Lezing voor het 14e Najaars Astrologiecongres in Oldenzaal gehouden Zaterdag 6 november 2004 11.45 uur door Dr Tom de Booij:
"Het wonder van de donkere fase van de Maan"
Figuur 1: Boven: onze planeet aarde gezien vanaf de maan; Midden Links: de Stervende Maan; Midden Rechts : de Nieuwe Maan; Onder: de Donkere fase van de Maan
Inhoudsopgave:
1. De acht fasen van de maan volgens de astrologen
Allereerst ga ik na hoe de westerse astrologen denken over de cyclische relatie van maan tot de zon. Er worden verschillende indelingen gehanteerd. De drievoudige verdeling is gebaseerd op de driehoek: de wassende maan, de volle maan en de afnemende maan. De viervoudige verdeling is afgeleid van het vierkant of kruis: Eerste kwartier, Volle maan, Laatste kwartier en Nieuwe maan. Dane Rydhyar herontdekte de oude maansomlopen. Hij onderscheidde acht fasen in het licht van persoonlijkheid's types. Deze indeling heb ik in een aantal astrologische boeken terug gevonden. Darby Costello (p.134) vat goed samen wat Rudhyar in zijn boek "Lunation Cycle" heeft gezegd. Rudhyar zegt dat als de Zon en maan in conjunctie samenkomen een "kiem idee" naar voren komt. De eerste helft van de cyclus is als het groeien van het idee dat tot volheid komt - in de Volle maan - waar het volledig werkelijkheid kan worden. Als de maan gaat afnemen zal komt de creatieve betekenis van de oorspronkelijke kiem vrij. De hoek afstand tussen de zon en maan vertelt, volgens haar, wat voor rol je speelt in het tot uitdrukking brengen van het kiemidee. Ook zij hanteert achtvoudige indeling van Rudhyar.
Indeling Maan fasen zoals die gebruikt wordt door de astrologen:
1. Nieuwe Maan 0º- 45º
2. De Groeiende Maan (Crescent) 45º- 90º
3. Het Eerste Kwartier 90º-135º
4. De Bolle Maan (Gibbous) 135º-180º
5. De Volle Maan 180º-225º
6. De Verbreidende Maan (Disseminating) 225º-270º
7. Het Laatste Kwartier 270º-315º
8. De Zaaiende Maan (Balsamic) 315º-360º
Figuur 2. De acht fasen van de maan volgens westerse astrologen (Demetra George, 1992)
Demetra George (1992) geeft een uitstekende beschrijving van de verschillende fasen. Ze laat de nieuwe maan fase beginnen met het zaadje dat in het donker ontkiemt. Met het licht van de wassende maan komt het eerste zachte sprietje boven de grond. Gedurende het eerste kwartier krijgt de steel en het blad een definitieve vorm. In de wassende bolle maan fase vormen zich knoppen met de belofte en de verwachting, dat de bloem bloeit gedurende de volle maan fase. De afnemende fase komt overeen met de vruchtvorming van de cyclus. De laatste fase is die van de oogst van het gewas. Het zaadje van de plant wordt nu in de grond gestopt om vervolgens tijdens de volgende cyclus weer te ontkiemen. In de tekening zien we dat de zon links tijdens de eerste fase van de maan de maan zou moeten belichten van een zon die rechts getekend zou moeten worden. Rudhyar was er sterk opgebrand om na te gaan wanneer de nieuwe maan vóór de geboorte had plaatsgevonden. Voor velen zal het teken waarin de conjunctie van Zon en Maan valt een ander zijn dan waar het zonneteken bij de geboorte valt. De afnemende fase komt overeen met de vruchtvorming van de cyclus. De laatste fase is die van de oogst van het gewas. Het zaadje van de plant wordt nu in de grond gestopt om vervolgens tijdens de volgendeIn de tekening zien we dat de zon links tijdens de eerste fase van de maan de maan zou moeten belichten van een zon die rechts getekend zou moeten worden. Rudhyar was er sterk opgebrand om na te gaan wanneer de nieuwe maan vóór de geboorte had plaatsgevonden. Voor velen zal het teken waarin de conjunctie van Zon en Maan valt een ander zijn dan waar het zonneteken bij de geboorte valt. Bernadette Brady (1999) gaat ook uit van de achtfasen indeling van Rudhyar bij haar bespreking van de secundair progressieve maanfasen. ( Secondaire progressies zijn gebaseerd op de formule één-dag-voor-één-jaar. De beweging in de loop van één dag staat voor beweging van de progressieve planeten - in dit geval de maan - in één jaar). Bij de progressieve maanfase blijkt dat als de progressieve Maan de fase grenzen - zoals door Rudhyar zijn aangegeven - tot op 12 graden ervóór genaderd is de nieuwe fase al intreedt. Hierdoor komt er meer ruimte voor de abrupte overgang van Zaaiende Maan in de Nieuwe Maan fasen. De donkere fase van de Maan duurt dan ook ruim drie dagen. Volgens Brady begin de donkere fase 12 graden voor het moment van de conjunctie zon-maan de astronomische nieuwe maan. In de volgende afbeeldingen zullen we nader ingaan op de donkere fase van de maan.
2. Astronomische Nieuwe Maan = Donkerste fase van de Donkere Maan
Psalmen 81:4 "Blaas op de ramshoorn bij nieuwemaan en bij volllemaan voor onze feestdag".
Door astronomen en astrologen wordt het exacte moment gebruikt waarop in de donkere fase van de maan, zon, aarde en maan staan precies in een rechte lijn (conjunctie). Ze noemen dit de nieuwe maan. De bepaling van het exacte moment van de astronomische nieuwe maan is pas mogelijk geweest na 330 v. Chr. Daarvoor verstond men onder de nieuwe maan het moment wanneer het eerste maansikkeltje aan de westelijke avond hemel te zien was, na de 2-3 maanloze nachten. Maar ook nu nog worden Joodse en Islamitische maand- en feestdagen vastgesteld op het moment wanneer de maan weer te zien is na de maanloze nachten. De nieuwe maan geeft de start aan van elke Joodse maand. Dit is de meest centrale datum in de Joodse kalender. Zonder nieuwe maan zijn er geen feestdagen denkbaar. Alle Joodse feestdagen houden rekening met het moment van het verschijnen van de nieuwe maan. (Rosh Chodesh= Nieuwe Maand). Het was de hoogste Joodse Rechtbank de Sanhedrin, (71 leden), die na de getuigenissen te hebben gehoord van ten minste twee personen, die het eerste maansikkeltje hadden gezien, de eerste van de maand proclameerden: de Rosh Chodesh (Nieuwe Maand). Als er geen getuigen komen na de dertiende dag, wordt de Rosh Chodesh bepaald op de 31 st dag na de vorige Rosh Chodesh . De vorige maand had dan dertig dagen. Voor de Islam is het verschijnen van het eerste maansikkeltje van groot belang voor het bepalen van hun feestdagen. De Islamitische Ramadan wordt ook bepaald wanneer door ten minste 2 getuigen de nieuwe maan wordt waargenomen. De totale duur van de donkere fase van de maan, dwz als de maan voor de mensen op aarde niet zichtbaar is, ligt tussen 1½ en 3½ dag.Toen het eerste sikkeltje in Austin, Texas werd gezien, heeft de Islamitische Shura en Fiqh Raad van Noord Amerika de eerste dag van de Ramadan bepaald op vrijdag 15 oktober 2004. De nieuwe maansikkel is gezien op enkele plaatsen in Verenigde Staten gezien op 13 november 2004. De feestdag Eid-ak-Fitr (suikerfeest) is voor Noord Amerika bepaald op 14 november 2004. (Zie hiervoor de website www.moonsighting.com/moon/html).
We moeten niet vergeten, dat men vroeger, toen de maan in de religie nog een dominante rol speelde, niets wist over het feit, dat de maan rond de aarde draaide en dat tijdens de donkere fase de maan geen licht van de zon aan de aarde kon doorgeven. Het enige wat ze konden waarnemen was, dat de maan steeds minder licht gaf, als het ware werd opgegeten, tot zij tot hun grote schrik en angst bemerkten, dat gedurende enkele dagen de maan geheel uit de hemel verdween en zij vurig hoopten, dat zij weer terug zou keren met haar levensgevende kracht. Laurens van der Post was verbaasd toen hij een lange reis maakte met bosjesmannen en zag dat zij op een nacht dansten zonder te slapen, terwijl ze de volgende dag een lange reis voor de boeg hadden. Ze vertelden hem, dat zij de maan hun liefde moesten betuigen, anders zou zij niet terugkomen. De Sakai mensen van het Maleisische schiereiland geloofden, dat de maan op de aarde was gevallen tijdens de donkere fase en gebruikten magische rituelen om haar weer in de hemel terug te brengen. Ze gaan daarbij dansen om de terugkeer mogelijk te maken. Misschien is dit wel de oorsprong van onze danscultuur. De Dieguenas van zuidelijk Californië hadden de gewoonte om, wanneer de nieuwe maan was verschenen, hardloopwedstrijden te organiseren in de hoop, dat zij daarmee de loop van de hemellichamen konden helpen.
We stellen nu voor, om in plaats van het woord "Nieuwe Maan", dus het moment wanneer de zon in conjunctie (samenvalt) met de maan, te vervangen door het begrip "Astronomische Nieuwe Maan". De periode, dat de maan voor ons mensen op aarde niet meer zichtbaar is, het begrip "donkere fase van de maan" te gebruiken. Deze periode staat dan tegenover de "verlichte fase van de maan", wanneer zij door de zon wordt beschenen en haar gereflecteerde licht aan de aarde doorgeeft. Het woord "nieuwe maan" uitsluitend en alleen te gebruiken, voor het moment waarop het eerste maansikkeltje aan de westelijke hemel verschijnt.
Om nog eens duidelijk te onderstrepen wat wij onder de nieuwe maan verstaan, citeren we vrij uit een interessant artikel: De nieuwe maan in de Hebreeuwse Bijbel (Karaite Korner), omdat hier wordt gewezen op de verwarring omtrent het gebruik van de nieuwe maan.
"Veel mensen zijn op een dwaalspoor gebracht door het onjuiste gebruik in de moderne talen van de term "Nieuwe Maan". Moderne astronomen hebben deze wat ongebruikelijke term aangenomen om te verwijzen naar de conjunctie (wanneer de maan tussen de aarde en de zon doorgaat en de maan niet vanaf de aarde zichtbaar is), hoewel die term altijd betrekking had op het eerste zichtbare streepje van de maan. In verwarring gebracht door de term "Nieuwe Maan" door de moderne Astronomie hebben sommige mensen bijbelse ondersteuning gezocht voor de onjuiste betekenis van deze term. Verondersteld is dat de oude Israëlieten naar de "Oude Maan" konden kijken en zo de Dag van de Conjunctie konden bepalen op het moment dat de Oude Maan niet meer in de ochtend zichtbaar was. Zo’n methode zou echter in het Midden-Oosten geen enkele zin hebben, aangezien de zogenaamde "Verborgen Maanperiode" wel 3 ½ dag kan duren. Het is in feite de normaalste zaak van de wereld dat een maan gedurende 2 ½ dag verborgen blijft. Hoe zouden de oude Israëlieten hebben geweten wat exact de Dag van de Conjunctie was? Aan de andere kant waren de oude Israëlieten zich wel bewust van de Wassende Nieuwe Maan. In tijden van weleer werkten de mensen van zonsopgang tot de avondschemering en hen zal wel opgevallen zijn dat de Oude Maan in de ochtendhemel steeds kleiner werd. Zodra de ochtendmaan verdwenen was bleven zij ongetwijfeld in spanning afwachten totdat 1 ½ - 3 ½ dag later de maan opnieuw in de avondhemel verscheen. Nadat de maan enkele dagen verdwenen was geweest verscheen hij opnieuw in de vroege avondhemel. Zij noemden hem dan ook de "Nieuwe Maan" ofwel "Chodesj"".
3. Twee versies van de donkere fase van de Maan
In onze tijd waar zijn we opgegroeid met abstracte begrippen als nul of de astronomische nieuwe maan, en hebben we het gevoel voor deze donkere maan dagen verdonkeremaand (in het Engels is dit woord: spirit away!).Het is nogal merkwaardig, dat in de astrologische literatuur, zelfs die juist sterk ingaat op de mysteries van de donkere maan, de nieuwe fase van de maan laat beginnen bij de conjunctie met de zon, dus het punt van de astronomische nieuwe maan en niet bij het moment wanneer het eerste maansikkeltje zichtbaar wordt.
Figuur 3. De Donkere fase van de Maan. Deze eindigt op het moment van de conjunctie Zon en Maan. (Demetra George, 1992)
In de literatuur ben ik voorbeelden tegengekomen, waarop het begrip nieuwe maan dan weer wordt gebruikt als het donkerste punt van de donkere fase (de astronomische nieuwe maan) en dan weer voor het moment waarop het eerste sikkeltje aan de hemel verschijnt. Ergens in de donkere dagen van de verborgen maan zal het zaad ontkiemen, maar daarvan kunnen we niets zien en we weten ook niet precies wanneer dat is gebeurd. We zien het ontkiemde zaadje pas in haar vorm wanneer ze als eerste jonge sprietje uit de grond komt. Wat er in de grond of in de baarmoeder of het ei allemaal gebeurt, is omgeven met het grote wonder en dit moeten we ook zo laten! Pas wanneer iets voor ons zichtbaar is, kunnen we zeggen, dat het nieuwe leven is begonnen. Het begin van het leven. Het moment waarop iets levensvatbaar is. Maar daarvoor is de nieuwe cyclus al wel begonnen. In de astrologische literatuur laat men echter de geboorte wanneer iets zichtbaar is, beginnen op het punt waar de maan op haar donkerst is (de astronomische nieuwe maan).
Figuur 4. A. Versie van de Donkere Fase van de Maan volgens Demetra George. B. Mijn versie.(zie verklaring in tekst)
Om dit te illustreren geven we een figuur weer waarin geen betekenis wordt gehecht aan het punt van de cyclus waar de maan weer aan de hemel verschijnt na haar Zo geeft Demetra George in haar boek "The Mysteries of the Dark Moon" een figuur waarin het moment van de geboorte gelijk wordt gesteld met het moment van de astronomische nieuwe maan. We hebben deze figuur gewijzigd, zodat de donkere dagen van de maan eindigen, wanneer het eerste sikkeltje aan de hemel verschijnt of het eerste sprietje boven de grond komt of wanneer de vogel uit zijn ei kruipt, of de vlinder wegvliegt uit haar cocon of de beer uit zijn winterslaap wakker wordt en voor de mens het cruciale moment wanneer het hoofdje bij de geboorte zichtbaar wordt. In het zelfde boek van Demetra George geeft zij bij de behandeling van de maanfasen het moment van het ontkiemen van het zaad wel het goede moment aan, namelijk tijdens de donkerste fase van de donkere maan. Alleen zullen we nooit het exacte moment weten wanneer het zaad ontkiemt. Er is nog iets bijzonders aan de hand met de donkere fase van de verborgen maan. Zij heeft de zon voor haar alleen en zij kan haar mysterie met de zon delen zonder met de aarde rekening te houden. Zij is als het ware symbolisch gezien ontslagen van haar taak om het licht van de zon in een gefilterde toestand aan de aarde door te geven In de astrologie staat de zon voor het ego bewustzijn. De maanloze nachthemel is voor de mens het moment waarop zijn ego als het ware even wordt verduisterd en de mens zich kan overgeven aan het mysterie, de donkere spelonken van zijn onder- bewustzijn, een tijd van inkeer, intuïtie, introspectie, evaluatie etc zonder iets te moeten willen, zonder zijn ego te laten en moeten gelden.
4. Donkere- versus de Verlichte fasen van de Maan
De donkere maan is de fase dat de Maan voor ons geen vorm, maar wel energie heeft. Het is een fase waar een transformatie plaats vindt. De oude vorm van de stervende maan verandert in energie en deze krijgt bij de Nieuwe Maan weer een nieuwe vorm.Een vergelijking met de kwantum mechanica zouden we hier willen maken. In de kwantum mechanica kunnen wij onze waarneming zo instellen, dat de licht energie (foton) waarnemen als golf of als deeltje, nooit beide tegelijkertijd. Voor we onze waarneming hebben gedaan bevindt zich de energie in een vormloze staat (te vergelijken met de donkere fase van de maan) en heeft het iets mysterieus. De waarnemer van een kwantum systeem verstoort het systeem door het te observeren. Bij de waarneming valt deze superpositie toestand uiteen in een golfpatroon of een deeltje. Hierover zei eens de beroemde kwantum fysicus Richard Feynman:
"Ik denk dat je gerust kunt stellen dat niemand de kwantummechanica begrijpt. Vraag je , als je het enigszins kunt vermijden, niet af ‘hoe kan dat nou‘, want dan raak ‘je ‘in het slop’, een doodlopende steeg waaruit nog nooit iemand is ontsnapt. Niemand weet hoe het kan"
Hiermee geeft hij haarfijn aan wat het grote mysterie is. Dat iets verdwijnt, zijn vorm verliest en toch weer in een nieuwe zichtbare vorm verschijnt. Zo moet het ook voor de mensen vroeger volkomen raadselachtig zijn geweest, dat de maan opeens verdween, haar vorm verloor om na een paar dagen weer aan de hemel te verschijnen in een andere vorm. Wij weten nu dat de zon de maan beschijnt en is het voor zo vanzelfsprekend. Maar vergeet niet dat het voor de vroegere mensen helemaal niet zo vanzelfsprekend was!Men verdeelt soms de fasen van de vier delen. Dit lijkt mij niet juist. Het is beter om eerst de fasen van de Maan in tweeën te verdelen. De donkere versus de verlichte fase van de Maan.
Wil men de nieuwe maan en de stervende maan in de cyclus betrekken, danb komt men uit op 9 fasen voor de verlichte Maan. In het boek van Gail Wood "Sisters of the Dark Moon" wordt de maancyclus in negen fasen verdeeld, dit is volgens haar om een onderscheid te maken tussen de Nieuwe Maan en de Donkere Maan. Ze noemt de Nieuwe Maan als het eerste sikkeltje aan de hemel verschijnt. Het begin van het leven, maar zegt er niet bij het begin van het zichtbare leven. De laatste fase is de Donkere fase, maar geeft geen plaats voor de Stervende Maan het laatste sikkeltje er niet bij.
.
Figuur 5. De Donkere fase versus de Verlichte fase van de Maan. De Verlichte fase onderverdeeld in negen fasen.
Het is mij opgevallen, dat wel veel over het Nieuwe Maan sikkeltje wordt besproken en geschreven, het zichtbare begin van het leven, maar dat over de stervende fase niet wordt besproken. De dood is in onze cultuur nog steeds een zeker taboe. In de vroegere Moeder Godin religie was de stervende fase de inleiding voor de dood en de er op volgende hergeboorte. De dood niet als eindpunt van het leven te zien, maar de tijd dat de vorm van de energie is verdwenen en zoekt naar een nieuwe vorm, de hergeboorte. Het is deze cyclische gedachte, die in onze tijd is verdonkeremaand Vrijwel alle ‘primitieve’ religies aanbaden de maan als de levensgever. Sterk verbonden met de mysteries van de vrouw. De zon echter werd als minder belangrijk beschouwd. Heel aardig is een Lettische mythe waarbij de maan tegen de zon zegt:
"Waar ben je zo trots op[? Is dat de hitte die je aan de aarde hebt gegeven? Ik doe meer, ik veroorzaak alle groei en al het bestaan, ik breng tot leven en ik breng tot dood?"
Vroeger dacht men zelfs dat het licht een andere oorsprong had, dan dat het afkomstig zou zijn van de zon. Van de maan was het duidelijk dat zij licht gaf. Ook was zij er de oorzaak van dat de sterren werden door haar werden beschenen. We vinden zelfs in de patriarchale bijbel in het boek van Genesis dit zelfde denkbeeld terug. Eerst was er het licht en daarna de zon, maan en sterren.
Genesis 1:3: " God zei : "Er moet licht komen en er was licht". Pas in de verzen 14-19 van Genesis 1 worden de zon, maan en sterren door God gemaakt. "God maakt de twee grote lichten, het grootste om over de dag te heersen, het kleinere om over de nacht te heersen, en ook de sterren".
5. Drievuldigheid van de Maan
De Godinnen van de Maan worden met een drievuldigheid gesymboliseerd.Het omslag van het boek van Conway( 2001) geeft een fraaie uitbeelding van de drievuldigheid van de Maangodin: Meisje-Moeder-Wijze Oude Vrouw.
Figuur 6. De omslag van het boek van Conway (2001)
Maar kijken we hoe zij on het hoofdstuk de Godin als Wijze Oude vrouw behandelt zien we dat zij bij deze fase ook het doodsapsect trekt."Because She deals with death and the end of cycles, most people tend to avoid thes face of the Goddess". Deze tekst komt niet overeen met de omslag van haar boek. Mijn inziens geldt de drievuldigheid van de Godin voor de verlichte fase van de Maan: de geboorte - het leven - het sterven. Het doodsaspect is de tijd van transformatie en onzichtbaarheid. De tijd dat de energie een nieuwe vorm zoekt, nadat hij de oude vorm heeft losgelaten. Zoals we al gezien hebben in het boek van Gail Wood vergeet ze de stervende fase van de maan. In dit verband is het interessant om te vermelden, dat de dood pas intreedt als de laatste levende cel zijn levenskracht heeft verloren. Het is het verdonkeremanen van de stervende fase. Het leven van een mens kan men als volgt zien. Het begint met de eerste cel, wanneer het genetisch materiaal van moeder en vader zijn versmolten en een totaal nieuw levend wezen kan beginnen met zijn ontwikkeling. Door deling van deze cel ontstaat via een ingewikkeld proces een mens, maar dat langzamerhand steeds minder in balans raakt met de natuur. Op een bepaald moment stoppen de belangrijkste organen, zoals hart, longen en hersenen en zegt men dat de mens is gestorven, maar nog vele cellen zoals die van het haar en nagels zijn nog spring levend. Volgens mij kan je pas spreken van de dood als alle levende cellen het hebben begeven. Hegel zei eens iemand is pas kaal wanneer hij zijn laatste hoofdhaartje heeft verloren. De vorm van een menselijk wezen is dan definitief verdwenen en zoekt de energie naar een nieuwe vorm wat dat ook mogen zijn. Ik wil dus de nadruk leggen op het feit, dat wanneer de energie zijn vorm heeft verloren we dit kunnen vergelijken met het moment wanneer de stervende maan zijn vorm heeft verloren en de maan enkele dagen niet meer zichtbaar en zijn nieuwe vorm heeft gevonden in het nieuwe maansikkeltje. Let wel tijdens de donkere fase van de maan is de nieuwe cyclus begonnen. Wanneer is het grote wonder van de donkere fase van de maan.
De Maangodin is verenigd in haar zelf de complementaire elementen en tegenstellingen van haar psyche. Ze kan vriendelijk en zorgzaam zijn en gelijkertijd ook hardvochtig en meedogenloos. Ze is vol van licht en ook van grote duisternis. Het is het overstijgen van de dualiteit. In het patriarchaat is in er geen plaats van deze drie eenheid en ontstaat de dualiteit, waar goed tegen over kwaad staat. God staat aan de goede zijde en de duivel van het kwaad aan de andere zijde. Een goed voorbeeld daarvan is in onze tijd zijn de uitspraken van President Georg W. Bush en Osama Bin Laden (NRC Handelsblad, Maandag 8 oktober 2001 p.2)
President Bush: "Moge God doorgaan Amerika te zegenen".
Bin Laden: " Moge Gods vrede, genade en zegen met U zijn".
Het vrouwelijke element is in staat om haar tegenstellingen te verenigen. Haar kosmisch beeld is de Maan met haar donkere fase, de heldere verlichte fase van de volle maan en de tussen liggende wassende en afnemende fasen. Ze beweegt zich steeds in cycli, dan weer in het donker en daarna weer in het licht. De latere Zonnen goden van het Patriarchaat kennen geen cycli. De zon komt steeds op in dezelfde vorm en alleen op een andere plaats aan de horizon. Hun mythologie is sterk dualistisch getint. De Goede Hemelse Goden en de Slechte Goden van de donkere onderwereld.De drievoudigheid van de Godin religie is heel erg belangrijk. We komen deze drievuldigheid in vele verschijningsvormen tegen.
Verleden - Heden - Toekomst; Aarde - Atmosfeer - Hemel; Geboorte - Leven - Sterven; Lichaam, Ziel en Geest; Dochter - Moeder - Grootmoeder; Maagd -Vrouw - Weduwe; Meisje - Moeder - Wijze oude vrouw (Crone); Menstruatie - Zwangerschap- Menopause; Wassende - Volle - Afnemende maan etc.
6. Het wonder van de donkere fase van de maan: de conceptie van een menselijk wezen.
"... om zich te verenigen is het noodzakelijk zich eerst beslist en duidelijk van elkar af te grenzen"(Russisch filosoof)
.
Figuur 7. Boven: de geboorte van een menselijk wezen, het samensmelten van de ei- en spermacel. Onder : de geboorte van een mens
Enkele maanden na de conceptie worden bij een vrouwelijke embryo ruim 7 miljoen eicellen aangemaakt. Slechts 400 eicellen worden door de vrouw in haar leven afgegeven. De kern van de eicel met het genetisch materiaal heeft nog niet het volwassen stadium bereikt. Dit is er op gericht om zo min mogelijk schade aan te richten aan het DNA. Wanneer de spermacel in de eicel binnendringt, start de laatste fase van de groei van de eicel en ontstaat een volgroeide kern met het vrouwelijke genetische materiaal. Vervolgens komen de twee kernen met het genetische materiaal van de spermacel en de eicel bij elkaar om samen te smelten tot een cel. Het samensmelten van mannelijke en vrouwelijke energieën. Dit is de start voor de groei van een embryo, die tot een mens kan uitgroeien. Men zou kunnen stellen dat dit het echte moment is waarop de werkelijke conceptie heeft plaats gevonden. De vraag, die we nu kunnen stellen: hebben we na het moment van de conceptie te maken met een menselijk wezen? Ons antwoord is volmondig Ja. We kunnen niet meer spreken van een bevruchte eicel, maar een cel (embryo) waar vrouwelijke en mannelijke energieën zijn samengesmolten, die nu begint aan een lange reeks ontwikkelingen tot ergens een moment optreedt, dat de levenskrachten niet meer aanwezig zijn om het organisme in stand te houden, het moment van de dood. Het is nog geen volgroeid menselijk wezen en nog niet in staat om zonder de hulp van de moeder zich staande te kunnen houden. Hoewel in de toekomst dit via kunstmatige middelen toch ook mogelijk zal kunnen zijn. Dr Maureen Condic, professor in de Neurobiologie en Anatomie aan de Universiteit van Utah, vat dit nog eens kernachtig samen:
"Embryos are not merely collections of human cells . . . embryos are capable of growing, maturing, maintaining a physiologic balance between various organ systems, adapting to changing circumstances, and repairing injury . . . mere groups of human cells do nothing like this under any circumstances".
Het tweede belangrijkste moment in het leven van een menselijk wezen is het moment, dat het hoofdje verschijnt men spreekt dan van geboorte, maar is in feite de tweede geboorte van een menselijk wezen. Maar wanneer kan men eigenlijk spreken van het precieze tijdstip waarop iemand is geboren. Toen het kind zich van de placenta losmaakte? Het te voorschijn komt? Of bij de eerste ademhaling? Of wanneer de navelstreng wordt doorgesneden? Het moment is dus niet scherp te bepalen, men moet het meer zien als het begin van een nieuwe ontwikkelingsfase. Wanneer is het moment dat het zijn eigen identiteit heeft? Als iets zichtbaar wordt dan spreekt men van een geboorte van een grassprietje, dat boven de grond komt of het eerste maansikkeltje (nieuwe maan) . Maar wat er in de grond of tijdens de donkere dagen van de maan gebeurt, is niet zichtbaar, dus wordt in feite verdonkeremaand.
Samenvattend kunnen we stellen dat het moment van de conceptie het echte begin vormt van de ontwikkeling van een zelfstandig menselijk wezen. Het afbreken van de zwangerschap kan uiteraard in bepaalde gevallen volgens de wet afbreking zwangerschap van 1 mei 1981 worden toegepast. Wanneer de afbreking plaatsvindt, het blijft een beëindiging van de ontwikkeling van een levend wezen.
7. De Ruimtereis van ons zonnestelsel en een menselijk wezen
Figuur 8. Door de zonnewind ontstaat een heliosfeer, die contact maakt met de interstellair ruimte, De middelste bol stelt ons zonnestelsel voor.
Bij het zien van een imaginaire voorstelling van onze heliosfeer, die contact maakt met de interstellaire ruimte van onze melkweg, moest ik sterk denken aan een foto van een embryo met haar beschermende hormoon paraplu die contact maakt met de placenta van de moeder.De heliosfeer is het gebied in onze Melkweg waarin het materiaal hoofdzakelijk van de Zon afkomstig is. De heliosfeer is als het ware een grote, langwerpige gasbel, die opgeblazen wordt door de zonnewind. De grens tussen de heliosfeer en het omliggende interstellaire medium noemt men de heliopauze. Alle planeten bevinden zich steeds binnen de heliosfeer.
Figuur 8. De Ruimtereis van en menselijk wezen tijdens de negen maanden in de baarmoeder
In feite maakt een menselijk wezen toch ook een soort van ruimtereis want het is nog niet bloot gesteld aan de zwaartekracht zoals in zijn toekomstige leven. Het mag nog heerlijk zwemmen in het vruchtwater.
8. Kosmische invloeden tijdens de prenatale fase van de mens
Ik heb me de vraag gesteld, waarom de astrologie meestal begint bij het moment van de geboorte. Allereerst heb ik me gewend tot de literatuur. Ik kwam daarbij terecht bij Dane Rudhyar. In zijn boek "The Lunation cycle" vond ik iets waaruit bleek dat Rudhyar wel degelijk rekening houdt met de prenatale fase. Hij heeft zelfs een hoofdstuk er aan gewijd. The new moon before birth. Op pag. 120 staat de belangwekkende zin:" Any astrological factor which occurred before birth tends to represent something deeply rooted in the past". Het is merkwaardig, dat in de mundane astrologie wel wordt rekening gehouden met prenatale conjuncties van de planeten van Jupiter tot en met Pluto. In de persoonlijke astrologie wordt niet of nauwelijks gekeken naar de prenatale aspecten van de planeten Zon tot met Mars onderling en de aspecten met planeten Jupiter tot en met Pluto. Nu is het precieze moment van de conceptie niet mogelijk om te bepalen. Misschien een reden waarom de astrologie een moment heeft uitgekozen, dat wel goed is te bepalen. Zelfs als het moment van de geboorte niet beschikbaar is weten astrologen door bepaalde technieken dit moment door extrapolatie toch vrij aardig te kunnen achterhalen. Zo moet het ook mogelijk zijn voor het moment van de conceptie. We weten momenteel vrij goed het tijdstip waarop bepaalde kritieke momenten in de ontwikkelingsgeschiedenis plaats vinden. geschonkenaan de prenatale periode.
Figuur 10. De kosmische invloeden tijdens de donkere negen maanden zijn mede bepalend voor de ontwikkeling van een mensenleven
Zo zou bijvoorbeeld de relatie Venus-Mars van betekenis kunnen zijn als na 6 weken het geslacht wordt bepaald. Er is misschien ook nog wel een andere reden te vinden waarom door de astrologie zo weinig aandacht wordtHet verdonkeremanen van de periode van het matriarchaat. Hoe de religie, symbolen van het matriarchaat zijn omgetoverd door het patriarchaat. Hoe de vroegere maangodinnen werden veranderd in weerzinwekkende godinnen, die wreed en bloeddorstig werden. Hoe aan vele symbolen van de matriarchale religie een negatieve betekenis aan werd toegekend. De cyclische gedachtegang van de natuur, de regeneratie van het leven werd door het patriarchaat veranderd in een hiernamaals met een hemel en een hel. De zon werd het belangrijkste symbool en staat voor het ego bewustzijn. Het menselijke leven begint bij de geboorte. De prenatale periode wordt verdonkeremaand. De mystiek van de negen maanden, het ontkiemen van een zaadje onder de grond of de drie donkere dagen van de maan is verloren gegaan. We moeten ons goed realiseren dat ons gezichtsvermogen is gericht op het ontvangen van elektromagnetische energie voornamelijk afkomstig van de zon. We hechten er dan ook een groot belang aan als iets zichtbaar is. Het moment als het kind zichtbaar wordt of het grassprietje boven de grond komt. Minder belangstelling hebben we voor alles wat niet zichtbaar is. Dikwijls wordt dan verwezen naar het rijk der fabelen. We zouden meer aandacht moeten schenken aan de tijd, toen wij in het donker zijn begonnen aan onze levensgeschiedenis. Ik kom tot de volgende conclusie: de eerste horoscoop die van een menselijk wezen moet worden gemaakt is die van het moment van de conceptie en de tweede van de geboorte van een mens..
9. De invloed van de Maan op de Maanstonde
De invloed van de maan op de maanstonde van de vrouw is overduidelijk. Bij de vrouwen is de menstruatie duidelijk waarneembaar, terwijl het moment, wanneer de vrouw vruchtbaar is (ovulatie) niet zichtbaar is. Het merkwaardige feit doet zich voor, dat onze verre voorouders en nu nog bij het merendeel van de dieren, het precies omgekeerd is, namelijk dat het moment van vruchtbaarheid zeer duidelijk waarneembaar is voor de mannetjes, terwijl de menstruatie niet plaats vindt. Allereerst ga ik op het verschijnsel, dat bij de meeste dieren de vrouwtjes aan de mannetjes duidelijk aangeven, wanneer ze vruchtbaar zijn. Alhoewel de dieren geen idee hebben, dat hun geslachtsdaad de geboorte van een jong tot gevolg zal hebben, volgen zij hun instincten. Trouwens, zoals we later zullen zien is de kennis van de relatie tussen voortplanting en seksualiteit bij de mensen slechts een zeer recent verschijnsel. We zullen vervolgens ingaan op de menstruele cyclus, die bij de mensen en sommige dieren voorkomen, zoals o.a bij bepaalde apen. Bij de dieren noemt men de periode, dat het vrouwtje ontvankelijk is om bevrucht te worden en geslachtsgemeenschap wil met het mannetje, de estrous cyclus. Deze periode wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals het af of toenemen van het zonlicht, de aanwezigheid van voedsel en water. Als het vrouwtje niet is bevrucht wordt het slijmvlies van de baarmoeder niet afgestoten, zoals bij de mensen, maar geabsorbeerd en vindt er geen bloeding plaats. Mannetjes hebben geen belang in gemeenschap buiten de periode van ontvankelijkheid.
Bij de mensen hebben we de menstruele cyclus. Als na de ovulatie er geen bevruchting van de eicel door de zaadcel heeft plaats gevonden, sterft de eicel af. De baar-moeder zal het slijmvlies afstoten. Het losgescheurde slijmvlies verlaat het lichaam met bloed, de menstruatie. Tijdens de menstruele fase zakken de spiegels van de hormonen sterk tengevolge waarvan de bloedvaten van de wand van de uterus minder bloed toevoer krijgen, wordt het slijmvlies afgestoten. Bij de mensen is er een loskoppeling tussen reproductie en seksualiteit. Er is niet zoals bij de dieren een signaal dat de vrouw geslachtsrijp is (verborgen ovulatie). Mannen kunnen dus seks hebben buiten de vruchtbare periode van de vrouw.
Waarom heeft de evolutie gekozen voor dit omslagpunt. De invloed van de maan speelt een veel grotere rol tijdens de menstruatie van de mens, terwijl bij de lagere dieren en ook de plantenwereld de zon een belangrijke rol speelt. De estrous cyclus is vooral gebonden aan de seizoenen,.toe- en afname van het zonlicht. Ook sommige planten zijn sterk afhankelijk van het zonlicht. Let wel ook de maan speelt in de natuur voor planten en dieren een belangrijke rol, maar wanneer het gaat over de vruchtbaarheid is er een groot verschil tussen dieren en mensen. De open- versus de verborgen ovulatie. Bij de mensen is er dus een loskoppeling van voortplantingsdriften en seksualiteit.
De menstruele cyclus is de meest belangrijke cyclus die vrouwen hebben en ook zoals we zullen zien heeft het een grote invloed op mannen. Zonder deze cyclus geen mensen. De grote cyclus van eb en vloed en de fasen van de maan worden in feite weerspiegeld in de cycli van de menstruatie. Het is ook niet verwonderlijk, dat tijdens het matriarchaat, toen de mensen nog direct met de natuur waren verbonden, dit een overweldigende indruk en invloed heeft gemaakt op de mens.
Men dacht vroeger dat het bloed in de vrouw samenklonterde en dat zij op die manier een kind kon maken, in nauwe relatie met de donkere fase van de maan. Ze beschouwden het bloed van de vrouw als heilig en levengevend, dat zonder dat men een wond zag, werd afgescheiden. Dit was voor de man een magisch en onverklaarbaar verschijnsel. Dit heeft de basis gevormd voor het grote ontzag van de mannen voor de vrouw in vroegere tijden. Toen de man ging ontdekken, dat hij letterlijk en figuurlijk mede verantwoordelijk was voor de geboorte van een kind heeft dat mede geleid tot de ondergang van het matriarchaat.
10. De menstruatie in het patriarchaat
Bij het opkomen van de patriarchale tijd wordt de menstruerende vrouw als onrein beschouwd. De orthodoxe joden hebben dit zo ver doorgevoerd dat tot op de dag van vandaag, zij een vrouw geen hand durven te geven in angst, dat zij misschien in haar periode is. Ook mogen mannen niet hetzelfde water gebruiken, die daarvoor door vrouwen was gebruikt, want er zouden sporen van menstrueel bloed in kunnen voorkomen. In de bijbel worden zeer stringente eisen gesteld waaruit blijkt hoe men beducht was voor de menstruatie.(Leviticus 15: 19-24). In de Koran staan ook een aantal voorschriften ter bescherming voor een menstruerende vrouw. Sommigen dachten dat een blik van een menstruerende vrouw het geluk bij de jager, de visser en de gokker zou verdwijnen, of net zoals de blik van de Godin Medusa ze in steen zouden veranderen. Het is de angst om betoverd te worden door de menstruerende vrouw dat ze de vrouwen niet willen zien voordat ze op jacht gaan. Als een man met een menstruerende vrouw gemeenschap zou hebben tijdens een verduistering dan zou hij ziek worden en doodgaan. De vrouwen werden ook geweigerd tijden godsdienstige oefeningen of mochten zij niet actief meedoen tijdens de dienst. Medici dachten dat demonen worden geboren uit de menstruele vloeiing. Men dacht dat gemeenschap tijdens menstruatie gevaar voor mannen opleverde. De Dené geloven dat als contact met menstruele bloed maken, een man zo in een vrouw kan veranderen. Bosjesmannen geloven dat de mensen gefixeerd zouden worden en in bomen zouden veranderen. Ook denken ze dat hun botten zacht zouden worden. Mannen beschilderen zich met rode verf voor ze de strijd in gaan. Niet onder een overhangende tak doorlopen, want er kan een vrouw op gezeten hebben die menstrueerde. Misschien daardoor het bijgeloof om niet onder een ladder door te lopen. Victoriaans bijgeloof dat als een vrouw tijdens de menstruele periode was bevrucht zij met de helm werd geboren en occulte krachten zou hebben. In de katholieke kerk zijn geen priesteressen, omdat ze dan als zij zouden menstrueren, het altaar zouden bevuilen. Het heilige bloed was eerst vrouwelijk nu mannelijk namelijk het bloed van Christus. De Talmud zegt dat als een vrouw in haar periode is en tussen twee mannen doorloopt, één van de twee dood gaat. Er zijn vele gebruiken die het gevaar van de vrouw in haar periode aangeven. Franse vrouwen mogen geen mayonaise maken of in een wijnkelder komen, de wijn zou veranderen in azijn of bij een suiker raffinaderij omdat anders de suiker zwart zou worden. Ook mocht ze geen vis of rood vlees eten, ook geen kruipende dieren. Het vlees werd gezuiverd door het te roosteren.
Zou het zo kunnen zijn dat men in het algemeen mannelijke koks in restaurants heeft, vanwege het gevaar dat een vrouw die haar periode heeft gerechten zou klaar kunnen maken? De gynaecoloog Fritz Beller schreef in het Duitse tijdschrift Der Zeit (afl. 6, 1985)
"Ik vind dat pogingen om de menstruatie te voorkomen als zinvol, want ik geloof dat de maandelijkse cyclus een van de weinige fouten is van moeder natuur".
11. De verwarring tussen Maan- en Zonnesikkel
Tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering van zaterdag 31 mei 2003 was te zien, dat de zon net zoals de nieuwe maan een sikkel kan vormen. Alleen het verschil tussen deze beide hemelverschijnselen is duidelijk te zien. Bij de maan houden de punten van de sikkel halverwege op, terwijl bij de gedeeltelijke zonsverduistering van 31 mei 2003 de punten van de sikkelvorm verder doorlopen.
Figuur 11. Links: de Maansikkel in het Eerste Kwartier; Rechts: de Zonnesikkel tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering van 31 mei 2003. Let op het wezenlijke verschil in vorm
Figuur 12. De omslag van het boek van Rydhyar, dat gaat over de fasen van de maan. In plaats van de Maan cyclus, ziet men een foto van de verschillende fasen van een zonsverduistering!
Nog een ander voorbeeld van de vewarring die ontstaat bij het weergeven van een maansikkel. Op vijf verschillende nationale vlaggen zijn, behalve de vijf- en achtster ook nog bepaalde fasen van een zonsverduistering afgebeeld. Op de vlag van Usbekistan staat de maan juist afgebeeld, maar in haar stervende fase, wat denk ik niet de bedoeling is geweest van de ontwerpers van de vlag.
.
Figuur 13. Vier nationale vlaggen waar in plaats van een maansikkel een gedeeltelijke zonsverduistering wordt afgebeeld. Op de vlag van Usbekistan zien we de stervende maansikkel.
In het Nieuwe testament staat in de Openbaring van Johannes 12:1: "Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw, bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten een een krans vantwaalf sterren op haar hoofd"
Ook hier wordt de maan verkeerd weergegeven. De zon heeft een belanrijkere plaats ingenomen dan de maan.
Figuur 14. Moeder Maria zittend en staand met haar kind Jezus op de maansikkel, maar die meer wegheeft van een zonnesikkel tijdens een zonsverduistering.
De laatste figuur die ik U willen presenteren is een fraaie inllustrtaie van het verdonkeremanen van de donkere fase van de maan. In het overigens zeer lezenswaardig boek van Darby Costello staan op de omslag de verschilemnde maanfasen afgebeeld. Waar is echter de donkere fase van de Maan gebleven? Een tweede aspect is de foutieve vertaling van het Latijnse woord Krab, het vierde teken van de Dierenriem. Immers in mijn nieuwsbrief nr 24 heb ik uitgebreid stil gestaan, dat in de Nederlands talige literatuur het Latijnse woord voorCancer in Kreeft in plaats van Krab wordt vertaald.. Tekenend voor deze ommissie is de omslag tekening van het genoemde boek. Op de binnenzijde van het boek staat, dat de maker van de omslag het beeld van de krab heeft ontleend uit het 'Kreeft"van Kántaro!
Figuur 15. De omslag van het boek van Darbo Costello, waarop in plaats van een Kreeft een krab is afgebeeld en waar de donkere fase van de Maan ontbreekt.
12. Naschrift: Hoe lang zal het nog duren voordat de Nederlandse Astrologen het vierde teken van de Dierenriem het symbool Krab in plaats van Kreeft zullen gebruiken ? Wanneer zal hun 'Nieuwe Maan' worden vervangen door het begrip 'Astronomische Nieuwe Maan' en het eerste zichtbare Maansikkeltje 'de Nieuwe Maan'? Tijdens de lezingen werd door verschillende sprekers positief gereageerd op mijn diverse stellingen. Vooral hadden de Belgische astrologe Huquette van der Steen en de Nederlandse Han van Straten waardevolle aanvullingen, waar ik later op zal terug komen in volgende nieuwsbrieven.
13. Gebruikte Literatuur
Beekman, Willem (2002) Bij Heldere Hemel. Verrassende verbanden tussen aarde en kosmos. Uitgeverij Christofoor, Zeist. ISBN 90-6238-758-6
Brady, Bernadette (1998) Brady's Book of Fixed Stars. Samuel Weiser, Inc. York Beach, Maine.ISBN 1-57863-105-X
----- (1999) Voorspellende Astrologie in de praktijk. Bonafutura, ISBN 90-76277-61-3
Buckley, Thomas & Alma Gottlieb (1988) Blood Magic . University of California Press. Berkeley. ISBN 0-520-06350-3
Budapest, Zsuzsanna E. (1991) Grandmother Moon HarperSanFrancisco. ISBN0-06-250114-3
Bijbel (2004) Uitgeverij NBG, Heerenveen. Katholieke Bijbel stichting, 's-Hertogenbosch
Conway, D.J. (2001) Maiden, Mother, Crone. The Myth and Reality of the Triple Goddess. Llewellyn Publications, St Paul USA. ISBN 0-87542-171-1
Costello, Darby (1998) De Astrologische Maan. Bonafutura. ISBN 90-76277-41-9
Daly, MaryGyn/Ecology (1998) Gyn/Ecology. Beacon Press: Boston. ISBN 0-8070-1413-3
Davis, Elizabeth Gould (1972) The First Sex. Penguin Books Inc. Baltimore, Maryland
Gadon, Elinor W. (1989) The Once and Future Goddess. HarperSanFrancisco. ISBN 0-06-250346
George, Demetra (1992) The Mysteries of the Dark Moon: the Healing power of the Dark Goddess HarperSanFrancisco. ISBN0-06-250370-7
Gimbutas , Marija (1989)The Language of the Goddess.Thames & Hudson.ISBN 0-500-28249-8
Grahn, Judy ( 1993) Blood, Bread and Roses. Beacon Press, Boston. ISBN 0-8070-7505
Harding, Esther (1990) Woman's Mysteries. Ancient and Modern, Shambala. Boston & Shaftesbury. ISBN 0-87773-532-8
Knight, Chris (1991) Blood Relations. Menstruation and the Origin of Culture. Yale University Press. New Haven and London. ISBN0-300-04911-0
Law, Sung Ping (1986) The regulation of menstrual cycle and its relationship to the moon. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 65: 45-8
Noble, Vicky 1991) The Shakti Women. HarperSanFrancisco. ISBN 0-06-250667-6
Northrup, Christine (1998) Women's Bodies, Women's Wisdom. Bantam Books, New York, IBSN 0-553-37953-4. Owen, Lara (1993) Her Blood is Gold. Aquarian/Thorons. ISBN 1.85538 312 8
Pawlowski, Boguslaw (1999) Loss of Oestrus and Concealed Ovulation in Human Evolution, Current Anthropology, Volume 40, nr 3, June.
Rudhyar, Dane (1967) The Lunation Cycle. Aurora Press. ISBN: 0-943358-26-4a
University Press. ISBN 0-691-0179-2.
Sjöö, Monica and Barbara Mor (1991) The Great Cosmic Mother: Rediscovering the Religion of the Earth. HarperSanFrancisco, second edition. ISBN 0-06-25791.
Travis, J. (1997) Why do women menstruate? Science News 151:230-231 Walker, Barbara G. (1983) The Women's Encyclopaedia of Myths and Secrets. HarperSanFrancisco. ISBN 0-06-250926-8
----- (1985 ) The Crone Harper&Row, Publishers, San Francisco. ISBN 0-06-250928-4
Vogh, James ( 1977) Arachne Rising. The Dial Press, New York. ISBN 0-8037-0245-0
Wood, Gail (2001) Sisters of the Dark Moon, 13 Rituals of the Dark Goddess. Llewellyn, Worldwide St Paul,. Minnesota.