|
Volgende week woensdag waarschuwt
de 74-jarige Tom de Booij met een internetboodschap vanaf Paaseiland de
wereld tegen dreigende on- dergang. Hij doet dat juist op die dag omdat
het dan precies dertig jaar geleden is dat hij zijn eigen werkkamer aan
de universiteit van Amsterdam bezette. Daarmee was hij pionier van de
universitaire actievorm bij uitstek.
SJAAK PRIESTER
 IJ
EEN ENKELING aan de Universiteit van Amsterdam roept de naam van Tom de
Booij nog een herinnering wakker. Maar voor de geoloog dr. T. de
Booij (74) in Baarn lijkt de herinnering aan de Universiteit van
Amsterdam nog zo scherp als die aan de dag van gisteren. Volgende week
viert hij in zijn eentje een merkwaardig jubileum. Dan is het precies
dertig jaar geleden dat hij een nieuw actiemiddel aan de Nederlandse
universiteiten introduceerde: de bezetting. De eerste
bezettingsactie staat niet op naam van studenten maar van een
medewerker.
Dertig jaar geleden trokken de activiteiten van de geoloog eventjes
sterk de aandacht. In de tijd dat de staf van de universiteit, met haar
senaat en college van curatoren, nog door de Maagdenhuisbezetting uit
zijn lethargie moest worden wakkergeschud, ontpopte De Booij zich bij de
geologen al als een eenzame radicaal. Op maandagochtend 28 april 1969 om
halfnegen 's ochtends leidde dat tot een climax: de wetenschappelijk
hoofdmedewerker bij het Geologisch Instituut lapte demonstratief de
gevestigde wetenschap aan zijn laars en koos zijn eigen weg.
Op dat moment prikte de toen 45-jarige Tom de Booij een pamflet
op het mededelingenbord aan de Nieuwe Achtergracht en verkondigde aldus
het ontstaan van EGO, Experimenteel Geologisch Onderwijs. De
Booij wijgerde door te gaan met het onderwijs zoals hij tot dan toe
gegeven had. Niet langer meer wilde hij 'studenten opleiden voor Shell'.
In plaats daarvan ging hij onderricht geven over geopolitiek - de
politieke en sociale aspecten van de ongelijke verdeling van
grondstoffen. 'Iedereen die zich hiervoor interesseert is welkom op
kamer 85a', schreef hij op het pamflet.
Niet alleen het onderwerp was dertig jaar geleden aan de toch al
tamelijk roerige universiteit een knuppel in het hoenderhok, De Booij
ventileerde ook van de ene dag op de andere ondeugende opvattingen over
de vorm van het onderwijs. Tegen de heersende mores
in liet hij zich Tom noemen in plaats van
doctor De Booij en ook op andere manieren hief hij de verschillen
tussen docent en student op. Onderwijs zou bij hem niet langer op basis
van 'patriarchale verhoudingen' worden gegeven, maar uitgaan van
gelijkwaardigheid. Docent en student moesten komen tot een 'samenspraak
om uitwisseling te krijgen van kennis en inzicht'. En dus werd een ieder
die kamer 85a betrad onmiddelijk benoemd tot 'egoist', medewerker van
het EGOproject.
De Booij had zijn eigen werkkamer bezet en was daarmee pionier in
Nederland. Een van de eersten die de aan de UvA onttrokken en tot
EGO-kamer gebombardeerde werkruimte van De Booij betrad was
instituutsvoorzitter prof. Hermes, ongetwijfeld met de bedoeling om zijn
dwarsliggende ondergeschikte van de dwalingen zijns weegs terug te
roepen. Toen de dissidente hoofddocent hem feestelijk tot eerste
'mede-egoist' uitriep, ontplofde de voorzitter bijkans van woede, zo wil
de overlevering.
|
Tom de Booij nu, als maatschappijkritisch wereldreiziger
'Ik ben een
gedrevene, dat is de aard van het beestje'
TOM DE BOOIJ GEDENKT
NA DERTIG JAAR
ZIJN EENMANSGUERRILLA TEGEN DE
VERKALKTE WETENSCHAP
|
Het einde van een artikel in het universiteitsblad van de Universiteit
van Amsterdam.
