De Open Dag op het woonwagencentrum Noordweg/Jan Hanlostraat in Den Haag
5 juni 2004 was een doorslaand succes.
O
m half elf kwam ik aan op het woonwagencentrum Noordweg/Jan Hanlostraat. Ik keek mijn ogen uit. Alle wagens waren verbonden door oranje vlaggetjes. Langs het middenveldje waren allerlei kraamtjes ingericht met koffie, broodjes met knakworst, haringen, allerlei frisdranken, appels, mandarijnen, watermeloen, suikerspin. Op de speelplaats waren speeltjes voor de kinderen ingericht, zoals ringenwerpen, smienk dozen en nog veel meer. Er waren 880 oranje rozen besteld, iedere bezoeker kreeg een roosje uitgereikt. Er was een vrouw, die wel koffie wilde hebben, maar ze had geen geld bij zich! Ze kon gewoon niet geloven, dat alles gratis en voor niks was.
In het woonwagenbewoners jargon: "Een bakkie doen".
Er was een informatietent waar iedereen een boekje kon krijgen met de hele tragische geschiedenis van de onvrijwillige ontruiming van de Leyweg. De bewoners hadden een CD gemonteerd waar alles live op te zien was. Zoals het binnenrukken van de ME in de vrieskoude ochtend van 11 december 2002. Bij het aanschouwen van deze afschuwlijke beelden liepen de koude rillingen bij sommige bezoekers over hun ruggen. Ook waren succeswensen van Rafael van der Vaart (aanvoerder van Ajax) en Doris de Vries (keeper van ADO) te zien. Frans Bauer heeft ons veel succes toegewenst.
De gasten konden ook enkele wagens van binnen bekijken. Op de deur stond het bordje: "Schoenen uit a.u.b.". Rond 11 uur begonnen mensen binnnen te druppelen, rond het middaguur werd het steeds drukker, vooral veel omwonenden, die wel eens de wagens van binnen wilden zien. Een vrouw zei tegen ons, dat ze zat te trillen van angst om te komen, maar toch de stoute schoenen had aangetrokken. Ze was stom verbaasd om zo veel gastvrijheid te ontmoeten. Trouwens vele bezoekers waren verrast en verbaasd. Treffend was de komst een hoge militair. Zijn manschappen in de kazerne hadden gezegd of hij gek was, maar dat hij wel een pistool moest meenemen en bij terugkomst een onsje wied voor ze mee te nemen. Vele getuigenissen hebben sommige bezoekers opgeschreven in rond circulerende schoolschriftjes. Wat daarbij opvalt dat alle reacties positief zijn en verbazing uitspreken over hun vooroordelen over woonwagenbewoners en dat ze hun mening moeten bijstellen, verder over zoveel menselijkheid, gastvrijheid en warmte die de bewoners uitstraalden, ondanks het feit dat ze zoveel ellende in de afgelopen 17 maanden hadden meegemakt. Het was verheugend om te zien, dat een lid van de commissie die het falen van het Haagse woonwagenbeleid moet onderzoeken aanwezig was en wel de heer De Haseth, de voormalige gevolmachtige minister van de Nederlandse Antillen. Een ander lid van de commissie, de heer Van Daalen voormalig vice-president van het Haagse gerechtshof heeft telefonisch gezegd, dat hij helaas niet kon komen vanwege familieverplichtingen. De secretaresse van de commissie Mevrouw van der Vlies was helaas niet in staat om te komen vanwege nekklachten. Zowel Burgemeester Deetman, wethouder Hilhorst en de adviseur van de Burgemeester de heer Chris Mos waren verhinderd. Ze hebben een goede gelegenheid laten voorbijgaan om met eigen oren en ogen te horen en te zien wat op 11 december 2002 door de gemeente Den Haag voor leed is aangericht aan hun eigen inwoners.
Maar wie tot grote verbazing wel is gekomen, is de direkteur van de Dienst Stedelijke Ontwikkling van de gemeente Den Haag de Heer Jagersma. Hij kwam ondanks het feit, dat hij zijn enkel had verstuikt en zich op krukken moest voortbewegen. Hij was het toch geweest die aan het hoofd heeft gestaan van de onvrijwillige ontruiming. Hij werd gastvrij ontvangen en voorzien van koffie en broodjes. Een van de bewoners hoorde ik nog zeggen :" Nou die heeft ballen om hier te komen, na alles wat hij met ons heeft gedaan". Wel heeft hij tegenover een journalist van de Haagsche Courant op het centrum keiharde taal gebruikt aangaande de verhuiskosten van 11 december 2002.
We citeren de Haagsche Courant van 7 juni 2004:
"De topambtenaar vindt de ontvangst vriendelijk, eigenlijk zoals hij de laatste tijd gewend is. Maar het is een gewapende vrede. Als het aan Jagersma ligt, blijft het straffe gemeentebeleid de komende vijf jaar van kracht. Er is geen weg terug, want andere woonwagenkampen kijken met argus ogen toe of het stadsbestuur zijn rug rechthoudt. Dus zal het opnieuw spannend worden als de gemeente haar claim van drie miljoen euro te gelde wil maken "Het is niet anders ", zegt Jagersma, "daar gaan we niet omheen"".

"Het Mandela effect".
De direkteur van Dienst Stedelijke Ontwikkeling van de Gemeente Den Haag, die de deportatie van de Leyweg in december 2002 heeft 'verzorgd' in gesprek met woonwagenbewoners tijdens de Open Dag 5 juni 2004.
Ook was de heer Remmerswaal aanwezig, hij was de toezichthouder geweest tijdens de ontruiming. Ik, als burger vind het ongelooflijk hoe ze dit opvatten. Ik zou willen spreken van een "Mandela effect". Ik zou niet weten hoeveel burgers als ze onder dezelfde omstandigheden hadden verkeerd, dit gebaar zouden hebben kunnen opbrengen?
Het zou wel eens kunnen betekenen, dat dit het moment is waarop de twee partijen: de gemeente Den Haag en de bewoners elkaar ergens halverwege kunnen vinden om de problemen om een menswaardige wijze te kunnen oplossen. Een tijd waarin gezocht zal worden naar een compromis die voor beide partijen aanvaardbaar is. Het moment dat er rust in de tent gaat komen en de bewoners weer kunnen beginnen met hun eigen leven en niet worden opgeschrikt door een stroom van dreigende brieven van de kant van de gemeente. Hoe hoog de frustraties en de traumatische ervaringen van december 2002 nu nog zichtbaar zijn, heb ik zelf aan den lijve ondervonden. Een bewoonster kwam naar me toe en zei "Mijn kinderen zien dat een politieagent met een busje het centrum oprijdt en aan mij huilend vragen " Moeder moeten we weer weg"". Ik vraag aan de agent om met me mee te gaan naar de kinderspeelplaats. Ik roep alle kinderen bij elkaar en vraag aan de agent om iets tegen ze te zeggen. Hij gaat gehurkt voor de kinderen zitten en zegt dat hij de wijkagent is die hun juist wil helpen. Hij nodigt ze uit om eens op het buro te komen om te zien hoe het daar toe gaat. Na enige aarzeling en ongeloof, weet hij ze er toe te brengen dat ze de uitnodiging aannemen. Het was heel ontroerend om dit van zo nabij mee te maken. De agent heeft ook nog iets in het gastenboek geschreven :
"Het initiatief is heel goed. Het is alleen jammer dat bewoners zowel door de gemeente als door de pers in een sfeertje worden geduwd wat niet overeen komt met werkelijkheid, want uiteindelijk zijn wij allemaal mensen".
Opeens komen 5 pizzakoeriers aanrijden en delen aan de bezoekers gratis vele pizzas uit. Het is wel interessant hoeveel de omwonende winkeliers hebben bijgedragen zowel in geld als in natura. Op het centrum hing een lijst met wel geteld 38 sponsers. Al het materiaal voor de kraampjes hebben de bewoners gehuurd van het geld, dat door de sponsers is gegeven, en ook de boekjes die tegen een fractie (15%)van de kosten waren gedrukt zijn daarvan betaald. Aan het eind van de dag waren er nog 200 broodjes en knakworstjes over. Deze hebben de bewoners aan de het Leger der Heils gebracht, die ze de volgende dag aan de daklozen zouden uitdelen. Ze vroegen wel of het vers was. Toen ze hoorden dat het van het woonwagencentrum kwam, zeiden "Oh, dan is het goed".

De materiële verzorging was super, 1e klas!
Niet alleen de omwonenden en vrijwel alle winkeliers, die de dag hadden gesponserd waren aanwezig als ook mensen die zijn gekomen uit Amsterdam, Zoetermeer, Den Bosch, Maastricht, Hoorn. In totaal hebben we geschat, gezien de hoeveelheden die zijn geconsumeerd, dat er wel 600-700 bezoekers zijn geweest. Er waren veel fotografen. Een fotograaf vertelde mij dat hij over de honderd foto's had gemaakt. De bewoners zouden deze van hem via een CDtje krijgen toegestuurd. Ook de schrijvende pers zoals Trouw, Haagsche Courant, Telegraaf, ANP, Spitsnieuws, Zuid-West. De Televisiemedia hebben weer net zoals in december 2002 geschitterd door afwezigheid. TV West had beloofd om half elf 's-ochtends te komen voor opnamen, maar ja ze worden door de gemeente Den Haag gesubsidieerd. Diens brood men eet...
Slechts enkele Raadsleden van Den Haag waren aanwezig: de Haagsche Stadspartij en de SP. Dit ondanks het feit dat we alle raadsleden persoonlijk hadden uitnodigd. Ze waren schijnbaar verhinderd of zouden er andere redenen zijn geweest? Toen alle bezoekers rond 6 uur 's-avonds waren vertrokken, hebben we met zijn alleen even nagepraat, onder het genot van heerlijke taartjes en wat flesjes bier. Er heerste een gevoel van tevredenheid en opluchting. Men zag weer een lichtpuntje, vooral toen opeens het lichte wolkendek opentrok en de zon het centrum met haar volle licht overstraalde, werd het gezien als een goed voorteken. Het moment is misschien gekomen, dat de strijdbijlen worden begraven en dat met alle kracht door de gemeente en bewoners wordt gewerkt om de aangerichte schade zowel geestelijk als lichamelijk te beperken. De hoop is nu gevestigd op het rapport van de wijze mannen. Het zou wel heel gek moeten lopen als de bestuursdwang van de inbeslagneming van de woonwagens er niet zou worden afgehaald en toch onverhoopt zou overgaan tot de verkoop van de wagens. Als de gemeente dit onzalige pad blijft bewandelen, zijn de gevolgen niet te overzien en van mijn kant kan ik dan zeggen dat ik dan niet voor me zelf kan instaan. Maar mijn gevoel zegt me, dat na het succes van de open dag de onheilsweg zal worden verlaten. Rond 10 uur verliet ik het centrum met de 38 rode rozen die voor de Burgemeester bestemd waren en door de bewoners werden toebedacht aan mijn vrouw! Maar hopelijk zijn er nog genoeg rozen in Nederland die misschien op één dag in de vaas van mevrouw Deetman zullen worden geschikt!!....
Een bewoonster van het woonwagencentrum kreeg 8 juni 2004 het volgende e-mail bericht:
Ter verduidelijking voor wie Frans Hoek niet kennen. Hij was keeper trainer van het Nederlandse elftal en is nu de keeper trainer van Barcelona en EEN REIZIGER.
Enkele frappante uitspraken in de pers van de bewoners van het woonwagencentrum Noordweg/Jan Hanlostraat naar aanleiding van de open dag van afgelopen zaterdag
Haagsche Courant, maandag 7 juni 2004:
Anita Dewus verkoopt het kamperleven met verve. De problemen met de zorg bijvoorbeeld, zijn aan de Noordweg allang opgelost. "In de burgermaatschappij zijn de kosten enorm, maar niet bij ons. Wij zorgen voor onze oude mensen. Zieken worden op het kamp tot de dood bijgestaan en zoiets als tafeltje-dek-je bestaat bij ons ook niet. Doen we zelf wel, wij zijn onze eigen thuishulp", ook wil ze gezegd hebben dat kampersvrouwen geëmancipeerd zijn. "Ze denken dat we dom zijn omdat we thuis zitten"zegt Anita verontwaardigd, "maar emancipatie betekent dat je een eigen keus mag maken. Wij kiezen voor onze kinderen. Crèches hebben we niet en sleutelkinderen ook niet, dat regelen we onderling. Als het kind van de buren iets doet wat niet mag, krijgt-ie van mij een standje. Zo gaan we met elkaar om".
Metro, zaterdag 5 juni 2004:
Sani Kames: "Wij zorgen ook voor onze ouders als ze oud zijn. Zij hebben vroeger voor ons gezorgd en ons grootgebracht, dus zorgen wij voor hen als zij ons nodig hebben.
Spits, maandag 7 juni 2004:
De 38-jarige Cobie Kames is bij familie op bezoek. Zelf heeft ze jaren op het
kamp gewoond, maar na het huwelijk met een 'burgerman' is ze in een huis gaan
wonen. (...)."Ik woon nu in een gewoon huis, maar mijn hart ligt nog steeds hier
bij het kamp".
Bewoner Jordaans vertelt dat hij als kind op school niet eens durfde te
vertellen waar hij woonde. "Als er een dure auto op het kamp staat denkt
iedereen, dat die op een illegale wijze verkregen is. Ik werk ook gewoon in mijn
eigen zaak en betaal gewoon netjes al mijn belastingen, er is hier echt geen
sprake van een vrijplaats voor criminelen". De benaming 'kamper'en
zigeuner' horen de bewoners liever niet. Jordaans: "Zigeuner staat voor 'daar
gaat de dief' en 'kamper' is een popi jopi-naam, verzonnen door ingetrouwde
burgerbevolking. Nee, noem ons maar gewoon woonwagenbewoner of nog beter:
reiziger".