hieronder artikel en foto in Golfjournaal
De succesvolle Engelse professional John Corby heeft vorige maand gedurende vijf dagen onder grote belangstelling lesgegeven aan de nationale selecties van de dames, meisjes, jongens I, jongens III, heren en professionals. Vooral de cursusdag voor de professionals was een nouveauté. Hoewel rekening werd gehouden met een opkomst van ongeveer 12 profs, kwamen er liefst 41 in Papendal opdraven. De Nederlandse Golf Federatie, die een en ander organiseert hoopt hiermee te bereiken dat er meer eenheid in de les methoden wordt doorgevoerd. Toch reden we na afloop van de dag met de professionals met gemengde gevoelens naar huis terug. De profs waren meer met hun eigen spel bezig dan met kijken en luisteren naar Corby hoe hij lesgeeft. De speler die zei dat hij nu opeens met zijn ijzer-7 shankt heeft de boodschap van deze dag niet begrepen. Het ging om het lesgeven, het overbrengen van een methode op iemand anders. Op het Nationaal Sportcentrum Papendal ligt overigens een prachtige drivingrange. Heel rustig en tussen de bossen. Een eindje verder op ligt nog een oefenbaan. Er staat een schuur bij, van waaruit men kan slaan wanneer het regent. Naar verluidt worden er tevens twee of drie oefenholes aangelegd. Het is een bewijs dat er tussen de gevestigde sporten nu ook ruimte is voor golf. Misschien komt er nog eens een Nederlandse Ballesteros van Papendal.

Golfles van de Engelse professional Corby aan 40 golfprofessionals op Papendal.  (5e van rechts Tom de Booij)

November Macht en Elite 2e jaargang nr 1/2. Mensen bij de Gratie Gods (4) In de familiecirkels bevinden zich bepaalde personen, die door middel van die cirkels en door hun kapitaalbezit een zeer grote invloed hebben. Het aantal van dergelijke personen zal de 200 (van Mertens) niet overschrijden. Wij zullen een lijst opstellen van de 200 van Macht en Elite, niet van de 200 grootste bedrijven, maar van de 200 meest (invloed)rijke Nederlanders. Op 17 maart 1979 zal de Stichting Macht en Elite hierover een CONGRES organiseren. In dit nummer wordt het onderzoek naar deze 200 voortgezet met de analyse van de familiecirkels van vijf nieuwe proefpersonen, die wellicht op deze lijst horen te staan, welke analyse ons nadere gegevens oplevert over onze 200, die de kern van de macht vormen in onze kapitalistische wereld.
Zondag 12 november Golf 18 holes in 98  slagen
Dinsdag 14 november Herenmiddag eerst handicap 30 
Zaterdag 18 november Wedstrijd maandbeker 98 slagen 31 stableford punten

Eerste golfbeker gewonnen op de Veluwse golfclub

Zondag 19 november  Kennemer golf 93 slagen
Zaterdag 25 november Golf  met senioren 93 slagen. Ruzie met Paul Lamme over cover M en E.
Maandag 27 november Adrienne dames middag, gezakt regelexamen 
Zaterdag 9 december Golf Veluwse 88 slagen
Donderdag 21 december Skivakantie Mont Genèvre (Zie hierover dagboek 1979)
Maandag 8 januari 1979 weer op honk

 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hoofdstuk 1. Reis naar Nepal 4 december 1977- 12 januari 1978

12 december 1977 brief aan Adrienne vanuit Nepal
Lieve lieve schat Cathy Carsen gaat eerder terug dan ze dacht en wel vanmiddag na de lunch en neemt deze brief mee. Ik denk veel aan ons huwelijk alles wat we sinds 1974 hebben doorgemaakt, eerste verloop WP laan daarna Chick etc en nu onze warme vrindschap hoe dankbaar ben ik dat je bij me bent gebleven  en hoe blij en gelukkig ik ben.  Ik voel me erg ontspannen en kan  de amerikanen veel beter aan alhoewel ze dood en dood ziek zijn, maar vergeef het ze want ze weten het niet waarom ze het zijn Ik neem ze zoals ze nu eenmaal zijn.  Hoe is alles in het kikkerlandje?  Jij alleen bent heel dicht bij me omdat je elke stap kent die ik nu doe je precies weet hoe het is , ontbijt,eggs, juice etc. Chou je t'aime beaucoup Veel liefs aan de kinderen en vooral aan Mauk, Ton chou
11 februari 1978 Brief aan Leo Lebon met verslag reis naar Nepal uit het Huis van Bewaring reg. nr. 03'7547 cel nr. B2/19, Utrecht, Wolvenplein 27.
Beste Leo, Vanuit de gevangenis ben ik eindelijk in staat om de tijd te vinden je mijn bevindingen tijdens de MT trek 4 dec.- 12 jan. '77/78 Nepal op schrift te stellen en  wel op de wijze die jij hebt goedgekeurd. (nog dank voor je brief met de akkoordbevinding waar ik overigens zeer blij mee was, ik was even bang door mijn slechte leiderschap dat ik misschien uit de gratie  zou  zijn, maar gezien onze zeer plezierige gesprekken in Nepal was ik er
niet al te bang voor). Ik mag hier in de bak een paar boetes uitzitten die ik om principiële redenen niet wens te betalen, tevens geeft het mij de gelegenheid weer een werkbezoek aan de gevangenis te brengen en om te zien hoe zeer het een instelling is die alleen de sociaal zwakkeren opsluiten de werkelijke boeven - de grote oplichters zoals Edwards c.s., belastingontduikers etc. laat lopen. Het is steeds weer een belevenis die soms boeiender is dan in de bergen van Nepal te lopen, het geeft vergezichten, die men niet voor mogelijk houdt. Zo zit een man naast me, die aan de drank was en de vrouw die hem gaan drank meer wilde geven, de keel heeft dicht geknepen  toen zo schrok dat zij dood was, in wanhoop haar in brand heeft gestoken om alle sporen uit te wissen. Tegenover mij op de vleugel zit een winkeldief die voor tonnen aan Perzische tapijten en bontmantels heeft gestolen en niet tevreden was met de nieuwe beveiligingen in de warenhuizen. Dan twee cellen verder een Turk, die zijn zoontje een stuk van zijn pink heeft afgesneden, omdat hij had gestolen Dat was nu eenmaal in zijn geboortedorp de gewoonte om iemand die gestolen had iets af te hakken -  zie de bijbel -. Hier mag dat niet en krijgt de man daarvoor 1 jaar gevangenis straf. Er zitten ook vele jonge jongens die aan de heroïne verslaafd zijn en dan uit stelen moeten gaan om aan de horse te komen. Ach zo kan ik wel doorgaan. deze dingen vang je op als je een uur per dag uit je cel komt op de luchtplaats of in het pishok. Het eten is goed, alleen geen drank en vrouwen. Verder is het regiem verbeterd wat betreft het meenemen van eigen radio en vooral de schrijfmachine is toegestaan. Dit is alleen weer ten voordele van de elite, want ongeveer 30% van de 100 mensen, die hier zitten kunnen niet lezen of schrijven. Maar nu ter zake, het rapport van mijn belevenissen in Nepal.
Maandag 5 dec, in Kathmandu ontmoeting Jack Turner, die erg ontevreden was over alles en nog wat.
Dinsdag 6 dec. ontmoeting Ray Jewell, die mij vertelde dat de sirdar, die ik mee zou krijgen, een hele goede was en dat alles vanzelf ging en dat hij overal voor: zou zorgen.  "I  am not much of a leader",.zei Ray er nog bij. Uit eigen beweging met Debbie naar het kantoor van Mountain Travel gegaan en gevraagd om een briefing. Klein kwartiertje heeft Al Read mij het een en ander verteld. Allereerst dat de route niet westwards maar eastwards zou gaan.. Ook vertelde hij mij over de goede sirdar - de beste die ze hadden. Wat een bof, dacht ik nog. Tijdens de verschillende gesprekken met Jack, Ray en Al en Debbie kreeg ik voor 4e eerste keer in de gaten dat Mt Kathmandu een andere organisatie was dan MT. USA.
Woensdag 7 december de klanten afgehaald met Jennifer. Ook haar positie was mij niet helemaal duidelijk. Van clienten veel klachten over Air India reis.'s Avonds korte briefing aan Al Read: "Do not take any attention of the equipment of the porters. Many times the clients complain about the poor equipment of the porters at altitude. We fully equip them and they know what they are up to. Do not give any clothes you to the porters. If you have any complaints go to Tom and he will transmit these complaints to the sirdar, etc ". Wat hebben deze woorden nog in onze oren nageklonken tijdens de pasoverschrijving van de Thorong La. Bij de ontmoeting met de sirdar in Pokhara bleek dat hij zeer voortvarend was en alles goed in handen had. Dit is nu mijn grote fout geweest. Misleidt door zijn efficiency dacht ik; dat is nieuwe stijl, de jonge sirdar, die op den duur de europeaan gaat vervangen (zie pasang kami). Eveneens ontbrak de hete adem van Jimmy Roberts in Pokhara en de sherpa's waren duidelijk minder onderdanig dan in 1974 het geval was. Tijdens het eerste kamp kwam de sirdar al direct bij ons aan tafel zitten en had al gauw het hoogste woord. Deze verhalen van hem waren niet erg precies en werden aanleiding voor ongenoegen bij sommige cliënten. Vooral tijdens de afdaling van Annapurna basecamp. Verder bleek ook al dat er niet genoeg sherpa' s waren om te kunnen voldoen aan de belofte van Al Read, dat er steeds in de buurt van een amerikaan zich wel een sherpa ophoudt. Zo kon het gebeuren dat sommigen gedurende vrijwel de hele dag aan hun lot waren overgeleverd. In Tatopani kwam er een vrij felle discussie om een extra rustdag in te schakelen. Maar vanwege het argument dat men dan niet genoeg zou kunnen acclimatiseren, vervolgden we onze tocht op drie na, die met twee sherpa's achterbleven om op verhaal te konen, om ons dan later in te halen. De tocht door de Kali Gandaki verliep zonder moeilijkheden, wel zag ik dat sommige sherpa's en dragers te zware vrachten hadden. In Tatopani hadden we door een staking minder dragers dan we eigenlijk nodig hadden. Wel kregen we versterking van een sherpa van de groep van Smoke. We hadden een sherpa immers meegegeven aan Cathy Carlson, die na enkele dagen was teruggegaan. De trouwpartij van de amerikanen verliep goed. in Marpha en zo zag alles er rooskleurig uit. De mogelijkheden begonnen toen Debbie mij zei:" Tom, do we (Passang) and I not form a good couple. What do you think that will be the reactions of the americans when they here about us". Ik was met stomheid. geslagen. Tot nu toe had ik het prima met Debbie kunnen vinden en had ik mijn moeilijkheden - vooral de moeilijke cliënt Leo Rimov - met haar kunnen bespreken. Ze zei toen nog als je moeilijkheden hebt, kom die maar bij mij uithuilen, of zo iets. (tussen twee haakjes, waarom ben ik zo uitvoerig over deze op het oog zo onbelangrijke zaken; antwoord heel eenvoudig, aangezien deze ogenschijnlijk onbelangrijke zaken grote gevolgen zouden hebben, maar daarover later). Ik hield de boot een beetje af. Het is in ieder geval, misschien omdat ik niet meteen laaiend enthousiast reageerde - mijn laatste plezierige gesprek geweest met Debbie. Vrijwel de gehele verdere tocht heeft ze nauwelijks (op een gesprek na ) een woord met me gewisseld en mijn contact duidelijk gemeden. !n Kagbeni keerde het net getrouwde paartje terug met maar liefst 2 sherpa's en 2 van de 6 sherpa's. Tijdens de tocht omhoog tot Muktinath bleek dat het tempo van de dragers zeer langzaam was door de te zware vrachten en zo kon het gebeuren dat zij met werkelijk urenvertraging arriveerden.
Rustdag in Muktinath. We zouden de volgende dag zeer vroeg vertrekken, had Passang gezegd. Zo gezegd, zo gedaan en om half vijf 's ochtends werden we gewekt. Maar wie schetst mijn verbazing als ik een half uur later de keuken binnen kom - een kamer in een huis - en nog vrijwel alle sherpa's in hun slaapzakken liggen te slapen en vooral als ik zie, hoe Debbie onder dezelfde deken ligt als de sirdar. De sirdar had als smoes voor het late vertrek dat de dragers niet wilden. Zo vertrok de karavaan pas om acht uur, 3 1/2 uur nadat ze ons hadden gewekt. Twee uur later dan nodig. Deze twee uren zouden ons gaan opbreken tijdens de hele verdere tocht. De romance met Debbie was hier duidelijk debet aan. Maar ook van mij fout om alles maar over te laten aan de sirdar. Ik had al veel eerder moeten ingrijpen, maar ja, zo'n proces loopt zo geleidelijk, langzame usurpatie van de macht. Tijdens twee uur klimmen verdomde een drager het om verder te gaan. Hij had een korte broek aan! (bij het vertrek kwam nog een drager naar me toe zonder handschoenen en -vroeg mij een paar, die ik hem gaf). Tergend langzaam ging de dragers caravaan omhoog en de vracht, achtergelaten ,door de dragers werd verdeeld over de andere reeds volbepakte dragers en sherpa's.

Omhoog naar de pashoogte, In het midden Tom de Booij omringd door sherpa's en sherpina's

Een sherpa en een drager werden bergziek en konden ook niets meer dragen. Tijdens de beklimming kwam de sirdar naar mij toe en vroeg aan mij of we door zouden gaan. Als we door zouden gaan en er moeilijkheden zouden komen door staking van dragers en er ongelukken van zouden komen, zou hij verantwoordelijk gesteld worden en in jail belanden (mijn trauma van Jomoson zat hem kennelijk in de benen). Ik was verbaasd door deze opeens weifelende houding van de sirdar, die tot op dat ogenblik alles zo goed had geweten. We kampeerden in plaats van vlak onder de pas - op ongeveer ruim twee uur gaands van de pas. De nacht was zeer stormachtig en koud. We moesten met drie in plaats van twee mensen per tent slapen, omdat er een paar tenten waren voor de dragers. De volgende dag vertrokken we pas, na topberaad over het wel of niet doorgaan. Mijn vraag was aan de sirdar; Willen de dragers doorgaan, of beter, kunnen de dragers verder gaan? Na enkele ontwijkende antwoorden kon ik de sirdar ertoe brengen - door vrij autoritair op te treden - mij binnen een half uur, nadat ze zich in de over de bergen komende zon hadden opgewarmd na de ijzige nacht in hun veel te dunnen kleren, te vertellen of ze door wilden gaan. Na een half uur kwam inderdaad de sirdar mij zeggen dat ze door wilden gaan. Ik sprak nu met de sirdar af dat we 3/4 uur richting pas zouden gaan en dan opnieuw de zaak zouden bekijken. Aangezien ik als laatste van de europeanen - om de langzame amerikanen te ondersteunen - achteraan liep, kwam ik na 2 uur klimmen op de pas en was er geen spoor meer van de sirdar te bekennen. Hij had tegen de afspraak in op zijn eigen houtje de beslissing genomen om door te gaan. Ik moet er eerlijkheidshalve aan toevoegen,. dat ik ook wel besloten zou hebben om door te gaan, niet wetende dat aan de andere kant van de pas zoveel sneeuw zou liggen. (Tijdens de rustdag in Muktinath had de sirdar twee sherpa's (die nog nooit op de pas waren geweest) voor verkenning naar de pas gestuurd, maar deze waren niet tot de pas zelf gekomen, maar op 1 uur gaans teruggekeerd en konden dus niets zien van de sneeuwmassa's aan de andere kant van de pas. Zo begon de afdaling rond het middaguur. De karavaan was uit elkaar getrokken. Overal waren mensen verspreid over de berg. Weer een vracht werd achtergelaten. (De poeptenten en de messtenten waren al achtergebleven in Muktinath vanwege het gebrek aan dragers toen al tergend langzaam ging de afdaling vanwege de grote sneeuwmassa's. Bij het donker worden was het kamp nog niet in zicht. Gelukkig had ik een lantaarntje en kon een aantal op het pad  in de duister scharrelende amerikanen oppikken. Van sherpa's taal nog teken. Het zag er somber uit. De ijskoude nacht viel in. Twee uur na het invallen van de duisternis waren we allen aangekomen op de plaats waar we officieel kamp zouden maken, alleen er ontbraken vele dragers en ook hun vrachten bestaande uit slaapzakken van de amerikanen en hun bultzakken. De sherpa' s gingen langs de tenten om voor diegenen, dia geen slaapzakken hadden slaapzakken te leuren, hetgeen gedeeltelijk lukte. Ook hier ontbrak een zekere coördinatie. Zowel de fout van de sirdar als van mij. Het was weer de zeer slechte communicatie tussen de verschillende betrokkenen die hier parten speelden en ook de onduidelijkheid omtrent ieders verantwoordelijkheid. Van mijn tentgenoot hoorde ik precies wat er zich allemaal had voorgevallen in de voorste geledingen van de caravaan. De sirdar had, toen de duisternis inviel, geen kamp willen maken op een daarvoor goed geschikte plek, maar te willen doorgaan naar de brug (ledar) , de plaats die officieel onze kampplaats zou zijn. Reden: geen hout, d.w.z. alle hout was bedolven onder een dikke laag sneeuw. Deze beslissing had echter grote gevolgen, want nu de duisternis begon in te vallen, en de sirdar klaarblijkelijk de goede weg aan het verliezen was door in plaats van een hoger gelegen pad, de rivierbedding te kiezen, de vooruitgang bijzonder traag verliep, totdat de sherpa Dawa, een echte mountain tiger, de sirdar wees op de juiste weg; enkele tientallen meters boven de rivierbedding. Deze sherpa was hier nog nooit geweest. Dit pad was in het donker moeilijk te bereiken en het was ook hier dat ik, als laatste van de caravaan, alle amerikanen die in het donker verdwaald waren op sleeptouw kon nemen. Gelukkig was het rustig weer, alleen doordringend koud.. De volgende morgen bleek echter dat 4 sherpina's en maar liefst 7 dragers nog steeds op de koude berghellingen vertoefden. Grote ongerustheid. Zouden ze de ijskoude nacht wel overleefd hebben? Een aantal sherpa's ging op reddingstocht uit en tevens moesten twee sherpa's de vrachten ophalen die even voor en na de pas door de dragers waren achtergelaten. Gelukkig kwamen zowel de dragers als de sherpina's verkleumd maar toch levend in het kamp terug. Wel bleek dat ernstige tot vrij ernstige bevriezingen waren opgelopen (bij berichten die ik van Jennifer Raad in Kathmandu heb opgevangen moest slechts 1 drager enkele delen van zijn tenen missen, valt dus achteraf mee). De lol was er af, het leek een beetje op de terugtocht van Napoleon uit Rusland bij het oversteken van de Berisina (lichtelijk overdreven, maar het was wel het gevoel dat iedereen had). Strompelende dragers en ook sherpa's. Het bleek dat vrijwel iedereen toch op een of andere manier last had van zijn voeten. Van gevoelig tot zeer pijnlijk, de stemming was slecht, men was vermoeid en prikkelbaar. Het contact tussen de sirdar en mij zelve steeds gebrekkiger. Onduidelijk waren ook de inlichtingen omtrent de volgende. De lunchstops zeer wisselvallig, soms vrijwel aan het eind van de middag en soms aan het eind van de ochtend. Dit alles droeg er niet toe bij dat de caravaan zich rustig dalafwaarts kon begeven. Geen messtenten, geen shithouses, slechte  accommodatie voor de kampen door de aanwezigheid van sneeuw. Voedsel was ook niet om over naar huis te schrijven. Erg zuinig aan. Alhoewel ik soms vroeg; of niet een kippetje van af kon. Dit gaf dus reden en voedsel voor de amerikanen om te klagen over het feit dat ze zo'n 50 dollar per dag betaalden en daarvoor niet bepaald de service kregen waar ze betaald hadden. In mijn hart kon ik ze eigenlijk wel een beetje gelijk geven. Niet alleen in mijn hart maar ook via mijn tong heb ik daaraan uiting gegeven. Dit was een fout van mij door openlijk te zeggen dat ik mij afvroeg waar dat geld dan wel bleef. Niet bij de dragers die slecht uitgerust, hoge koude passen moesten trotseren met een abominabele uitrusting, want deze verdienen slechts 10 roepies per dag (daarbij te bedenken dat deze dragers tijdens onze expedities in 1962 5-6 roepies verdiende, terwijl de prijzen meer dan drievoudig zijn gestegen), niet bij de sherpa's die slechts 20-30 roepies verdienen (in 1962 16 roepies), niet bij de sirdar die slechts 35 roepies krijgt,etc. Zou soms veel geld blijven hangen bij de organisatie van Kathmandu geleid door Edwards? Mjjn vermoeden werd enigszins bevestigd door de verhalen van Le Lebon alsmede het bezoek aan het huis van Jimmy Edwards. Zo arriveerden we na ruim 10 dagen weer in de bewoonde wereld. Een ervaring rijker en een illusie armer, zou men kunnen zeggen. Samenvattend zon ik de volgende conclusies willen maken:
1. De scheiding Mountain Travel USA en Mountain Travel Nepal was onduidelijk voor zowel de cliënten als de tripleader
2. De briefing voor de tripleader volkomen onvoldoende, onduidelijk was de positie, die de tripleader dient in te nemen. Wie de verantwoordelijkheid draagt etc.
3.  De uitrusting alsmede salaris van de dragers voor zo'n hoge pas volkomen onvoldoende (uitbuiting van de ergste soort, zou men haast geneigd zijn, om te zeggen).
4.  Onduidelijkheid omtrent de zwaarte van de tocht en de af te leggen afstanden voor de cliënten.
5.  Onvoldoende coördinatie tussen Kathmandu en Pokhara. In 1974 was dit anders door de bezielende en strakke leiding van Jimmy Roberts. Deze hete adem werd toen gedurende de tocht in 1974 duidelijk door de sherpa's gevoeld.
6. Te jonge en te weinig sherpa's voor zo'n grote groep . Te weinig, bergervaring. Men krijgt de indruk dat het beleid in Pokhara niet volvoldoende coördinerend is. De sherpa's zelf weten ook minder dan in 1974 waar ze aan toe 2.ijn. Dit verhoogt dan ook niet bepaald de stemming. Ondanks dit alles mag toch gezegd worden dat de sherpa' s fantastische mensen zijn en een bewonderenswaardige plichtsbetrachting, moed en ijver etc. aan de dag leggen. Maar indien MT in de toekomst deze toegenegenheid niet beter salarieert, zou het wel anders kunnen gaan lopen en zijn stakingen misschien niet onmogelijk. Men kan niet blijvend op de zak van deze mensen rijk worden of hordes amerikanen over hoge passen laten marcheren. Vergeet niet wat de sherpa's zeggen: "1 amerikaan = 5 europeanen in zorg en toewijding". Tijdens onze tocht hadden we de ongelukkige toestand dat er een amerikaan was, die men zelden of nooit tegen komt en het zelfs bestond de sherpa' s uit te schelden alsof het stukken vuil waren: Leo Rimov - maar daar zal Debbie je wel het nodige over verteld hebben. Mijn therapie van deze man was de boot afhouden, het enige wat men kan doen bij schizofrene patienten. In ieder geval niet er tegen ingaan, want dan worden ze alleen maar versterkt in hun waan-ideeën).
7. Last but not least: de tripleader( ondegetekende) heeft onvoldoende de zaak in de hand gehouden. Dat wil zeggen: de zaken veel te veel op zijn beloop gelaten, waardoor de sirdar veel te veel macht en verantwoordelijkheid naar zich toe kreeg geschoven. Reden voor het falen van de leider te zoeken in verschillende oorzaken
a. onvoldoende briefing door de leiding in Kathmandu
b. angst voor autoritair optreden.
c. moeilijk contact tussen amerikanen en europeanen. De moeilijkheid van amerikanen om hun emoties en klachten aan de europeaanse leider door te geven. (Ze slikken al hun bezwaren in en daardoor krijgt de leider moeilijk hoogte van hun bezwaren).
d. de rol van Debbie, die eerst aan de kant stond van de tripleader (als een assistente van de tripleader), doch later als iemand die aan de zijde stond van de sirdar, daarbij weinig contact meer had met zowel de leider als de groep.
e. de trip die als grade C was geclasseerd, bleek te zijn een D grade tour. (een logistieke fout van de leiding in Kathmandu, die toch wist dat de Manang area pas sinds 1977 open was en men dus geen ervaring had in de winter om de hoge pas over te trekken. Vooral gezien het feit dat we in plaats van oost naar west (zoals eerst was vermeld in de programma's die de tripleader had gekregen) nu ging van west naar oost. Van een gebied (Kali Gandaki) waar de droge wind van Tibet regeert, naar het gebied van Manang ten oosten van de pas, waar deze wind van Tibet geen invloed heeft, maar wel de zuiden en westen waaien, die veel vochtiger zijn. Reden waarom men altijd aan de oostzijde van de pas in de winter MEER SNEEUW kan verwachten dan aan de westzijde
f.  door de gunstige ervaringen in l974 met de sirdar Nima Tsering dacht de leider dat alles wel door de sirdar geregeld. kon worden. Maar in 1974 hadden we heel wat meer moeilijkheden op onze weg dan in 1974. Veel sneeuw, grote hoogte, te weinig sherpa's en dragers, sirdar met te weinig hooggebergte ervaring en ook een heel lastige amerikaan, die de zaak mooi heeft weten te verzieken, en een slechte briefing door Al Read in het begin.
Nu. beste Leo, het is een droevig relaas, maar ik hoop dat je er iets aan hebt. In ieder geval heb ik mijn lesje geleerd. Voortaan eerst een betere taakomschrijving en dan weer de bergen in. Tijdens de tocht in Nepal ontmoette ik Pierre Jacarq van de reisorganisatie à la MT in Genève: ARTHOU voyages. Ik heb schijnbaar zo'n goede indruk op hem gemaakt (het was een hele opluchting na al die amerikaantjes opeens een stel europeanen te ontmoeten) dat hij me heeft uitgenodigd om aanstaande zomer een trip te leiden in het Baltoro gebied voor 5 weken. Ik weet nog niet of ik het doe, het hangt een beetje af of jij iets hebt in het najaar voor mij. Laat even weten of je - na deze slechte ervaring van de laatste trip - me nog wel wilt hebben of nodig hebt voor de een of andere trip in het najaar of komende zomer. Net kreeg ik van Adrienne over de post de brief van Kathy (waarin de chèque zat) alsmede haar lieve woordjes. Dank haar vast, maar zeg haar tevens dat ik toch weer in de jail zit en het zeer naar mijn zin heb. Hier zie je pas wat er een diepten bestaan in de menselijke geest en hoe me hier geen moeite heeft met het uiten van emoties. Wat een verschil met het gedrag van de amerikaantjes tijdens de trjp. Gek om te zeggen, maar soms is het hier prettiger dan tijdens de trip, zelfs in die prachtige bergen. De amerikanen kunnen zo eenzaam zijn en ARM AAN GEVOELENS. Hopelijk tot spoedig, het was leuk om je gezien te hebben. Ik stuur deze brief aan. Adrienne op om hem over te tikken! So long, Tom

7 april Antwoord van Le Lebon op mijn brief van 17 februari
I received your 9 page report, and have read it several times over the past two months. Quite interesting although not really anything that I did 'nt already know. As you say, these situations develop sometimes and not much can be done about them, except learn from them, and try to correct the mistakes in the future. I am also at fault for not giving you more of a briefing, stronger advise and leadership from this end. However I assumed you had plenty of experience from several MT trips and two visits to Kali Gandaki to handle any situation. It is unfortunate that your temperament makes you a very expasive person, with lows and highs, and that you of course do not view such an undertaking from the professional mountain guide point of view. It is essential for us to have leaders with that attitude, and who place the comfort and enjoyment of the clients absolutely first. After all, you can talk about equality all you want, it is still the clients who PAY for it all your trip, the sherpa's, my overhead (even my time typing this letter!) So the clients MUST be satisfied, and catered to. To some it is easy and natural, to others it is not. That is not to say  that you failed, it is to say that you are not "cut out" to be a tour guide. Of course much you had a good go well with a temperamental depends on the type clients on the trip. In 75 (or was it in 74  you had a good group so all went well. The point I make is that all MUST poor group, bad weather,-inexperienced Sirdar, and a staff member along. Frankly speaking, I think that you fell short in your duty as a leader. That does not make you less of a friend in my eyes, or less a person. I have disqualified myself long ago from leading trips for the same reasons. Reading your letter, it could well have been me who was the leader of that ill fated adventure: Anyway it's allover and done. No one has written and no word from Rimov. If I were you I'd think twice about the Baltoro.There is no organization in Pakistan like MT Nepal... you have to do everything yourself  Well sorry or the outcome -- but lets forget this episode. Love to all and the best. Look forward to hear from you sometines Leo. 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hoofdstuk 2. Citaten uit de aflevering van jaargang 1, nummer 5  (mei 1978) van het Tijdschrift Macht en Elite. Uitgegeven door de Stichting Macht en Elite. Redactie:Tom de Booij  en Joost van Steenis

De kwartierstaat van Jhr Mr E.W. Röell laat zien dat de wortels van de geslachten,die behoren tot de financiële elite in Nederland zowel reiken tot de nieuwe elite uit de 17e eeuw, als tot de elite uit de donkere middeleeuwen.

MEN5EN BIJ DE GRATIE GODS (2)

'Al valtet dat die heren twien,
'Si en houden ewich gheen contraer
'Want si zoenen, wel daer naer
'Ende doen malcander doecht ende eer:
'Dit en acht die huusman min noch meer.
'De een die slaat den anderen doot,
'Ende sulc wil boven zijn ghenoot
'Clymmen in sijn overmoet
'Ende brengt hem selven, onder voet
' Die weet hij we1, al laet hij's niet

Willem Hildegaersberch, 14e eeuwse hofdichter

(Vertaling: Al komt het voor,dat de heren twisten, dan blijven zij toch niet eeuwig elkaars vijanden, want naderhand komen zij tot een verzoening en bewijzen elkaar weer eer en vriendschap. Maar de gewone mensen doen dat helemaal niet. De één slaat de andere dood en een derde wil zich boven zijn naaste verheffen in zijn overmoed. Het resultaat is, dat hij dan juist zichzelf tot de ondergang brengt. Hoewel hij dit beseft, houdt hij er toch niet mee op.)

In het tweede nummer van Macht en Elite hebben we de stelling geponeerd, dat: "Sinds de 17de eeuw wordt de financiële elite gevormd door personen, die steeds weer tot dezelfde geslachten behoren ".
Uit de in dat nummer gevonden financiële elite uit de 20ste eeuw hebben we één persoon afgezonderd en nagegaan - door middel van de kwartierstaat - hoe ver de wortels van zijn voorgeslacht reiken.

EEN VAN DE VIJFENZEVENTIG.
De proefpersoon, Jhr Mr Eric Willem Röell, werd op 8 juli 1908 te Amsterdam geboren. In onze groep van 75 personen, behörende tot de nederlandse financiële elite (zie voor de criteria MeE nr 2), is Jhr Mr E.W.Röell nummer 9 van groep II. Waarom hebben we juist hem uit de groep van 75 gelicht?
1. Hij was directeur van een zeer voorname nederlandse financiële instelling: Hope & Co (Nu Bank Mees & Hope NV)
2. Zowel zijn moeder als zijn vrouw stammen uit oude adellijke geslachten (Sloet en Bentinck), terwijl het voorgeslacht van onze proefpersoon via zijn vader voornamelijk wordt gevormd door amsterdamse koopmans-en patriciërsgeslachten.

ad l. Uit de alfabetischelijst van nederlandse bedrijven, afgedrukt in MeE 2 (tabel V), blijkt, dat de invloed van de groep van 75 personen. uit de OSM-klasse zich voornamelijk uitstrekt tot de financiële instellingen. In het door ons onderzochte steekjaar 1975 was onze proefpersoon weliswaar reeds gepensioneerd als directeur van Mees & Hope, maar vervulde hij nog wel commissarisposten bij de Kas Associatie en de Nederlandse Scheepvaart Unie. Mees & Hope ontstond in 1962 bij de fusie van R. Mees & Zn Assur. en Hope & Co. De amsterdamse firma Hope & Co werd in 1762 opgericht en gold in de tweede helft van de 18e eeuw onbetwist als het aanzienlijkste huis van negotie te Amsterdam, zoals in het Nederlandse Jaarboek anno 1779 staat, 'dat er mogelijk geen comptoir van koophandel zo magtig in Europa gevonden wordt'. 
Aan het einde van de 18e eeuw legde Hope & Co zich meer en meer toe op bankierzaken en werd zij wereld vermaard door een reeks buitenlandse geldleningen, o.a. aan de russische keizerin Catharina II in 1795 voor een totaal van bijna f 90 miljoen tegen 5 % rente. Mees & Hope is nu een onderdeel van de ABN. Uit de Telegraaf van 13 augustus 1977 blijkt het belang van dit deel van de ABN : winst ABN stijgt 14%. Een naar verhouding zeer forse bijdrage leverde Mees & Hope, die haar winst met 52,8% wist op te voeren.
Op dit ogenblik heeft het Koninklijk Huis een deel van haar bezittingen toevertrouwd aan Mees & Hope. Koningin Juliana en onze proefpersoon blijken echter in de 14e eeuw een zelfde voorvader te hebben: Jan I van Polanen. (nr 202760), een heel bizondere voorvader, omdat hij de halfbroer was van de stichter van het beginkapitaal van de Oranjes: Willem Snikkenrieme, later Willem van Duvenvoorde geheten, een bastaardzoon van Philips van Duvenvoorde.
Maar hierover meer bizonderheden bij de uitvoerige analise van de bijgevoegde kwartierstaat. In de volgende nummers van MeE. Volstaan kan worden met de opmerking, dat 6 eeuwen later blijkt, dat de (oranje)appel niet ver van de boom gevallen is, aangezien onze proefpersoon als particulier thesaurier van Koningin Juliana, het door hun gezamenlijke voorgeslacht gestichte kapitaal van het Koninklijk Huis mocht beheren.

ad 2. Bij de bestudering van het voorgeslacht van Jhr Mr E.W.Röell krijgen we een goede gelegenheid te onderzoeken wanneer en op welke wijze de adellijke geslachten zich hebben vermengd met de afstammelingen van het stedelijk patriciaat, van de kooplieden en regenten. In ons geval heeft dit, eerst plaats gevonden in de 19e eeuw, daarvoor hebben de adellijke slachten hun rijen aardig gesloten weten te houden. Nummer 14 van onze kwartierstaat, Mr Nicolaas Witsen Elias, afstammend van, de regenten en koopliedengeslachten uit de 17e eeuw en zoals blijkt, verwant met vrijwel de hele regentenkaste van Amsterdam, trouwt op 25 augustus 1830 met baronesse Albertina Johanna Sloet tot Hagensdorp. Wellicht zijn zijn amoureuze contacten met een telg van een oud adellijk geslacht uit Overijssel te danken aan het feit, dat hij agent van het domein Zwolle was. Een dochter uit dit huwelijk (nr7) trouwt op haar beurt met een Sloet : Gerard baron Sloet van Marxveld, lid van de Provinciale Staten van Overijssel en dijkgraaf van het waterschap Vollenhove. Een dochter uit dit huwelijk trouwt de vader van onze proefpersoon. De leden van het geslacht Röell zelf kunnen zich niet direct beroemen op een illuster voorgeslacht, zoals we later zullen zien. Het zijn betrekkelijke nieuwkomers in de rijen van de elite, hoewel de tegenwoordige Röells dit niet meer zo zullen aanvoelen of beamen.

'DE STUDIE VAN KWARTIERSTATEN KAN ER TOE BIJDRAGEN ONS MEER INZICHT TE GEVEN. IN MENS EN. MAATSCHAPPIJ'
Dit citaat uit een artikel van J.W. Niermans in Gens Nostra. 1973 gaat verder:
 'Afhankelijk van de belangstelling, de 'invalshoek' zou men tegenwoordig misschien zeggen, ziet men bv stijging en daling op de maatschappelijke ladder, of de vaak eeuwen trotserende standstrouw, de grote invloed van de erfelijkheid, bv uit telkens terugkerende begaafdheid voor bepaalde beroepen of kunstuitingen, de grote invloed van de keuze van echtgenoot of echtgenote, de toenemende levensduur der mensen, de enorme invloed van buitenlanders in bepaalde periodes, het ontstaan van familienamen.'
Inderdaad liggen in de kwartierstaten enorme hoeveelheden aan gegevens opgetast. Onze invalshoek - om met Niermans te spreken - is, dat wij door middel van de analise van de kwartierstaat willen aantonen, hoe in het bizonder de machts- en elitevorming door de tijden heen is verlopen.

ELITEVORMING DOOR DE EEUWEN HEEN.
Vooruitlopend op de analyse in het volgende nummer van MeE kan men stellen, dat het proces van elitevorming door de eeuwen heen fundamenteel is geweest in onze samenleving en dat nog steeds is. De bevolking is zich zo weinig bewust van het proces van elitevorming, dat zij na een soms tegen de elite gerichte - aktie weer vastloopt en weer een nieuwe elite in het leven roept. Zodoende komt zij niet toe aan wezenlijke revolutionaire veranderingen, aan een werkelijke verheffing van het gewone volk, maar wordt zij weer onderworpen aan de macht van een nieuwe elite, die vaak deels een voortzetting is van de oude, en die het volk eerst van plan was omver te werpen.
De franse revolutie is hiervan een lichtend voorbeeld, maar ook de meer recentere russische revolutie - met de huidige ontwikkelingen in eurocommunistische richting, ook in de Sovjet-Unie - bewijzen het opnieuw ontstaan van een elite, die niet veel verschilt van de elite, die in de westerse landen de macht uitoefent. De continuïteit van de elite - vaak door persoonlijke banden, waarbij vermaagschapping een belangrijk onderdeel vormt: -kan deels gevolgd worden aan de hand van kwartierstaten.
De kwartierstaat van een man, die in onze tijd behoort tot de financiële elite, levert een schat aan gegevens op, die ons zonder meer kunnen bewegen te stellen, dat de wortels van de nederlandse elite in de 14e eeuw liggen. Dit historische onderzoek naar het wezen van de elitevorming loopt gelijk met de stelling, dat het ontstaan van het nederlandse kapitalisme zelf teruggaat tot in de 14e eeuw, hoewel de werkelijke wetenschappelijke geschiedenis van het nederlandse kapitalisme nog geschreven moet worden. (Baruch)
De leidende elitegroeperingen in ons land, die door de eeuwen heen een zeer grote macht hebben uitgeoefend ( zie o.m. het amsterdamse regentenpatriciaat) en die de levens van velen op een vaak ongunstige manier hebben beïnvloed, blijken in werkelijkheid kleine groepjes geweest te zijn, die beperkt bleven tot slechts enkele geslachten, die op zeer innige wijze met elkaar samenhingen.
Vele historische gebeurtenissen worden iets duidelijker .als men aantoont, dat de machtige hoofdpersonen - leden van de heersende elite - nauwe familiebanden met elkaar hadden.
Het is van belang na te gaan, wie in het verleden behoorden tot de elite, die de dienst uitmaakte en hoe, ondanks veranderingen in de produktiemiddelen, die weer aanleiding waren tot sociale woelingen, de topelite het hoofd boven water kon houden en steeds weer in staat bleek. te zijn door middel van nieuwe politieke ideeën en  ideologieën de politieke en economische macht aan zich te trekken. Steeds weer zijn het dezelfde geslachten, die de lakens uitdelen, zoals bv bepaalde delen van de adel, die met hun tijd meegingen, zodat bepaalde geslachten niet alleen de tand des tijds hebben kunnen trotseren, maar in staat zijn gebleken tot op de dag van vandaag deel uit te blijven maken van de elite  - in het bizonder de financiële elite - door hun rijkdommen in grond en geld niet alleen veilig te stellen, maar zelfs te vemeerderen.

VERMENGING VAN BLOED: DE ENIGE OVERLEVINGSKANS
Om zo lang deze leidende rol te kunnen blijven spelen is het nodig geweest, dat de adel haar blauwe bloed zo nu en dan ververste. Maar dat deed zij alleen als dat haar geen windeieren opleverde, zodat het lang duurde totdat zij de kooplieden, rijk geworden door de handel in de 16e en 17e eeuw, in haar gelederen opnam. Want voor vermenging met de grondadel is het een vereiste, dat men beschikt over vele dukaten en of men die verkregen heeft door bruut geweld of door handel. te drijven met de vijand, doet niet ter zake. De dukaten maken, dat men zich kan gaan rekenen tot de mensen bij de gratie Gods. Echter ook de oud-adellijke geslachten zijn vroegere nieuwkomers geweest. Het proces vn het opnemen van nieuw bloed door de oude elite, dat zich heeft, voltrokken vanaf de tijd der Karolingen tot op de dag van vandaag, zullen we in het volgende nummer van MeE laten zien aan de hand van onze kwartierstaat. Deze elite, die een continuïteit vertoont van vele eeuwen, deze adel, is bij lange na niet uitgespeeld in onze tijd, ook al, omdat de nieuwkomers zich altijd zeer sterk hebben aangepast bij het heersende gedrag van de oude - zwakker wordende - elite. Keer op keer kwam er een entente cordiale tot stand tussen de oude en de nieuwe krachten, bv tussen de derde stand, de burgerij, en de tweede stand, de adel, met als gevolg, dat de 4e stand, het volk, buiten spel bleef. De mensen bij de gratie Gods hebben nog steeds de macht op deze aarde. Hun ideologieën mogen veranderd zijn, hun macht en invloed niet.
Noblesse oblige.·
De elite is verplicht om door middel van alle middelen - inclusief het bruutste geweld - haar rijen gesloten te houden. In MeE 2 schreven vrij reeds, dat het aan de mensen uit de volksmassa slechts onder bepaalde omstandigheden, onder meer het bezit van geld, en binnen zekere grenzen en na vele generaties toegestaan is de mysterieuze genade deelachtig te worden, die persoonlijke verdienste wordt genoemd, om dan uiteindelijk toegelaten te worden tot de elite. Dit proces heeft zich niet alleen in het verleden voltrokken, maar vindt nog steeds plaats.
Rietstap wijst in zijn boek over de nederlandse adel op de grote gevaren, die schuilen in het vermengen (mésaillance) van het bloed van de elite (OSM) met dat van het gewone volk (DSM) :

'Dat wij onder mésaillance verstaan, niet een verschil van wereldschen rang, maar een betreurenswaardig verschil in opvoeding, beschaving, manieren en begrippen tussen echtgenoten, zodat mésaillance even goed onderniet-adellijken als onder adellijken kan voorkomen. Doorgaans bestaat de mésaillance in het huwen met eene vrouw van mindere afkomst, en zulk eene echtgenoote geeft in de regel eene leiding aan de kinderen en eene richting aan hun leven, die het hun en hunnen afstammelingen meer en meer onmogelijk maakt zich weder tot den vroegere staat op te heffen '

In onze kwartierstaat komen dan ook slechts weinig mésaillances voor. Een enkele keer trouwt een lid van de adel met een niet-adellijke, maar dan meestal met een rijke burger, waardoor nieuw bloed aan de adel wordt toegevoegd.
Maar het huwelijk van nr 66, luitenant-generaal Cornelis van Gheel met mej Pusch werd door zijn ouders met lede ogen aangezien, als geschreven staat : 'en op het kragtigste tegen te gaan, het huwelijk........'. Een tweede geval is het huwelijk van nr 102, Gustaaf van Imhoff, gouverneurgeneraal van Indië, met een door hem vrijgekochte slavin, die hij in 1743 van de vorstin van Boni ten geschenke had gekregen en die later gedoopt werd en de naam Helena Pieters kreeg. De nadelige gevolgen voor de kinderen uit deze mésaillances bleven echter uit. Elk rijk geslacht kent echter zijn zwarte takken, afstammelingen, die door mésaillances de rijen van de elite moesten verlaten. Zulke gevallen ontdekt men echter eerder bij een studie van een stamboom, dan bij een studie van een wortelnet.

HOE HET GESLACHT RÖELL IS OPGESTEGEN TOT DE ELITE.
De paradox wil, dat het geslacht Röell, de naam van onze kwartierdrager zelf, zich niet kan beroemen op een oud invloedrijk voorgeslacht, maar dat er in dit geval sprake is van een langzaam opklimmen tot de rijen van de elite door vele generaties lang een persoonlijke verdienste te hebben. De stamreeks van de Röells begint met een zekere Johann (von) Röell (256), geschreven zonder puntjes; pas in de 19e eeuw zijn er puntjes op de e verschenen, terwijl men in de 20ste eeuw overging tot het plaatsen van de puntjes op de o.
Uit onze persoonlijke ervaring is gebleken, dat de familie Röell er zeer veel prijs op stelt, dat men de puntjes op de o i.p.v. op de e plaatst.
De stamhouder was door koop in 1647 heer van Döllberg geworden (gelegen bij Unna graafschap Marck, Westfalen). Hij was kolonel in dienst van de Keurvorst van Brandenburg  en kommandant van het regiment Waldeck. Waarschijnlijk was hij de zoon van een zekere Jacob Roell (Ruell, Rueil) een apotheker, die in 1573 als burger van Dortmund ingeschreven zou zijn geweest. Een onbevestigde bewering van een lid van de tegenwoordige Röells tegenover derden, dat het geslacht Röell afstamt van italiaanse schoorsteenvegers met de naam Ruelli of zoiets, blijkt uit onze naspeuringen in de literatuur ongegrond te zijn.
De zoon, Herman Alexander ( 128), studeerde in 1670 theologie in Utrecht en kwam in 1680 aan het hof van Albertine Agnes van Nassau, weduwe van de friese stadhouder  Willem Frederik. Hij werd daarna gewoon hoogleraar in de godgeleerdheid te Franeker en in 1704 te Utrecht. Hij trouwde met Cornelia Bailli (129), een lid van een amsterdams koopmansgeslacht, dat nauw geparenteerd was aan de regentenfamilies. Dit is misschien een van de redenen, waarom hun zoon, Dr Guilielmus (64) medisch doctor te Amsterdam, plotseling over veel geld beschikte. Behalve een huis op de Keizersgracht, bezat hij ook de hofstede 'De Keukenhof' te Lisse en twee koffie-, cacao- eo katoenplantages in de zuidamerikaanse kolonie Berbice. Hij kon zich 6 dienstbodes en een koets met 4 paarden permitteren en werd geschat op een inkomen van f 12 - 14.000. Hij werd in Amsterdam hoogleraar in de anatomie en in 1742 bewindhebber van de West Indische Compagnie en in 1753 directeur der Societeit Suriname. In dat zelfde jaar trouwde hij een De Famars, waaruit bleek, dat hij zich had weten te nestelen in het amsterdamse regentenpatriciaat. Zijn zoon Nicolaas Willem (32) noemt zich zelfs Heer van Drakenburg na de aankoop van deze Baarnse ridderhofstede. Maar bij diens zoon Willem Frederik (16) zien we pas goed hoe ver deze tak van de Roells het in de amsterdamse hiërarchie heeft geschopt. Juist, aan zijn levensloop kan men zien, hoe weinig sociale woelingen der tijden van invloed zijn op de bestendigheid van de elite. Aan het einde van de Republiek der Verenigde Nederlanden was hij na te zijn gepromoveerd in de filosofie, schepen (1793) en pensionaris (1794) te Amsterdam. In 1802 werd hij lid van het gedeputeerd bestuur van Holland en in 1805 secretaris van Holland. In 1806, tijdens de regering van Lodewijk Napoleon werd hij algemeen secretaris van staat en hij vergezelde Lodewijk in 1807 naar Parijs. In 1808 volgt dan zijn benoeming tot minister van Buitenlandse Zaken.
Na de napoleontischs; periode werd Röell in.1813 door Willem I benoemd tot lid der commissie voor het ontwerpen van een nederlandse Grondwet en in 1815 tot minister van Binnenlandse Zaken. Hij werd in 1817 lid van de Eerste Kamer en van 1818 tot zijn dood in 1835 zelfs voorzitter van deze Kamer. In 1814 werd hij in de adel van de provincie Noord-Holland opgenomen en in 1819 verkreeg hij de titel baron bij eerstgeboorte. Hij was getrouwd met Sara Johanna Hop, wier grootvader (68) in 1667 tot de voornaamste Amsterdammers behoorde en getrouwd was met Sara Johanna Bailli,een zuster van Cornelia, de vrouw van Herman Alexander Röell (128).
De overgrootvader van onze proefpersoon trouwde met een Van de Poll en de grootvader met een Dedel, beiden telgen uit aanzienlijke amsterdamse koopmansgeslachten. Zijn vader slaagde er in een lid van de overijsselse grondadel te trouwen en onze kwartierdrager zelf spande daarna de kroon door te trouwen met een baronesse Bentinck, een oud adellijk geslacht, dat teruggaat tot het begin van de dertiende eeuw. Een van de afstammelingen van dit geslacht is koningin Elisabeth van Engeland. Zo zien we hoe het geslacht, RöelI laat zien hoe een nieuwkomer zich door goede huwelijken bij de echte  elite kan voegen.

ELIAS, MULTATULI EN HUIZINGA OVER ELITEVORMING.
In de literatuur vinden we verschillende zinsneden, die illustreren hoe het proces van opstijging tot opneming in de adellijke elite kan verlopen. We hebben echter geen onderzoek kunnen vinden, dat gebruik maakt van genealogische gegevens uit de kwartierstaten, verbonden met economische gegevens over kapitaal- en grondbezit uit andere bronnen.
Zich baserend op de grote hoeveelheid kennis, verzameld in de studie nodig voor zijn beroemde, veel omvattende werk De vroedschap van Amsterdam, (1903) beschrijft Elias het proces van opstijging van de eenvoudige kooplieden tot ridders :

'onder de jongeren werd een streven merkbaar naar meer volkomen stands afscheiding tusschen de regenten en burgers......... en zetten de in den handel bijeengegaarde schatten zich bij velen in weelde en pronken, ook riddertitels en heerlijkheden moesten aan de burgerlijke namen nieuwen glans verleenen en bij de burgerij de herinnering aan de gelijkheid van afkomst tusschen haar en de opkomende dynastieën uitwisschen'

'Stamboomen werden voor de nieuwe Ridders en Grooten', die veelal,uit uithangborden ontsproten waren , uyt de lucht geraept ...... zovele genealogische windeieren werden in deze tijd uitgebroed........ Een verschijnsel dat samenvalt met de ontwikkeling van het standsidee bij de regenten is hun terugtreden uit den handel. De kooplieden-regenten waren er op bedacht, wanneer zij eenmaal hun fortuin gemaakt hadden het verdiende geld op de veiligste en vruchtbaarste wijze te beleggen. Het VERWERVEN van GRONDBEZIT gaf hun daartoe het beste middel aan de hand.'

Dit verschijnsel zullen we in volgende nummers van MeE aan een diepgaande studie onderwerpen door te laten zien hoe de grondadel zich niet alleen:stand heeft kunnen houden door verkoop van grond aan de geldadel, maar hoe de grondadel, door de geldadel in haar geschonden rijen op te nemen, versterkt en verjongd werd. Ook Multatuli keek dwars door de nieuwbakken adel heen door op onnavolgbare wijze het volgende te schrijven in een brief van 4 september 1866 aan Conrad Busken Huet:

'De hoogheid der amsterdamse toongevers dateert voor het merendeel van zeer kort. De Van Lennep's stammen van een goudsmit. Hartsen (nu Jhr) draagt den stempel der burgerlykheid in de staart van zijn naam. De Blekers en Backers bakten en bikten. Huydecoper verkocht leer. Sillem is een sedert 50 jaar opgekomen jodenfamilie. Willinck dateert z'n hoogheid van den lodewykschen tyd (knoeiery met Louis, ontduiking van het continentale stelsel) enz. enz.

'Als ik de vertellingen uit mijn jeugd mag rekenen te behooren tot mijn tyd kan ik zeggen, dat een zeer groot deel van de amsterdamsche toongevers in mijn tyd van niet tot iets zyn geworden .... Als adel gekheid is (wat ik niet geheel toestem) hoeveel gekker is dan het pogchen op een soort adellijkheid, die niet eens bestaat. De autochtone adel, zelfs de beschreven adel, de brevet-adel, is dan toch bekend en wordt hier en daar erkend. Nu en dan heeft ze ook historische betekenis. ('t is waar, zelden ? 't is schande zoo weinig als er werd uitgevoerd door geslachten, welker voorouders sedert eeuwen beter voedsel genoten, en kans hadden op beter onderrigt dan 't plebs). Maar wat zoo'n amsterdamsch patriciaat beduidt weet de hemel, d.i. niemand. De Keizersgracht en de Heerengracht is aangelegd van 't geld der 'edele' W.I. Compagnie, zooals nu 't Willemspark in. Den Haag door Vry-arbeiders en Kultuurprocent-mannen. De roofridders waagden nog hun lyf.
'Wat waagden de Heeren XVII? 'En de tegenwoordige rykworders?....... '

En ook Huizinga heeft dit probleem van opstijging van de rijk geworden burgers tot het adeldom beschreven in zijn beroemde boek Herfsttij der Middeleeuwen :

'De bekoring van de adellijke levensvormen was zo groot, dat ook de burgers hem aannamen, waar zij kunnen. Wij stellen ons de Artevelds (ca 1370) voor als echte mannen van de derde stand, fier op hun burgerlijkheid en hun eenvoud. Integendeel  Philips van Artevelde hield vorstelijke staat, hij liet alle dagen voor zijn hotel de speellieden blazen, als hij aan tafel ging, liet zich bedienen uit zilveren vaatwerk, of hij de graaf van Vlaanderen was ging gekleed in scharlaken en 'menu vair', als een hertog van Brabant of graaf van Henegouwen, reed uit als een vorst, het ontrolde vaantje voor hem gedragen met zijn blazoen van sabel met drie zi1veren hoeden.........:
Alle hogere vormen van het burgerlijke leven van de nieuwere tijd berusten op navolging van adellijke levensvormen.:'.

DE SOLIDARITEIT VAN DE ELITE T.O.V. HET  GEWONE , VOLK.
Samenvattend kunnen we stellen, dat de continuïteit van de elite een factor is, die men dikwijls sterk onderschat en het is van belang om hierop te wijzen, omdat men dan alleen kan toekomen aan een beter bewust worden van het verschijnsel macht en elite. Het is frappant te moeten constateren, dat het gedicht van Willem van Hildegaersbergh aan het begin van ons artikel, nog in feite keiharde hedendaagse realiteit is en net; zo goed vandaag geschreven had kunnen zijn. Het is schokkend om te zien, hoe de elite elkaar altijd de hand boven het hoofd houdt als het gaat om een strijd tegen het gewone volk en·hoe ze zich ondanks onderlinge heftige soms bloedige botsingen, steeds weer met elkaar verzoenen. J. de Rek geeft in zijn boek 'Van hunebed tot hanzestad' daarvan een treffend voorbeeld: 

1. Alle ridders bleven altijd en overal broeders. Zelfs over de nationale grenzen heen. Na de slag bij Crécy waren de gevangen franse edelen de gasten hunner engelse overwinnaars en deelden in feesten en spelen.
2. Bij de inname van een stad werden de ridders onder de verdedigers gespaard en dat hun wapenmakkers van het voetvolk tot de laatste man werden uitgemoord beschouwden zij als een natuurlijke zaak.

Ook is het tiperend, wanneer de elite  -  de mensen bij de gratie Gods, Ons Soort Mensen (OSM) - in conflict komt met het gewone volk - Dat Soort Mensen (DSM)

'het dan verbazend is zoals de ridderlijkheid onmiddellijk in gebreke blijft, waar zij zou moeten gelden jegens niet-gelijkwaardigen.

'Zodra het den lageren stand betreft, ontbreekt elke behoefte aan ridderlijke hoogheid......De gruwe'lijkste wreedheden van de edelen tegen de burgers van Gent in de oorlog van 1382, die veertig graanschippers verminkt en met uitgestoken ogen naar de stad terugzenden.' (Huizinga)

Het is makkelijker om tot een veroordeling te komen van het gebruik van geweld, als men zelf eerst door geweld aan de macht is gekomen en deel uit maakt van de elite. De geweldloosheid als ideologie is de ideologie van de heersende klasse om daarmee haar overheersing te doen voortduren.
TdB

Bijlage: Kwartierstaat van Jonkheer Mr Eric Willen Roell

BRONNEN en LITERATUUR
AA, A.J. van der (1852~1872) ~ Biografisch Woordenboek der Nederlanden, 12 dln.
ABLAING van Giessenburg, W.J.d', (1859) De ridderschap van de Veluwe.
------(1887) - Bannerheeren en Ridderschap van Zutphen, 's-Gravenhage, 2 dln.
BARUCH, F. (1962) - Grote macht in een klein land, Amsterdam
BERESTEYN, E.A. van (1972) ~ Genealogisch Repertorium. Centr. Bur. Genealogie, 9S Gravenhage, 2 dln
CUVILIER,J. (1921) ~ Les origines de la fortune de la maison de  Orange-Nassau.
-------Contribution à l'histoire du capitalisme au moyen age. Mem. Acad. Royale de Belgique, 2e sér., deel XVI.
DEK, A.W.E. (1959) - Genealogie der Heren van Brederode, Jaarboek Centr. Bur. Genealogie, XIII, p. 1-42.
------- (1958) - Genealogie der heren en graven van Egmond,'s Gravenhage.
DOORNINCK, J. van (1871) - Geslachtkundige aantekeningen ten aanzien van de gecommitteerden ten landdage van Overijssel zedert 1610-1794, Deventer. 
ELIAS , J.E. (1903/4) - De vroedschap van Amsterdam 157S 1795,Haarlem, 2 dln
EIJK, H.H.W. van (1968)-Karel de Grote 768-814, Gens Nostra.
FABER, J.A. (1976) ~ Genealogie en maatschappijgeschiedenis. Jaarboek Centr. Bull. Genealogie,deel 30, p. 32-38.
Genealogische kwartierstaten van Nederlandsche Geslachten (1865-73) - onder red. van W.F.G.L.van der Dussen, 3 seriën.
Genealogische kwartierstaten van Nederlandsche Geslachten (1887-92) ~ol1der red.