Uranische Vijfster, Nieuwsbrief nummer 31
Baarn, 3 december 2005 (2 december 2005 is de nieuwe maan gezien in Oman, Zuid
Afrika, Virginia, Zuid Carolina en Arizona in de VS)
Stichting Democratisering Wetenschap en Astrologie
De symbolen uit vroegere tijden leven nog steeds voort in ons 'onder bewuste' zijn. (Deel 2)
5. De verering van de vrouw en het vrouwelijke geslachtsorgaan
De zondeval van de mens. Geschilderd door de Italiaan Titian ( c.1480-1576)
Hoe belangrijk de vulva was voor de periode waarin de vrouw een centrale plaats in nam, blijkt uit de vele grottekeningen of beeldjes van vrouwen figuren. Steeds is de vulva dominant aanwezig. Het is nog maar sinds kort dat men dankzij de vele archeologische vondsten zich een goed beeld heeft kunnen vormen van deze periode. De vroegere archeologen gingen uit van de stelling, dat deze samenleving werd gedomineerd door de man. Ook ging men er van uit dat het een barbaarse samenleving was geweest, zoals Raine Eisler (1987) dit met enkele zinnen veel beter kan omschrijven, p.3: "For here, as in most popularised writings on the subject, there still prevail the preconceptions of earlier scholars who saw the Palaeolithic art in terms of the conventional stereotype of "primitive": bloodthirsty, warlike hunters, in fact very unlike some of the most primitive gathering-hunting societies discovered in modern times".
We hebben op internet een groot aantal artikelen gevonden die zijn in te delen in twee categorieën. De eerste categorie is van mening dat de vrouwenbeeldjes obscene seks objecten of uitingen van een primitieve vruchtbaarheid symbool en er volgens hen geen aanwijzingen zijn om aan te nemen dat zij het symbool zijn van een Moeder Godin. Zij geloven ook niet aan de dominantie van de vrouw in deze periode. De tweede categorie die overtuigd is van het religieuze karakter van deze beeldjes. Alhoewel de vrouw een dominerende rol heeft gespeeld en de Moeder Godin tot haar leidraad heeft genomen. Het is een strijd van wel en niets, want er zijn geen geschreven schriftstukken gevonden uit deze periode, die hier uitsluitsel over zouden kunnen geven. Het enige wat ons bij de bestudering van deze beeldjes opvalt is de grote overeenkomst die deze beeldjes vertonen ondanks het feit dat zij op ver van elkaar verwijderde vindplaatsen en uit verschillende perioden zijn.
Ik heb een aantal afbeeldingen verzameld, vanaf 32.000 jaar geleden tot onze middeleeuwen, die ik stuk voor stuk de revue zal laten passeren. Deze zijn chronologisch gerangschikt.
Links en Rechts : Venus van Monpazier, Frankrijk. 25.-23.000 jaar, 8 cm. Dit beeldje werd in een vers omgeploegd akker in 1970 gevonden. Het is gemaakt van groene zeepsteen. De naar achter uitgestoken achterwerk en zwanger buik met een geopende vulva wijst op een vrouw die bezig is met het baren van een kind.
Links :. Venus van Willendorf, 24.000-22.000 jaar, 11 cm. Het is in 1908 door de archeoloog Josef Szombathy gevonden in het dorp Willendorf in Oostenrijk. Het is gemaakt uit een kalksteen, die niet in het gebied voorkomt waar het beeldje is gevonden. Het laat een vrouw zien met een grote overhangende buik, terwijl haar geslachtsdelen toch nog duidelijk waarneembaar zijn. Haar dunne armen liggen op de omvangrijke borsten. Kleine merktekens bij haar polsen verraden misschien dat zij een armband heeft gedragen. Haar borsten zijn niet hangend en duidelijk van een jonge vrouw. De tepels worden niet weergegeven. Het is duidelijk een beeldje dat een idool van de vruchtbaarheid van de vrouw voorstelt. Opmerkelijk is dat alle paleolithische "Venus" beeldjes geen gezicht laten zien. Iets wat op ons vreemd overkomt, immers het gezicht geeft toch de menselijke identiteit weer. Haar fysieke lichaam is duidelijk belangrijker. Haar hoofd is bedekt met rijen gevlochten haar in 7 concentrische cirkels. De top de bovenste cirkel heeft de vorm van een rozet. Het accent op het haar wordt in latere culturen gezien als een bron van kracht en als de zetel van de ziel. Ook een kenmerkende karakteristiek is het ontbreken van de voeten. De beeldhouwer heeft een idool voor ogen gehad, om die delen van een vrouwen lichaam te laten zien, die nodig zijn voor de conceptie en voor de voeding van het kind. Tijdens de ontdekking van dit beeldje is een rood oker pigment gevonden welke waarschijnlijk het symbool was zoals in vele latere culturen het leven gevend agens van het menstruele bloed. Een argument voor het symbolische karakter van de Grote moeder is, dat er geen overeenkomst was met de vrouwelijke skelet overblijfselen, die men heeft opgegraven.
Rechts: Venus van Petrkovice, Moravia, Tsjechië, 25.000-23.000 j.,4.6 cm.Het is gemaakt uit hematiet. Het zou het niet misstaan in een kunsthandel en doorgaan voor modern beeldhouwwerk.
Links: Vulva uit de grot van Tito Bustillo, Spanje, 20.000 j. Duidelijk is de rode kleuring door de oker, symbool voor het menstruele bloed. Rechts:Kenmerkend is de nadruk op de vrouwelijke geslachtskenmerken, met de zware borsten en de geprononceerde venusheuvel. De benen lopen taps naar elkaar toe, en voeten ontbreken, een algemeen kenmerk dat leidde tot de suggestie dat de beeldjes in de hand werden gehouden of misschien rechtop in de aarde werden gestoken. Een hoofd ontbreekt.
Links: Vrouwenbeeldje, Mal'ta, Siberië, 21.000 j. Uit ivoor gesneden. Opvallend is dat het beeldje een gezicht laat zien, iets wat we in beeldjes van de gelijke ouderdom niet zagen. Rechts: Vrouwenbeeldje in kalksteen uitgehouwen, Abri Pataud, Frankrijk, 21.000 j
Links: Drie vrouwenfiguren waarvan de romp alleen te zien, Yeliseevichi, Rusland 15.600 j. Rechts: Drie vulva's aangebracht op een kalkstenen wand in een grot in Angles sur l'Anglin, 14.000 j
Links: Vulva, Empie petroglyphe, Arizona, 9500 j. De vulva is 2,4 m hoog, 2 meter breed en 15 cm diep In een rotsblok in North Scottsdale is de vulva uitgehouwen in graniet In totaal zijn twintig van deze vulva's gevonden. Ze worden gezien als verering van geboorte leven en wedergeboorte. Midden: Jordan Valley, Jordanië, 8000 j. Rechts: Vulva, Lepinski Vir, Oost Servië aan de oevers van de Donau 7900 j. 48.1 cm.
Links: Gradistea Coslogeni, Roemenië, 7800 j. Midden: Lady of Parardzik, Centraal Bulgarije 6500 j. Vele inscripties, mogelijk begin van het schrift, haar hoofd is bedekt door een fallisch masker, met een prominente neus en zes kleine gaatjes, die een duidelijk een lach vertonen. Rechts: Vrouwenbeeldje, Vidra, Noord Roemenië, 6000 j.
Links: Vrouwenbeeldje, Japan. 5000-4000 j. Midden: Vrouwenbeeldje, Tempel Mnadjra, Malta, 7 cm, 5000 j. Interessant is de ondertitel van een foto van een beeldje gepubliceerd in een krantje ter gelegenheid van de kunst van Malta in het Allard Pierson museum in Amsterdam in 2004. "Mismaakte menselijke figuur. Waarschijnlijk zijn het beeldjes met een afbeelding van medische afwijkingen. Aangezien alle beeldjes min of meer misvormd zijn, werden ze misschien gebruikt bij het genezingsproces of als votief beeldjes". Commentaar overbodig. Rechts: Een soort bord uit de Cycladische cultuur, Syros Griekenland, 4500 j. 63 cm. Midden gedeelte een schip die op een spiraalvormige zee vaart, het onderste gedeelte een vulva geflankeerd door takken.
Boven: 3 afbeeldingen van een vrouw, Farsala, Thessaly, Griekenland 8300 j. 7.1 cm. Een positie die aangeeft dat zij de geboorte aan een kind gaat geven. De gezwollen vulva geeft dit ook aan. Drie lijnen op de rug. Onder: 3 afbeeldingen van vrouw, Hagar Qim, Malta 5000 j. 6.6 cm. Eveneens in geboorte houding. Negen lijnen op de rug zou kunnen aangeven de negen maanden van zwangerschap. Opvallend is de grote gelijkenis tussen de beeldjes, die zowel in vindplaats als in ouderdom - 2300 jaar - verschillen.
In Groot-Brittannië, Ierland, Frankrijk en Spanje zijn in kerken uit de Middeleeuwen vele vrouwelijke sculpturen gevonden, waarbij de vagina een dominante rol speelt. Ze worden Sheela-na-Gigs genoemd. Vermoedelijk komt deze naam uit het Iers : Sile ina Ghuib . Er zijn vele theorieën in omloop over deze beeldjes. Het waarschijnlijkst is dat ze stammen uit de tijd dat men de Vrouwelijke Godin religie aanhing.
Links en Rechts: Donyatt Somerset Engeland, 1328 AD, linker afbeelding uitvergroting van het rechter beeld.
Links: Oaksey, Wiltshire, Engeland.Midden: Studland kerk, Dorset kust,eiland van Purbeck. Rechts: Kilpeck, Herfordshire, Engeland
Oude religieuze tempels die de vorm van de moederschoot hebben
Vele graftombes hebben de vorm van het lichaam van de vrouw. Symbool voor de Moeder van de dood die de verwachting inhoudt dat men als het zaad dat in de Aarde wordt geplant nieuw leven zal voortbrengen.
Links Boven:. Norn Tump en Windmill Tump, Gloucestershire, Engeland, 5000 j. (resp. boven en onder); Rechts Boven: Silbury hill, Avebury, Marlbourough, Wiltshire Engeland, 5000 j. De tekeningen onder de foto laten zien een zwangere moeder in vergelijking met de heuvel. Onder: Creevykeel, Sligo, Ierland, 5000 j
Boven: Mnajdra tempel, Malta 5000 j. Onder: Ggantija Temple op het eiland of Gozo, Malta, 5000j.
Links: Graftombe Lepesnki Vir, vroegere Noord Joegoslavië 8000 j. Midden: Clady Haliday. County Tyrone, Ierland. Rechts: Shanballemond, County Tipperary, Ierland.
Stonehenge
Dr Anthony Perks komt met een theorie dat het megalitische bouwwerk
Stonehenge in Engeland symbool staat voor de vulva van Godin Moeder Aarde.
Het artikel is gepubliceerd in 2003:Stonehenge: a view
from medicine.Perks and Bailey J R Soc Med.2003;
Stonehenge, Engeland 5000 j.
Volgens Perks symboliseert Stonehenge, gezien vanuit de lucht, een vulva tijdens de bevalling van een kind. De altaarsteen vertegenwoordigt de clitoris. Deze steen heeft misschien vroeger rechtop gestaan. Het lege centrum ziet hij als het geboortekanaal. In het nabij gelegen Woodhenge is het lichaam gevonden van een geofferd kind in het centrum van de stenen cirkels. Het U vormige hoefijzer, gevormd door blauwe stenen, vertegenwoordigt de binnenste schaamlippen. De buitenste stenen cirkels vertegenwoordigen de buitenste schaamlippen. Er zijn over Stonehenge veel boeken en artikelen geschreven.
Zeer interessant is het boek van professor John North: Stonehenge, a new interpretation of prehistoric man and the cosmos. The Free Press, New York . 1996. ISBN 0-684-84512-1. Hij benadrukt het feit dat Stonehenge een religieus centrum is gweest en dat men toen zeer gefascineerd was op de beweging van zon, maan en sterren. Op het onderwerp Stonehenge kom ik nog uitvoerig terug bij het hoofdstuk over de vijfster en de gulden snede.
6. De evolutie van symbolen
Uit recente archeologische vondsten is komen vast te staan dat het eerste schrift veel ouder is dan het eerste schrift van Mesopotamië, zoals gewoonlijk wordt aangenomen. Uit inscripties op beeldjes is gebleken dat een aantal basis symbolen steeds weer terug komen. Nu we gezien hebben hoe belangrijk de rol van de vrouw vroeger is geweest, is dan ook niet verwonderlijk, dat de V vorm en de driehoek met de punt naar beneden daarbij direct naar voren springen. Zij waren het symbool voor de vulva. Het was een heilig symbool. Het is daarbij interessant om te vertellen dat de zwanen aan de maangodin waren gewijd vanwege hun witte verentooi en omdat de V-formatie van hun vlucht de vorm had van een vulva. Ze vlogen tijdens de midzomer in noordelijke richting naar onbekende broedplaatsen en namen de ziel van de gedode koning mee.
Gimbutas (2001) geeft een aantal symbolen van de Vinca cultuur (7200-6000 j.) uit Roemenië, waarin opvalt de rol die de V vorm speelt en de daaruit ontwikkelde vormen. Zij heeft deze ontleend aan de studies van Shan M.M. Winn: "The Signs of the Vinca culture "(1973) en "Pre-Writing in Southeastern Europe: The Sign system of the Vinca culture". (1981). Hij gaat van 5 basis symbolen : (1)een rechte lijn, (2)twee rechte lijnen die elkaar in het centrum snijden (+), (3) twee lijnen die elkaar aan het eind snijden (V), (4) een punt, en (5) een gebogen lijn. Gimbutus gelooft echter niet dat de V vorm ontstaan is door een rechte lijn, omdat het al eerder in het Paleolithicum werd gebruikt.
Symbolen van de Vinca cultuur (7200-6000 j) uit Roemenië (Gimbutas, 1989)
In dit verband is het interessant om te vermelden, dat door Martin Brennan een schema van een aantal symbolen is opgesteld door zijn studie van inscripties van de Ierse megalieten van 5.500 jaar geleden. Behalve de aan de V vorm gerelateerde symbolen zien we de cirkel en de spiraal als symbool naar voren komen. Brennan (1994) zegt hier over het volgende: "Megalithische kunst is sterk abstract en maakt gebruik van negen geometrische basis vormen".
Symbolen van de megalitische kunst 5000 jaar geleden (Brennan, 1994)
Voor ik de genoemde symbolen de revue zal laten passeren, wil ik even stil staan bij een heel interessante studie in 1988 van J. D. Lewis-Williams en T.A.Dowson "The Signs of All Times". Zij hebben een theorie naar voren hebben gebracht door te beweren, dat bepaalde symbolen uit het Paleolithicum zijn geproduceerd in een veranderde staat van het bewustzijn, in een soort van hallucineerde toestand. Zij zijn tot deze conclusie gekomen, omdat zij in een laboratorium mensen toen zij in een hallucineerde toestand verkeerden, soortgelijke symbolen konden laten tekenen als die van de vroegere symbolen uit het Paleolithicum. Het zijn zgn. entoptische verschijnselen, die in de hersenen optreden bij het gebruiken van hallucinerende drugs. Bij elke mens kunnen soortgelijke verschijnselen - fosfenen - optreden. Fosfenen zijn heldere lijnen en stippen, die we soms zien als we onze ogen sluiten of in het donker zitten of door onze gesloten ogen te wrijven. De meest gebruikelijke fosfeen is als we, bij het niezen of een klap op de kop, sterretjes zien. We zien licht zonder dat we licht ontvangen. Bij het innemen van drugs, koorts of in staat van een trance kan dit fenomeen sterker worden en kunnen de patronen gecompliceerder worden. Men ziet dan spiralen, cirkels, zigzag lijnen die in concentrische cirkels bewegen of zowel horizontaal als verticaal of in gefragmenteerde patronen optreden.
Lewis-Williams en Dawson zien veel overeenkomsten tussen de Boven Paleolithische kunstvormen en shamanistische seances van moderne jagers en verzamelaars. Zij zagen bij de Tukano stam uit Columbia dat gedurende hun eerste trance fase zij "grid-patterns, zig-zag lines, and undulating lines alternating with eye-shaped motifs, many coloured concentric circles or endless chains of brilliant dots" zagen. Zij hebben ook onderzoek gedaan naar andere stammen zoals de Bosjesmannen in Zuid Afrika, de Coso Shoshone stam uit Californië. Hoewel zij met theorie in het begin sterk kritiek ondervonden, is men toch geleidelijk aan tot de overtuiging gekomen, dat hun theorie niet zo gek is als het aanvankelijk leek. Twee proefschriften zijn verschenen die nader op het werk van Lewis-Williams en Dawson ingaan : Lina Thurtson (1991) en Suzanne Carr (1995).
Overeenkomsten van symbolische figuren. Linker kolom: getekend door proefpersonen in laboratorium onder verschillenden veranderde bewustzijnstoestanden. 2e kolom van links door de Bosjes mannen in Zuid Afrika. 2e kolom door Indianen in Californië..Rechter kolom: paleolithische kunstuitingen (Lewis-Williams en Dawson (1988),Carr (1995))
Overeenkomsten in symboliek tussen laboratoruim condities en neolitische omstandigheden (Lewis-Williams en Dawson (1988),Carr (1995)
7. De overeenkomsten van symbolen uit vroegere tijden en symbolen uit de tegenwoordige tijd.
Voor de culturele uitingen in de vorm van rotstekeningen, beeldjes en bouwwerken zijn de baarmoeder en de vulva van de vrouw de grote inspiratiebron voor de vroegere mens geweest. In een reeks van afbeeldingen, die dateren vanaf 32.000 jaar geleden tot en met de Middeleeuwen, heb ik al laten zien welke rol dit heeft gespeeld. Vanaf 30.000 jaar geleden vinden we een aantal inscripties, die beschouwd kunnen worden als de voorlopers van ons hedendaagse schrift. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de V vorm en de driehoek daarbij een grote rol spelen. Zij waren het symbool voor de vulva, een heilig symbool. In direct verband met de V vorm en de driehoek is geassocieerd het chevron symbool. twee of meerdere V's boven elkaar. Ook de zig-zag lijn is al en heel oud symbool, een aantal V's niet boven elkaar maar naast elkaar. Direct daaraan gekoppeld is het M teken. De X vorm is in feite twee V's met de punten tegen elkaar. Een andere vorm die veel voorkomt zijn twee V's met de twee punten tegenover elkaar, er ontstaat dan de ruit vorm. Daarna komt het meander/labyrint symbool aan de orde. De cirkel en de spiraal symbolen komen in iets latere tijd sterk naar voren. Van nog jongere datum - rond 5000 jaar geleden - is de vijfster. In Mesopotamië voor het eerst op een kleitablet gevonden. We vervolgen dan het voorkomen van de vijfster tot op de huidige dag. De zesster werd al gebruikt door de Egypten 3000 jaar geleden..Als laatste belangrijke symbool is de Vesica Pisces, twee overlappende cirkels met de ovale amandelvormige mandorla, die een belangrijke rol vooral in de christelijke symboliek speelt.
Schematisch overzicht van de evolutie van de 10 symbolen door de tijden heen. 1. V teken, 2. Zig-zag lijn, 3. Driehoek, 4. Ruit, 5. Meander, 6. Spiraal, 7. Cirkel, 8. Vijfster, 9. Zesster, 10. Vesica Pisces (eigen tekening).
Voorbeelden van de 10 symbolen door de tijden heen. 1. V teken, 2. Zig-zag lijn, 3. Driehoek, 4. Ruit, 5. Meander, 6. Spiraal, 7. Cirkel, 8. Vijfster, 9. Zesster, 10. Vesica Pisces
Hoe kan ik nu mijn stelling, dat al deze genoemde symbolen een grote rol spelen in ons 'onder bewuste zijn', onderbouwen?
Bij de behandeling van de genoemde symbolen, geef ik tevens een aantal symbolen, die we heden ten dage overal op straat, in de media, in de pers etc. tegen komen. Het begrip logo speelt in onze tijd een heel belangrijke rol. In het Groot woordenboek van Dale staat onder het woord logo: vignet, embleem, herkenninsgteken. Over de oorsprong van de logo las ik op internet het volgende:
"The origin of logotypes goes back to the 19the century when industrial manufacture of products became important.(…) At that time, a significant part of the population was still illiterate. The industrial leaders became soon aware that the public would not easily differentiate their product from the same product of their competitors. More and more manufacturers began therefore to include a symbol, sign, or emblem on their products, labels and packages, so that all the buyers could easily recognize the product they wanted".
Er zijn heel wat bedrijven die zich gespecialiseerd hebben in het ontwerpen van logo, dat een heel vak op zich zelf is geworden. Als men logo designers intikt op het internet, kan men daar getuige van zijn. Het is een wereldwijd verbreide industrietak geworden. De ontwerpers weten echter waarschijnlijk niet dat ze een greep doen in de grote zak van het 'onderbewuste' zijn. Zij denken origineel te zijn, maar in feite grijpen ze terug op hele oude symbolen. Gelukkig maar dat ze zich daar niet bewust van zijn dat zou het creative proces misschien ongunstig kunnen beïnvloeden. Ik schreef in mijn Uranische Vijfster nieuwsbrief nr. 11 het volgende:
"Zoals we zo juist hebben gesteld, maakt iedereen dus een beeld van de wereld om hem heen die sterk persoonlijk getint is en sterk beïnvloed wordt door het persoonlijke onbewuste. Maar behalve dit persoonlijke onbewuste hebben we allemaal als mensen, een ding met elkaar gemeen, dat is het collectieve onbewuste . Het is een reservoir van alle ervaringen opgedaan tijdens de ontwikkeling van de mensheid die we met ons meedragen. Men zou dit platvloers kunnen vergelijken met een hele grote zak gevuld met ons collectief onderbewuste. De kunstenaars hebben nu een speciaal zintuig ontwikkeld of meegekregen als talent, waarvan ze zich niet bewust is, maar waar bij zij meer greep hebben letterlijk en figuurlijk om die dingen uit de zak te halen die bij andere mensen bepaalde snaren weten aan te raken. Nadat de kunstenaars een greep uit de zak hebben gedaan laten ze dan hun creaties uit hun handen vloeien op het doek of papier. Daarna laten ze de beelden op hun inwerken, wanneer ze er goed mee resoneren, laten ze het zo, maar soms voelen ze intuïtief aan, dat het niet beantwoordt aan wat ze onbewust voor ogen had , dus als het niet klopt doen ze weer een nieuwe greep uit de grote zak. Het is deze wisselwerking tussen het actief graaien en het weer laten inwerken, dus in alle stilte voelen en ontvangen van beelden die ze eruit hebben gegooid. Ze zijn dus in staat om de wisselwerking tot stand te brengen tussen hun deel van het collectieve onbewuste en het doek of steen waardoor ze het op die manier aan ons kunnen doorgeven. Zo komt het dat het ene schilderij iemand niets doet, terwijl het andere opeens een gevoelige snaar bij hem of haar raakt. Er zijn schilders zoals van Gogh, die een heel goede greep uit de grote zak hebben gedaan, maar dat men zich pas veel later daarvan bewust werd hoe goed die greep wel is geweest".
Hieronder geef ik een drietal voorbeelden die laten zien hoe oude symbolen weer tot nieuw leven komen.
1. Een mooi voorbeeld van de geschiedenis van een logo is dat van Shell met de bekende schelp. In London handelde Marcus Samuel in curiosa. Hij verkocht doosjes beplakt met schelpen aan kinderen en toeristen. Toen zijn Shell winkel steeds beter liep voegde hij nieuwe artikelen aan zijn assortiment toe zoals juwelen, kerosine en later olie. Uiteindelijk handelde hij wereldwijd rond 1830. Zijn zoon, eveneens Marcus Samuel geheten, vestigde samen met zijn broer Samuel Samuel de Shell Transport and Trading Company in 1897. Toen Marcus in 1892 zeeschelpen in de Kaspische zee verzamelde, kwam hij op het idee om lampenolie uit de regio te exporteren.Hij heeft toen de zeeschelp als zijn handelmerk genomen, wat nu waarschijnlijk het meeste bekende logo in de wereld is. In 1971 is de laatste versie van het logo door Raymond Loewy ontworpen. In het schilderij van Botticelli de geboorte van Venus beeld zien we haar staan op een grote zee schelp De schelp speelt in het vroege Christendom een belangrijke rol. Het symbool van de doop en bedevaart. Vooral de bedevaart naar het graf van de apostel Jacobus de Meerdere in Santiago de Compostella
. Jacobus is vaak afgebeeld als een pelgrim naar Santiago. Aan de hoed en op zijn borst draagt hij de pelgrimsschelp, die vanaf de twaalfde eeuw het teken van de pelgrim naar Galicië is.
Links: Venus geboorte geschilderd door Botticelli. Rechts: het logo van de oliemaatschappij Shell
2. De Fransman André Citroën begon met zijn autofabriek in 1919. Hij werd geboren in 1878 als kind van een Hollandse Joodse diamantair Levie Citroën en de Pools-Joodse Amalie Kleinmann. Toen André Citroen op bezoek was in Polen bij zijn familie, zag hij in een fabriek pijlvormige houten tandwielen. Dit gaf zijn idee om met deze vorm tandwielen te gaan fabriceren. Hiervan stamt het logo voor de auto,s die hij later ging fabriceren.
Links Boven: Deksel met markant gezicht, met ogen omringd door driehoeken en een chevron op het voorhoofd, Vinca, Roemenië, 7200-7000 j. Rechts Boven: affiche van de tandwiel fabriek van Citroën in Frankrijk Links Onder: Chevron teken op een bot, Cuina Turcului, Zuid-west Roemenië, 10.000 j, 24 cm; Rechts Onder: logo van het automerk Citroën.
3. Een ander symbool dat een krachtige werking heeft en stamt uit het verleden is, dat van de Hamburger MacDonald's. Het overbekende logo van MacDonald's is door Jim Schindler in 1962 ontworpen. Hij heeft het vroegere logo van twee aparte grote gele bogen samengevoegd tot de bekende M, die overal ter wereld, op grote zuilen aangebracht, is te zien. (28.000 restaurants in 120 land, 45 miljoen klanten per dag, drie miljoen kilo frietjes per dag!)
Links: Vaas met dubbel M teken. Tisza, Battonya, Zuidoost Hongarije, 7200 j; Rechts: Logo van MacDonald's.
Einde tweede deel van het artikel over de symbolen uit vroegere tijden, die nog steeds voortleven in ons 'onderbewuste' zijn.
In de komende nieuwsbrief nummer 32 wordt het hoofdstuk 7. De overeenkomsten van symbolen uit vroegere tijden en symbolen uit de tegenwoordige tijd nader uitgewerkt. In nieuwsbrief nummer 33 komen de vijf- en zesster met hun historie en samenhang aan de orde.
Gebruikte literatuur:
Brennan, Martin (1994) The Stones of Time: Calendars, Sundials and Stone Chambers of Ancient Ireland. Inner Traditions Bear and Company
Eliade, Mircea (1973) Australian Religions. Symbol, Myth and Ritual Series 2. Ed. Victor Turner. Ithaca: Cornell University Press, 1973.
----- (1974) Shamanism: Archaic Techniques of Culture. Rev. ed. Princeton, NJ: Bollingen Series 76. Princeton University Press.
Eisler, Riane (1987) The Chalice & the Blade, HarperSanFrancisco. ISBN 0-06250289-1
Gimbutas, Marija (1989) The Language of the Goddess. Thames & Hudson. ISBN 0-500-28249-8
----- (1991) The civilization of the goddess: the world of Old Europe. HarperCollins Publishers, New York. ISBN 0-06-250337
----- (1996) The Goddesses and Gods of Old Europe 6500-3500 BC. Myths and Cult Images University of Californian Press. ISBN 0-250-04655-2
----- (1999) The living Goddess. Univ. of California Press. ISBN 0-250-22915-0
Jung, C.G. (1959) The archetypes and the collective unconscious. Princeton University Press
Klüver, Heinrich (1966) Mescal and Mechanisms of Hallucination, University of Chicago Press, 1966
Lewis-Williams J.D. & Dowson T.A. (1988) The Signs of All Times. Entoptic Phenomena in Upper Palaeolithic Art, Current Anthropology, no. 29
Williams, J.D. (1991) Wrestling with analogy: A methodological dilemma in Upper Palaeolithic art research. Proceedings of the Prehistoric Society 57:149-162