Kloof tussen Astronomie en Astrologie?
In het NRC-Handelsblad van woensdag 3
september 2008 stond het hierna volgende artikel van een gerenommeerd
astronoom Professor Vincent Icke
Astrologie is geen lieve maar gevaarlijke onzin .
Na de 'onderwijsverbeteringen 'worden astrologisch en astronomie in de
schoolboeken op één hoop gegooid

Professor Vincent Icke
Volgens de astroloog die mijn ouders na mijn geboorte raadpleegden zou ik
scheepskapitein worden. Zij was sluw genoeg om niet ‘matroos’ te zeggen: ¡Yo
no soy marinero, soy Capitán! Zo happen haar slachtoffers gretiger in die
hogere rang, en kunnen de wichelaars beweren dat ik toch ten minste ergens
de baas van ben geworden, als professor in de theoretische astrofysica.
Astrologie is baarlijke nonsens. De ‘berekeningen’ zijn aantoonbaar onjuist
en de ‘voorspellingen’ zijn oppervlakkige kletspraat. Astrologen gebruiken
gegevens waarvan astronomen weten dat zij allang niet meer kloppen. Ooit
beweerden astrologen te kunnen ‘bewijzen’ dat er slechts zeven planeten
konden zijn. Totdat er meer werden ontdekt; met veel kunstgrepen werden die
alsnog ingepast. Nu gebleken is dat Pluto toch geen planeet is, maar een
zogenaamd Kuiper-object, moeten ze die weer afvoeren. Sommige
astrologievarianten gebruiken een planeet (Vulcanus) waarvan wij zeker weten
dat die niet bestaat. En sterrenbeelden staan niet vast in de ruimte:
sterren vliegen met honderden kilometers per seconde door onze Melkweg, na
een half miljoen jaar is er van de Grote Beer niks meer over. Bovendien zijn
er tal van sterren die, op het moment dat wij ze zien, al niet meer bestaan
omdat ze zijn ontploft.Astrologische ‘voorspellingen’ maken gebruik van
platvloerse en oppervlakkige formuleringen, zodat de lezer er altijd wel
iets in vindt dat ‘uitkomt’. Een voorspelling is niet zoiets als ‘Er zal u
een ongeluk overkomen’. Wat dan? Koffie op uw overhemd? Lekke band? Frontale
botsing op de A4? Een echte voorspelling bevat tijd, plaats, en middel: ‘Op
10 september 2008, te 14:22 plaatselijke tijd, zult u op de Koornbeursbrug
te Leiden worden omvergelopen door een verstrooide professor in de
theoretische astrofysica.’ Zo kunnen de astrologen het nooit. Zelfs
methodologisch gezien is astrologie onhoudbaar. Er zijn tienduizenden
soorten astrologie, maar slechts één sterrenkunde. Geen twee astrologen
zeggen ooit hetzelfde in een horoscoop, tenzij het afgesproken werk is. Wie
echter vraagt naar de Lorentz Transformatie, of naar de elektrische lading
van het t-quark, krijgt van een professor uit Samarkand precies hetzelfde te
horen als van een student uit Leiden. Voor een wetenschapper is het alleen
daarom al duidelijk dat astrologie niet deugt. Astrologie is onzin, maar is
dat erg? Ach, hmmm, nou ja. Het is wel onzin, maar het is hele lieve onzin,
zeker vergeleken met de levensgevaarlijke predicaties van nationalisme en
racisme. Astrologische producten hebben een functie, zoals alle andere
sprookjes. De grootste dagbladen in ons land schrijven geen woord over
wetenschap, maar publiceren wel een dagelijkse horoscoop. Laatst was ik bij
een trouwerij, waar de ambtenaar van de burgerlijke stand uitgebreid inging
op de horoscoop van de echtelieden. Wanneer iemand die de maatschappij
vertegenwoordigt zoiets rustig kan doen, dan kan een wetenschapper zich
beter drukken en alvast een extra glas champagne proberen te bemachtigen. Is
het erg? Hmmm... Toch wel een beetje, want door de ‘verbeteringen’ die
allerlei didactiekpriesters op onze scholen hebben losgelaten, worden in de
nieuwe schoolboeken astrologie en astronomie op één hoop gegooid. Hoor en
wederhoor, nietwaar. Ook medici en kwakzalvers worden in lesboeken op voet
van gelijkheid behandeld. Het zou interessant zijn om dat uit te breiden tot
het verkeersonderwijs, want het verschil tussen de rechter- en de
linkerweghelft is maar betrekkelijk.Het is een onthutsende ervaring om
mensen op tv te zien uitweiden over astrologie, aura’s en graancirkels,
zonder dat zij beseffen dat hun kletspraatjes het heelal in snellen door
datgene wat zij ontkennen: de wetenschap. Onlangs zag ik hoe drie helder
denkende mensen – Spaink, Möring en Borst – werden weggehoond in een
tv-confrontatie met zo’n leep kruidenvrouwtje. Maar de camera’s waren al
ingepakt toen Borst een gelovige, die hem zojuist nog had verzekerd als een
kievit te lopen dankzij genoemde toverkol, op krukken naar haar auto zag
strompelen. Is astrologie erg? Jazeker. Tot voor kort ging er in
astrologenland wel veel geld om, maar de poet was verdeeld over veel
praktiserenden en de gevolgen waren beperkt. Met de komst van betaal-tv en
soortgelijke agressieve commercie is de schade veel groter geworden. Het is
vergelijkbaar met het Sylvia Millecam-effect: een ernstig zieke patiënt
gelooft in de voorschriften van een kwakzalver – en sterft daardoor een
jammerlijke en waarschijnlijk onnodige dood. Zulke dingen zijn echt
vreselijk, dus zo lief is de astrologie helaas niet meer. Ten slotte nog
dit: astrologie is niet alleen vals en voor echte gelovigen soms gevaarlijk,
maar ook bijzonder lelijk. Dat is een esthetisch argument en heeft dus geen
bewijskracht, maar toch vind ik het gek dat de meeste mensen de
werkelijkheid minder aantrekkelijk vinden dan een fabeltje. Het is juist zo
prachtig om te begrijpen wat zich in het heelal afspeelt. Stel dat je oren
hebt zo groot als ons zonnestelsel. Dan kun je het waaien van de wind in
onze Melkweg horen, het knisteren van het ijskoude winterweer van de
interstellaire gasnevels, het sissende geboortegeluid waarmee jonge sterren
hun gasvormige navelstreng uitstoten, het donderende knallen van
ontploffende supernova’s. Als je oren had die gevoelig waren voor
radiostraling zou je de pulsars kunnen horen. Sommige van deze
relativistische sterren maken duizend maal per seconde een klikgeluid. Dat
geeft een toon die driemaal zo hoog is als het zoemen van een bij. Een bij
is een centimeter groot en weegt nog geen gram. Zo’n ster heeft een doorsnee
van 20 kilometer en weegt bijna anderhalf maal zo veel als de zon. Zo mooi
zouden we het zelf niet hebben kunnen verzinnen. En je kunt het berekenen,
als je maar weet hoe. Met de Nederlandse supercomputer bij SARA in
Amsterdam, aangestuurd door mijn trouwe Apple, kan ik laten zien wat er van
een zonnestelsel overblijft als de centrale ster ontploft. Bij ons gaat dat
over vijf miljard jaar gebeuren. Dat is pas voorspellen! Maar laat ik me
niet te veel opwinden, en mij houden aan de waargenomen feiten. Ergens
tussen Mars en Jupiter draait een steenklomp van een paar kilometer groot
onverstoorbaar zijn rondjes om de zon. Het is Asteroïde 7508 Icke, naar mij
genoemd door zijn ontdekkers, Ingrid en Kees van Houten. Wie nu nog in de
invloed van planeten op ons leven gelooft, is dus gewaarschuwd: mijn
dubbelganger houdt jullie scherp in de gaten! Vincent Icke is hoogleraar
theoretische sterrenkunde aan de Universiteit Leiden
Na het lezen van dit artikel van Professor Icke in het NRC-Handelsblad, voelde ik mij gedrongen om de Professor een brief te schrijven, waarin ik enkele kritische kanttekeningen heb geventileerd. Hieronder vindt U de brief, die ik zondag 7 september 2008 aan Professor Icke verstuurde .
Vele argumenten kan ik aanvoeren, die
stroken met Uw oordeel over de verwerpelijke astrologiebeoefening, in
het bijzonder de prostitutie uitgeoefend door sommige astrologische
medewerkers van dag- en weekbladen en als schrijnend en schandalig
voorbeeld de eveneens door Uw gewraakte RTL uitzending. Ik ontmoet vele
mensen die dezelfde mening hebben als U ventileert in uw artikel. Op
mijn vraag of ze zich wel eens hebben verdiept in de astrologie en
vooral ook in de geschiedenis, toen de astrologie en astronomie
duizenden jaren geleden nog een onlosmakelijk geheel vormden, bleken
deze mensen zonder uitzondering niet gehinderd te zijn de kennis van het
onderwerp .
Mijn horoscoop heb ik door acht verschillende gerenommeerde astrologen
laten opmaken en tot mijn niet geringe verbazing bleken alle
horoscopen opvallend eensluidend waren, alhoewel hier en daar andere
nuances naar voren kwamen. Dat dit geen bewijs vormt voor het
bestaansrecht voor de astrologie is mij duidelijk. Dat de astrologie
werkt begrijp ik totaal niet en is zonder meer verbijsterend. Ik geef
U als bijlage enkele citaten uit mijn nieuwsbrief 22 (zonder figuren).
Mocht u toch, ondanks Uw negatieve visie over de astrologie, mijn
website nader zou willen bestuderen, zou ik zeer erkentelijk zijn voor
uw (misschien niet malse) kritiek. Vooral op uw vakgebied kan ik
misschien onzin uitkramen. Ik hou van de wetenschap. Als ik ergens een
omissie gemaakt heb en word ik daarop op gewezen, ben ik altijd heel erg
blij, want dan kan ik mijn theorie bijstellen en eventueel verwerpen
door kennis van feiten die tegen mijn geponeerde stellingen pleiten.
Inmiddels met de vriendelijke groeten,
Tom de Booij
PS Uw bijdrage in de TV uitzending de "Wereld draait door" vond ik
bijzonder waardevol. Uw vakgebied is minstens zo boeiend misschien nog
wel boeiender dan de geologie. Mijn stelling betreffende ons heelal is
:"Waar geen begin is kan ook geen einde zijn ". Dat geeft mij een zekere
troost want anders wordt het mij te veel van het goede.
(Zie voor bijlage achter aan dit hoofdstuk)
Naschrift: Vandaag Maandag 8 september , heb ik vele positieve berichten gekregen van astrologen, die blij waren met mijn kritiek op het artikel van Professor Icke. Hopelijk krijg ik ook nog een reactie van Prof. Icke zelf. Deze zal ik uiteraard opnemen op deze website
Vandaag Dinsdag 9 september 2008 om 14.48
uur, ontvang ik een e-mail van Professor Icke, die hierna volgt,
evenals mijn antwoord op zijn e-mail (verzonden dinsdag 9 september 2008)
.
Geachte heer De Booij,
Dank voor uw email: On 07 Sep, 2008, at 09:34, debooij wrote:
"Vele argumenten kan ik aanvoeren, die stroken met Uw oordeel over
de verwerpelijke astrologiebeoefening, [...] Op mijn vraag of ze zich
wel eens hebben verdiept in de astrologie en vooral ook de geschiedenis,
toen de astrologie en astronomie duizenden jaren geleden nog een
onlosmakelijk geheel vormden, bleken deze mensen zonder uitzondering niet
gehinderd te zijn de kennis van het onderwerp".
Dat zal u voor de meesten van mijn collega's wel meevallen, denk ik. Wat
mijn collega's en ik daarbij steeds weer constateren is, dat er helemaal
niet zoiets bestaat als "de" astrologie. Er zijn er tienduizenden soorten
van, die allemaal wat anders beweren. En als wij ons dan beperken tot een
specifiek type, om 't even welk, dan blijkt uit alle nette (dubbelblind)
experimenten dat die astrologie inhoudsloos is. Voor zover er sprake is
van "uitkomen" van
"voorspellingen", gaat het onveranderlijk om anecdotische zaken die zelfs
de meest elementaire kritische toets niet kunnen doorstaan. Daarom heeft
verdere "studie" geen zin, en is voor de astronoom tijdverspilling. De
goede raad van een wijze medemens geeft ons meer
houvast en grotere zekerheid dan wichelarij. De echte wetenschap geeft ons
meer vreugde dan verzinsels. Vriendelijke groeten,
Vincent Icke
Geachte heer Icke,
Dank voor uw antwoord op mijn e-mail van 7 september jl, dat aan
duidelijkheid niets te wensen overlaat. U schrijft o.a :"Daarom heeft
verdere "studie" geen zin, en is voor de astronoom tijdverspilling.". Deze
constatering beschouw ik dan ook als een direct antwoord op mijn laatste
zinnen van mijn brief aan U, die ik hier na citeer:
"Mocht u toch, ondanks Uw negatieve visie over de astrologie, mijn website
nader zou willen bestuderen, zou ik zeer erkentelijk zijn voor uw
(misschien niet malse) kritiek. Vooral op uw vakgebied kan ik misschien
onzin uitkramen. Ik hou van de wetenschap. Als ik ergens een omissie
gemaakt heb en word ik daarop op gewezen, ben ik altijd heel erg blij,
want dan kan ik mijn theorie bijstellen en eventueel verwerpen door kennis
van feiten die tegen mijn
geponeerde stellingen pleiten"
Toch neem ik vrijheid om U nog eens lastig te vallen met vragen op zuiver
astronomisch gebied, aangezien ik daarin net zozeer geïnteresseerd ben als
in de astrologie, vooral als het gaat over de zgn.'ontbrekende' materie
van onze kosmos. Met de vriendelijke groeten,
Tom de Booij
'Ontbrekende' materie: Govert Schilling zegt hierover: "Hoewel er in het
heelal miljarden sterrenstelsels te zien zijn, vertegenwoordigen deze maar
een klein deel van de totale hoeveelheid normale materie in het heelal. De
meeste materie die tijdens en kort na de oerknal is gevormd, moet elders
verstopt zitten"
Bijlage bij brief aan Professor Icke van zondag 7 september 2008
Enkele citaten uit mijn Uranische Nieuwsbrief 22
De steeds groter wordende kloof tussen de Astronomie en de Astrologie